გურიის რესპუბლიკა და მისი შეიარაღება

ისტორია

გურიის რესპუბლიკა და მისი შეიარაღება

2019 ივლ 12 14:42:26

გურიის კომიტეტს ჰყავდა სამხედრო-რევოლუციური შტაბი, რომელსაც ექვემდებარებოდნენ მებრძოლი ძალები. სამხედრო შტაბი მოთავსებული იყო ნოე ჩიგოგიძის სახლში. აქვე ინახებოდა იარაღი. შტაბი განაგებდა ტერორისტების ჯგუფს, რომელიც ასრულებდა კომიტეტის გადაწყვეტილებებს. ამისთვის ჯგუფის წევრებს განასაკუთრებული გასამრჯელო ეძლეოდათ. 

კომიტეტის ყველა წევრი საწევროს იხდიდა, რომელიც შეადგენდა ერთ აბაზს, ასევე გროვდებოდა ,,თოფის ფული” იარაღის შესაძენად. შეგროვილი ფული ძირითადად ხმარდებოდა ,,გავარდნილ ხალხს”, მუდმივი მუშაკები ღებულობდნენ დახმარებას, მაგრამ იშვიათად და განსაკუთრებულ შემთხევაში.” კომიტეტის შეიარაღებულ ,,ნამდვილ სარევოლუციო მებრძოლ”  ძალებს ეწოდებოდა ,,მოწინავე რაზმი”, რომელსაც შემდეგ დაერქვა ,,წითელი რაზმი.”  წითელ რაზმელთა გამოჩენილი მოღვაწე გრიგოლ დუმბაძე იხსენებდა.

,,...რაზმელებს ვუხსნიდით, როგორ შეიძლებოდა დაეცვათ თავი კავალერიისაგან, ქვეითი ჯარისაგან, როგორ აეგოთ სანგრები, მგლის ორმოები, ბარიკადები, მავთულის ხლართები. რაზმელები კენჭის ყრით ირჩევდნენ რაიონის საზოგადოების თემის უფროსს. ირჩევდნენ ასეულის უფროსსაც. ამ წესით გურიაში სამი-ოთხი თვის განმავლობაში ჩამოყალიბდა მებრძოლი ანუ ,,წითელი რაზმი.” წითელი რაზმისა და მათ მოწინავე ავანგარდს მაუზერისტები და ბომბისტები წარმოადგენდნენ. რაზმელები ჩაცმულობითაც გამორჩეულნი უნდა ყოფილიყვნენ, ამიტომ მათ საგანგებოდ შეაკერინეს შავი ჩაქურები და წითელი ჟილეტები (ოდითგანვე წითელი ფერის ბაირაღის აფრიალება ბრძოლის დაწყებას ნიშნავდა, კომუნიზმის სიმბოლოდ წითელი დროშა 1871 წელს პარიზის კომუნის შემდეგ იქცა). ამ სამოსს ისინი ბრძოლაში და დემონსტრაციებზე იყენებდნენ. ფაქტობრივად, წითელი რაზმი იყო ნამდვილი პატარა არმია თავისი იერარქიული წყობით და უმკაცრესი დისციპლინით. ავტორი ბროშურისა ,,Крестьянское движение в Грузии и социал-демократия” მ. შახნაზარიანი  წერს, რომ დღევანდელ დღეს (1905 წელს) გურულებს შეუძლიათ გამოიყვანონ რამდენიმე ათასიანი კარგად შეიარაღებული, დისციპლინირებული ჯარი, რომელიც მზად იქნება გაუმართოს ბრძოლა რეგულარულ არმიასო.  გაზეთი ,,ვპერიოდის” ინფორმაციით კი, გურულებს 15 ათასი რჩეული კაცის გამოყვანა შეეძლო.  უნდა ითქვას, რომ ,,წითელი რაზმის” შესახებ ურთიერთგამომრიცხავი ინფორმაცია არსებობს. ზოგიერთი ავტორი აცხადებს, რომ ისინი მშვენივრად იყვნენ შეიარაღებულნი; მთავარმართებლის კანცელარიისადმი ალიხანოვ-ავარსკის პატაკის მიხედვით გურულებს შეიარაღებაში ჰქონდათ 4000 სწრაფმსროლელი თოფი, ორი სამთო ზარბაზანი, დიდი რაოდენობით რევოლვერი და საზღვარგარეთიდან კიდევ ღებულობდნენ მაუზერის სისტემის იარაღს. ეს ძნელად დასაჯერებელი ფაქტია. ავტორები ვ. კალანდაძე და ვ. მხეიძე საგანგებოდ აღნიშნავენ, რომ საქმეში ჩაუხედავ ადამიანის ეგონა, რომ გურულებს თვალის დახამხამებაში შეეძლოთ გამოეყვანათ კარგად შეიარაღებული 20 ათასი მებრძოლი, მაგრამ ეს სიმართლეს არ შეეფერებოდაო.  ასეთი გაზვიადებული ციფრი, როგორც აღნიშნავენ, რეაქციული რუსული გაზეთების დამსახურება იყო, რათა მთავრობის რეპრესიული მეთოდები გაემართლებინათ და ალბათ, თავად გურულების და მათი მომხრეების მოგონილია, რათა მთავრობისათვის საკუთარი სიძლიერე ეჩვენებინათ. ხსენებულ ამბებთან მიმართებაში ,,ივერიის” რედაქტორი ფილიპე გოგიჩაიშვილი წერდა, რომ ,,...ქართველებს გვიყვარს პრტყელ-პრტყელი და მაგარ-მაგარი ლაპარაკი, ხშირად სურვილს სინამდვილედ მივიღებთ და ჩვენს ანგარიშებს მასზე ვამყარებთ. ყოველ მიტინგზე, ყოველ სააგიტაციო კრებაზე მუდამ ლაპარაკი იყო შეიარაღებულ შეტაკებაზე და ორატორები წინ და წინვე გამარჯვებას დღესასწაულობდნენ.” ამის შესახებ ხშირად იწერებოდა პრესაში, რომ ქართველები რუსეთის არმიას იარაღის ძალით უპირებდნენ დამარცხებას, ამ რიტორიკამ კი ამბოხებულებს დათვური სამსახური გაუწია - მთავრობამ ეს სურვილი სინამდვილედ მიიჩნია და რეაქციის დაწყებისთანავე მთელი თავისი ყურადღება ,,აჯანყების ძლიერი ბუდის (ანუ გურიის, ზოგადად კი საქართველოს – ი. მ.) დამშვიდებაზე”  გადაიტანა. სინამდვილეში, მთელი ამ წლების განმავლობაში გურიაში შესაძლებელი იყო დაახლოებით ორი ათასი თოფის მოგროვება, აქედან ყველას ვერ გამოიყენებდი, ვაზნების ნაკლებობის გამო. თავად გურულები ამბობდნენ: ,,იარაღი გვაკლია, იარაღი, თვარა...” ,,უკანასკნელ ხარს გავყიდი იარაღის გულობიზა!” ,,იარაღი ძალაზე ცოტა გვქონდა, - წერს ,,წითელრაზმელი” პარმენ ცინცაძე, - და რაც იყო, ისიც უვარგისი, მაშინ ჩვენ მოვიტანეთ ერთი ,,სტანოკი.” ლანჩხუთში კარგი მოხელე გვყავდა ვასილ ნაუმოვი... ნიგოითში იყო ერთი ძველი ზარბაზანი. ვცადეთ თოფის წამლით გასროლა, ზარბაზანი გასკდა და კინაღამ ამხანაგები დაამარცხა.”  რაც შეეხება გურულების სამხედრო მომზადებას, უამრავი ავტორი ერთხმად აღნიშნავს, რომ ის ყოველთვის მაღალ დონეზე იდგა, რადგან თითოეული გურული ბავშვობიდან მიჩვეულია თოფის ხმარებას.  გურული რევოლუციური ქარტეხილების მომსწრე იუონის დაკვირვებითაც ,,თავის სხვა სიამაყეს  იარაღს (ჩაქურასა და ყაბალახთან ერთად – ი. მ.), გურული მუდამ თან დაატარებს და ჭეშმარიტ გურულს სხვაგვარად სურათს ვერ გადააღებინებთ, თუ არა თავით ფეხებამდე იარაღში ჩამჯდარს. ამბოხების შემდეგ რუსმა სამხედროებმა გურულებს იარაღის ტარება აუკრძალეს. ვერაფერი შელახავდა ისე ძლიერ ამ ხალხის თავმოყვარეობას, როგორც ამ სასჯელმა შელახა.”  მართლაც, თუ იმდროინდელ ფოტოებს გადავხედავთ, შეამჩნევთ, რომ იშვიათად თუ რომელიმე გურული მამაკაცი იარაღის გარეშეა გადაღებული. თუმცა იდეალურისაგან წითელი რაზმი მაინც შორს იდგა, რადგან ისინი მოლაშქრეები იყვნენ და არა რეგულარული არმიის გაწვრთნილი ჯარისკაცები. ამას მოწმობს ერთი ფაქტი. ერთხელ ჩხიკვიშვილმა გადაწყვიტა შეემოწმებინა ნატანებში მყოფი წითელი რაზმის შენაერთი და მილიციონრების ერთ ჯგუფს უბრძანა საფარიდან ცეცხლი გაეხსნა წითელრაზმელებისათვის. თოფის ხმაზე ისინი ისე დაფრთხნენ, რომ თოფები დაყარეს და გაიფანტნენ - ეგონათ კაზაკები მოდიან ბათუმიდანო. ჩხიკვიშვილს ეს ამბავი ძლიერ სწყენია და ოზურგეთიდან გამოცდილი მებრძოლები დაიბარა.

როგორც აღნიშნავენ, იარაღით მომარაგების საქმე გურიაში არასწორედ მიმდინარეობდა და ამაში მთავარ დამნაშავედ ადგილობრივ კომიტეტს ასახელებენ. შექმნილი იყო სპეციალური კომისიაც, მაგრამ ის დაკომპლექტებული ყოფილა არასპეციალისტებით, რომელთაც თავი ვერ მოაბეს დაკისრებულ მოვალეობას,   ამიტომაც მეამბოხეები იარაღის ნაკლებობას განიცდიდა, ამის შესახებ საუბრობს იგივე ერნესთ პული - ის შეხვდა გურულ გლეხებს, რომლებმაც მას შესჩივლეს: ,,ახლა ამ კანონგარეშედ გამოცხადებულმა განრისხებულმა მთავრობამ შემოგვისია კაზაკები, რომლებიც ძალადობენ ჩვენზე და ღმერთმა უწყის, რა წამს დანებითა და კომბლებით შეიარაღებული ჩვენი თავზეხელაღებული ახალგაზრდები გაილაშქრებენ მათ წინააღმდეგ!”  ამ ნათქვამიდანაც ჩანს, რომ იარაღით მომარაგების საქმე არ ყოფილა სათანადო დონეზე. იარაღის ნაკლებობის გამო, ბევრი გურული მდუმარედ, მუშტშეკრული ადევნებდა თვალს როგორ არბევდნენ მის ქვეყანას დამსჯელი რაზმები.

გურულები რამდენიმე იატაკქვეშა სახელოსნოში თავადაც ცდილობდნენ ეწარმოებინათ იარაღი: ოზურგეთის მაზრის სოფელ ზვანის უბანში მოსე ცომაიას სახლში;  ლანჩხუთთან ახლოს სოფელ ჯუნჯუათში, სადაც ნახევრად დანგრეული ეკლესიის შენობაში საბრძოლო იარაღების შეკეთება-გადაკეთებასა და დამზადებას აწარმოებდა ტერორისტი ერასტი ჯორბენაძე.  სურებში კი, ტობახჩის მიუვალ და საიმედო ადგილას ,,ზავოდიც” კი მოაწყვეს, სადაც ,,ტეხნიკოსებიც” მუშაობდნენ. ,,ზავოდი” ერთხანს საკუთარ ნაწარმსაც უშვებდა, რომლიც საკმაოდ კარგი ხარისხისა ყოფილა. მაგრამ სულ მალე უსახსრობისა და სპეციალისტების უქონლობის გამო მან არსებობა შეწყვიტა.

ნაწყვეტი წიგნიდან "გურიის რესპუბლიკა"




 ახალი ამბები
  • რუსეთში ქართველი ახალგაზრდა მოკლეს“გურია ნიუსის“ ინფორმაციით, რუსეთში ახალგაზრდა მამაკაცი მოკლეს. ამ ეტაპზე მშობლიურ ქალაქში ამის შესახებ ინფორმაცია არ არის გავრცელებული, მხოლოდ ოჯახის წევრებმა და ახლობლებმა იციან. მოკლული ახალგაზრდა გურიის ერთ-ერთი სოფლიდან არის. ჩვენთვის უცნობია სხვა დეტალები. “გურია ნიუსი“ მწუხარებას გამოხატავს აღნიშნულ ფაქტთან დაკავშირებით და უსამძიმრებს გარდაცვლილის ... ...
  • მასწავლებლის საპენსიო ჯილდოს მეორე ეტაპიც დასრულდასაჯარო სკოლებში დასაქმებული საპენსიო ასაკს მიღწეული პრაქტიკოსი მასწავლებლისთვის ფულადი ჯილდოს მისაღებად რეგისტრაცია 29 ნოემბერს დასრულდა. შეგახსენებთ, რომ განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის მინისტრის ბრძანებით 2019 წლის ზაფხულში განისაზღვრა საჯარო სკოლაში დასაქმებული საპენსიო ასაკს მიღწეული პრაქტიკოსი მასწავლებლისთვის ფულადი ჯილდოს გადაცემის წესი, პირობები, ეტაპები, ვადები. პირველი ეტაპი პირველი სექტემბრისთვის დასრულდა. სამტრედიის მუნიციპალიტეტში 106-მა პენსიონერმა მასწავლებელმა აიღო ფულადი ჯილდო. ეს თანხა სულ 932 471 ლარს შეადგენს. ყველა ამ კატეგორიის მასწავლებელს ფულადი ანაზღაურება 1 ნოემბრისთვის ჩაერიცხათ. რაც შეეხებათ მეორე ეტაპზე დარეგისტრირებულებს, საპენსიო ჯილდოს ისინი 2020 წლის იანვრის ბოლოს მიიღებენ. პრაქტიკოსი მასწავლებელი ნიშნავს პედაგოგს, რომელიც მოღვაწეობს სკოლაში, მაგრამ არ აქვს დადასტურებული საგნობრივი კომპეტენცია. ეროვნულმა საგამოცდო ცენტრმა ახლახანს დაასრულა პრაქტიკოსი მასწავლებლების გამოცდების მეორე ეტაპი. პირველი ეტაპი ზაფხულში, ივლისში ... ...
  • ნიგვზიანის ბაგა-ბაღის აღმზრდელი "მწვანე ჯილდოს“ კონკურსის ფინალშიაგარემოს დაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრის მიერ გამოცხადებული “მწვანე ჯილდოს“ კონკურსის ფინალში 10 კონკურსანტი გავიდა, აქედან ორი ოზურგეთის და ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტიდან არის. ოზურგეთის #9 საბავშვო ბაღის აღმზრდელი, ჟანა გორდელაძის შესახებ “გურია ნიუსი“ უკვე წერდა. მეორე ფინალისტი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის, სოფელ ნიგვზიანის აღმზრდელი ნათია თავაძეა. “ძალიან გახარებული ვართ მთელი გუნდი. ახლა ველოდებით ფინალის შედეგებს. საფინალო ღონისძიება 17 დეკემბერს გაიმართება თბილისში. 6 წელია ნიგვზიანის ბაგა-ბაღში ვმუშაობ. ბაღში 75 აღსაზრდელია. ამ ეტაპზე მყავს სასკოლო ჯგუფი და ვატარებთ სხვადასხვა აქტივობებს, რომლის უმეტესობა გარემოს დაცვის აქტივობებია. ასევე მინდა გითხრათ, რომ ჩემს მიერ დაგეგმილ ღონისძიებებში აქტიურად არიან ჩართულები ბაგა-ბაღის აღსაზრდელების მშობლები. გვქონდა ერთ-ერთი აქცია “დარგე ერთი ხე ბაბუასთან ერთად,“ _ გვითხრა ნათია თავაძემ. მისივე თქმით, აღნიშნულმა კონკურსმა დიდი დაინტერესება გამოიწვია საქართველოს ყველა კუთხეში და აქედან გამომდინარე ბევრი კონკურსანტი იყო. ფინალისტების გამოცხადებამდე,  ერთ-ერთი ტური  ქუთაისში გაიმართა, სადაც 17 კონკურსანტი იყო. ამ ტურში ასევე მოხვდა სოფიო სიხარულიძე, ჩოხატაურის #2 ბაგა-ბაღის აღმზრდელი, რომელსაც კარგი პრეზენტაცია ქონდა. როგორც ჩვენთვის გახდა ცნობილი, ფინალში ხუთი აღმზრდელი დასავლეთიდან შეარჩიეს და ხუთი ფინალისტი აღმოსავლეთი ... ...
  • ზურაბ აბაშიძე: „ნაცმოძრაობის“ მორიგი პოლიტიკური პერფორმანსიდღევანდელი კონფერენციის ორგანიზატორებმა არ ჩათვალეს საჭიროდ არც ჩვენი მოწვევა, არც ჩვენი მოსმენა, გვაფიქრებინებს, რომ საქმე გვაქვს ნაციონალური მოძრაობის მორიგ პოლიტიკურ პერფორმანსთან, – ასე გამოეხმაურა საქართველოს პრემიერ-მინისტრის სპეციალური წარმომადგენელი რუსეთთან ურთიერთობის საკითხებში ზურაბ აბაშიძე სასტუმრო „რუმსში” გამართულ კონფერენციას – „რუსეთის კულტურის ცენტრი – ახალი საოკუპაციო ბაზა თბილისში”. ზურაბ აბაშიძის შეფასებით, სამწუხაროა, რომ ასეთ დელიკატურ საკითხებზე პოლიტიკოსთა ნაწილი კვლავ ხელმძღვანელობს არა სახელმწიფოებრივი ინტერესებით, არამედ თავისი ეგოისტური მიზნებით. „დღეს, სასტუმრო „რუმსში”, უმთავრესად „ნაციონალური მოძრაობის” ძალებით ჩატარდა კონფერენცია თემაზე, რუსეთის კულტურის ცენტრი – ახალი საოკუპაციო ბაზა თბილისში. გამართულა დისკუსია იმაზე, თუ როგორ უნდა გაუწიოს ჩვენმა საზოგადოებამ წინააღმდეგობა ასეთი ცენტრის საქმიანობას. სამწუხაროა, რომ კონფერენციის ორგანიზატორებმა არ ჩათვალეს საჭიროდ მთავრობის წარმომადგენლის მიწვევა, რაც ვფიქრობ, საკმაოდ უცნაურია, რადგან სწორედ 28 ნოემბერს პრაღის ფორმატში ჩატარებული შეხვედრის შემდეგ გავრცელდა რუსულ მედიაში ინფორმაცია, დეკემბრის თვეში, საქართველოში რუსული კულტურისა და ენის ცენტრის დაარსების შესახებ. ასეთ მოწვევას და დღევანდელ კონფერენციაზე დასწრებას ალბათ სავალდებულოდაც ჩავთვლიდით, რამეთუ საზოგადოების ინფორმირებას პრაღის ფორმატში მიმდინარე დიალოგის თაობაზე უაღრესად მნიშვნელოვნად მივიჩნევთ. გასულ კვირას, პრაღიდან დაბრუნების შემდეგ, გვქონდა შეხვედრები ჩვენს დასავლელ პარტნიორებთან, მედიის წარმომადგენლებთან და დეტალურად ვისაუბრეთ იმაზე, რა იყო და რაზე ვიმსჯელეთ პრაღაში”, – განაცხადა ზურაბ აბაშიძემ. პრემიერ-მინისტრის სპეციალურმა წარმომადგენელმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ არც ერთ სახელმწიფო სტრუქტურას რუსული კულტურის ცენტრის შექმნის რაიმე ინიციატივასთან შეხება არ აქვს და არც ჰქონია. „ეს საკითხი, სახელისუფლებო დონეზე არსად არ განხილულა. რაც შეეხება ერთ-ერთ კომერციულ ორგანიზაციას, რომელიც 2014 წლიდან ეწევა რუსული ენის სწავლებას, არც იგი გეგმავს თავისი საქმიანობის ამ სახით გაფართოებას. რაიმე სხვა სახის ინფორმაციას ასეთი ცენტრის შესახებ ჩვენ არ ვფლობთ. ვერანაირი ასეთი ცენტრის კვალს ჯერ ვერ მივაკვლიეთ”, – განაცხადა ზურაბ ... ...
  • ელენე ხოშტარიას ტოლერანტობის ქომაგის წოდება მიენიჭაევროპული საქართველოს დეპუტატს, ელენე ხოშტარიას, ტოლერანტობის ქომაგის წოდება მიენიჭა. ხოშტარიას ჯილდო სახალხო დამცველთან არსებულმა რელიგიურმა საბჭომ ტოლერანტობის კულტურაში შეტანილი გამორჩეული წვლილისთვის გადასცა. სახალხო დამცველთან არსებული ეროვნულ უმცირესობათა და რელიგიათა საბჭოები ყოველწლიურად ირჩევენ მედიასაშუალებას, ორგანიზაციას, პიროვნებას და საჯარო მოხელეს, რომლებმაც მიმდინარე წლის განმავლობაში ხელი შეუწყვეს ქვეყანაში ეთნიკური და რელიგიური უმცირესობების უფლებების დაცვას და ტოლერანტობის კულტურის დამკვიდრებას. წყარო: ... ...

არქივი

ზაფრანი

როგორ ვებრძოლოთ დაღლილობას

თუ ხშირად გრძნობთ დაღლილობას, გტანჯავთ...

ჯენიფერ ლოპესის სილამაზის საიდუმლო

ცოტა ხნის წინ უბერებელმა კინომსახიობმა...

რა დაავადებისგან იცავს ვარჯიში მამაკაცებს

რეგულარული ვარჯიში კონკრეტული დაავადებების რისკს...

დღეში, რამდენი ფინჯანი ყავის დალევა შეიძლება

რამდენიმე თვის წინ ამერიკელმა მკვლევარებმა...
კარმიდამო ჩემი

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...

საშიშია თუ არა ჯანმრთელობისთვის ლამინატის იატაკი

დღეს მოჭიმული იატაკი და ლამინატი...

როგორ ამოვიცნოთ ნატურალური თაფლი

ნამდვილი თაფლი არომატით გამოირჩევა ხელოვნურად...

უებარი საშუალება სიბერის შესაჩერებლად

მწვანილი ანელებს დაბერების პროცესს, აუმჯობესებს...

უებარი საშუალება გაციების წინააღმდეგ

ზამთრის მოახლოებასთან ერთად ვირუსებისა და...

მარილი _ უნიკალური გამაყუჩებელი საშუალება

თავის ტკივილით უამრავი ადამიანი იტანჯება....

ხურმა _ ჯადოსნური ხილი

ხურმა - ჩვენში დასავლეთ საქართველოში...

საშუალება, რომელიც კიბოს ამარცხებს

ლიკოპენს, რომელიც ბუნებრივი ძლიერი ანტიოქსიდანტია,...

უნიკალური მკურნალი მცენარე

მიუხედავად არაერთი მედიკამენტისა, საზოგადოების გარკვეული...

რას კურნავს მრავალძარღვა

მრავალძარღლვას საუკუნეების განმავლობაში იყენებდნენ, როგორ...

საპარლამენტო არჩევნების რომელ მოდელს უჭერთ მხარს