გურია _ ,,ჩვენი ქვეყნის საუკეთესო ნაწილი”

ისტორია

გურია _ ,,ჩვენი ქვეყნის საუკეთესო ნაწილი”

6 მაი. 2020, 17:05:02

,,ჩვენი ქვეყნის საუკეთესო ნაწილი” - ასე მოიხსენიებდნენ გაზეთები გურიას. საქართველოში ოზურგეთის მაზრა ერთ-ერთი განათლებული და განვითარებული კუთხე იყო, ,,საქართველოს საფრანგეთი”, როგორც მას ჟურნალ ,,მოგზაურის” ჟურნალისტმა კონსტანტინე გვარამაძემ უწოდა. რუსული გაზეთი ,,ნოვოსტი” კი წერდა, რომ ,,გურია ერთი უკულტურესი კუთხეა არა თუ კავკასიაში, არამედ მთელ რუსეთში.”

სავსებით სამართლიანიად აღნიშნავს თედო სახოკია, რომ სწორედ სოფლის მასწავლებლების, პროგრესისა და განათლების ამ მებაირახტრეების მეოხობით გაითქვა გურიამ მთელ საქართველოსა და მთელს რუსეთის იმპერიაში ,,დაწინაურებული პროვინციის სახელი.” სახოკია სვამს კითხვას ,,ვის წყალობით დაიქსელა გურია სკოლებითა და წიგნსაცავ-სამკითხველოებით?.. ვის უნდა უმადლოდეს გურული, რომ თითქმის ყოველი სოფელი საუკეთესო შარაგზით არის შეერთებული მეორე სოფელთან?...” და თავად პასუხობს - ეს არის სოფლის მასწავლებელი.

აპოლონ წულაძის ცნობით, ,,,1883 წლიდან გურიის ცხოვრების ახალი ეპოქა იწყება – ხანა კულტურული ცხოვრების დასაწყისის. ბატონყმობა გაუქმებულია, გლეხების დიდ ნაწილს თავი უკვე დახსნილი აქვს. გურული გლეხი შედარებით თავს თავისუფლად გრძნობს. ,,აზატობას” იწყებს, მასაც კაცათ მოაქვს თავი. მას უკვე აინტერესებს გაზეთი (ყველა გაზეთს ,,დროებას” უძახის. გაზეთ ,,დროების” შეჩვევის გამო). აინტერესებს საგარეო პოლიტიკა. სწამს და სწყურია სწავლა. ამდენ ხანს სასოფლო სკოლები ან არ არის, ან თუ არის, სოფლის კანცელარიასთან ერთად. მწერალი მწერალიც არის და მასწავლებელიც. ამ წლიდან გურიას ევლინებიან ნამდვილი მასწავლებლები. თავისი საქმის ოსტატები და ამავე დროს არა ,,ჩინოვნიკები” არა 20 რიცხვის მომლოდინენი, არამედ მოღვაწენი. მაშინდელი მასწავლებელი მასწავლებელიც არის, ექიმიც, ვექილიც, მწერალიც, შუამდგომელიც, ქომაგიც და ამავე დროს მთელი საზოგადოების მოტირალ-მოცინარი. ტირილში მიცვალებულის გლეხურათ დამტირებელი, ქორწილში – მომლოცავი და ლხინის ,,არიფიონთაგანი”. უსათუოდ ამით აიხსნება ის, რომ სასოფლო სკოლას გლეხმა უწოდა სოფლის სკოლა, მასწავლებელს კი სოფლის მასწავლებელი და ჭეშმარიტათ, რომ ასეც იყო. სკოლა სოფლისათვის იყო და მასწავლებელიც მთელი სოფლის მასწავლებელი გახლდათ. ამ მასწავლებლებმა შემოიღეს (1887 წლიდან) საღამოს კურსები, საცა საღამოობით მოწაფის მამა და ბაბუაც სწავლობენ წერა-კითხვას. ამ მასწავლებლებმა ჩაუყარეს საფუძველი ბიბლიოთეკა-სამკითხველოს. ამ მასწავლებლებმა დაიწყეს გაზეთში კორესპონდენციის წერა და სახალხო წიგნაკების თარგმნა და ბეჭდვა...

1884 წლიდან გურიას პირველად მოევლინა საოსტატო სემინარია-დამთავრებული მასწავლებლები. მომავალ მასწავლებლებს, სემინარიაშივე ჰქონდათ წრე. ამ წრემ გადასწყვიტა, რომ არ დაფანტულიყვნენ და რამდენადაც ამის ნებას მთავრობა მისცემდა, იმდენად ცდილიყვნენ ერთ-ერთ პროვინციაში მოეყარათ ყველას თავი, ერთი მეორისთვის მიეცათ მხარი. პირველ რიგში გადაწყვიტეს გურიიდან დაეწყოთ. ამისთვის გურულმაც და არაგურულმაც სამოქმედოთ გურია აირჩია და მთავრობას გურიაში სთხოვა ადგილი. მთავრობაც დათანხმდა და ამრიგათ, გურიაში მოვიდნენ: არსენ წითლიძე (სემინარიაში წრის მეთაური). თვით გურული (დაიწყო არა თავის სოფელ აკეთში, არამედ ჩოხატაურში). რაჭველი დავით კერესელიძე – ლანჩხუთში, ციციშვილი... ქართლელი – ბასილეთში, ქიქოძე გერასიმე – თავის სოფელ ბახვში, სიმონ ჯორბენაძე – გურული ნიგოითში, ალექსანდრე მგელაძე – დვაბზუში. ამ წრეს დახვდა უკვე გამოცდილი მასწავლებლები ცოლ-ქმარი გიგო და ნინო შარაშიძენი. 2-3 წელიწადში წრეს მიემატა: სომეხი (გორელი) გიორგი ზაზოროვი და დარჩა ჯვარცმაში 20 წელზე მეტი. გიორგი ბოკერია, იმერელი, ჩოხატაურში. იმერელი სიმონ ორჯონიკიძე – ბასილეთში. იმერელი ჭუმბურიძე სიმონ – ჩოჩხათში, ტრიფონ თაბუკაშვილი (იმერელი) – სურებსი. ისიდორე რამიშვილი – ძიმითში და სხვა. ყველა ამათ ერთი მეორეში ჰქონდათ მჭიდრო კავშირი. ეცნობოდნენ ერთი მეორის სწავლების მეთოდს, არცევდნენ გაკვეთილებს, ბჭობდნენ, კამათობდნენ, არ ეძებდნენ უკეთეს ადგილს და ერთ ადგილას აყვარებდნენ ხალხს თავს. ზოგ მათგანს მოესწრო ორისა და სამი თაობის აღზრდა და ერთ სოფელში იღვაწეს 50 წელიწადი, გამუდმებით.. ეს მასწავლებლები ყოველთვის ცდილობდნენ ნიჭიერ მოწაფეს სოფლის კლასის შემდეგაც სწავლა განეგრძო.

ამზადებდნენ თვითონ და სხვა სასწავლებელში თვითონ მიყავდათ და ეგზამენს აჭერინებდნენ. ზოგ ღარიბ მოწაფეს თავის ხარჯითაც ზდრიდნენ. არსენ წითლიძე თავისი 25 მანეთი ჯამაგირიდან თავის ერთ ღარიბ მოწაფეთაგანს, მეგრელიშვილს (დღეს ცნობილი აგრონომი, მევენახე-მეღვინე) – ზრდიდა წინამძღვრიანთკარის სამეურნეო სკოლაში და თვესი 7 მანეთს უგზავნიდა. ასეთი მაგალითები სხვაც ბევრია. ზოგ მოწაფეს სკოლის დარაჯათ აყენებდნენ, ერთ-ორ წელიწადს ,,სტოროჟს” ამზადებდნენ, ჯამაგირს შეუნახავდნენ და მერე სხვა სასწავლებელში აგზავნიდნენ... ასეთი იყო ამ სოფლის სკოლის მასწავლებლის ტიპი ძველად”.

1905 წლის ამბოხის შემდეგ კიმ რეპრესიების დროს განსაკუთრებით დაზარალდა სოფლის ინტელეგენცია, უმთავრესად მასწავლებლები, რომლებიც გლეხობას გვერდში დაუდგნენ.




 ახალი ამბები
  • "გპირდებით, რომ ამ არჩევნების შემდეგ ხალხზე ვიზრუნებთ და არა საკუთარ ინტერესებზე"პოლიტიკური მოძრაობა "დავით ჭიჭინაძე - ტრიბუნას" ლიდერმა დღეს ქუთაისში დასავლეთ საქართველოს შემაჯამებელი შეხვედრა გამართა და ქუთაისს მაჟორიტარობის კანდიდატი ლაშა არსენიძე და ქუთაისის მერობის კანდიდატი კახაბერ ჩახუნაშვილი წარუდგინა. "ერთ რამეს ნამდვილად გპირდებით, რომ ამ არჩევნების შემდეგ აქ მდგომი არცერთი ადამიანი სახელს არ შეირცხვენს და ხალხზე ვიზრუნებთ და არა საკუთარ ინტერესებსა და სიმდიდრეზე", _ აცხადებს დავით ჭიჭინაძე. ... ...
  • "ვრცელდება დეზინფორმაცია თითქოს, სენაკის ბაზაზე მიმდინარეობს დავით ხვიბლიანის წამება"„ვრცელდება დეზინფორმაციაა იმის შესახებ, რომ თითქოს, სენაკის ბაზაზე მიმდინარეობს ბანკზე თავდასხმისას აყვანილი ერთ-ერთი მძევლის, დავით ხვიბლიანის წამება და თავისუფლების უკანონო აღკვეთა“, - ამის შესახებ თავდაცვის სამინისტრო განცხადებას ავრცელებს. „ნაციონალური მოძრაობის“ პარტიული ტელევიზიის „მთავარი არხის“ დირექტორის, ნიკა გვარამიას მიერ გრძელდება ცილისმწამებლური და ღირსების შემლახავი კამპანია მთლიანად საქართველოს თავდაცვის ძალების და მისი ერთ-ერთი სამხედრო მოსამსახურის, დავით ხვიბლიანის მიმართ. კერძოდ, მის მიერ გავრცელებული დეზინფორმაციის თანახმად, სენაკის ბაზაზე მიმდინარეობს ზუგდიდში, ერთ-ერთი ბანკის ფილიალზე განხორციელებულ თავდასხმისას მძევლად აყვანილი ერთ-ერთი პირის, დავით ხვიბლიანის წამება და თავისუფლების უკანონო აღკვეთა. საზოგადოებას ვაცნობებთ, რომ აღნიშნული სამხედრო მოსამსახურე ამ დროისთვის იმყოფება მუშაობის დისტანციურ რეჟიმზე, საკუთარ საცხოვრებელ სახლში და მასზე გავრცელებული შეურაცხმყოფელი განცხადებებისა და ცილისწამების გამო, როგორც ჩვენთვის ცნობილია, გეგმავს მიმართოს სასამართლოს. სამართლებრივ დავას უსაფუძვლო ბრალდებებისა და ცილისწამების გამო, კიდევ ერთი სამხედრო მოსამსახურე, თემურ ხვიბლიანი გეგმავს. პარტიულმა ტელევიზია „მთავარმა არხმა“, 22 ოქტომბერს მომზადებულ სიუჟეტში, თემურ ხვიბლიანი თავდამსხმელად დაასახელა. დავით და თემურ ხვიბლიანების მხრიდან სამართლებრივი დავის დაწყების შემთხვევაში, თავდაცვის სამინისტრო უზრუნველყოფს მათ მხარდაჭერას კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ფარგლებში. გავრცელებული ბრალდებები არის ყოვლად წარმოუდგენელი, მიზანმიმართული სიცრუე და თავდაცვის ძალების ავტორიტეტისა და იმიჯის დისკრედიტაციის მორიგი უშედეგო მცდელობა. ეს ფაქტი კიდევ ერთხელ ნათლად აჩვენებს, თუ რამდენად უმნიშვნელოა „ნაციონალური მოძრაობისთვის“ და მასთან დაკავშირებული მედიისთვის, ადამიანის პირადი ღირსება და უდანაშაულობის პრეზუმფციის დაცვა“, - აღნიშნულია თავდაცვის სამინისტროს განცხადებაში. ზუგდიდის ცენტრში, გამსახურდიას ქუჩაზე მდებარე „საქართველოს ბანკში“ შეიარაღებულმა პირმა მძევლები 21 ოქტომბერს აიყვანა. თავდამსხმელი შენობიდან 3 მძევალთან ერთად გამოვიდა. როგორც კადრებში გამოჩნდა, მას შენობის დატოვების დროს ერთი ხელი აწეული ჰქონდა და სავარაუდოდ, ხელში ხელყუმბარა ეკავა. 22 ოქტომბერს, გამთენიისას შსს-მ გაავრცელა განცხადება, რომლის თანახმად, ავთანდილ გალდავას უშუალო ძალისხმევით შეიარაღებული დამნაშავისგან ყველა მძევალი გათავისუფლდა და მათ სიცოცხლეს და ჯანმრთელობას საფრთხე არ ემუქრება. ხოლო დამნაშავის დაკავების მიზნით, სამართალდამცველები ინტენსიურ რეჟიმში აგრძელებენ ოპერატიულ-საგამოძიებო და სამძებრო ... ...
  • ოთხი გარდაცვლილი და ორი დაშავებული _ ავტოსაგზაო შემთხვევა ბაღდათშიოთხი ადამიანი გარდაიცვალა და ორი მძიმედ დაშავდა ბაღდათში, სოფელ დიმში მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად. მსუბუქი ავტომობილი, რომელშიც, სავარაუდოდ, ოჯახის წევრები ისხდნენ, გზიდან გადავარდა. მომხდარზე შსს-მ გამოძიება სსკ-ის 276-ე მუხლის მე-6 ნაწილით ... ...
  • ზუგდიდში, "საქართველოს ბანკის" ყაჩაღურ თავდასხმაში მონაწილე დამნაშავე პირის ვინაობა დადგენილიაზუგდიდში, "საქართველოს ბანკის" ყაჩაღურ თავდასხმაში მონაწილე დამნაშავე პირის ვინაობა დადგენილია და ის იდენტიფიცირებულია. ამის შესახებ შსს-ს განცხადებაშია ნათქვამი, რომელსაც უწყება 21 ოქტომბერს მომხდარი "საქართველოს ბანკის" ყაჩაღობის ფაქტთან დაკავშირებით ავრცელებს. უწყება მედიას და საზოგადოებას მოუწოდებს, თუ სხვადასხვა წყაროებით მათთვის ცნობილი გახდა დანაშაულის ჩამდენი პირის ვინაობა და ფოტოსურათი, არ გაავრცელონ, რადგან ეს ხელს შეუშლის მიმდინარე საგამოძიებო ღონისძიებებს. "შინაგან საქმეთა სამინისტრომ, ჩატარებული კომპლექსური საგამოძიებო-ოპერატიული და სამძებრო ღონისძიებების შედეგად, ყაჩაღურ თავდასხმაში მონაწილე დამნაშავე პირის ვინაობა დაადგინა და ის იდენტიფიცირებულია. შინაგან საქმეთა სამინისტრო მიმართავს მედიასაშუალებებს და საზოგადოების ყველა წევრს, თუ სხვადასხვა წყაროებით მათთვის ცნობილი გახდა დანაშაულის ჩამდენი პირის ვინაობა და ფოტოსურათი, არ გაავრცელონ აღნიშნული ინფორმაცია, რადგან ეს ხელს შეუშლის მიმდინარე საგამოძიებო ღონისძიებებს. პოლიციის მიერ იდენტიფიცირებული პირის ადგილსამყოფელის დადგენის და მისი დაკავების მიზნით სამართალდამცველების მიერ სპეციალური ოპერატიული, საგამოძიებო და სამძებრო მოქმედებები ამ დრომდე აქტიურად მიმდინარეობს. მომხდარ ფაქტზე გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 179-ე, 236-ე და 144-ე მუხლებით გრძელდება. შინაგან საქმეთა სამინისტრო ფაქტთან დაკავშირებით დამატებით ინფორმაციას ეტაპობრივად გაავრცელებს",- ნათქვამია ... ...
  • “ოცნებას” კოალიცია დასჭირდება, ნაციონალები სათავეში ვერ მოვლენ” – პაატა ზაქარეიშვილიკონფლიქტოლოგი პაატა ზაქარეიშვილი ფიქრობს, რომ “ქართული ოცნება” არჩევნებზე 45%-ზე მეტს ვერ აიღებს. _ ეს არის ძალიან მინიმალური უპირატესობა, რის გამოც მას შეიძლება მოუწიოს რომელიმე პარტიასთან კოალიციაში შესვლა, რაც ნამდვილად არ არის ტრაგედია და ძალიან ნორმალური პროცესია, _ ამბობს ის “ახალ თაობასთან” ინტერვიუში. მისი აზრით, ოპოზიცია ისეთი ძლიერი იქნება, რომ “ქართულ ოცნებას” გასაქანს არ მისცემს. _ ეს კი ნებისმიერ შემთხვევაში “ოცნების” წარუმატებლობა იქნება. 2016 წლის შედეგებს “ქართული ოცნება” ვერ გაიმეორებს. ამიტომ ყველა ასე შეაფასებს, რომ “ქართული ოცნება” დამარცხდა 2016 წლის ფონზე, როცა ჰქონდა მას საკმაოდ მაღალი რეიტინგი და დიდი წარმატება. როგორც ზაქარეიშვილი ამბობს, "ოცნებას" კოალიცია დასჭირდება. – ოცნებას, რა თქმა უნდა, კოალიცია დასჭირდება! თუ კოალიცია არ დასჭირდება, მისთვის კიდევ უარესი. თუ წავა კოალიციის გარეშე, მაშინ მთელ ოპოზიციას აიმხედრებს მის წინააღმდეგ. დღეს ოპოზიციაში ბევრი გამოცდილი პოლიტიკოსია, “ქართულ ოცნებაში” პოლიტიკოსები არ არიან, იქ არიან მხოლოდ მედროვეები, რომლებიც ბიძინა ივანიშვილს შეჰყურებენ ხელებში და შესციცინებენ თვალებში. აქედან გამომდინარე, ისინი ყველაფერს გააკეთებენ ისე, როგორც ივანიშვილი იტყვის, ივანიშვილმა კი არ იცის, რა გააკეთოს. რომ სცოდნოდა, ამდენ ხანს გააკეთებდა რამეს. “ქართულმა ოცნებამ” სიტუაცია თავად შეიყვანა კრიზისში, ახლა გამოდის და იძახის, მე თუ არ მომცემთ ხმას, ისევ ნაციონალური მოძრაობა მოვაო. ეს ზღაპარია და ნუ ატყუებენ ხალხს! რადგან – თუ 60% გაქვს შენ, “ქართულ ოცნებას”, თუ ამას თავადვე ამბობ და 15% აქვს ნაციონალურ მოძრაობას, როგორ მოვა 15%-იანი პარტია ხელისუფლებაში?! ეს გამორიცხულია. ამიტომ ხალხს ნუ ატყუებენ", _ აღნიშნა ზაქარეიშვილმა. წყარო" "ახალი ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ რა არის გამოსახული ამ ისტორიულ ფოტოზე?

ისრაელის მიერ პალესტინის დაბომბვა თუ...

ტესტი _ გაქვს თუ არა კარგი ზოგადი განათლება?

რომელ ცნობილ მეცნიერს მიენიჭა 1921...

ტესტი _ რა იცი ჰოლივუდის ვარსკვლავების შესახებ

ლეონარდოს დი კაპრიოს სახელი ლეონარდო...

ტესტი _ ხარ თუ არა "უგზო-უკვლოდ" განათლებული? (მეორე ვარიანტი)

რა დასტრიალებდა თავს მაურისიო ბაბილონიას...

ტესტი _ იკვებებით თუ არა სწორად?

ყოველდღე ჭამთ უმ ბოსტნეულს, სალათებს?

ტესტი _ რამდენად ფართოა შენი ცოდნის არეალი

მე-20 საუკუნის რომელი პოლიტიკური მოღვაწე...

კარმიდამო ჩემი

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...

სოკოს სალათი შებოლილი ქათმის ხორცით

ეს უგემრიელესი სალათი უნდა მოვამზადოთ...