ქართველი მწერალი, რომელიც საფრანგეთში ქუჩებს გვიდა

ისტორია

ქართველი მწერალი, რომელიც საფრანგეთში ქუჩებს გვიდა

2016 აგვ 2 12:54:05

XIX საუკუნის ქართველი მწერალი ეგნატე ნინოშვილი (ნამდვილი სახელი ეგნატე თომას ძე ინგოროყვა), დაიბადა 1859 წლის 17 თებერვალს ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ არჩეულში.

ეგნატეს მამა, თომა, საბატონო ყმა იყო. გლეხთა წრიდან იყო გამოსული ეგნატეს დედაც _ ნინო ბარამიძე. თომა ინგოროყვას ოჯახში ეგნატე ერთადერთი ბავშვი იყო. მას დედა ოთხი თუ ხუთი თვისას გარდაეცვალა, მაგრამ დედობრივი ამაგი დასდო უფროსმა მამიდამ, ნინომ, რომელიც მუდამ მშობლიური ალერსითა და ზრუნვით ეპყრობოდა დაბადებითვე სუსტი ფიზიკური აგებულების ბავშვს. მან შეასწავლა 7- 8 წლის ეგნატეს ანბანი.

1870 წელს ეგნატე ერთ მღვდელს მიაბარეს, რომელიც ბავშვს ლოცვებსა და ხუცურს ასწავლიდა. შემდეგ იგი გაგზავნეს ფოთში, იმავე მღვდლის ძმისწულთან, ხე-ტყით მოვაჭრე აზნაურთან, რომელმაც ეგნატე მოსამსახურედ გაიხადა და სამზარეულოში ჩაკეტა. აქ ბავშვი სავსებით მოწყდა სწავლას. მალე იგი ბიძამისმა ალექსი ინგოროყვამ შინ წაიყვანა.

1871-1875 წლებში ეგნატე მშობლიურ სოფელშია და სწავლობს სოფლის სკოლაში. სიღარიბის გამო, დროგამოშვებით იძულებულია, სკოლას მოწყდეს და მწყემსობას მიჰყოს ხელი, მაგრამ დამოუკიდებელ სწავლას მაინც არ ანებებს თავს. იგი ემზადება ოზურგეთის სასულიერო სასწავლებელში შესასვლელად, რასაც 1876 წლის თებერვალში ახერხებს კიდეც.

სასულიერო სასწავლებელში ეგნატე მოსამზადებელი კლასის მეორე განყოფილებაში მიიღეს. ერთ თვეში იგი მესამე განყოფილებაში გადაიყვანეს, ხოლო წლის ბოლოს, გამოცდების წარმატებით ჩაბარების შემდეგ, მეორე კლასში ჩარიცხეს. სასწავლებლის ზედამხედველი იყო თვითმპყრობელურ-ბიუროკრატიული რეჟიმის ერთგული მსახური დეკანოზი სვიმონ ქიქოძე. მან, პირადი ანგარების მიზნით, სასწავლებელი საკუთარ სახლში მოათავსა, რათა მოსწავლეთა მშობლებისაგან სასწავლებლის ბინის ქირა აეღო. დეკანოზი მოსწავლეებს თავის საკუთარ ბაღში მუქთად ამუშავებდა, ეს გარემოება უკმაყოფილებას იწვევდა მოსწავლეებში, რომლებიიც რამდენადმე მაინც იცნობდნენ 70-იანი წლების რუსულ ნაროდნიკულ მოძრაობას და პარიზის კომუნის ამბებს.

იმ ხანებში ოზურგეთის სასულიერო სასწავლებელში სამეგრელოდან ინსპექტორად მიავლინეს თბილისის სასულიერო სემინარიის კურსდამთავრებული ახალგაზრდა მასწავლებელი ივანე ლიაძე. იგი სემინარიელი ახალგაზრდების იმ ჯგუფს ეკუთვნოდა, რომელიც გატაცებული იყო რუსული პროგრესული ლიტერატურით. ლიაძე აქტიურად თანამშრომლობდა გაზეთ დროებაში. ახალგაზრდა ინსპექტორმა მალე აუღო ალღო სასწავლებელში შექმნილ მძიმე მდგომარეობას და სცადა მისი გამოსწორება. მან ამხილა დეკანოზ ქიქოძის თვითნებობა და მოსწავლეთა სიყვარული და პატივისცემა დაიმსახურა. დეკანოზმა შეძლო მოსწავლეთა მფარველი მასწავლებლის თავიდან მოცილება. ლიაძის მოხსნამ მოსწავლეთა უკმაყოფილება გამოიწვია, ისინი გაიფიცნენ და ერთ დღეს სკოლაში არ გამოცხადდნენ; გაფიცვის მიზანი იყო საყვარელი მასწავლებლის უკანვე დაბრუნება და სასწავლებლის გადატანა ზედამხედველის ბინიდან. სასწავლებლის ადამინისტრაციამ გაფიცვის ერთ-ერთი ინიციატორი, III კლასის მოსწავლე ეგნატე ინგოროყვა, ბარნაბ ჯიჯიეშვილთან ერთად 1878 წლის სექტემბერში სასწავლებლიდან "მგლის ბილეთით" გარიცხა. ამით ეგნატეს სწავლის გაგრძელების საშუალება წაერთვა.

ამის შემდეგ იწყება ახალგაზრდა ეგნატეს დაუცხრომელი ბრძოლა ცხოვრების დამოუკიდებელი გზის გაკაფვისათვის, საარსებო საშუალებათა გამონახვისათვის, სწავლა-განათლების მიღებისათვის. ეგნატემ რამდენიმეჯერ სცადა სასწავლებელში დაბრუნება, მაგრამ ამაოდ. მან ვერც სასწალებელში დაბრუნება, ვერც საქალაქო სასწავლებელში გადასვლა ვერ მოახერხა. იგი იმედს მაინც არ კარგავს: 1878 წლის შემოდგომას და ზამთარს ოზურგეთში ატარებს მეგობარ შეგირდებთან, სილიბისტრო ჯიბლაძესთან და სხვებთან ერთად, კლასგარეშედ მეცადინეობს და საექსტერნო გამოცდებისათვის ემზადება. გამოცდების წარმატებით ჩაბარების შემდეგ ეგნატე იღებს მასწავლებლის მოწმობას და 1879 წელს ინიშნება ჩოჩხათის სკოლის მასწავლებლად.

მასწავლებლად ეგნატე ნინოშვილმა 1882 წლამდე იმუშავა. მისთვის აუტანელი ხდებოდა სოფელში მუშაობა. უკიდურესი ეკონომიკური გაჭირვება და ამავე დროს, ცოდნის გაღრმავებისათვის ქალაქში წასვლის სურვილი აიძულებს მას, თავი დაანებოს მასწავლებლობას და მუშაობა დაიწყოს ბათუმის რკინიგზაში. 1882 - 1883 წლებში იგი ტელეგრაფისტად მუშაობს სადგურ სუფსაში, ხოლო 1884 წლის ზამთარში, ზაქარია ჭიჭინაძის დახმარებით, თბილისში, არსენ კალანდაძის სტამბაში იწყებს მუშაობას ასოთამწყობად. ხელფასი აქაც იმდენად მცირე აქვს, რომ სასმელ-საჭმელზეც არა ყოფნის. მალე თავს ანებებს ამ სამუშაოსაც და კვლავ გურიაში მიემგზავრება. 1885 წელს სოფლად ატარებს. წუხს, რომ წიგნები და ჟურნალ-გაზეთები მისთვის ხელმიუწვდომელია.1886 წელს იგი მუშაობას იწყებს სოფლის სასამართლოში მწერლის თანამდებობაზე, ხოლო ექვსი თვის მუშაობის შემდეგ, იმავე წელს, ამხანაგების ფულადი დახმარებით მიემგზავრება საფრანგეთში, ქ. მონპელიეში.

საფრანგეთში ცხოვრების დროს ეგნატეს ისე გაჭირვებია, რომ მისი ერთ-ერთი ბიოგრაფის ცნობით, ქუჩის დამგველადაც კი უმუშავია. მონპელიეში ეგნატე 1887 წ. მარტამდე დარჩენილა, შემდეგ კი ისევ საქართველოში დაბრუნებულა. საზღვარგარეთიდან ჩამოსული ეგნატე ერთი თვის შემდეგ თავად გრიგოლ გურიელთან იწყებს მუშაობას, ეცნობა მის მდიდარ ბიბლიოთეკას, ხარბად ეწაფება წიგნებს, ამ დროს იგი თანამშრომლობს ივერიაში, ბეჭდავს ფელეტონებსა და წერილებს.

1888 წლის ნოემბერში ეგნატე კვლავ თავის სახლშია, უმუშევარი.ამ დროს იწყება ეგნატე ნინოშვილის შემოქმედების ყველაზე ინტენსიური პერიოდი. იგი მუშაობს ისტორიულ რომანზე - ჯანყი გურიაში, რომელიც, ავტორის ცნობით, 1889 წლის მაისის დასასრულამდე იწერებოდა.

1889 წ. ოქტომბერში ეგნატე კვლავ მიდის სამუშაოს საძებრად ბათუმში და ათი დღის განმავლობაში ნავსადგურში მუშაობს დღეში ათ შაურად. 1889 წ. ოქტომბრის დამლევიდან 1890 წლამდე იგი როტშილდის ქარხანაშია, კვლავ მძიმე სამუშაოზე, მტვირთავ მუშად.

1891 წელს ეგნატე შედის «საფილოქსერო დასში», რომელიც კავკასიის სხვადასხვა კუთხეებში მოგზაურობდა. დასთან ერთად შემოიარა მან ჩრდილოეთ კავკასია. ამ მოგზაურობის დროს მიღებული შთაბეჭდილებები უდევს საფუძვლად მის წერილებს დაღესტნიდან. იმავე წლის ოქტომბრის დამლევს ეგნატე თავს ანებებს «საფილოქსერო დასს», მის ხელმძღვანელ ტიმოფეევთან უთანხმოების გამო.

1892 წლის დასაწყისს ეკუთვნის ეგნატეს სევდიანი რომანი ნადასი კალანადაძესთან, რომელიც მას სოფელ ხიდისთავში, მეგობრის ოჯახში საახალწლოდ სტუმრად მისულს, გაუცვნია. გარეგნულად მომხიბვლელს, განათლებულს, ბუნებით კეთილსა და თავაზიან ქალიშვილს იმდენად დაუპყრია ეგნატეს გული, რომ მისთვის ჩვეული წონასწორობა დაუკარგვინებია. ეგნატეს ნადასისათვის მიუწერია ბარათი, რომლითაც სიყვარულში თანაგრძნობა უთხოვია. მაგრამ ქალს პირობა სხვისთვის ჰქონია მიცემული. თუ რა დიდი სულიერი ტრავმა განიცადა ეგნატემ თავის პირველი და უკანასკნელი სიყვარულის გაცრუებით, ჩანს მის მიერ ნადასისადმი გაგზავნილ მეორე ბარათში, რომელიც ავტორის თხოვნის საწინააღმდეგოდ, ქალს არ დაუხევია, ფაქიზად შეუნახავს და მწერლის სიკვდილის შემდეგ მისი ბიოგრაფის, პ. გელეიშვილისათვის, გადაუცია. აღნიშნულ წერილში ეგნატე, ერთი შეხედვით ,თითქოს კმაყოფილიცაა იმით, რომ მისთვის საყვარელ ადამიანს ასცდა მისი ტანჯული ცხოვრების თანამოზიარობის მძიმე ხვედრი, მაგრამ წერილში ჩაქსოვილი ღრმა სევდა გვაგრძნობინებს ეგნატეს დიდ გულისტკივილსა და განცდას, რომ იგი ამქვეყნად ბედნიერებისათვის არ დაბადებულა.

ცხოვრების უკანასკნელი წლები

1890 წელს ეგნატე ყვირილაში (ზესტაფონი) მუშაობს ნ. ღოღობერიძის შავი ქვის კანტორაში მძიმე და მომქანცველ სამუშაოზე. ეგნატე ჭლექით დაავადდება. 1890-1891 წლებში შექმნა "სიმონა", "უცნაური სენი", "პალიასტომის ტბა", "არშიყნი", "ქრისტინე". ამავე პერიოდში ეგნატე აქტიურად მონაწილეობს რევოლუციურ მოძრაობაში.

1892 წლის დასაწყისში იგი ბათუმშია, ნავთის ქარხანაში, უფროს მუშად. მალე, იმავე წლის გაზაფხულზე, მუშაობას იწყებს გომში, ნ. ღოღობერიძის კანტორის განყოფილებაში, სადაც რჩება აგვისტომდე. ამ დროს ის თავს ანებებს გომის კანტორაში მუშაობას და თავის სოფელში მიემგზავრება, სადაც სექტემბრის ბოლომდე რჩება. 1 ნოემბერს იგი თბილისში ჩადის და მცირე ხნით ზაქარია ჭიჭინაძის ბინაში ცხოვრობს.

1892 წლის დეკემბრის ბოლო რიცხვებში ეგნატე ნინოშვილისა და მიხა ცხაკაიას ინიციატივით ყვირილაში მოეწყო კონფერენცია, ხოლო მოგვიანებით ახალგაზრდობის არალეგალური კრებები. იგი გადაჭრით ებრძოდა ნაროდნიკობას, თუმცა, თავდაპირველად, განიცდიდა მის გავლენას. ნინოშვილი ამ პერიოდში რევოლუციურად განწყობილი ინტელიგენციის ყველაზე გამოჩენილი წარმომადგენელი იყო.

1893 წლის იანვრიდან აპრილამდე ეგნატე ცხოვრობს ბინაში, რომელიც მას, ჭლექისაგან ძალზე დასუსტებულს, მისმა მეგობრებმა დაუქირავეს. სწავლობს გერმანულ ენას, ამთავრებს მოთხრობას "პარტახი" და იწყებს "ჩვენი ქვეყნის რაინდის" გადამუშავებას. ჩქარობს, თითქოს წინასწარ გრძნობს სიცოცხლის დასასრულის მოახლოებას, თბილისიდან ბათუმს მიემგზვრება, ხოლო შემდეგ ისევ თავის სოფელშია, სადაც სენმა საბოლოოდ მიაჯაჭვა იგი სარეცელს.

ეგნატე ნინოშვილი გარდაიცვალა 1894 წლის 12 მაისს, 35 წლის ასაკში. მწერლის დაკრძალვის დღეს, სოფელ ჩანჩეთის სასაფლაოზე დიდძალმა ხალხმა მოიყარა თავი საქართველოს სხვადასხვა კუთხიდან. დაკრძალვაზე სიტყვა წარმოთქვა სილიბისტრო ჯიბლაძემ, რომელმაც გამოამზეურა და საზოგადოებას წარუდგინა მესამე დასის პოლიტიკური პროგრამა. აკაკი წერეთელმა ეგნატე ნინოშვილს ”მომავლის გაზაფხულის პირველი მერცხალი” უწოდა.

შემოქმედება

ეგნატე ნინოშვილის სამწერლო მოღვაწეობა სულ შვიდიოდე წლით (1887-1894) შემოიფარგლა. ქართული ლიტერატურის ისტორიაში იშვიათი შემთხვევაა, რომ მწერალს ასე მცირე დროში იმდენი მხატვრული ნაწარმოები შეექმნას, რამდენიც შექმნა ეგნატე ნინოშვილმა.

ეგნატე ნინოშვილის მთავარი ნაწარმოებებია: განკარგულება; გოგია უიშვილი; მოსე მწერალი; პალიასტომის ტბა; პარტახი; ქრისტინე; ჩვენი ქვეყნის რაინდი; ჯანყი გურიაში – რომანი (1988–1889); ცოლი და ქმარი; სოფლის გმირები; სიმონა; უცნაური სენი; არშიყნი.

თითქმის ყველა მოთხრობაში ნინოშვილმა ასახა თავისი თანამედროვეობა, ის სოციალური ვითარება, რომელიც ქართულ სოფელში შეიქმნა ბატონყმობის გაუქმების შემდეგ პერიოდში გასული საუკუნის 80-90-იან წლებში. ეგნატე ნინოშვილის მოთხრობების პერსონაჟები, სინამდვილიდან აღებული ცოცხალი ადამიანები არიან. თითქმის ყველა პერსონაჟს მოეპოვება თავისი პირველსახე, რომელთა უმრავლესობასაც, მწერლის თანამედროვეთა გადმოცემით, ავტორი პირადად იცნობდა. მაგალითად, გოგია უიშვილი, ამავე სახელწოდების მოთხრობის მთავარი პერსონაჟი, ყოფილა ეგნატეს მეზობელი გლეხი გოგია ხუხუნაიშვილი. იგი მთავრობის მოხელეებს უკანონოდ დაუსჯიათ, გაუმათრახებიათ და თვითმკვლელობამდე მიუყვანიათ.

ეგნატე ნინოშვილის სახლ-მუზეუმი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ არჩეულში, ცენტრალური მაგისტრალიდან 3 კმ-ში მდებარეობს.

 მუზეუმი 1948 წლიდან არსებობს. ოფიციალურად გაიხსნა 1950 წლის 18 იანვარს. მუზეუმში დაცულია 6 ათასამდე ექსპონატი, ეთნოგრაფიული, თეატრალური მასალები. ექსპონატები ინახება ასლების სახით, დედნები განადგურებულია.  აქვე ინახება მწერლის საათი, დურბინდი, კალამი, მაგიდა, სკამი, ტახტი და სხვა. 




 ახალი ამბები
  • კუთვნილი სტატუსის მოთხოვნა შესაბამისი ანაზღაურებით თუ კოლეგების დისკრედიტაციის მცდელობააია ჩხაიძე, რომელიც ლანჩხუთში ვალოდია წულაძის სახელობის თეატრისა და კინოს მუზეუმს ხელმძღვანელობს, სხვა კოლეგებთან ერთად, მუნიციპალიტეტის სამუზეუმო სფეროში შექმნილი პარადოქსული ვითარებიდან გამომდინარე, პრესკონფერენციის გამართვას აანონსებს:  "ვფიქრობ, საკითხის უფრო მეტად კონკრეტიკისა და გამჭვირვალეობისთვის სხვა მუზეუმებთან ერთად საჭირო გახდება პრესკონფერენციის ჩატარება, რათა ერთხელ და სამუდამოდ თავი დავაღწიოთ მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის თანამშრომლებისგან წარმოებულ დევნა-შევიწროებას". საქმე ისაა, რომ, დაახლოებით, ორი თვის წინ, ლანჩხუთის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის თანამშრომლებმა მუნიციპალიტეტის მერსა და საკრებულოს თავმჯდომარეს ერთობლივი წერილით მიმართეს, სადაც  ითხოვდნენ "კუთვნილ სტატუსს შესაბამისი ანაზღაურებით": "მოვითხოვთ: მხარეთმცოდნეობის და ეგნატე ნინოშვილის მუზეუმები დარჩნენ, როგორც ძირითადი მუზეუმები და მოგვემატოს ხელფასი, როგორც სხვა მუნიციპალიტეტებშია. თ. ფირცხალაიშვილის სახელობის შემოქმედთა მუზეუმი არის ბიბლიოთეკა და შეუერთდეს ცენტრალურ ბიბლიოთეკას; ვ. წულაძის სახელობის თეატრის მუზეუმი შეუერთდეს თეატრს განყოფილების სახით, ხოლო სპორტის მუზეუმი _ სპორტულ განყოფილებას; საკასო აპარატი და ბილეთები მხოლოდ ჩვენთან  და ნინოშვილის მუზეუმში მოქმედებს და რატომ უნდა ვიყოთ მათთან გათანაბრებულები, მით უმეტეს, რომ სადაც უნდა იკითხოთ, მხარეთმცოდნეობის მუზეუმები ყველგან პრიორიტეტულია? გთხოვთ, აღნიშნული საკითხი, ასევე, განიხილოს შესაბამისმა კომისიებმა და სამუშაო ჯგუფებმა. იმედს ვიტოვებთ, რომ ჩვენს მოთხოვნებს გულისხმიერად მოეკიდებით და მოგვანიჭებთ კუთვნილ სტატუსს შესაბამისი ანაზღაურებით. წინააღმდეგ შემთხვევაში, იძულებულები ვიქნებით, მივმართოთ სხვა ზომებს", _ ვკითხულობთ აღნიშნულ წერილში. როგორც გაირკვა, ეს წერილი საკრებულოს სოციალურ საკითხთა კომისიის ერთ-ერთ სხდომაზე უკვე იყო მსჯელობის საგანი. მუზეუმის თანამშრომლების მოთხოვნას ხელფასების მატებასთან დაკავშირებით, რომელიც არახალია,  არადამაკმაყოფილებელი პასუხი  გაეცა ფინანსური უზრუნველყოფის არარსებობის მოტივით. რაც შეეხება წერილში გაჟღერებულ სხვა მოთხოვნებს, კომისიის განმარტებით,  საკითხზე მსჯელობა და შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღება იმ შემთხვევაში  გახდება შესაძლებელი, თუ  მუზეუმის მხრიდან წარმოდგენილი იქნება  მკაფიოდ ჩამოყალიბებული განვითარების სტრატეგიული გეგმა. პრესკონფერენციის გამართვამდე კი, ზემოთ ნახსენები წერილის გამო, საკუთარ პოზიციას თეატრისა და კინოს მუზეუმის ხელმძღვანელი მაია ჩხაიძე საჯაროდ აფიქსირებს  და მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის კოლექტივს დისკრედიტაციის მცდელობაში დებს ბრალს. "სულ ახლახან, საკრებულოს განათლების, კულტურის და სოციალურ საკითხთა კომისიამ განიხილა მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის თანამშრომელთა განცხადება, რომელიც არ ეტეოდა არც ერთ სამართლებრივ ჩარჩოში და აშკარად შეიცავდა ახალშექმნილი მუზეუმების დისკრედიტაციის მცდელობას. საბედნიეროდ და სრულიად სამართლიანადაც, პოზიციამ და ოპოზიციამ (სრული ალოგიკურობის გამო) მათი მოთხოვნა ერთხმად უარყო. აღნიშნულ სხდომაზე, მათი უსამართლო პოზიციის გამო, სხვა მუზეუმების ინტერესების დაცვის მიზნით, მძაფრი დაპირისპირება მომიწია მუზეუმის თანამშრომლებთან. ისინი, აღნიშნულ განცხადებაში ავითარებდნენ შემდეგ მოსაზრებას, რომ მაგალითად, თემურ ფირცხალაიშვილის სახელობის შემოქმედთა მუზეუმი სინამდვილეში ბიბლიოთეკა იყო და ბიბლიოთეკას უნდა დაქვემდებარებოდა; ვალოდია წულაძის სახელობის თეატრისა და კინოს მუზეუმი ლანჩხუთის სახალხო თეატრის კუთვნილება გამხდარიყო. მაშინ, როცა თეატრი თავად ექვემდებარება ლანჩხუთის კულტურის დაწესებულებათა გაერთიანებას. სპორტის მუზეუმი უნდა მიეერთებინა სპორტის განყოფილებას და ა. შ. მხარეთმცოდნეობის მუზეუმს კი  ყოველივე ამის შემდეგ უნდა მიეღო "მთავარი" მუზეუმის სტატუსი და შესაბამისად, გაზრდოდა ხელფასებიც. მართლაცდა, "ქათმის ჰორიზონტის" მსგავსია. ანდა, სრულიად დესპოტი უნდა იყოს ადამიანი, რომ დღეს, ქვეყანაში არსებული მძიმე სოციალური პირობებიდან გამომდინარე, იფიქრო მხოლოდ საკუთარი შრომის ანაზღაურებაზე და არ გაითვალისწინო კოლეგების ყოფითი პრობლემებიც, რომლებსაც, ფაქტობრივად, კოლეგებად არც კი თვლიან. და მაინც, თავის დროზე (10 წლის წინ) რა რეალურმა ფაქტორმა განაპირობა ჩვენს მუნიციპალიტეტში სხვადასხვა ტიპის მუზეუმების დაარსება, რასაც მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი დღემდე ვერ ეგუება და რაც ამ წერილის მთავარ საკვანძო საკითხს წარმოადგენს? კანონი მუზეუმების შესახებ განმარტავს, რომ მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის ფონდი სრულად უნდა იყოს დაკომპლექტებული მხარის ბუნების, ისტორიის, კულტურის, ეკონომიკის უნიკალური ექსპონატებით. გამომდინარე იქედან, რომ მუზეუმი სრულფასოვნად ვერ პასუხობდა კანონით გათვალისწინებულ გამოწვევებს, წარმოიშვა აუცილებლობა სხვადასხვა ტიპის მუზეუმების დაფუძნებისა. მაგალითად, აი, რას წერს საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი დავით ასკურავა თავის წიგნში "ვალოდია წულაძე _ შტრიხები პორტრეტისათვის": "ლანჩხუთის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში ბატონი ვალოდიას ცხოვრებისა და შემოქმედებითი საქმიანობის ამსახველი ფოტო და წერილობითი მასალა ერთობ მწირია" და არა მარტო ვალოდიასი... სწორედ ამან დაუდო საფუძველი  ვალოდია წულაძის სახელობის თეატრისა და კინოს მუზეუმის დაარსებას, რომელიც ხელოვნების ტიპს განეკუთვნება და რომელიც, ინტენსიურად და ნაყოფიერად ეწევა სამეცნიერო-კვლევით და კულტურულ-საგანმანათლებლო მუშაობას. პროგრესულ და წარმატებულ საქმიანობას ეწევიან ლანჩხუთში არსებული სხვა ტიპის მუზეუმებიც. ერთადერთი, რითაც მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის უპირატესობა ვლინდება, არის მუზეუმის დიდი შენობა, რითაც ხშირად მანიპულირებენ. აქვე აღვნიშნავ, რომ შენობის კეთილმოწყობაში ლომის წილი მიუძღვის, პატივსაცემ პიროვნებას, აწ განსვენებულ მიხეილ გვარჯალაძეს, რომლის მიმართაც საშინელ უმადურობას იჩენენ. საერთოდ, ჩემი აზრით, სასწრაფოდ უნდა შეიქმნას კომპეტენტური პირებისგან დაკომპლექტებული კომისია, რომელიც სწორად განსაზღვრავს მუნიციპალიტეტში არსებული მუზეუმების (მათ შორის, მხარეთმცოდნეობის) ტიპებს", _ ამბობს მაია ... ...
  • თალაკვაძე: არჩევნებს ხალხის ნდობა იგებს და არა რომელიმე საარჩევნო მოდელი ქართული ოცნების ოფისში ბრიფინგი გაიმართა. როგორც არჩილ თალაკვაძემ განაცხადა, არჩვენები 2020 წელს გაიმართება და კანონპროექტის ჩაგდება ქვეყნის დასასრულს არ ნიშნავს. „სამწუხაროა, რომ ინიციატივამ საჭირო ხმები ვერ მიიღო, თუმცა, ეს არ ნიშნავს ქვეყნის დასასრულს. 2020 წლის არჩევნები ნებისმერ შემთხვევაში დემოკრატიულად და სამართლიანად ჩატარდება. არჩევნებს ხალხის ნდობა იგებს და არა რომელიმე საარჩევნო მოდელი. შევახსენებთ, რომ ქართულმა ოცნებამ ქართველ ხალხთან ერთად არა თუ დღეს არსებულ დემოკრატიულ გარემოში, არამედ 2012 წლამდე რეპრესიულ გარემოში შეძლო გამარჯვება და ეს არ უნდა დაგვავიწყდეს როცა ამ საკითხზე ვმსჯელობთ. ჩვენს მოქალაქეებს და ქვეყანას სჭირდება მშვიდობიანი, სტაბილური გარემო და სახელმწიფო მზად არის გაუმკლავდეს ნებისმიერ გამოწვევას. მოვუწოდებ ოპონენტებს, პოლიტიკოსებს აჟიოტაჟის შემქნის ნაცვლად მოემზადონ 2020 წლის საარჩევნო პროცესისთვის“,_ განაცხადა ... ...
  • "გადაგვაგდე? გადაგაგდებთ" _ საპროტესტო აქცია შეკვეთილში ბიძინა ივანიშვილის სახლთან შეკვეთილში, ბიძინა ივანიშვილის სახლის მიმდებარე ტერიტორიაზე  "ნაციონალური მოძრაობის" წარმომადგენლები აქციას მართავენ. ისინი, თბილისში მიმდინარე საპროტესტო აქციების მოთხოვნებს უერთდებიან. აქციის მონაწილეები ტრანსფარანტებით და საყვირებით გამოხატავენ პროტესტს. ამბობენ, რომ აქციები პერმანენტულად გაიმართება და მანამ არ შეწყდება, სანამ მოთხოვნები არ დაკმაყოფილდება. წყარო: ... ...
  • „ქართული ოცნების“ ოფისში ბრიფინგი დაინიშნა„ქართული ოცნების“ ოფისში 15:00 საათზე ბრიფინგი გაიმართება. მედიის წინაშე განცხადებას პარლამენტის თავმჯდომარე, არჩილ თალაკვაძე გააკეთებს. თემა უცნობია. არჩილ თალაკვაძის ბრიფინგს წინ უძღოდა ევროკავშირის ელჩ კარლ ჰარცელთან შეხვედრა. დიპლომატი ასევე შეხვდა მმართველი პარტიის ლიდერს, ბიძინა ივანიშვილს.  „ქართული ოცნების“ ოფისში შეხვედრები გრძელდება. პარტიის ცენტრალურ ოფისში იმყოფება ბიძინა ივანიშვილი.   დღეს საპარლამენტო უმრავლესობა ზვიად ძიძიგურმაც დატოვა. მასთან ერთად საპარლამენტო უმრავლესობიდან „კონსერვატორთა“ ფრაქციის კიდევ ორი წევრი - ნინო გოგუაძე და გიგა ბუკია წავიდნენ. რაც შეეხება ფრაქციის დანარჩენ წევრებს - მუხრან ვახტანგაძეს, რუსლან გაჯიევსა და პაატა კვიჟინაძეს, მათი პოზიცია ამ ეტაპზე უცნობია. მმართველი გუნდი გიორგი ბეგაძემაც დატოვა. ის მე-9 დეპუტატია, რომელიც საპარლამენტო უმრავლესობიდან 14 ნოემბერს წავიდა.  14 ნოემბერს პარლამენტმა პროპორციულ სისტემაზე გადასვლას მხარი არ დაუჭირა, რასაც პარლამენტს გარეთ პროტესტი, შენობაში კი ხმაური მოჰყვა. თამარ ჩუგოშვილმა ვიცესპიკერის თანამდებობა, ასევე საპარლამენტო უმრავლესობა რამდენიმე დეპუტატთან ... ...
  • საქართველოს ბანკი SWIFT gpi გლობალური გადახდების ინოვაციურ სისტემაში ჩაერთო (R)15 ნოემბერი, 2019- საქართველოს ბანკი ინოვაციური  სერვისებისა და პროდუქტების დანერგვას განაგრძობს. საქართველოს ბანკი პირველი კორპორატიული ბანკია საქართველოში,  ვინც  SWIFT gpi გლობალური გადახდების სისტემაში სრულად ჩაერთო.  SWIFT gpi არის ახალი სტანდარტი საერთაშორისო სავალუტო  ტრანზაქციებში, რომელიც პროცესს ხდის უფრო სწრაფს და გამჭვირვალეს. ინოვაციური სისტემა იძლევა ტრანზაქციების მარშუტის ონლაინ რეჟიმში შემოწმების, ტრანზაქციების საკომისიოების გამჭვირვალობისა და ეფექტური ანგარიშსწორების შესაძლებლობას. SWIFT–მა შექმნა ერთიანი გლობალური პლატფორმა, რომლის საშუალებითაც ბანკებს ეძლევათ შესაძლებლობა უფრო ეფექტურად, დროის მოკლე მონაკვეთში მოახდინონ ტრანზაქციების განხორციელება და განაახლონ ტრანზაქციის მიმდინარე სტატუსები, ასევე ნახონ მონაწილე ბანკების მიერ ტრანზაქციასთან დაკავშირებული საკომისიოები.  SWIFT gpi პროდუქტის დანერგვამდე,  საერთაშორისო სავალუტო გადარიცხვებში მონაწილე ბანკებისთვის  ინფორმაცია ხელმისაწვდომი იყო მხოლოდ მაშინ, როდესაც აღნიშნული ტრანზაქცია ხვდებოდა მათ სისტემაში. შესაბამისად, პროცესი არ იყო ისეთი გამჭვირვალე, როგორც ახლა. ინოვაციური სისტემის დანერგვამდე ბანკებს არ გააჩნდათ მიმდინარე სტატუსი და სრული სურათი ტრანზაქციებზე არსებულ ჯაჭვში.  SWIFT gpi-ის სერვისით უკვე 3500-ზე მეტი ბანკი სარგებლობს და დღითიდღე იზრდება მონაწილე ბანკების რაოდენობა, რადგან აღნიშნული პროდუქტი დიჯიტალიზაციის მიმართულებით  არის  მნიშვნელოვნად  წინ გადადგმული ნაბიჯი. ხოლო საქართველოს ბანკი კი პირველი კორპორატიული ბანკია ქვეყნის მასშტაბით, რომელიც  Swift GPI მომსახურების სრულუფლებიანი წევრი ... ...

არქივი

ზაფრანი

როგორ გამოვავლინოთ ნიჭიერი ბავშვი

არ დაგეგმოთ შვილებს მომავალი შეეცადეთ...

აუცილებელი წასაკითხი მამებისთვის

ახალშობილს უნდა ეძინოს დედის საწოლში...

ბეკონი ჯანმრთელობისთვის სახიფათო ყოფილა

შვედი მეცნიერების მტკიცებით, ბეკონის საკვებად...

როგორ დავალევინოთ წამალი პატარას

წამლის დალევა პატარებს არ უყვართ,...

მერილინ მონროს სილამაზის საიდუმლო

 რა იყო ის საიდუმლო, რომლის...

რატომ უნდა ვხატოთ

ცოტა ხნის წინ, ამერიკელმა ფსიქოლოგებმა...
კარმიდამო ჩემი

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...

საშიშია თუ არა ჯანმრთელობისთვის ლამინატის იატაკი

დღეს მოჭიმული იატაკი და ლამინატი...

როგორ ამოვიცნოთ ნატურალური თაფლი

ნამდვილი თაფლი არომატით გამოირჩევა ხელოვნურად...

უებარი საშუალება სიბერის შესაჩერებლად

მწვანილი ანელებს დაბერების პროცესს, აუმჯობესებს...

უებარი საშუალება გაციების წინააღმდეგ

ზამთრის მოახლოებასთან ერთად ვირუსებისა და...

მარილი _ უნიკალური გამაყუჩებელი საშუალება

თავის ტკივილით უამრავი ადამიანი იტანჯება....

ხურმა _ ჯადოსნური ხილი

ხურმა - ჩვენში დასავლეთ საქართველოში...

საშუალება, რომელიც კიბოს ამარცხებს

ლიკოპენს, რომელიც ბუნებრივი ძლიერი ანტიოქსიდანტია,...

უნიკალური მკურნალი მცენარე

მიუხედავად არაერთი მედიკამენტისა, საზოგადოების გარკვეული...

რას კურნავს მრავალძარღვა

მრავალძარღლვას საუკუნეების განმავლობაში იყენებდნენ, როგორ...

არის თუ არა თქვენ საცხოვრებელ ადგილას სასმელი წყალი?