გურიის რესპუბლიკა და მისი შეიარაღება

ისტორია

გურიის რესპუბლიკა და მისი შეიარაღება

12 ივლ. 2019, 14:42:26

გურიის კომიტეტს ჰყავდა სამხედრო-რევოლუციური შტაბი, რომელსაც ექვემდებარებოდნენ მებრძოლი ძალები. სამხედრო შტაბი მოთავსებული იყო ნოე ჩიგოგიძის სახლში. აქვე ინახებოდა იარაღი. შტაბი განაგებდა ტერორისტების ჯგუფს, რომელიც ასრულებდა კომიტეტის გადაწყვეტილებებს. ამისთვის ჯგუფის წევრებს განასაკუთრებული გასამრჯელო ეძლეოდათ. 

კომიტეტის ყველა წევრი საწევროს იხდიდა, რომელიც შეადგენდა ერთ აბაზს, ასევე გროვდებოდა ,,თოფის ფული” იარაღის შესაძენად. შეგროვილი ფული ძირითადად ხმარდებოდა ,,გავარდნილ ხალხს”, მუდმივი მუშაკები ღებულობდნენ დახმარებას, მაგრამ იშვიათად და განსაკუთრებულ შემთხევაში.” კომიტეტის შეიარაღებულ ,,ნამდვილ სარევოლუციო მებრძოლ”  ძალებს ეწოდებოდა ,,მოწინავე რაზმი”, რომელსაც შემდეგ დაერქვა ,,წითელი რაზმი.”  წითელ რაზმელთა გამოჩენილი მოღვაწე გრიგოლ დუმბაძე იხსენებდა.

,,...რაზმელებს ვუხსნიდით, როგორ შეიძლებოდა დაეცვათ თავი კავალერიისაგან, ქვეითი ჯარისაგან, როგორ აეგოთ სანგრები, მგლის ორმოები, ბარიკადები, მავთულის ხლართები. რაზმელები კენჭის ყრით ირჩევდნენ რაიონის საზოგადოების თემის უფროსს. ირჩევდნენ ასეულის უფროსსაც. ამ წესით გურიაში სამი-ოთხი თვის განმავლობაში ჩამოყალიბდა მებრძოლი ანუ ,,წითელი რაზმი.” წითელი რაზმისა და მათ მოწინავე ავანგარდს მაუზერისტები და ბომბისტები წარმოადგენდნენ. რაზმელები ჩაცმულობითაც გამორჩეულნი უნდა ყოფილიყვნენ, ამიტომ მათ საგანგებოდ შეაკერინეს შავი ჩაქურები და წითელი ჟილეტები (ოდითგანვე წითელი ფერის ბაირაღის აფრიალება ბრძოლის დაწყებას ნიშნავდა, კომუნიზმის სიმბოლოდ წითელი დროშა 1871 წელს პარიზის კომუნის შემდეგ იქცა). ამ სამოსს ისინი ბრძოლაში და დემონსტრაციებზე იყენებდნენ. ფაქტობრივად, წითელი რაზმი იყო ნამდვილი პატარა არმია თავისი იერარქიული წყობით და უმკაცრესი დისციპლინით. ავტორი ბროშურისა ,,Крестьянское движение в Грузии и социал-демократия” მ. შახნაზარიანი  წერს, რომ დღევანდელ დღეს (1905 წელს) გურულებს შეუძლიათ გამოიყვანონ რამდენიმე ათასიანი კარგად შეიარაღებული, დისციპლინირებული ჯარი, რომელიც მზად იქნება გაუმართოს ბრძოლა რეგულარულ არმიასო.  გაზეთი ,,ვპერიოდის” ინფორმაციით კი, გურულებს 15 ათასი რჩეული კაცის გამოყვანა შეეძლო.  უნდა ითქვას, რომ ,,წითელი რაზმის” შესახებ ურთიერთგამომრიცხავი ინფორმაცია არსებობს. ზოგიერთი ავტორი აცხადებს, რომ ისინი მშვენივრად იყვნენ შეიარაღებულნი; მთავარმართებლის კანცელარიისადმი ალიხანოვ-ავარსკის პატაკის მიხედვით გურულებს შეიარაღებაში ჰქონდათ 4000 სწრაფმსროლელი თოფი, ორი სამთო ზარბაზანი, დიდი რაოდენობით რევოლვერი და საზღვარგარეთიდან კიდევ ღებულობდნენ მაუზერის სისტემის იარაღს. ეს ძნელად დასაჯერებელი ფაქტია. ავტორები ვ. კალანდაძე და ვ. მხეიძე საგანგებოდ აღნიშნავენ, რომ საქმეში ჩაუხედავ ადამიანის ეგონა, რომ გურულებს თვალის დახამხამებაში შეეძლოთ გამოეყვანათ კარგად შეიარაღებული 20 ათასი მებრძოლი, მაგრამ ეს სიმართლეს არ შეეფერებოდაო.  ასეთი გაზვიადებული ციფრი, როგორც აღნიშნავენ, რეაქციული რუსული გაზეთების დამსახურება იყო, რათა მთავრობის რეპრესიული მეთოდები გაემართლებინათ და ალბათ, თავად გურულების და მათი მომხრეების მოგონილია, რათა მთავრობისათვის საკუთარი სიძლიერე ეჩვენებინათ. ხსენებულ ამბებთან მიმართებაში ,,ივერიის” რედაქტორი ფილიპე გოგიჩაიშვილი წერდა, რომ ,,...ქართველებს გვიყვარს პრტყელ-პრტყელი და მაგარ-მაგარი ლაპარაკი, ხშირად სურვილს სინამდვილედ მივიღებთ და ჩვენს ანგარიშებს მასზე ვამყარებთ. ყოველ მიტინგზე, ყოველ სააგიტაციო კრებაზე მუდამ ლაპარაკი იყო შეიარაღებულ შეტაკებაზე და ორატორები წინ და წინვე გამარჯვებას დღესასწაულობდნენ.” ამის შესახებ ხშირად იწერებოდა პრესაში, რომ ქართველები რუსეთის არმიას იარაღის ძალით უპირებდნენ დამარცხებას, ამ რიტორიკამ კი ამბოხებულებს დათვური სამსახური გაუწია - მთავრობამ ეს სურვილი სინამდვილედ მიიჩნია და რეაქციის დაწყებისთანავე მთელი თავისი ყურადღება ,,აჯანყების ძლიერი ბუდის (ანუ გურიის, ზოგადად კი საქართველოს – ი. მ.) დამშვიდებაზე”  გადაიტანა. სინამდვილეში, მთელი ამ წლების განმავლობაში გურიაში შესაძლებელი იყო დაახლოებით ორი ათასი თოფის მოგროვება, აქედან ყველას ვერ გამოიყენებდი, ვაზნების ნაკლებობის გამო. თავად გურულები ამბობდნენ: ,,იარაღი გვაკლია, იარაღი, თვარა...” ,,უკანასკნელ ხარს გავყიდი იარაღის გულობიზა!” ,,იარაღი ძალაზე ცოტა გვქონდა, - წერს ,,წითელრაზმელი” პარმენ ცინცაძე, - და რაც იყო, ისიც უვარგისი, მაშინ ჩვენ მოვიტანეთ ერთი ,,სტანოკი.” ლანჩხუთში კარგი მოხელე გვყავდა ვასილ ნაუმოვი... ნიგოითში იყო ერთი ძველი ზარბაზანი. ვცადეთ თოფის წამლით გასროლა, ზარბაზანი გასკდა და კინაღამ ამხანაგები დაამარცხა.”  რაც შეეხება გურულების სამხედრო მომზადებას, უამრავი ავტორი ერთხმად აღნიშნავს, რომ ის ყოველთვის მაღალ დონეზე იდგა, რადგან თითოეული გურული ბავშვობიდან მიჩვეულია თოფის ხმარებას.  გურული რევოლუციური ქარტეხილების მომსწრე იუონის დაკვირვებითაც ,,თავის სხვა სიამაყეს  იარაღს (ჩაქურასა და ყაბალახთან ერთად – ი. მ.), გურული მუდამ თან დაატარებს და ჭეშმარიტ გურულს სხვაგვარად სურათს ვერ გადააღებინებთ, თუ არა თავით ფეხებამდე იარაღში ჩამჯდარს. ამბოხების შემდეგ რუსმა სამხედროებმა გურულებს იარაღის ტარება აუკრძალეს. ვერაფერი შელახავდა ისე ძლიერ ამ ხალხის თავმოყვარეობას, როგორც ამ სასჯელმა შელახა.”  მართლაც, თუ იმდროინდელ ფოტოებს გადავხედავთ, შეამჩნევთ, რომ იშვიათად თუ რომელიმე გურული მამაკაცი იარაღის გარეშეა გადაღებული. თუმცა იდეალურისაგან წითელი რაზმი მაინც შორს იდგა, რადგან ისინი მოლაშქრეები იყვნენ და არა რეგულარული არმიის გაწვრთნილი ჯარისკაცები. ამას მოწმობს ერთი ფაქტი. ერთხელ ჩხიკვიშვილმა გადაწყვიტა შეემოწმებინა ნატანებში მყოფი წითელი რაზმის შენაერთი და მილიციონრების ერთ ჯგუფს უბრძანა საფარიდან ცეცხლი გაეხსნა წითელრაზმელებისათვის. თოფის ხმაზე ისინი ისე დაფრთხნენ, რომ თოფები დაყარეს და გაიფანტნენ - ეგონათ კაზაკები მოდიან ბათუმიდანო. ჩხიკვიშვილს ეს ამბავი ძლიერ სწყენია და ოზურგეთიდან გამოცდილი მებრძოლები დაიბარა.

როგორც აღნიშნავენ, იარაღით მომარაგების საქმე გურიაში არასწორედ მიმდინარეობდა და ამაში მთავარ დამნაშავედ ადგილობრივ კომიტეტს ასახელებენ. შექმნილი იყო სპეციალური კომისიაც, მაგრამ ის დაკომპლექტებული ყოფილა არასპეციალისტებით, რომელთაც თავი ვერ მოაბეს დაკისრებულ მოვალეობას,   ამიტომაც მეამბოხეები იარაღის ნაკლებობას განიცდიდა, ამის შესახებ საუბრობს იგივე ერნესთ პული - ის შეხვდა გურულ გლეხებს, რომლებმაც მას შესჩივლეს: ,,ახლა ამ კანონგარეშედ გამოცხადებულმა განრისხებულმა მთავრობამ შემოგვისია კაზაკები, რომლებიც ძალადობენ ჩვენზე და ღმერთმა უწყის, რა წამს დანებითა და კომბლებით შეიარაღებული ჩვენი თავზეხელაღებული ახალგაზრდები გაილაშქრებენ მათ წინააღმდეგ!”  ამ ნათქვამიდანაც ჩანს, რომ იარაღით მომარაგების საქმე არ ყოფილა სათანადო დონეზე. იარაღის ნაკლებობის გამო, ბევრი გურული მდუმარედ, მუშტშეკრული ადევნებდა თვალს როგორ არბევდნენ მის ქვეყანას დამსჯელი რაზმები.

გურულები რამდენიმე იატაკქვეშა სახელოსნოში თავადაც ცდილობდნენ ეწარმოებინათ იარაღი: ოზურგეთის მაზრის სოფელ ზვანის უბანში მოსე ცომაიას სახლში;  ლანჩხუთთან ახლოს სოფელ ჯუნჯუათში, სადაც ნახევრად დანგრეული ეკლესიის შენობაში საბრძოლო იარაღების შეკეთება-გადაკეთებასა და დამზადებას აწარმოებდა ტერორისტი ერასტი ჯორბენაძე.  სურებში კი, ტობახჩის მიუვალ და საიმედო ადგილას ,,ზავოდიც” კი მოაწყვეს, სადაც ,,ტეხნიკოსებიც” მუშაობდნენ. ,,ზავოდი” ერთხანს საკუთარ ნაწარმსაც უშვებდა, რომლიც საკმაოდ კარგი ხარისხისა ყოფილა. მაგრამ სულ მალე უსახსრობისა და სპეციალისტების უქონლობის გამო მან არსებობა შეწყვიტა.

ნაწყვეტი წიგნიდან "გურიის რესპუბლიკა"




 ახალი ამბები
  • უბედური შემთხვევა აცანაში: მოჭრილმა ხემ მამაკაცი იმსხვერპლაგუშინ, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ აცანაში, 68 წლის გივი ქინქლაძეს ხე დაეცა. “გურია ნიუსის“ წყაროს ინფორმაციით, ხეს მამაკაცი თავად ჭრიდა, რა დროსაც ხის მოჭრილი ნაწილი მას დაეცა. მამაკაცი ადგილზე გარდაიცვალა.“გურია ნიუსი“ თანაუგრძნობს გარდაცვლილის ... ...
  • "როგორ არ დაგვინდო პანდემიამ" _ ჩოხატაურში კორონავირუსით კიდევ ერთი ადამიანი გარდაიცვალაჩოხატაურში კორონავირუსით კიდევ ერთი ადამიანი გარდაიცვალა, _ სამძიმარის პოსტს ფეისბუქის საკუთარ გვერდზე "მედალფას" ჩოხატაურის სამედიცინო ცენტრის ნევროლოგი და  სოფელ ზოტის ექიმი ელისო სიხარულიძე ავრცელებს. "სამძიმარს გეუბნებით ყველას... ახლობლებს, მეგობრებს, მეზობლებს, მთელ სოფელს, განსაკუთრებით ოჯახს,მეუღლეს, შვილებს, შვილისშვილებს, დედმამიშვილებს, სანათესაოს... გუშინ იური გიორგაძე... დღეს აკაკი ირემაძე...მეც ვიღებ სამძიმარს თქვენთან ერთად...მიჭირს, ძალიან მიჭირს, როგორც ექიმს და როგორც მათ ახლობელ ადამიანს...როგორ არ დაგვინდო პანდემიამ....უფალი გაანათლებს მათ სულებს", _ წერს ელისო სიხარულიძე... როგორც "გურია ნიუსთან" საუბრისას ელისო სიხარულიძემ აღნიშნა, პაციენტს მძიმე თანმდევი დაავადებები აღენიშნებოდა. "მიუხედავად იმისა, რომ მქონდა ყოველდღიური კონტაქტი და სწრაფად მოხდა ჰოსპიტალიზაცია, მძიმე თანმდევი დაავადებების გამო, დადგა ლეტალური შედეგი", _ გვითხრა ელისო ... ...
  • ტრაპზონთან ავტოავარიას საქართველოს მოქალაქე ემსხვერპლათურქეთში, ქალაქ ტრაპზონთან ავტოსაგზაო შემთხვევას საქართველოს მოქალაქე ემსხვერპლა. დაღუპული სატვირთოს მძღოლი იყო, _ - ამის შესახებ ინფორმაციას ჟურნალისტი ზურა ბაუჟაძე ავრცელებს სოციალურ ქსელში. დაღუპული ქობულეთის მუნიციპალიტეტიდან ... ...
  • წლის საუკეთესო მოხალისე ოზურგეთელი თაზო ჯოჯუა გახდა5 დეკემბერს, მოხალისეობის საერთაშორისო დღეს ,,წლის საუკეთესო მოხალისის’’ კონკურსის გამარჯვებულები გამოვლინდნენ! კონკურსი ჩატარდა მასშტაბური მოხალისეობრივი პროექტის ფარგლებში, რომელსაც არასამთავრობო ორგანიზაცია ,,ჰელფინგ ჰენდი’’, გაეროს ბავშვთა ფონდის მხარდაჭერით და ახალგაზრდობის სააგენტოსთან პარტნიორობით ახორციელებს. სპეციალური ჟიურის მიერ შერჩეული გამარჯვებულები პროექტის შემაჯამებელ ღონისძიებაზე გამოავლინეს: ღასან ხალილმა - გაეროს ბავშვთა ფონდის წარმომადგენელმა საქართველოში; თინათინ მესხმა - არასამთავრობო ორგანიზაცია ,,ჰელფინგ ჰენდის’’ დირექტორმა; რევაზ ჩარკვიანმა - ახალგაზრდობის სააგენტოს ხელმძღვანელმა. გამარჯვებულები ორ ასაკობრივ კატეგორიაში - მოზარდების და ახალგაზრდების ჯგუფიდან შეირჩა, ჯილდო 5 თემატიკის შესაბამისად გადანაწილდა. მაშ ასე, ჩვენი კონკურსის გამაჯვებულები არიან: განათლება - ანა სიხაშვილი - თბილისი, 18 წლის; ნიკოლოზ წიკლაური - თბილისი, 22 წლის; მარიამ ბეშიძე - თბილისი, 16 წლის კულტურა და შემეცნება: სალომე შველიძე - თბილისი, 20 წლის, თამაზ ჯოჯუა - გურია, სოფელი ასკანა, 14 წლის; სოციალური სფერო: ანა კუპრავა - თბილისი, 15 წლის; ჯესიკა მეიტიევა - ქარელი, დაბა აგარა, 20 წლის; სპორტი და ჯანსაღი ცხოვრება: ალეკო ქვრივიშვილი - თბილისი, 25 წლის, ბარბარე მელიქიძე - თბილისი, 15 წლის მოხალისეობის განვითარება: სალომე ვარამიშვილი - თბილისი, 18 წლის, ნათია ჭელიძე - ხულო, აჭარა, 16 წლის; იურის რჩეული - ნიკოლოზ ლობჟანიძე - თბილისი, 14 წლის; ფანარა მეხტიევა; გარდაბანი, სოფელი ვახტანგისი, 22 წლის; ნანა გვარიშვილი - ქედა, აჭარა, 18 წლისმარიამ ქეცბაია, თბილისი, 16 წლის; ვიქტორია არაქელიანი, თბილისი, 16 ... ...
  • „ლეიბორისტული პარტიის“ ოფისში ოპოზიციური პარტიების წარმომადგენელთა შეხვედრა მიმდინარეობს„ლეიბორისტული პარტიის“ ოფისში ოპოზიციის ლიდერები იკრიბებიან. არსებული ინფორმაციით, ბარიერგადალახული პარტიები იმ ძალებს, რომლებიც პარლამენტში ვერ მოხვდნენ, საკუთარ მოთხოვნებს აცნობენ. კერძოდ, შეხვედრაზე განიხილება მოთხოვნები, რომლებიც გუშინ ოპოზიციური პარტიების წარმომადგენლებმა ფასილიტატორ ელჩებს წარუდგინეს. ოპოზიციის ლიდერების განცხადებით, მათი მოთხოვნები უცვლელია: ხელახალი არჩევნები, ცესკოს ადმინისტრაციის შეცვლა და „პოლიტპატიმრების“ გათავისუფლება. „ჩვენთვის აუცილებელია, რომ ოპოზიციური ერთობა იყოს ძალიან მტკიცე. პოზიციების გაცვლა-გამოცვლას რაც შეეხება, ჩვენ აქამდეც მუდმივი კოორდინაცია გვქონდა სხვა პარტიებთან. განსაკუთრებული საკითხების განხილვა დღეს არ იგეგმება“, - აცხადებს „ნაციონალური მოძრაობის“ ერთ-ერთი ლიდერი ხატია დეკანოიძე. „სტრატეგია აღმაშენებლის“ ერთ-ერთი ლიდერი სერგო ჩიხლაძე ამბობს, რომ კონსენსუსი მოიძებნა და ყველა ბარიერგადალახული პარტია შეჯერდა ერთ პოზიციაზე. „მოთხოვნები მოიცავს სამ მიმართულებას: არჩევნების საკითხი, საარჩევნო ადმინისტრაცია და კოდექსი და პატიმრების თემა. რა თქმა უნდა, უფრო ჩაშლილია ყველაფერი პუნქტობრივად და ამაზე უკვე მოლაპარაკება შეიძლება“, - აცხადებს ჩიხლაძე. „ერთიანი საქართველო - დემოკრატიული მოძრაობის“ ლიდერის ნინო ბურჯანაძის განცხადებით, ის, რომ ოპოზიცია ამდენი ხანი ესაუბრება ხელისუფლებას, ეს ძალიან დიდი კომპრომისია, ვინაიდან 31 ოქტომბერს ხელისუფლებამ გადალახა ყველანაირი წითელი ხაზი. „ოპოზიციის მოთხოვნები კომპრომისულად მიმაჩნია, ვინაიდან მე უფრო მკვეთრი პოზიცია მქონდა. მაგალითად, საერთოდ არ უნდა გველაპარაკა რიგგარეშე არჩევნებზე, ვინაიდან არჩევნები ერთმნიშვნელოვნად გაყალბდა და უნდა მოგვეთხოვა ხელახალი არჩევნები. პროცედურულად, როდესაც კანონი ირღვევა და არჩევნები ყალბდება, ამ შემთხვევაში ხელახალი არჩევნები უნდა ჩატარდეს, მაგრამ მესმის, რომ აუცილებელი იყო კომპრომისული ნაბიჯების გადადგმა“, - აცხადებს ბურჯანაძე. მმართველი გუნდი ოპოზიციასთან მოლაპარაკებებს აშშ-ის ელჩის რეზიდენციაში 12 ნოემბრიდან მართავს. დიალოგის მესამე რაუნდის თარიღი, ჯერჯერობით, უცნობია. წყარო: ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ გაქვს თუ არა კარგი ზოგადი განათლება?

რომელ ცნობილ მეცნიერს მიენიჭა 1921...

ტესტი _ აქვს თუ არა თქვენს ერუდიციას ფართო ჰორიზონტი

ეიფელის კოშკი ზაფხულში 15 სანტიმეტრით...

ტესტი _ შენ და საქართველოს ისტორია

საქართველოს რომელი მეფე დასაჯეს სიკვდილით...

ტესტი _ ხარ თუ არა "უგზო-უკვლოდ" განათლებული? (მეორე ვარიანტი)

რა დასტრიალებდა თავს მაურისიო ბაბილონიას...

ტესტი _ რამდენად ერკვევი სხვადასხვა სფეროში

რომელია ყველაზე პატარა სახელმწიფო მსოფლიოში?

ტესტი _ რა იცი მსოფლიოს ღირშესანიშნაობების შესახებ?

რომელმა ქვეყანამ აჩუქა აშშ-ს თავისუფლების...

ტესტი _ როგორ იცნობ საქართველოს ისტორიას

სად დაამარცხა თამარ მეფემ რუმის...

კარმიდამო ჩემი

"შერეული მეურნეობა მცირემიწიანთათვის საუკეთესო გამოსავალია"

შოთა მახარაძე ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის, სოფელ...

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...