ქართველი ყაჩაღი ქალი, რომლითაც უცხოური პრესა დაინტერესდა

ისტორია

ქართველი ყაჩაღი ქალი, რომლითაც უცხოური პრესა დაინტერესდა

2019 თებ 22 15:03:49

“გურია ნიუსის” მკითხველს რამდენიმე წლის წინ მეგრელი ყაჩაღი ქალის, ბარბარა დანელიას შესახებ პატარა ცნობა მივაწოდეთ (2016, 2 სექტემბერი). ახლა კი უფრო ვრცელ წერილს გთავაზობთ.

ამერიკელი ყაჩაღები საქვეყნოდაა ცნობილი - ამას მრავალი ფაქტორი უწყობდა ხელს: ძლიერი ქვეყანა, რომლისკენაც მთელი მსოფლიოს ყურადღება იყო მიპყრობილი (დღემდე ასეა), მთელ მსოფლიოში გავრცელებული ამერიკული ბულვარული რომანები ბანდიტებსა და ველური დასავლეთის გმირების შესახებ, ბაფალო ბილ ქოუდის ველური დასავლეთის შოუ, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა ბანდიტის და ქაუბოის რომანტიულ იმიჯს, დანარჩენი კი კინემატოგრაფმა გააკეთა. შედარებისათვის, ავსტრალიელებსაც ჰყავდათ განთქმული ყაჩაღები (ნედ ქელი, ,,ცოფიანი ძაღლი” მორგანი, ბენ ჰოლი და სხვები), მაგრამ ინფორმაციის და რეკლამის ნაკლებობის გამო ისინი მხოლიდ საკუთარ სამშობლოში იყვნენ ცნობილნი.

ქართველი ყაჩაღების, ბანდიტებისა და ტერორისტების შესახებ, რომლებიც თავისი თავგადასავლებით არაფრით ჩამოუვარდებიან, თუ არა ჯაბნიან კიდევაც, ამერიკელ და ავსტრალიელ თანამოძმეებს, თითქმის არავინ არაფერი იცის. ზოგიერთი გამონაკლისის გარდა - ალბათ პირველი ქართველი ყაჩაღი, რომლითაც უცხოური პრესა დაინტერესდა იყო ბარბარა დანელია 

1898 წლის 16 ოქტომბრის ,,ნიუ იორკ თაიმსმა” სტატია მიუძღვნა მეგრელ ყაჩაღ ქალს ბარბარა დანელიას, რომელიც თურმე შიშის ზარს სცემდა არა მარტო სამეგრელოს, არამედ იმერეთსაც. იმ ხანებში, ⅩXI-XⅨ საუკუნის მიწურულს, გურიაში ფირალური მოძრაობა დროებით ჩაწყნარდა, მეზობელ რეგიონებში კი, ამერიკული გაზეთის მიხედვით, სისხლიანი ძარცვა_გლეჯა მიმდინარეობდა. დანელია აღწერილია, როგორც უბადლო ცხენოსანი და ჩუბინი, რომელიც რუსულ ვერცხლის მონეტას, ,,რომელიც ჩვენი ექვსი პენსის მონეტაზე უფრო მცირეა”, შორი მანძილიდან ახვედრებდა ტყვიას. ამასვე ადასტურებს ქართული ,,ცნობის ფურცელი” (1898, 706): ,,ცხენზე ჯდომა იცოდა საოცარი, იარაღსაც ხმარობდა როგორც კარგი მეომარი... მისი ბღვრიალა თვალები უნებლიედ კაცს შეაშინებდა”.

,,ნიუ იორკ თაიმსის” და სხვა უცხოური გაზეთების მიერ ის გამოყვანილია ნამდვილ ,,რობინ ჰუდად”, რომელიც თურმე კაცის ტანსაცმელში გამოწყობილი მხოლოდ მდიდრებს ძარცვავდა. ,,ღარიბ მოგზაურებს არავითარი საშიშროება არ ელით ბარბარასაგან, _ წერდა გაზეთი _ რადგან ის ძალიან ხელგაშლილი და გულკეთილია”. ქართული გაზეთი ,,ცნობის ფურცელი” (1898, # 623) კი მას აუგად მოიხსენიებს, როგორც ყაჩაღს, რომელიც ,,თითქმის ათ წელიწადზე მეტია... ქურდობს და ყაჩაღობს... რამდენი თავმომწონე ყმაწვილები ჩამოუხტუნებია ცხენიდან და გაუძარცვავს, რამდენი ავქალობა ჩაუდენია და სასამართლოებში ჰქონია საქმე, მაგრამ ყოველთვის გამომძვრალა.”

გაზეთი The Philipsburg Mail (1899) ბარბარა დანელიას ადარებდა ცნობილს ამერიკელ ყაჩაღ ქალბატონს დორა კოქსს - ,,ყველაზე ცნობილ კანონგარეშე ქალს, რომელსაც უცხოვრია ოკლაჰომაში”. (Re-Dressing America’s Frontier Past By Peter Boag)  საინტერესოა, რომ კოქსის და დანელიას ბიოგრაფიები წააგავენ ერთნანეთს თავზეხელაღებული და საოცარი თავგადასავლებით: ისინი ერთი და იმავე წლებში ,,მოღვაწეობდნენ”. ორივე ატარებდა კაცის სამოსს, ძარცვავდა მგზავრებს, იპარავდა ცხენებს და ციხიდან იყო რამდენჯერმე გამოქცეული. ერთხელ როცა ციხეში ისხდნენ, დანელიამ და კოქსმაც, თავი შეაყვარეს ციხის დარაჯებს და მათი საშუალებით დააღწიეს საპყრობილეს. ერთმა უცხოურმა გაზეთმა მას Bandit Queen ბანდიტი - დედოფალი - შეარქვა და სწორედ ასე ეძახდნენ სახელგანთქმულ ბანდიტ ქალს ბელ სტარს და ზოგიერთ სხვა ყაჩაღ ქალბატონს ამერიკის  ,,ველურ” დასავლეთში.

თურმე ძარცვისას დანელია თავაზიანად ექცეოდა მსხვერპლს, ყოფილა შემთხვევა ღვინოსც კი შეუთავაზებია. თუმცა მას ხელი სისხლში ჰქონია გასვრილი: ერთხელ მას დაედევნა პოლიციელი ერისთავი, რომელთანაც შეტაკება მოსვლია და ეს უკანასკნელი დაღუპულა.

როგორც წესი ყაჩაღის დასასრული ეს ძალადობრივი სიკვდილია სახრჩობელაზე ან ტყვიით. ასევე დასრულდა,,ლომ-კაცა-ქალი” ბარბარა დანელიას ცხოვრება, რომელიც იმ დროს იქნებოდა 35-40 წლის, შვილების პატრონი: ,,საბრალო საქურდლად წასულა, მაგრამ გაუგეს და მოკლეს.” თურმე ის იძახდა, რომ ,,მე უნდა მოვკვდე ვაჟკაცურადო, გამგმირავს ოდესმე თოფ-ხმალ-ხანჯალი და მოულოდნელად შეიტყობს ყველა ჩემს სიკვდილსო”, რაც აღსრულდა კიდევაც.




 ახალი ამბები
  • "შეგვძლებია ერთმანეთის სიყვარულიც, გატანაც, თავგანწირვაც" _ გიორგი კვირიკაშვილი შეგვძლებია ერთმანეთის სიყვარულიც, გატანაც, გაჭირვებულის დახმარებაც, თავგანწირვაც, _ ამის შესახებ სოციალურ ქსელში საქართველოს ყოფილი პრემიერ-მინისტრი გიორგი კვირიკაშვილი წერს. "მსურს გამოვხატო აღტაცება, პატივისცემა და დიდი მადლიერება საქართველოს ჯანდაცვის სფეროში მომუშავე ადამიანების მიმართ, თავდადების, პროფესიონალური ბრწყინვალების და მოქალაქეობრივი ტვირთის უზადოდ ტარებისთვის. განსაკუთრებულად იმ ადამიანებს მადლობა, ვინც სწორი და დროული მიმართულება მისცეს ქვეყნის ჯანდაცვის სისტემის რეაგირებას ამ ურთულეს გამოწვევაზე, რომელსაც ბევრმა, გაცილებით უკეთ დაფინანსებულმა სისტემამ, სამწუხაროდ, ვერ გაართვა თავი. ქედს ვიხრი თქვენს წინაშე. მინდა ასევე მადლიერება გამოვხატო პოლიციელების, მესაზღვრეების, სამხედროების, ტრასპორტის თუ სავაჭრო სფეროში მომუშავე, და სხვა უამრავი ადამიანის მიმართ, ვინც სიცოცხლის რისკის ფასად აგრძელებს ურთულეს პირობებში მუშაობას და ქვეყნის სამსახურს. ასევე მინდა ვთქვა, რომ მთავრობა აკეთებს შესაძლებლობის ფარგლებში ყველაფერს, რათა მძიმე შედეგები თავიდან იქნას აცილებული. ასეთ დროს ჩნდება სურვილი, რომ ერთი რიგითი მოქალაქის და ჯარისკაცის პოზიციიდან, შესაძლოა არა უაზრო, მაგრამ უკონტექსტო და სიტუაციისთვის უადგილო კრიტიკით, მინიმუმ ხელი არ შეუშალო იმას, რამაც ქვეყანა მინიმალური დანაკარგებით და რაც შეიძლება მალე უნდა გამოიყვანოს ამ მდგომარეობიდან. ერთი კია, შორეულ ისტორიას რომ არ დავესესხო, 9 აპრილიდან მოყოლებული, ჩვენი ქვეყნის ბოლო 31 წლისთვის თვალის გადავლებითაც ცხადი ხდება, რომ შეგვძლებია ერთმანეთის სიყვარულიც, გატანაც, გაჭირვებულის დახმარებაც, თავგანწირვაც, დაუფასებელი პროფესიონალიც ბევრი გვყოლია, უბრალოდ ერთი რამ გვაქვს მეც და ყველასაც გასაკეთებელი, რომ მომავალში ყველაფერი ეს მოვახერხოთ მანამდე, სანამ ასე მოიღრუბლება, რომ ერთხელაც გვიანი აღარ იყოს",-წერს ... ...
  • ერთი გარდაცვლილი და ორი დაშავებული_ ავტოსაგზაო შემთხვევა გორშიერთი ადამიანი გარდაიცვალა და ორი დაშავდა გორში, სოფელ კარალეთში მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად. თვითმხილველების ინფორმაციით, ერთმანეთს მიკროავტობუსი და მსუბუქი ავტომობილი შეეჯახნენ. დაშავებულები გორში, კლინიკა "გორმედში" გადაიყვანეს. როგორც "გურია ნიუსს" კლინიკაში განუცხადეს,ერთი პაციენტი უკვე ბინაზე გაეწერა, ხოლო მეორე, 18 წლის ბიჭის ჯანმრთელობის მდგომარეობა სტაბილურად მძიმეა. რა გახდა ავტოსაგზაო შემთხვევის მიზეზი,ჯერჯერობით,უცნობია. შსს-მ მომხდარ ფაქტზე გამოძიება სსკ-ის 276-ე მუხლით ... ...
  • ყველა ასაკის პენსიის მიმღებ პირს აპრილის თვის პენსია წინასწარ ჩაერიცხებასაქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით და „ლიბერთი ბანკთან“ აქტიური თანამშრომლობით, ქვეყანაში კორონავირუსის გავრცელების პრევენციის მიზნით, საქართველოში უკლებლივ ყველა ასაკის პენსიის მიმღებ პირზე აპრილის თვის პენსიები წინასწარ ჩაირიცხება, შესაბამისი თანხა მთავრობამ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან უკვე გამოყო. ამის შესახებ ინფორმაციას საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია ავრცელებს. ასევე ვირუსის გავრცელების პრევენციის მიზნით, მოხდება პენსიების განსხვავებული წესით გაცემა. კერძოდ, პენსიის თანხის ნაღდი ფულით მიღება შესაძლებელი იქნება მხოლოდ „ლიბერთი ბანკის“ მიერ წინასწარ გაცხადებული გრაფიკით. ხოლო, თანხის ჩარიცხვისთანავე, ანუ 28 მარტიდან, ბარათზე დარიცხული პენსიის გამოყენებას პენსიონერები შეძლებენ სავაჭრო ობიექტებში - აფთიაქში, მაღაზიაში ან კომუნალური გადასახადების გადახდისას. პენსიის ნაღდი ფულით მიღებაზე დადგენილი გრაფიკის სანახავად მოქალაქეებმა უნდა შეამოწმონ ვებ-გვერდი www.myliberty.ge, ან დარეკონ მობილური ტელეფონიდან ნომერზე - 032 208; ხოლო ქალაქის ნომრიდან - 208. საქართველოს მთავრობა მიმართავს თხოვნით პენსიონერებს, გაუფრთხილდნენ ჯანმრთელობას და მაქსიმალურად მოერიდონ ფულის გამოსატანად ბანკის რიგში დგომას, რამდენადაც პლასტიკური ბარათით გადახდა დღეს ფაქტობრივად ყველა მომსახურების მიღებისას შესაძლებელია. იმ შემთხვევაში კი, თუ მათ პენსიის თანხის ნაღდი ფულის სახით მიღების სურვილი აქვთ, რიგში დგომისას აუცილებლად უნდა დაიცვან სოციალური დისტანცია. რამდენიმე დღის წინ „ლიბერთი“ ბანკმა, საკუთარი ინიციატივითა და რესურსით, 70 წელს გადაცილებული პენსიონერებისთვის აპრილის თვის პენსიების წინასწარ გასაცემად 100 მილიონი ლარი გამოყო. ამ ინიციატივის მიზანი იყო, ყველაზე მაღალი რისკის ჯგუფში შემავალი, 70 წელს გადაცილებული ადამიანების დაცვა ვირუსით გამოწვეული მომატებული საფრთხეებისგან, კერძოდ, მათთვის ბანკში მისვლის საჭიროების შემცირება და პენსიის აღებისას მოქალაქეების ნაკადების მაქსიმალურად გადანაწილება. საქართველოს მთავრობა „ლიბერთი ბანკს“ მადლობას უხდის ქვეყანაში შექმნილი ვითარების გათვალისწინებით მიღებული ძალიან დროული და სწორი ... ...
  • თბილისში მსუბუქი ავტომობილი ავტობუსს დაეჯახაავტოსაგზაო შემთხვევა მოხდა თბილისში, გურამიშვილის გამზირზე. თვითმხილვების თქმით, ავტომობილის მძღოლმა, რომელიც შესახვევიდან გამოდიოდა, ავტობუსი ვერ დაინახა და დაეჯახა. როგორც „გურია ნიუსს“ თბილისის სატრანსპორტო კომპანიამ განუცხადა, მომხდარის შედეგად არავინ დაშავებულა. როგორც შინაგან საქმეთა სამინისტროში ამბობენ, უწყებამ კანონდამრღვევი ... ...
  • მსოფლიო ბანკმა საქართველოს 45 მილიონი ევრო გამოუყომსოფლიო ბანკი საქართველოში ინკლუზიური ეკონომიკურ ზრდას მხარს უჭერს. როგორც მსოფლიო ბანკის გვერდზე გავრცელებულ ინფორმაციაშია ნათქვამი, ბანკის აღმასრულებელ დირექტორთა საბჭომ ეკონომიკური მენეჯმენტისა და კონკურენტუნარიანობის განვითარების პოლიტიკისთვის ქვეყანას 45 მილიონი ევრო გამოუყო. მთავარი მიზანია ხელი შეუწყოს რეფორმებს, რომლებიც გამოიწვევს სამუშაო ადგილების შექმნას და უფრო მეტ ეკონომიკურ ინკლუზიურობას. ყურადღება გამახვილებულია: საჯარო რესურსების გამოყენების ეფექტურობის გაუმჯობესებაზე, კონკურენტუნარიანობის გაზრდაზე, უფრო კონკურენტული ბაზრების პოპულარიზაციაზე, ფინანსური სექტორის დივერსიფიკაციაზე, მასწავლებლის ანაზღაურების გაუმჯობესებასა და ინვესტიციების ხელშეწყობის გაძლიერებაზე. ეს პროექტი ხელს უწყობს ქვეყნის გადაწყვეტილებას, შეინარჩუნოს სტაბილური მაკრო-ფისკალური გარემო და განახორციელოს სტრუქტურული რეფორმები, ეკონომიკური მართვის გაუმჯობესება და კონკურენტუნარიანობის ამაღლება კი დაეხმარება საქართველოს ეკონომიკის გაძლიერებაში, მოსახლეობის ცხოვრების დონის გაუმჯობესებასა და ასევე COVID-19-ის პანდემიის დასრულების შემდეგ ეკონომიკის სწრაფ აღდგენაში," - განაცხადა მსოფლიო ბანკის რეგიონალურმა დირექტორმა სამხრეთ კავკასიის რეგიონში, სებასტიან მოლინეუსმა. მსოფლიო ბანკი აღნიშნავს, რომ "განვითარების პოლიტიკის ღონისძიებები" შესაბამისობაშია საქართველოს მთავრობის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების 2020 წლის სტრატეგიასთან და ასევე, მსოფლიო ბანკის საქართველოსთან თანამშრომლობის 2019-2022 წლების ჩარჩო ... ...

არქივი


კარმიდამო ჩემი

საკურა_ იაპონიაში გაზაფხულის სიმბოლო, მალე სამტრედიაშიც აყვავდება

საკურა-იაპონიაში გაზაფხულის სიმბოლო, ულამაზესი ალუბლის...

ფუტკრის რძე _ ოცდამეერთე საუკუნის ჯადოსნური წამალი

საქართველოს ბუნება ყოველგვარ პირობას ქმნის...

როგორ დავიბრუნოთ ფუტკრის მართვე

გაზაფხულის მოახლოებისთანავე ნებისმიერმა მეფუტკრემ თუ...

მსხვილნაყოფა ციტრუსი _ "ოიუ" (Citrus Oiu)

საქართველოს მოსახლეობისთვის ციტრუსოვანი კულტურებიდან ყველაზე...

"გვაქვს უთვალავი ფერითა!"

ოზურგეთელი, პროფესიით ფარმაცევტი და ხელოვანი...

"დეკემბერა" საოცარი საშობაო ყვავილია

ალბათ, არც ერთი ყვავილის შესახებ...

როგორია ტყის მარწყვი და რა სასარგებლო თვისებები გააჩნია

გაზაფხულის დადგომისთანავე, ადამიანებს უდიდესი სურვილი...

პროდუქტები, რომელიც საუზმეზე არ უნდა მიირთვათ

დიეტოლოგებმა შეადგინეს პროდუქტების სია, რომელიც...

როგორ გაისუფთავონ ფილტვები მწეველებმა

ცოტა ხნის წინ ბრიტანულ მასმედიაში...

შქმერული

დღეს ერთ-ერთი საუკეთესო ქართული კერძის...

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...