გურიის რესპუბლიკა და მისი შეიარაღება

ისტორია

გურიის რესპუბლიკა და მისი შეიარაღება

2019 ივლ 12 14:42:26

გურიის კომიტეტს ჰყავდა სამხედრო-რევოლუციური შტაბი, რომელსაც ექვემდებარებოდნენ მებრძოლი ძალები. სამხედრო შტაბი მოთავსებული იყო ნოე ჩიგოგიძის სახლში. აქვე ინახებოდა იარაღი. შტაბი განაგებდა ტერორისტების ჯგუფს, რომელიც ასრულებდა კომიტეტის გადაწყვეტილებებს. ამისთვის ჯგუფის წევრებს განასაკუთრებული გასამრჯელო ეძლეოდათ. 

კომიტეტის ყველა წევრი საწევროს იხდიდა, რომელიც შეადგენდა ერთ აბაზს, ასევე გროვდებოდა ,,თოფის ფული” იარაღის შესაძენად. შეგროვილი ფული ძირითადად ხმარდებოდა ,,გავარდნილ ხალხს”, მუდმივი მუშაკები ღებულობდნენ დახმარებას, მაგრამ იშვიათად და განსაკუთრებულ შემთხევაში.” კომიტეტის შეიარაღებულ ,,ნამდვილ სარევოლუციო მებრძოლ”  ძალებს ეწოდებოდა ,,მოწინავე რაზმი”, რომელსაც შემდეგ დაერქვა ,,წითელი რაზმი.”  წითელ რაზმელთა გამოჩენილი მოღვაწე გრიგოლ დუმბაძე იხსენებდა.

,,...რაზმელებს ვუხსნიდით, როგორ შეიძლებოდა დაეცვათ თავი კავალერიისაგან, ქვეითი ჯარისაგან, როგორ აეგოთ სანგრები, მგლის ორმოები, ბარიკადები, მავთულის ხლართები. რაზმელები კენჭის ყრით ირჩევდნენ რაიონის საზოგადოების თემის უფროსს. ირჩევდნენ ასეულის უფროსსაც. ამ წესით გურიაში სამი-ოთხი თვის განმავლობაში ჩამოყალიბდა მებრძოლი ანუ ,,წითელი რაზმი.” წითელი რაზმისა და მათ მოწინავე ავანგარდს მაუზერისტები და ბომბისტები წარმოადგენდნენ. რაზმელები ჩაცმულობითაც გამორჩეულნი უნდა ყოფილიყვნენ, ამიტომ მათ საგანგებოდ შეაკერინეს შავი ჩაქურები და წითელი ჟილეტები (ოდითგანვე წითელი ფერის ბაირაღის აფრიალება ბრძოლის დაწყებას ნიშნავდა, კომუნიზმის სიმბოლოდ წითელი დროშა 1871 წელს პარიზის კომუნის შემდეგ იქცა). ამ სამოსს ისინი ბრძოლაში და დემონსტრაციებზე იყენებდნენ. ფაქტობრივად, წითელი რაზმი იყო ნამდვილი პატარა არმია თავისი იერარქიული წყობით და უმკაცრესი დისციპლინით. ავტორი ბროშურისა ,,Крестьянское движение в Грузии и социал-демократия” მ. შახნაზარიანი  წერს, რომ დღევანდელ დღეს (1905 წელს) გურულებს შეუძლიათ გამოიყვანონ რამდენიმე ათასიანი კარგად შეიარაღებული, დისციპლინირებული ჯარი, რომელიც მზად იქნება გაუმართოს ბრძოლა რეგულარულ არმიასო.  გაზეთი ,,ვპერიოდის” ინფორმაციით კი, გურულებს 15 ათასი რჩეული კაცის გამოყვანა შეეძლო.  უნდა ითქვას, რომ ,,წითელი რაზმის” შესახებ ურთიერთგამომრიცხავი ინფორმაცია არსებობს. ზოგიერთი ავტორი აცხადებს, რომ ისინი მშვენივრად იყვნენ შეიარაღებულნი; მთავარმართებლის კანცელარიისადმი ალიხანოვ-ავარსკის პატაკის მიხედვით გურულებს შეიარაღებაში ჰქონდათ 4000 სწრაფმსროლელი თოფი, ორი სამთო ზარბაზანი, დიდი რაოდენობით რევოლვერი და საზღვარგარეთიდან კიდევ ღებულობდნენ მაუზერის სისტემის იარაღს. ეს ძნელად დასაჯერებელი ფაქტია. ავტორები ვ. კალანდაძე და ვ. მხეიძე საგანგებოდ აღნიშნავენ, რომ საქმეში ჩაუხედავ ადამიანის ეგონა, რომ გურულებს თვალის დახამხამებაში შეეძლოთ გამოეყვანათ კარგად შეიარაღებული 20 ათასი მებრძოლი, მაგრამ ეს სიმართლეს არ შეეფერებოდაო.  ასეთი გაზვიადებული ციფრი, როგორც აღნიშნავენ, რეაქციული რუსული გაზეთების დამსახურება იყო, რათა მთავრობის რეპრესიული მეთოდები გაემართლებინათ და ალბათ, თავად გურულების და მათი მომხრეების მოგონილია, რათა მთავრობისათვის საკუთარი სიძლიერე ეჩვენებინათ. ხსენებულ ამბებთან მიმართებაში ,,ივერიის” რედაქტორი ფილიპე გოგიჩაიშვილი წერდა, რომ ,,...ქართველებს გვიყვარს პრტყელ-პრტყელი და მაგარ-მაგარი ლაპარაკი, ხშირად სურვილს სინამდვილედ მივიღებთ და ჩვენს ანგარიშებს მასზე ვამყარებთ. ყოველ მიტინგზე, ყოველ სააგიტაციო კრებაზე მუდამ ლაპარაკი იყო შეიარაღებულ შეტაკებაზე და ორატორები წინ და წინვე გამარჯვებას დღესასწაულობდნენ.” ამის შესახებ ხშირად იწერებოდა პრესაში, რომ ქართველები რუსეთის არმიას იარაღის ძალით უპირებდნენ დამარცხებას, ამ რიტორიკამ კი ამბოხებულებს დათვური სამსახური გაუწია - მთავრობამ ეს სურვილი სინამდვილედ მიიჩნია და რეაქციის დაწყებისთანავე მთელი თავისი ყურადღება ,,აჯანყების ძლიერი ბუდის (ანუ გურიის, ზოგადად კი საქართველოს – ი. მ.) დამშვიდებაზე”  გადაიტანა. სინამდვილეში, მთელი ამ წლების განმავლობაში გურიაში შესაძლებელი იყო დაახლოებით ორი ათასი თოფის მოგროვება, აქედან ყველას ვერ გამოიყენებდი, ვაზნების ნაკლებობის გამო. თავად გურულები ამბობდნენ: ,,იარაღი გვაკლია, იარაღი, თვარა...” ,,უკანასკნელ ხარს გავყიდი იარაღის გულობიზა!” ,,იარაღი ძალაზე ცოტა გვქონდა, - წერს ,,წითელრაზმელი” პარმენ ცინცაძე, - და რაც იყო, ისიც უვარგისი, მაშინ ჩვენ მოვიტანეთ ერთი ,,სტანოკი.” ლანჩხუთში კარგი მოხელე გვყავდა ვასილ ნაუმოვი... ნიგოითში იყო ერთი ძველი ზარბაზანი. ვცადეთ თოფის წამლით გასროლა, ზარბაზანი გასკდა და კინაღამ ამხანაგები დაამარცხა.”  რაც შეეხება გურულების სამხედრო მომზადებას, უამრავი ავტორი ერთხმად აღნიშნავს, რომ ის ყოველთვის მაღალ დონეზე იდგა, რადგან თითოეული გურული ბავშვობიდან მიჩვეულია თოფის ხმარებას.  გურული რევოლუციური ქარტეხილების მომსწრე იუონის დაკვირვებითაც ,,თავის სხვა სიამაყეს  იარაღს (ჩაქურასა და ყაბალახთან ერთად – ი. მ.), გურული მუდამ თან დაატარებს და ჭეშმარიტ გურულს სხვაგვარად სურათს ვერ გადააღებინებთ, თუ არა თავით ფეხებამდე იარაღში ჩამჯდარს. ამბოხების შემდეგ რუსმა სამხედროებმა გურულებს იარაღის ტარება აუკრძალეს. ვერაფერი შელახავდა ისე ძლიერ ამ ხალხის თავმოყვარეობას, როგორც ამ სასჯელმა შელახა.”  მართლაც, თუ იმდროინდელ ფოტოებს გადავხედავთ, შეამჩნევთ, რომ იშვიათად თუ რომელიმე გურული მამაკაცი იარაღის გარეშეა გადაღებული. თუმცა იდეალურისაგან წითელი რაზმი მაინც შორს იდგა, რადგან ისინი მოლაშქრეები იყვნენ და არა რეგულარული არმიის გაწვრთნილი ჯარისკაცები. ამას მოწმობს ერთი ფაქტი. ერთხელ ჩხიკვიშვილმა გადაწყვიტა შეემოწმებინა ნატანებში მყოფი წითელი რაზმის შენაერთი და მილიციონრების ერთ ჯგუფს უბრძანა საფარიდან ცეცხლი გაეხსნა წითელრაზმელებისათვის. თოფის ხმაზე ისინი ისე დაფრთხნენ, რომ თოფები დაყარეს და გაიფანტნენ - ეგონათ კაზაკები მოდიან ბათუმიდანო. ჩხიკვიშვილს ეს ამბავი ძლიერ სწყენია და ოზურგეთიდან გამოცდილი მებრძოლები დაიბარა.

როგორც აღნიშნავენ, იარაღით მომარაგების საქმე გურიაში არასწორედ მიმდინარეობდა და ამაში მთავარ დამნაშავედ ადგილობრივ კომიტეტს ასახელებენ. შექმნილი იყო სპეციალური კომისიაც, მაგრამ ის დაკომპლექტებული ყოფილა არასპეციალისტებით, რომელთაც თავი ვერ მოაბეს დაკისრებულ მოვალეობას,   ამიტომაც მეამბოხეები იარაღის ნაკლებობას განიცდიდა, ამის შესახებ საუბრობს იგივე ერნესთ პული - ის შეხვდა გურულ გლეხებს, რომლებმაც მას შესჩივლეს: ,,ახლა ამ კანონგარეშედ გამოცხადებულმა განრისხებულმა მთავრობამ შემოგვისია კაზაკები, რომლებიც ძალადობენ ჩვენზე და ღმერთმა უწყის, რა წამს დანებითა და კომბლებით შეიარაღებული ჩვენი თავზეხელაღებული ახალგაზრდები გაილაშქრებენ მათ წინააღმდეგ!”  ამ ნათქვამიდანაც ჩანს, რომ იარაღით მომარაგების საქმე არ ყოფილა სათანადო დონეზე. იარაღის ნაკლებობის გამო, ბევრი გურული მდუმარედ, მუშტშეკრული ადევნებდა თვალს როგორ არბევდნენ მის ქვეყანას დამსჯელი რაზმები.

გურულები რამდენიმე იატაკქვეშა სახელოსნოში თავადაც ცდილობდნენ ეწარმოებინათ იარაღი: ოზურგეთის მაზრის სოფელ ზვანის უბანში მოსე ცომაიას სახლში;  ლანჩხუთთან ახლოს სოფელ ჯუნჯუათში, სადაც ნახევრად დანგრეული ეკლესიის შენობაში საბრძოლო იარაღების შეკეთება-გადაკეთებასა და დამზადებას აწარმოებდა ტერორისტი ერასტი ჯორბენაძე.  სურებში კი, ტობახჩის მიუვალ და საიმედო ადგილას ,,ზავოდიც” კი მოაწყვეს, სადაც ,,ტეხნიკოსებიც” მუშაობდნენ. ,,ზავოდი” ერთხანს საკუთარ ნაწარმსაც უშვებდა, რომლიც საკმაოდ კარგი ხარისხისა ყოფილა. მაგრამ სულ მალე უსახსრობისა და სპეციალისტების უქონლობის გამო მან არსებობა შეწყვიტა.

ნაწყვეტი წიგნიდან "გურიის რესპუბლიკა"




 ახალი ამბები
  • „დეპრესიას უმადურობა იწვევს“ - ფსიქოლოგი მარინა კაჭარავა„აზროვნების აკადემია“,  პროექტ  „სალონური საუბრების” ფარგლებში, სოციალურ ქსელში ამჯერად ფსიქოლოგ მარინა კაჭარავას ლექციას აქვეყნებს, რომელიც დერპესიულ აშლილობას ეხება: “ფსიქიატრების აზრი ძალიან უახლოვდება რელიგიურ მოსაზრებას, რომ უმადურება უდრის დეპრესიას. ამ დროს არ აქვს მნიშვნელობა, ბევრი გაქვს თუ ცოტა, ხახვის და პურის უმადური ხარ თუ სასახლეები გაქვს და ამის. ზოგადად, უმადურობა იწვევს დეპრესიას. აღმოჩნდა, რომ თავის ტვინში არის ოპიატური რეცეპტორები, სიამოვნების ჰორმონი, რომელიც თურმე გამომუშავდება მაშინ, როდესაც ხარ მადლიერი. როდესაც არ ხარ მადლიერი, ეს სიამოვნება დაკარგული გაქვს და მას ეძებ.  თუ ხარ მადლიერი იმის, რაც გაქვს, გაქვს სიმშვიდეც. სიმშვიდეც მადლიერებას მოაქვს და ანტიდეპრესანტიც ეგაა. ჩვენ კულტურალურად ძალიან დამძიმებულები და უმადურები ვართ. დაახლოებით 20 წლის წინ ამერიკელებთან ერთად ტრენინგზე ვისხედით და იქ იყო ასეთი სიტუაიცა. ყველა იწყებდა საუბარს ასე, გამარჯობა, მინდა მადლობა გადავუხადო ბებიას, რომელმაც ფუნთუშები დამიმზადა. მეორემ მადლობა მეზობელს გადაუხადა, რომელმაც გაუღიმა. მესამემ მადლობა გადაუხადა მზეს მზეს და მივხვდი, რომ აქ ხდება პოზიტივში საკუთარი თავის ამოქოქვა. ანუ დღეს ვიწყებთ პოზიტიურად იმით, რომ მადლობას ვუხდით ვინმეს და ეს თურმე ჩვენთვისვე არის კარგი. მადლობელი რომ ხარ უკვე ეს ჩემთვისაა კარგი და არა მისთვის, მისაც ... ...
  • მართვის მოწმობის აღების ასაკი იცვლება17 წლის მოქალაქე მართვის მოწმობას ვეღარ აიღებს. კანონში დაგეგმილი ცვლილებების მიხედვით, მოქალაქე 18 წლის უნდა იყოს, რათა მოტოციკლისა და მსუბუქი ავტომობილის მართვის უფლება მოიპოვოს. „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ კანონში ცვლილებების შეტანის ინიციატივა შინაგან საქმეთა სამინისტროს ეკუთვნის. „მთავარი ის კი არ არის, 17 წლისა აიღებს მართვის მოწმობას ადამიანი, 37 წლისა თუ 57-ის, არამედ ის, თუ რა ცოდნის საფუძველზე იღებს ის მართვის მოწმობას. დღეს ჩვენ გვაქვს პრობლემა, რომ ე.წ. ავტოსკოლებში მოქალაქეებს კოდირების გზით მართვის მოწმობის აღებას ასწავლიან. გამოცდაზე ადამიანები გადიან ცოდნის გარეშე, დაზეპირებული კოდებით, რის გამოც მართვის მოწმობას იღებს ადამიანი, რომელმაც საგზაო მოძრაობის შესახებ საერთოდ არაფერი იცის“, - ამბობს „ტრანსპორტისა და გზების ასოციაციის“ თავმჯდომარე დავით ... ...
  • "2020 წელს ვინ გაიმარჯვებს, ამას მოსახლეობა გადაწყვეტს და არა გიგა ბოკერია" _ კალაძე2020 წელს ვინ გაიმარჯვებს, ამას გადაწყვეტს ჩვენი ქვეყნის მოსახლეობა და არა გიგა ბოკერია, - ასე ეხმიანება დედაქალაქის მერი კახა კალაძე „ევროპული საქართველოს“ ერთ-ერთი ლიდერის, გიგა ბოკერიას განცხადებას. მისივე თქმით, ქვეყანაში პოლიტიკური კულტურის ნაკლებობაა და ამის ნათელი მაგალითი ოპონენტების განცხადებებია. „მე შემიძლია კიდევ ერთხელ მოვიშველიო ჩვენი პარტიის ლიდერის, ბიძინა ივანიშვილის განცხადება, რომ ჩვენ მოვექცევით ჩვენს ოპონენტებს ისე, როგორც ჩვენს ქვეყანას ეკადრება და არა ისე, რასაც ისინი იმსახურებენ. თუმცა, ამ წლების განმავლობაში ისინი შეეცადნენ, რომ ეს მიდგომა, ეს დამოკიდებულება ჩვენ წინააღმდეგ გამოეყენებინათ“, - განაცხადა კახა ... ...
  • „ტურიზმის განვითარების მიმართულებაში მთავარი „ჩაის გზაა“ _ კარლ ჰარცელი გურულ სოფელშიევროკავშირის ელჩმა კარლ ჰარცელმა, ევროპის დღეებთან დაკავშირებული ვიზიტის   ფარგლებში, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წითელმთაში მეწარმე ლიკა მეგრელაძის საოჯახო სასტუმრო „კომლი“ დაათვალიერა. სახლის მფოლობელმა ლიკა მეგრელაძემ  ევროკავშირის მხარდაჭერილი პროექტის, “მონაწილეობითი პრონციპები გურიის ტურიზმის განვითარების სტრატეგიისთვის”, მიერ გაცემული გრანტის ფარგლებში, მოახდინა ჩაის პლანტაციის რეაბილიტაცია და გაფართოება, განაახლა ტრადიციული ჩაის ჯიშები. საპატიო სტუმართან ტურიზმის განვითარების მიმართულებებში ერთ-ერთ უმთავრესზე, „ჩაის გზის“ შესახებ, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიის ეკონომიკის სამსახურის უფროსმა ალეკო მამეშვილმა ისაუბრა: _  ბევრი ვიფიქრეთ, რა უნდა ყოფილიყო ისეთი, რაც გურიას  საქართველოს სხვა  რეგიონებისგან განასხვავებდა და ეს არის სწორედ, „ჩაის გზა“. ასე დავიწყეთ ამ პროექტის შექმნა.  ჩვენი ერთ-ერთი წარმატებული ნაბიჯი არის ის, რომ ტურისტების 70% ყოფილი საბჭოთა კქვეყნებიდან შემოდის და  კარგად ახსოვთ ქართული ჩაის გემო. ამიტომ ნაკლები რეკლამა სჭირდება ამ საქმეს. გვაქვს ოთხი ძირითადი ლოკაცია. ასევე, ტურიზმის განვითარების სტრატეგიაში ერთ-ერთი საინტერესო მიმართულებაა ბალნეოლოგიური ტურიზმი, _ უთხრა სტუმრებს მამეშვილმა და გააცნო მათ ინფორმაცია ნასაკირალის სამკურნალო წყლების შესახებ,  უთხრა, რომ აქ 1930 წელს გაიხსნა ბალნეოლოგიური კურორტი. კარლ ჰარცელმა ინტრესით   დაათვალიერა იქვე, სახელდახელო მოწყობილი გამოფენა, სადაც ვიზუალურად, ფოტოებით იყო ნაჩვენები 1930 წელს ნასაკირაში ბალნეოლოგიური კურრორტის გახსნა და თანმხლები ... ...
  • სისხლიანი გარჩევა ლისის ტბაზე - ექიმებმა ვეფხვაძის გადარჩენა ვერ შესძლესგოჩა ვეფხვაძე დღეს საავადმყოფოში გარდაიცვალა, მძიმე დაზიანებებით 41 წლის მამაკაცი საავადმყოფოში 6 ოქტომბერს მოათავსეს, თუმცა ერთ კვირიანი მცდელობის მიუხედავად ექიმებმა მისი გადარჩენა ვერ მოახერხეს. ვეფხვაძეს გულ-მკერდის მარცხენა მხარეს, ასევე ბარძაყის ქვედა კიდურზე და წვივებზე 4 მძიმე ჭრილობა ჰქონდა მიყენებული. 41 წლის მამაკაცს ქირურგიული ოპერაცია 3 საათის განმავლობაში უტარდებოდა. არსებული ინფორმაციით, ვეფხვაძეს დაპირისპირება, სავარაუდოდ, ძველ მეგობრებთან – ძმებ ფეიქრიშვილებთან და ნოდარ ნიშნიანიძესთან მოუვიდა, რომლებთანაც კონფლიქტი წლების განმავლობაში ჰქონდა. ვეფხვაძე 6 ოქტომბერს ლისის ტბაზე დაჭრეს, თუმცა, დაჭრილი კაცი შარტავას ქუჩაზე, მის საცხოვრებელ სახლთან მანქანით ... ...

არქივი

ზაფრანი

ჩაის რეცეპტი, რომელიც სიგარეტის მოწევის სურვილს აქრობს

თუ სიგარეტისთვის თავის დანებება გინდათ,...

რომელი პროდუქტი არ უნდა შეინახოთ საყინულეში

მაცივრის საყინულეში ბევრ საკვებ პროდუქტებს...

როგორ ამოვიცნოთ გენმოდიფიცირებული პროდუქტი

საზიანოა თუ არა გენმოდიფიცერებული საკვები...

მარტივი მეთოდები ჯანმრთელობის შესამოწმებლად

თვალები _ მოშორდით მონიტორს 4-5 ნაბიჯით,...

ხილი, რომელსაც უნდა ვერიდოთ

სამწუხაროდ, ყველა ხილი ჩვენი ფიგურისთვის...

მკურნალი ყველი

რამდენი თვის წინ დანიელმა მეცნიერებმა...
კარმიდამო ჩემი

ციტრუსოვანთა დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლა კიდევ უფრო უნდა გავააქტიუროთ

მეციტრუსეობა საქართველოს სუბტროპიკული სოფლის მეურნეობის...

მოცვის კულტურა სოფლის ხვალინდელი დღეა (R)

მოცვის კულტურის გაშენებით დაინტერესებულმა პირებმა...

გურიაში გოჯიბერის გაშენება პერსპექტიულია

არსებობს მცენარეთა ისეთი პერსპექტიული, პოპულარული...

ულამაზესი, "მორჩილი" სურო და ლიანებით გამოხატული სილამაზე

სუროს დეკორატიულობა განსაკუთრებით თვალში საცემი...

როგორ შევინახოთ სათესლედ და სანელებლად გამოსაყენებელი ბოსტნეული

სხვადასხვა ბოსტნეული, განსაკუთრებით, სანელებლები, როგორიცაა...

როგორ ვებრძოლოთ კოღოებს ხალხური მეთოდებით

კოღოები ნამდვილადაა დიდი თავსატეხი. არც...

როგორ გახდა იდეალური დედა იდეალური მეწარმე

ქალი, რომლის ცხოვრება საგანგებოდ შექმნილი...

საზამთრო გურიის პირობებში

ზოგადად, დასავლეთ საქართველოში საზამთროს მოყვანა...

შევარჩიოთ ტყემლის ჯიშები და მეტი ყურადღება დავუთმოთ მის გაშენებას

ტყემლის კულტურა საქართველოში უძველესი დროიდან...

სახის მოვლის ნატურალური საშუალებები

მუდამ სილამაზესა და სიკოხტავეზე მოფიქრალ...