ალმასხან ხუხუნაიშვილის "გადაკისკისება", რომელიც არც მანამადე და არც მის შემდეგ არავის გაუკეთებია

ისტორია

ალმასხან ხუხუნაიშვილის "გადაკისკისება", რომელიც არც მანამადე და არც მის შემდეგ არავის გაუკეთებია

26 ივნ. 2020, 15:18:12

1915 წელს ცნობილი ისტორიკოსი თედო ჟორდანია წერდა: ,,გურიის კუთხე დამივლია ამ ოციოდ წლის წინედ, როდესაც უცხოელების კულტურას ამ ხალხზე შესამჩნევი გამრყვნელი გავლენა არ მოეხდინა. უსწავლელ-უწიგნო გლეხ-კაცებმა გამაკვირვეს მათის დიდებულ სიტყვა-პასუხით, ,,ჯენტლმენობით”, ზრდილობით, ძველებურ ქართულ განათლებით (ბევრმა იცოდა გალობა საუცხოოდ და უფრო მეტმა ძველი სიმღერები _ წარმტაცები), ჩვეულებათა სათნიანობით, კულტურით, რომლის ვრცლად აღწერა ითხოვს ახალს გმირებს. მათი ჩონგური და ფერხულის დაბმა ხომ გაიტაცებს იმასაც, რომლის სული მიძინებულია და მომკვდარინებული მუდმივ დუხჭირ ქვეყნიურს ზრუნვაში და ვისაც გმირული სული უღვივის გულში, იმას ხომ ცად აიტაცებს...”

,,არსად ისე არ მღერიან, როგორც აქ, ამ ქვეყანაშიო...” _ ამბობდა გალაკტიონ ტაბიძე. ამის დასტურია ლანჩხუთის რაიონში არსებული ანსამბლი ,,შვიდკაცა”, რომელიც XIX საუკუნის 90-იან წლებში დააარსა სოფელ აკეთის მკვიდრმა, შესანიშნავმა მომღერალმა, ქართული მუსიკალური ფოლკლორის შესანიშნავმა მცოდნემ კოწია ხუხუნაიშვილმა. ანსამბლის წევრები იყვნენ აკეთელი გლეხები: კოწია ხუხუნაიშვილი _ ხელმძღვანელი, ბესარიონ ხუხუნაიშვილი _ ბანი, ალმასხან ხუხუნაიშვილი _ კრიმანჭული, იოსებ ხუხუნაიშვილი _ პირველი და მეორე ხმა, სერაპიონ კუკულავა _ სიმღერის მეორე წამომწყები, რაჟდენ ხუხუნაიშვილი და ზაქრო ფიფაიშვილი _ ორი დაბალი ხმა. ანსამბლი შვიდკაცა არსებობდა XX საუკუნის 40-იანი წლების ბოლომდე.

 ,,სიმღერის პირველი კერა იყო ასკანა, მიორე კერა იყო ზედა აკეთი, ლანჩხუც ეკუთნოდა... იმ სოფელში იყო ხუხუნაიშვილები, გაღმა სოფელია აგერ, იქინეც ხუხუნაიშვილები იყო. გარდა, ერთი მოსახლე იყო მოლექსე თოფილა ხუხუნაიშვილი, დანარჩენი ოზდაათი მოლექსე იყო ყველა კრიმაჭულები, მთქმელები და ბასები სულ შით. პირველი _ ასკანა, მეორე _ აკეთი... ბესარიონ ხუხუნაიშვილი, ბანის თქმელი, დიდებული კაცი, მაღალი, სქელბეჭი. ამ ოჯახში ნამყოფია, მამაჩემი მომღერალი კაცი იყო, ხოდა დაყობოდა. მახსოვს ბანს რომ იტყოდა, უწინ დიდი ლამპები იცოდენ სახში ჩამოკიდებული, ლამპას ალი გაქანდებოდა, ის სტოლძე რომ ბანს იტყოდა..." _ დიმიტრი იმედაიშვილის მოგონებიდან. 

ჩვენამდე მოაღწია მათ მიერ შესრულებულმა ნაწარმოებებმა, რომელიც ჩაწერეს თბილისში, 1913 წელს, გრამაფონის ფირფიტების საზოგადოება ,,ამურ-რიგას” მიერ. დიდი ხნის განმავლობაში ეს ფირფიტები დაკარგულად ითვლებოდა, მაგრამ ანსამბლის ხელმძღვანელის შვილმა დავითმა დიდი ძიების შემდეგ აღმოაჩინა ხუთი ფირფიტა, რომელზეც ათი სიმღერაა ჩაწერილი. ეს სიმღერებია ,,ხასანბეგურა”, ,,ალილეო”, ,,დედოფლის სიმღერა”, ,,კალოს ხელხვავი”, ,,მაყრული”, ,,ალი-ფაშა”, ,,აკეთლების ღიღინი”, ,,ყარანაი ყანაში”, ,,ბებია”, ,,ნანინა”.

ანსამბლის მიერ ,,ხასანბეგურას” შესრულება გამოირჩევა განსაკუთრებული ორიგინალურობით. ალმასხან ხუხუნაიშვილს კრიმანჭულის ცნობილი ვარიანტები თითქოს აღარ აკმაყოფილებს და განსაცვიფრებელი სიახლე _ გადაკისკისება, ,,გადაკარკაცება” შემოაქვს. ამ სიახლემ სიმღერას სრულიად მოულოდნელი ელფერი შესძინა. კინორეჟისორ ლერი სიხარულიძეს დათიკო და პარმენ ხუხუნაიშვილებისაგან აქვს გაგონილი, რომ ზაქარია ფალიაშვილმა, რომელიც აკეთში ფოლკლორის ნიმუშებს იწერდა, აკეთში სტუმრობისას ალმასხან ხუხუნაიშვილს იმდენჯერ გაამეორებინა სიმღერაში მისი ,,კარკაცი”, რომ მომღერალს ხმა ჩაეხრინწა.

,,ათას ცხრას ათ წელს ფალიაშვილი ყოფილა ზაქრო აკეჩი, სიმღერები ჩუწერია აქ და წუღია. ის სიმღერები ნახენ ლენინგრადის მუზეიმში, ხუხუნაშვილის შვილმა ნახა. ის უკვე აღდენილია", _ დიმიტრი იმედაიშვილის მოგონებიდან. 

აკეთელები განსხვავებული მანერით მღეროდნენ, მათ თავიანთი კუთხის კოლორიტი და სიძველე ჰქონდათ შემონახული. ანზორ ერქომაიშვილი წიგნში ,,ქართული ხალხური სიმღერების ოსტატები _ გურია” ასე აღწერს ამ ფაქტს: ,,...იქ, სადაც სიმღერა ხმამაღალ კისკისში გადიოდა, ამას ურთულესი სასიმღერო ტექნიკა სჭირდებოდა. და მე მივხვდი, რომ ალმასხან ხუხუნაიშვილმა იმ მომენტში ამოწურა იმპროვიზაციის შესაძლებლობები, რაც კი შეეძლო ყველაფერი იღონა და შემდეგ, ბუნებით ბოძებული ინტუიციით სიცილში გადაიყვანა ყოველივე, რათა მუსიკალური ქსოვილი ზღვარს მიღმა კიდევ ერთხელ გამრავალფეროვნებულიყო. დიახ, სიმღერაში ,,კარკაცი” ჩართო და ამით განუსაზღვრელი, უკიდეგანო სივრცე მიენიჭა ნამღერს. მას შემდეგ ვერავინ იმღერა ალმასხან ხუხუნაიშვილივით. ეს ვარიანტი დაგვრჩა როგორც რელიქვია, როგორც ფასდაუდებელი სამუზეუმო ექსპონატი, რომელსაც მტვერი ვერ წაეყრება, ვინაიდან შთამომავლობას, მუდამ ახლის ძიებას შთააგონებს”. 

კრიმანჭულის დიდოსტატი მიხეილ შავიშვილი ალმასხან ხუხუნაიშვილის შესახებ იგონებდა: ,,ხასანბეგურაში” მის მიერ შესრულებული გადაკისკისება არც მანამადე და არც მის შემდეგ არავის გაუკეთებია და ვერც გააკეთებს, რადგან იგი ალმასხანისეულია”.




 ახალი ამბები
  • სამტრედიაში პირველ-მეორე ადგილებს ,, ქართული ოცნება" და ,, ნაციონალური მოძრაობა" ინაწილებენ54-ე სამტრედიის საოლქო საარჩევნო კომისიაში ამ დროისთვის 51 საარჩევნო უბნიდან დათვლილი ხმებით 19 უბანი მივიდა. საოლქო საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარის, ნანა იმნაძის თქმით, ამ უბნებში თავისი შედეგებით ლიდერობს ,, ქართული ოცნება" და მისი მაჟორიტარობის კანდიდატი, გივი ჭიჭინაძე: "ჯერ ამის მეტის თქმა არ შემიძლია, მეც დანარჩენს ტელევიზიებით ვისმენ. ამ 19 უბანში ლიდერობს პარტია,, ქართული ოცნება" და მისი კანდიდატი, გივი ჭიჭინაძე. მეორე ადგილზე ერთიანი ნაციონალური მოძრაობაა".  ამ წუთის მდგომარეობით  ოლქში პროცედურული დარღვევებზე დარეგისტრირებულია 5 ... ...
  • ჭაჭიეთში გახსნილ საარჩევნო უბანზე ხმის მისაცემად, სავარაუდოდ, ინფიცირებული პირი მივიდაჭაჭიეთში გახსნილ საარჩევნო უბანზე ხმის მისაცემად, სავარაუდოდ, ინფიცირებული პირი მივიდა. არსებული ინფორმაციით, აღნიშნული პიროვნება სოფელში თბილისიდან ჩამოვიდა. მას ჩატარებული ჰქონდა პისიარ ტესტი, რომლის პასუხიც უარყოფითი იყო, თუმცა, მოგვიანებით შეატყობინეს, რომ ინფიცირება დაუდასტურდა. როგორც ცნობილია, ის საუბნო საარჩევნო კომისიის ერთ-ერთი წევრის ახლობელია და მასთან ახლო კონტაქტში იმყოფებოდა, კონტაქტი ჰქონდა უბანზე მყოფ სხვა პირებთანაც. მომხდარის გამო საუბნო კომისიის თავმჯდომარე შეშფოთებას გამოთქვამს. თუმცა, ამბობს, რომ ხმის მიცემა ცესკოსა და ჯანდაცვის უწყების მიერ შემუშავებული წესების სრული დაცვით მიმდინარეობდა, რის გამოც ვირუსის გავრცელების საფრთხე საარჩევნო უბანზე ნაკლებად არის. ჩვენ საოლქო კომისიას მივმართეთ კითხვით, მომხდარის გამო არსებობს თუ არა ცესკოს თანამშრომლების იზოლაციაში გადასვლის აუცილებლობა. მათი პასუხის მიხედვით, ვითარებას შესწავლა სჭირდება. „გურია ნიუსი“ ინფორმაციის გადამოწმებას იმყოფებოდა თუ არა საარჩევნო უბანზე ინფიცირებული პირი, ჯანდაცვის ცენტრთან ... ...
  • დაიბეჭდა თუ არა ბიულეტენში კანდიდატის გვარი შეცდომით გურიის 24-ე მაჟორიტარული ოლქის ამომრჩევლისთვის განკუთვნილ ბიულეტენში, ხუთი ნომრით, მანუჩარ კვირკველია იყრიდა კენჭს.     მანუჩარ კვირკველიას ოფიციალურ გვერდზეც და საარჩევნო მასალებზეც მისი სახელი და გვარი ზუსტად ასე წერია _ მანუჩარ კვირკველია. თუმცა საარჩევნო ბიულეტენებში, მეხუთე ნომრად, მანუჩარ კვირკელიაა წარმოდგენილი. კანდიდატის პრეს სპიკერმა სატელეფონო საუბარში დაგვიდასტურა, რომ მანუჩარის გვარი ოფიციალურ დოკუმენტებში იგივეა, რაც სააგიტაციო მასალაზე და საჭიროდ აღარ ჩათვალა დაშტრიხული სახით გადმოეგზავნა პირდობის მოწმობის ფოტო ასლი. ჩვენ ცესკოს ონლაინ ჩათში შევეცადეთ მიგვეღო იურიდიული განმარტება, რა ხდება, თუ აღმოჩნდება, რომ საარჩევნო ბიულეტენში კანდიდატის გვარი შეცდომითაა დაბეჭდილი. გვიპასუხეს, რომ ამ შემთხვევაში, აუცილებელია ცესკოს ოფიციალურად ელექტრონული ფორმით მივმართოთ და პასუხს კანონით გათვალისწინებულ ვადაში ... ...
  • გიგა ბოკერია: “ამ ოლქში, სავარაუდოდ, მეორე ტური იქნება”"ევროპული საქართველოს", ფოთის, ხობისა და სენაკის მაჟორიტარობის კანდიდატმა, გიგა ბოკერიამ ბრიფინგი გამართა და განაცხადა, რომ სავარაუდოდ, ოლქში, მეორე ტური ჩატარდება . ბოკერიას თქმით, „ქართული ოცნების“ მაჟორიტარი დეპუტატობის კანდიდატის, ირაკლი ხახუბიას კონკურენტი, „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ კანდიდატი, მურთაზ ზოდელავა იქნება. ამასთან, ბოკერია საზოგადოებას მოუწოდებს, მეორე ტურში ხმა მისცენ ივანიშვილის წინააღმდეგ, მათი კონკურენტების, ამ შემთხვევაში კი, ზოდელავას სასარგებლოდ. მან ასევე აღნიშნა, რომ მეორე ტური იქნება იმ ოლქშიც, სადაც ის კენჭს იყრიდა. „ფოთში, „ქართულმა ოცნებამ“ ვერ მიიღო მანდატი ქართველი ხალხისგან ქვეყნის მართვაზე, ეს არის უკვე ფაქტი. ჩვენი საზოგადოების უმრავლესობამ, მიუხედავად ძალადობისა, მოსყიდვისა, დაშინებისა, რაც ვნახეთ მთელი ამ კამპანიის დროს და განსაკუთრებით დღეს, ზოგიერთ ოლქებში, სამარცხვინო, საგამგაშო ფორმით, მაინც ხმა მისცა ცვლილებებს ამ ქვეყანაში. ეს არის უკვე ფაქტი. სამწუხაროდ, მანდატების გადანაწილების საბოლოო შედეგი გადაწყდება მეორე ტურში, ესეც ფაქტია. ოლქში, სადაც ჩვენ ვიმყოფებით, ფოთში სენაკსა და ხობში, დიდი ალბათობით იქნება მეორე ტური და დიდი ალბათობით, „ოცნების“ კანდიდატი იქნება ჩემი კონკურენტი, ბატონ ზოდელავა. რა თქმა უნდა, „ევროპული საქართველო“ მოუწოდებს ჩვენს ამომრჩეველს, ხმა მისცეს ივანიშვილის კანდიდატის წინააღმდეგ ჩვენი კონკურენტის, „ნაციონალური მოძრაობის“ კანდიდატს ბატონ ზოდელავას სასარგებლოდ. ეს ვითარება კიდევ ერთხელ აჩვენებს, როგორი სწორი და საჭირო იყო ის გეგმა, რაც ქონდა „ევროპულ საქართველოს“ ერთიანი მაჟორიტარების შეჯერებაზე და როგორი უპასუხისმგებლობა იყო სააკაშვილის და მისი გარემოცვის მხრიდან ამ გეგმის ჩაშლა. ეს უკვე წარსულია. მეორე ტურები იქნება და ამ მეორე ტურებში ყველგან უნდა მივცეთ ხმა ივანიშვილის ხელისუფლების წარმომადგენლის წინააღმდეგ“, _ განაცხადა ... ...
  • თორნიკე ართქმელაძე: "არჩევნებმა ჩაიარა მასიური დარღვევებით"ლელოს მაჟორიტარი დეპუტატობის კანდიდატის წყალტუბო, სამტრედია, ვანი, ხონის ოლქში აცხადებს, რომ არჩევნებმა ჩაიარა დარღვევებით. "არჩევნებმა ჩაიარა მასობრივი დარღვევებით, მოსყიდვა და ადმინისტრაციული რესურსის უკანონო გამოყენება იყო ძალიან ბევრ ადგილას. შედეგებზე საუბარი ჯერ ადრეა. ჯერ ამის თქმა ძალიან რთულია, რადგანაც მხოლოდ რამდენიმე უბნის შედეგია მოსული", _ განაცხადა ,,გურია ნიუსთან" საუბრისას თორნიკე ართქმელაძემ. ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ როგორ იცნობ გარე სამყაროს?

რომელ ცხოველს შეუძლია უწყლოდ გაძლება...

ტესტი _ რა იცი მსოფლიოს ღირშესანიშნაობების შესახებ?

რომელმა ქვეყანამ აჩუქა აშშ-ს თავისუფლების...

ტესტი _ როგორ იცნობ საქართველოს ისტორიას

სად დაამარცხა თამარ მეფემ რუმის...

ტესტი _ ხარ თუ არა "უგზო-უკვლოდ" განათლებული? (მეორე ვარიანტი)

რა დასტრიალებდა თავს მაურისიო ბაბილონიას...

ტესტი _ რა იცი ჰოლივუდის ვარსკვლავების შესახებ

ლეონარდოს დი კაპრიოს სახელი ლეონარდო...

ტესტი _ იცნობ თუ არა ქართულ მხატვრობას?

გამოიცანი, ვისია ეს ნახატი

ტესტი _ ყველაზე, ყველაზე...

იცი თუ არა გეოგრაფია

კარმიდამო ჩემი

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...

სოკოს სალათი შებოლილი ქათმის ხორცით

ეს უგემრიელესი სალათი უნდა მოვამზადოთ...