მარტივი ბედნიერება _ ავტოსტოპით თურქეთში

ისტორია

მარტივი ბედნიერება _ ავტოსტოპით თურქეთში

19 სექ. 2017, 18:44:05

სანამ ირანიდან დავბრუნდებოდი, უკვე შემდეგ მოგზაურობაზე ვფიქრობდი. რუკას ვუყურებდი და შესაძლო ვარიანტებს განვიხილავდი, რომელი ქვეყანა ყოფილიყო შემდეგი. თავიდან გვინდოდა სტამბულის გავლით ევროპაში წავსულიყავით, თანაც უვიზო რეჟიმი ზუსტად მაგ დროს გაიხსნა, მაგრამ მერე მივხვდით, რომ არც დრო გვეყოფოდა და არც ფული, რამდენიმე ქვეყანაში სახეტიალოდ, ამიტომ არჩევანი თურქეთის დიდი ნაწილის მოვლაზე გავაკეთეთ.

წასვლამდე ერთი თვით ადრე მე და თორნიკე შევხვდით ერთმანეთს, რომ ქალაქები და უეჭველად სანახავი ადგილები შეგვერჩია. მოძრაობის დიდი გეგმა არ გაგვიკეთებია, რამდენიმე მთავარი გაჩერება ჩამოვწერეთ, სადაც აუცილებლად უნდა მოვხვედრილიყავით, დანარჩენი ყველაფერი კი უბრალოდ გარემო ფაქტორებზე იქნებოდა დამოკიდებული.  მერე ერთვი თვის განმავლობაში ის არასრული გეგმაც, რამდენჯერმე შეიცვალა და წასვლის წინა დღეს ჯერ კიდე იმაზე ვბჭობდით რომელი საზღვრიდან გადავსულიყავით. ორი ვარიანტი გვქონდა, რახან პირველი გაჩერება ტაო კლარჯეთი იყო ან ვალეს გამშვებ პუნქტზე ვფიქრობდით ან კარწახზე. კარწახის გზა უფრო ლამაზია მაგრამ მოძრაობა თითქმის არ არის. ამიტომაც გადავედით ვალედან.

12 აგვისტო გათენდა, თორნიკე ჩემთან მოვიდა სახლში, ეს ერთგვარი ტრადიციაა გასვლის დღეს ყოველთვის ჩემთან ვიკრიბებით. სადღაც 10 საათი იყო დიღმის ტრასაზე რომ დავდექით. მალევე გაგვიჩერა მანქანამ, რომელმაც ხაშურამდე ჩაგვიყვანა, ხაშურში ჩვენ კიდევ ერთ მეგობარს, ტატეს შევხვდით და უკვე სრული შემადგენლობით დავიძარით საზღვრისკენ.

პირველი ქალაქი სადაც უნდა გავჩერებულიყავით და ღამე გაგვეთია პოსოფი იყო, დილას ადრე კი არდაჰანში ჩავსულიყავით, ციხე გვენახა.

მაგრამ არდაჰანში ჩასვლა იმ დღესვე შევძელით. კარავი ქალაქშივე მაგისტრალთან ახლოს გავშალეთ რომ დილას გზაზე გასასვლელად დრო არ დაგვეკარგა, კარვის გაშლისას კაცი მოგვადგა რათ გინდათ მაგას რომ შლითო  და სახლში მიგვიპატიჟა, მაგრამ რახან კარავი უკვე გაშლილი გვქონდა, ვიუარეთ და არ გავყევით (ირანის შემდეგ სტერეოტიპები თურქეთზეც დამემსხვრა. წასვლამდე რეკომენდაციებს ვიღებდი იმ ადამიანებისგან, ვინც ამ გზაზე ნამყოფი იყო, ძირითადად, ერთი და იმავეს მეუბნებოდნენ და ადამიანებს ცხოველებად მიხატავდნენ, მოკლედ არავინ მირჩევდა რომ თურქეთში მოგზაურობა ამ გზით დამეწყო, მაგრამ არანაირი პრობლემა არ შეგვქმნია, თითქმის ყველა ადამიანი ვინც შეგვხვდა ცდილობდა იმით დაგვხმარებოდა რაც შეეძლო).

დილას გზაზე დავდექით, მალევე გაგვიჩერა შავშეთისკენ მიმავალმა მანქანამ, გზა სამიათასი მეტრი სიმაღლის უღელტეხილზე ‘karagol national park“-ზე გადის და ძალიან ლამაზია.

შავშეთში ჩასვლის შემდეგ ციხემდე  ფეხით ვიარეთ ორი კილომეტრი იყო მხოლოდ. რამდენიმე წუთში ტრასიდანვე დავინახეთ ამაყად მდგარი. ციხესიმაგრეში მოსახვედრად გრძელი კიბეები უნდა აირო.  ამჟამად რესტავრაცია მიმდინარეობს.

ციხე აგებულია მერისა და შავშეთის წყლების შესართავში შემაღლებულ, ხეობისაკენ, წინ წამოწეულ სამკუთხა კლდოვან ბორცვზე. ციხის შიდა ფართობი დაახლოებით 4 ათას კვ.მ-ს შეადგენს. მის გეგმას ძირითადად კლდოვანი რელიეფი განსაზღრავს.

სათლელის ციხის მშენებლობა დაკავშირებულია საქართველო-ბიზანტიის ურთიერთობებთან X-XI საუკუნეებში. ის აგებულია საბა მტევრის მიერ ახლა კი ზედ თურქეთის დროშა ფრიალებს.

კომპლექსში შემავალი ნაგებობები: დასავლეთის კოშკი, დამატებითი ზღუდე, სწორკუთხა კოშკი, ეკლესია, სხვადასხვა ნაგებობები.

ციხე დავათვალიერეთ, ხედებით დავტკბით, ცოტა დავისვენეთ და გზა ხანძთისკენ განვაგრძეთ, ხანძთამდე მისასვლელად ორი მანქანის გამოცვლა დაგვჭირდა. პირველმა მანქანამ 70 კილომეტრი გაგვატარა და რიკოთის მსგავს ადგილას ჩამოგვსვა, სადაც ხილ-ბოსტნეული იყიდებოდა. მოკლედ კარგი ადგილი იყო გასასტოპად, რადგან თითქმის ყველა მანქანა ჩერდებოდა შესასვენებლად, ჩვენც ცოტა ხანს ჩამოვჯექით, წყალი ავავსეთ, სიმინდი ვჭამეთ. სანამ ჩვენც ამ პროცესში ვიყავით  წინ ხალხით გატენილი პიკაპი გაჩერდა, იმდენი იყვნენ მგონი ნახევარი საათი გადმოდიოდნენ. მთელი ოჯახი იყო თავისი ბიძაშვილ-მამიდაშვილებით. მანქანიდან გადმოსულებმა ინტერესით დაგვიწყეს ყურება კაი ხანს გვაკვირდებოდნენ, მათ შორის ორი ძალიან ლამაზი გოგო იყო, რომელთაც მე და თორნიკე მივშტერებოდით. ისინი პიკაპის საბარგულზე ისხდნენ და ჩვენ გვიყურებდნენ. ბოლოს გავძახეთ.

-          do you know english ?                

ხელები გაასავსავეს და გაგვიღიმეს, მოკლედ ხეირი არ იყო სიგარეტი მოვწიეთ, ჩანთები მოვიკიდეთ, ცოტა გავცდით ამ გაჭედილ ადგილს და ცერი გავიშვირეთ, ამასობაში ეს მთელი ოჯახი თუ სანათესაოც წამოგვეწია დიდიან-პატარიანა.

_ სენ გიდიორსუნ?

_ პორტა კილესი (ასე ქვია ხანძთის მონასტერს თურქულად).

არ იციან, რა არის, და სად არის ეს პორტა კილესი. მარა სენ გიდიორსუნზე რომ ვუპასუხეთ მერე დაიქოქნენ თურქულად, ჩათვალეს, ვიცოდით თურქული, არადა, სულ რამდენიმე ფრაზა გვქონდა დამხეცებული. ცოტა ვილაპარაკეთ თუ ბევრი, ხელებით თუ ფეხებით, ოჯახის უფროსმა წაგიყვანთო, მე და თორნიკე საბარგულში მოგვათავსეს, რომელიც სავსე იყო ტვირთით, ტატე წინ ჩაისვეს, 20 წუთი გვატარეს და მიგვიყვანეს აბრასთან,, რომელზეც წარწერა და ისარი იყო “porta manastery”  ხანძთისკენ მიმავალი გზის, აი, თვითონ გზა კი არსად ჩანდა. ესე კლდეზე ფოფხვით უნდა გვევლო. ეს მთელი ოჯახი გადმოვიდა რამდენიმე ფოტო გადავიღეთ. ამ კლდეს ახედეს მერე ჩვენ გამოგვხედეს, სავარაუდოდ, გვითხრეს, არ გირჩევთ ასვლას, გაგიჭირდებათო. დავემშვიდობეთ ამ კეთილ ხალხს და ჩვენი დიდი ჩანთებით დავიწყეთ ფოფხვა, სადღაც შუა გზაზე, რომ მივხვდით,  კაციშვილი არ ამოვიდოდა, ჩანთები დავტოვეთ. ამ კლდეს, რომ აივლი, მერე ჩვეულებრივი სამანქანო გზა იწყება, მაგრამ ერთი პრობლემაა _ მარჯვნივ თუ მარცხნივ?! ეს იმიტომ აღვნიშნე, რომ გზა აგვერია, დაახლოებით, სამი კილომეტრი ვიარეთ მარჯვნივ, არადა, წესით, ერთი კილომეტრი გვქონდა დარჩენილი. მერე რო მივხვდით იქით აღარაფერი იქნებოდა, სამანქანო გზა წყდებოდა და კლდეზე საცოციც არსად ჩანდა მოვბრუნდით, უკან გამოვიარეთ ეს სამი კილომეტრი და აღმოვაჩინეთ, რომ იმ ადგილის ცოტა მარჯვნივ, საიდანაც ამ გზაზე ამოვძვერით, წარწერაც იყო და გზა ზევით გრძელდებოდა. საბოლოოდ, მაინც მივაგენით, ისე არც წამოვიდოდით.

ხანძთაში, როგორც ცნობილია, რამდენიმე შენობა-ნაგებობა ფუნქციონირებდა, მათ შორის მთავარი ტაძარი, რომელიც დღეისათვის, ძალიან ცუდ მდგომარეობაშია. გუმბათის საკმაოდ მოზრდილი ნაწილი ჩამოშლილია და დღემდე განაგრძობს ნგრევას.

არც გზის არევა იყო ცუდი, რადგან მშვენიერი ადგილები ვნახეთ.

ხანძთიდან ჩამობობღილები გზაზე დავეყარეთ თუთუნს ვახვევდით და ამ მდგომარეობაში ვცდილობდით მანქანის გაჩერებას.
რამდენიმე წუთში ტრაილერი გამოჩნდა, წინ დიდად GEORGIA ეწერა ნომრებიც ქართული ქონდა, არიქა წამოვხტით დავიწყეთ ხელების ქნევა და ყვირილი, შენც არ მომიკვდე, მაგან გააჩეროს (ერთადერთი შემთხვევა მახსენდება, როცა ქართველმა ტრაილერმა სადღაც სამტრედიასა და ლანჩხუთს შორის გაგვიჩერა და ესეთი ტექსტით დაგვხვდა "მაინტერესებდა, რა ჯიშის იყავითო").
ტრაილერში აბობღებულებს, მძღოლი ენერგიულად გვხვდება, ქართულ მალბოროს გვაწევინებს და კითხვებს გვაყრის. რომ ვუთხარით ტიფლისიდან ვართო, არც აცხელა, არც აცია და "რომელი უბნებიდან ბრატო?" გაკვირვებულებმა ერთმანეთს გადავხედეთ, არ გვეგონა საქართველოს საზღვრის იქით უცხოელი კაცისგან მაგ კითხვას მაგ ტონალობით თუ გავიგებდით. მთავარი კი ისაა, რომ ამ კაცმა თურქულის გარდა ენა არ იცოდა და მთელი დიალოგი ჟესტიკულაციებით მიდიოდა.

საერთოდ ტრაილერის მძღოლები ის ხალხია, ვისთანაც ენის ბარიერი არ არსებობს იმდენად დამხეცებული აქვთ ჟესტიკულაცია, ყველაფერს გაგებინებენ და ყველაფერი ესმით. ამ კაცმა ართვინამდე ჩაგვასისინა თავისი კომფორტული მანქანით. 
გიჟი მძღოლი იყო უღელტეხილზე ამხელა მანქანას 100-120-ით აფრენდა.

უღელტეხილიდან ართვინი ლამაზად ჩანდა, მოპირდაპირე მთაზე შეფენილი განათებული ქალაქი. ართვინში ერთი ღამე გავჩერდით, რახან გვიანი იყო, გზა აღარ განვაგრძეთ.

მეორე დღის პირველ ნახევარში ქალაქი დავათვალიერეთ, შემდეგ უკვე იუსუფელისკენ დავიძარით, ისევ პიკაპმა გაგვიჩერა, ამჟამად სამივე საბარგულში ჩავხტით, რამდენიმე კილომეტრის შემდეგ მანქანა გაჩერდა და დავინახეთ ჩვენკენ მომავალი წყვილი ბიჭი და გოგო, რომლებიც ასევე საბარგულში ამოხტნენ. გოგო ამერიკელი იყო ბიჭი ქურთი, ქარის გამო ბევრი ვერ ვილაპარაკეთ მხოლოდ რამდენიმე კითხვა დავუსვით ერთმანეთს. „საიდან მოდიხართ, საით მიდიხართ, რა ნახეთ, რას აპირებთ, ღამეს სად ათევთ“ და ა.შ სტამბულში როდის იქნებით, სად გაჩერდებითო რა თქმაა უნდა, არ ვიცოდით ზუსტი თარიღი და ეგრეც ვუთხარით, მობილური გამომართვეს ნოუთები გამახსნევინეს და თავიანთი ნომრები ჩაწერეს ზევით კი დაასათაურეს, “Place for stay in Istanbul”

იუსუფელში ჩავედით, ამათ დავემშვიდობეთ მძღოლს მადლობა გადავუხადეთ და იქვე ჩამოვსხედით, მალე 19-20 წლის გურჯი ბიჭი მოგვადგა, ქართული არ იცოდა, google translate-თი ვსაუბრობდით, ვუთხარით, რომ საკარვე ადგილს ვეძებდით, წამოდით მე ვიცი კარგი ადგილიო, გახარებულებმა ჩანთები მოვიკიდეთ და უკან გავყევით, კარგი 4 კილომეტრი გვატარა და მიგვიყვანა, რაღაც კლდის ქვეშ, ქვებიან ადგილას, სადაც კარვის გაშლის არანაირი შანსი არ იყო. ჩამოვყარეთ ყურები და ქალაქისკენ მოვბრუნდით, ბევრი ვიარეთ ბოლოს რაღაც აბრასთან მივედით რომელზეც ეწერა საკარვე ადგილი 2 კილომეტრში, ეგ ორი კილომეტრიც გავიარეთ და მივადექით რაღაცა სახლს, ეს არის საკარვე ადგილი ?  კიო და ეზოში შეგვიყვანა ? 15 ლირა ერთი კაციო ? არ გვაწყობდა ამიტომ ისევ უკან მოვბრუნდით, რაღაც კაფესთან მივედით, საჭმელად შევედით, მიმტანი ბიჭი გამოგველაპარაკა ჰოდა ჩვენი სატკივარი, რომ გაიგო, ხალხი  წავა და აქ გაშალეთ არაა პრობლემაო. ისედაც გაბადრულები და ბედნიერები კიდევ უფრო გავიბადრეთ ის, ერთადერთი დარდიც გაგვიქარწყლდა.

დილას ძაან ადრე ავდექით კარავი ავშალეთ ჯერ თანამშრომლებიც არ იყვნენ მოსულები, წერილი დავუტოვეთ ბარზე და წამოვედით, ოთხთა ეკლესიისკენ მივიჩქაროდით.

იუსუფელიდან 13 კილომეტრი იყო  მანქანა არ დადიოდა, ამიტომ ფეხით გავუდექით გზას, ცოტახანში ავტობუსი წამოგვეწია თავისით გააჩერა და გვითხრა, რომ სოფელ დორთქილისამდე მიდიოდა, ანუ 7 კილომეტრით მიგვაახლოვებდა.  ავტობუსში დაგვაყარეს კითხვები, ქალიან კაციანა ყველა ჩვენ გვიყურებდა, მერე ერთ მომენტში უცებ გაჩერდნენ და ლოცვა დაიწყეს. ავტობუსმა სოფლის ბოლო სახლამდე მიგვიყვანა, ერთმა მგზავრმა პური გვაჩუქა, მაცხოვრებლებმა წყალი აგვავსებინეს, ჩვენ ჩანთების დატოვება ვთხოვეთ,  დაიტოვეს და გვითხრეს, თუ უკან დაბრუნებულებს სახლში არ დაგვხვდებოდნენ შევსულიყავით და აგვეღო. 12 საათი იყო, მზე მაგრად აჭერდა, ჩრდილი არსად ჩანდა, ჩვენ კი შეუსვენებლად მივუყვებოდით აღმართს. გვწყუროდა წყალი არსად იყო უკვე კარგა მანძილის გავლის შემდეგ ხეებიც გამოჩნდა, ჩრდილიც, და ამ ჩრდილში პატარა ღელე, რომელშიც პირღიები ჩავწექით.  ახალი ენერგიით ავივსეთ, კიდევ რამდენიმე მეტრი გავიარეთ და დავინახეთ, გორაზე მდგარი, ყველაზე დიდი ბაზილიკა, რაც მანამდე მინახავს. ეკლესია გორაზე დგას ირგვლივ სიმწვანეა.

X ს-ში აგებული ქართული ტაძარი ბაზილიკების ერთ-ერთი საინტერესო ნიმუშია. გარედან ეკლესია მოპირკეთებულია სუფთად გათლილი ტუფის ქვებით, რომლებიც სწორ რიგებათაა დალაგებული და რომელთა შორის არ არის დატოვებული ნაპრალი. ტლანქად ნათალი ტუფი აგურთან და რიყის ქვებთან ერთად ასევე გამოყენებულია შიდა წყობისთვის.

აფსიდით დასრულებული შუა ნავი მკვეთრად არის გამოყოფილი გვერდის ნავებისაგან, სახურავის კალთები ციცაბო, ხოლო ფასადები დამუშავებულია ვიწრო და მაღალი დეკორატიული თაღებით. ნაგებია აგურითა და ქვაყორით, შემოსილია მორუხო-მოყავისფრო თლილი ქვით. ინტერიერი მოხატული იყო.

 სახურავზე მცენარეებია ამოსული, შიგნით მიწაა შეტანლი, განადგურებულია ფრესკები.

 ეკლესიის გარეთ დიდი ქვაა კაი ხანს ვიჯექით, იქვე მოწყვეტილ პამიდორს ვაგემოვნებდით.

 საკარვედ იდეალური ადგილი იყო, მაგრამ რახან ჩანთები დატოვებული გვქონდა და თან საღამოვდებოდა, აღარ გავჩერდით. იუსუფელში შვიდის ნახევრისთვის ვიყავით, ამიტომ გადავწყვიტეთ ბარემ იშხანში ავსულიყავით და იქვე გაგვეშალა კარავი, მომდევნო დღეს კი იქიდანვე გაგვესტოპა კაბადოკიაში.  სანამ გზაზე დავდგებოდით მაღაზიაში შევედით, სალაროსთან რომ მივედით თორნიკეს ვიღაც კაცი ინგლისურად გამოელაპარაკა, ცოტა დავიბენით საზღვრის გადმოკვეთის შემდეგ პირველი ტიპი იყო ვინც ინგლისური იცოდა.

ამ კაცმა გამოგვკითხა ვინ ვართ საიდან ვართ სად მივდივართ, რომ ვუთხარით იშხანი, ვა მე იშხანში ვცხოვრობ ჩემი სახლი ეკლესიის გვერდზე დგას და წამოდით წაგიყვანთო.
ადამიანის სიკეთეს საზღვარი, რომ არ აქვს ეგ ამბავია.

მოკლედ დავიძარით იშხნისკენ, ლაპარაკისას თავისთან დარჩენა შემოგვთავაზა, ესე დაიწყო - "ჩემთან რო დარჩეთ, რა აზრის ხართ, პატარა სოფლის სახლი მაქვსო"
ჩვენც არ ვეუარეთ და ეგრევე დავთანხმდით, არა იმიტომ, რომ კარავში ძილს სახლი გვერჩივნა. ესეთი მოგზაურობის მთავარი "მუღამი" ეგ არის, რომ ბევრ საინტერესო ადამიანს ხვდები შემთხვევით, მერე ამ ადამიანებისგან ისეთ ადგილებში ხვდები, სადაც ისე ვერ მოხვდებოდი..

იშხანში ავედით თუ არა ეკლესია სახლში მისვლამდე ვნახეთ, რესტავრაცია მიდის ეხლა და შიგნით შესვლა აკრძალულია, მაგრამ ჰონდა შეგვპირდა, რომ თუ თავის მეგობარს ეცლებოდა, რომელიც ეკლესიაში მუშაობს შიგნით უპრობლემოდ შეგვიყვანდა, მაგრამ არ ეცალა ამიტომ იშხანი მხოლოდ გარედან დავათვალიერეთ.

და მი-რაი-ვიდა იშხანს, ფრიად უხაროდა პოვნაი დიდებულისა მის ადგილისაი, რამეთუ იყო მას შინა ნუგეშინის საცემელი სულიერ და ხორციელ...“.

იშხანი IX საუკუნის I ნახევარში გრიგოლ ხანძთელის დედის დისწულის და მისივე მოწაფის, საბას (საბანი) მიერ აშენდა. საბამ ტაძარი ააგო ძველი ეკლესიის ნანგრევებზე, რომლიდანაც გადარჩენილი საკურთხევლის ნახევრადწრიული აბსიდი სვეტებზე დაყრდნობილი თაღების მწკრივით ნერსეს პატივსაცემად და სახსოვრად საბას მთლიანად მოუქცევია ახალ შენობაში. საბა  გახდა იშხანის პირველი ქართველი ეპისკოპოსი, ამ ტაძრის ეპისკოპოსებს იშხნელებს ეძახდნენ. საეპისკოპოსო კათედრამ იშხანში XVII საუკუნის მეორე ნახევრამდე იარსება.

ჰონდა ნიჭიერი, მრავალმხრივ განათლებული, და უკეთილესი ტიპია, როცა მსგავს ადამიანებს ხვდები, უბრალოდ, გინდება, რომ შენც მათსავით ყველანაირი ინტერესის გარეშე აკეთო სიკეთე, მაგრამ მხოლოდ ეს არ არის, ჰონდასთან ურთიერთობამ ჩემზე ძალიან იმოქმედა, მაგ ადამიანზე ძალიან ბევრის თქმა შეიძლება, მასთან საუბარმა დამარწმუნა, რომ ძილის დრო არ არის, რომ ძალიან ბევრის გაკეთება შეიძლება, რომ ადამიანი უსაზღვრო არსებაა და რომ ეროვნებას არანაირი მნიშვნელობა არ აქვს, ადამიანი ყველგან ადამიანია ორი ხელით, ორი ფეხით და გონებით, ცუდი ან კარგი.

სახლში მიგვიყვანა თავისი მოსავალი გაგვასინჯა და მერე ნათესაობაში წაგვიყვანა. უკარგეს ოჯახში, ვისაუბრეთ, ჩაით ამოვსკდით, ტრადიციული ბრინჯის ფაფისნაირი რაღაც გვაჭამეს, თურმე ამ რაღაცას თუ გიკეთებენ "ოჯახის დედას" უყვარხარ და პატივს გცემს. სახლში დავბრუნდით. ჰონდამ ესეთი ჰობი მაქ ყოველ საღამოს ვეწევი და მერე მთელ იშხანს წრეს ვარტყამო, რა აზრის ხართ შემომიერთდითო, ჩვენ არც ამჯერად ვეუარეთ და ლუდთან ერთად კვლავ დავაგემოვნეთ ჩვენი თურქი მეგობრის "მოსავალი". 
იშხანშიც გავიარეთ. ულამაზესი ღამე იყო ბევრი ვარსკვლავით, ბევრი თემა განვიხილეთ, ვიცინეთ, თავიც დავიმწუხრეთ და კიდევ ერთი საინტერესო დღეც დავამთავრეთ.
მეორე დილას ჰონდას ცხენის დატვირთვაში მივეხმარეთ, ეკლესია კიდევ ერთხელ ვნახეთ, მერე იშხნიდან ჩამოგვიყვანა, ბენზინ გასამართ სადგურთან მიგვიყვანა, სადაც ტრაილერები იდგნენ, ერთ-ერთს თვითონვე უთხრა ეს ბავშვები ავტოსტოპით მოგზაურობენ თურქეთში და იქნებ ცოტა მაინც გაწიოო, მაგრამ იმ კაცმა მე რა ვალდებულება მაქ წავიდნენ და ავტობუსის ბილეთები იყიდონო. ჰონდა დამწუხრებული მოვიდა და გვითხრა, რომ ამ ტიპის ადამიანებიც არსებობენ.  დავემშვიდობეთ ჩვენს ახალ მეგობარს და დავადექით გზას კაბადოკიისკენ. ამ მოგზაურობაში ერთად გასავლელი პირველი ყველაზე დიდი მანძილი  830 კილომეტრი იყო წინ.

ქ.არდაჰანი

ლუკა ჭანუყვაძე




 ახალი ამბები
  • "იყავი არბიტრი და ნუ იქნები მხარე" _ "ნაცმოძრაობის" წევრები ლანჩხუთის საარჩევნო ოლქთან შეიკრიბნენ"ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის" წევრები და მათი მხარდამჭერები ლანჩხუთის #61 საარჩევნო ოლქთან შეიკრიბნენ სლოგანით - "იყავი არბიტრი და ნუ იქნები მხარე". პარტიის ადგილობრივი ორგანიზაციის ლიდერმა, კახა ასკურავამ ოლქის წევრებს მეგაფონიდან მოუწოდა, რომ იყვნენ სამართლიანები და ნუ იქნებიან მიკერძოებული მხარე. "რაც ეს წინასაარჩევნო პერიოდი მიმდინარეობს, მუდმივად არის ხელის გადაგრეხვები. წინასწარ მინდა გავაფრთხილო კომისიის ყველა წევრი, რომ ხმები სამართლიანად დაითვალონ და ნუ წავლენ ხალხის ნების წინააღმდეგ. 31 ოქტომბერს ხალხი დაასრულებს ივანიშვილის მთავრობას და მე მათ ვეღარ დავიცავ", _ მოუწოდებდა ასკურავა საოლქო კომისიის ... ...
  • "პრემიერის განცხადება სწორია, თუმცა, ამ მოლაპარაკებისთვის არც სომხეთია მზად და არც აზერბაიჯანი"პოლიტოლოგ ვახტანგ ძაბირაძის შეფასებით, სწორია პრემიერ-მინისტრ გიორგი გახარიას განცხადება, რომლის თქმით, „საქართველო მზადაა, სომხეთ-აზერბაიჯანს შორის კონფლიქტის მონაწილეთა შეხვედრას თბილისში უმასპინძლოს“. როგორც მან განაცხადა, თუ ასეთი მოლაპარაკებები გაიმართება, მასში ბუნებრივად ჩაერთვება თურქეთიც და რუსეთიც. ვახტანგ ძაბირაძის განმარტებით, ამ ოთხეულისთვის თბილისი მისაღები არ იქნება, როგორც მოლაპარაკების ცენტრი. „ვფიქრობ, რომ სწორი განცხადებაა, რა თქმა უნდა, მოლაპარაკება კარგია. ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ თუ ეს მოლაპარაკება შედგა, თბილისში გაიმართოს და არა სხვა რომელიმე ქვეყანაში, მაგრამ ვფიქრობ, ამ მოლაპარაკებებისთვის ჯერ არც სომხეთია მზად და არც აზერბაიჯანი. თურქეთი ღიად აკეთებს განცხადებას, რომ გვერდში დაუდგება აზერბაიჯანს საომარი მოქმედებების დროს და მოლაპარაკებების მაგიდასთანაც, ხოლო რუსეთ-სომხური ურთიერთობები მშვენივრად ვიცით, ანუ, თუ მოლაპარაკებები გაიმართება, ამ მოლაპარაკებებში ბუნებრივად ჩაერთვება თურქეთიც და რუსეთიც. ამ შემთხვევაში, არ მგონია, რომ ამ ოთხეულისთვის თბილისი მისაღები იყოს, როგორც მოლაპარაკების ცენტრი. მიუხედავად ამისა, რა თქმა უნდა, განცხადება სწორად არის გაკეთებული. მზად უნდა ვიყთ, რომ მოლაპარაკებებში აქტიური მონაწილეობის მისაღებად, რადგან თუ ეს დაპირისპირება ფართომასშტაბიან ომში გადაიზარდა, გავლენას მოახდენს არა მარტო სომხეთსა და აზერბაიჯანზე, არამედ ჩვენს მდგომარეობაზე, როგორც ეკონომიკური, პოლიტიკური და ასევე, სუვერენული თვალსაზრისით. ამიტომ, ჩვენ დაინტერესებული უნდა ვიყოთ, რომ საომარი მოქმედებები შეწყდეს და მოლაპარაკებები დაიწყოს“,-აცხადებს ძაბირაძე. როგორც პოლიტოლოგი აცხადებს, შესაძლოა, რუსეთი სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მიმდინარე კონფლიქტის საქართველოს ტერიტორიაზე გადმოტანას შეეცადოს. „არსებობს ჩვენთვის ერთი სახიფათო სცენარი- რამდენიმე თვის წინ სომხეთ-აზერბაჯანს შორის დაპირისპირება საქართველოსთან ახლოს მოხდა და არა მთიან ყარაბაღში, თუმცა დროულად მოგვარდა. თუ ამ კონფლიქტიდან რუსეთს რაიმე ხელს აძლევს, ეს არის ის, რომ კონფლიქტი და ეთნიკური დაპირისპირება გადმოიტანოს საქართველოს ტერიტორიაზე. ჩვენ ამისთვის მზად უნდა ვიყოთ. ეს პრობლემები 80-90-იან წლებშიც იყო, თუმცა მოხერხდა კონფლიქტების ლოკალიზება და თავიდან აცილება, თუმცა სიმპტომები უკვე ჩანს. თუ ეს ხანგრძლივი კონფლიქტი იქნება, შესაძლოა ამას საქართველოს ტერიტორიებზე პრობლემებისა და დაპირისპირების გადმოტანა მოჰყვეს“,- ამბობს ვახტანგ ძაბირაძე. მისი განცხადებით, რუსეთსა და თურქეთს მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის გამწვავება არ უნდა სურდეთ, რადგან მათზეც ნეგატიურად აისახება. „არ მგონია, რომ დღეს რუსეთსა და თურქეთს ამ კონფლიქტში ფართომასტაბიანი ჩართულობა აწყობდეთ, რადგან გარდა იმისა, რომ ამ ორ ქვეყანას შორის საკმაოდ დაძაბული ურთიერთობა ჩამოყალიბდება, ეს ამ ქვეყნების ეკონომიკაზეც იმოქმედებს. გარდა ამისა, დიდი ალბათობით, თუ ისინი ღიად ჩაერთვებიან ამ კონფლიქტში, მითუმეტეს, თუ საუბარი იქნება საბრძოლო მოქმედებებში მონაწილეობაზე, ეს ჩვენთვისაც კატასტროფა იქნება. ეს ნიშნავს, რომ საერთაშორისო იზოლაციაში მოექცევა, როგორც ერთი, ისე მეორე ქვეყანა, რასაც დამატებით პრობლემები მოჰყვება. ამიტომ, ვფიქრობ, ამ შემთხვევაში რუსეთი და თურქეთი უფრო მეტად დაინტერესებული უნდა იყვნენ კონფლიქტის დარეგულირებით და ვფიქრობ, ამ მიმართულებით ისინი ნაბიჯების გადადგმას შეეცდებიან“, _ აცხადებს ძაბირაძე. წყარო: ... ...
  • დეზინფორმაცია: ვაქცინა საქართველოზე უნდა გამოსცადონ _ ფაქტმეტრიდეზინფორმაცია: ვაქცინა საქართველოზე უნდა გამოსცადონ. ვერდიქტი: ფაქტმეტრის დასკვნით ეს არის ყალბი ამბავი. რეზიუმე:პრორუსული გაზეთი „საქართველო და მსოფლიო“ სტატიას ავრცელებს, რომელიც მეტწილად დეზინფორმაციული ხასიათისაა: კორონავირუსის ვაქცინასთან დაკავშირებით შემთხვევით თუ განზრახ დამახინჯებულ არასრულ ფაქტებს შეიცავს. რესპონდენტი, ავჭალის წმ. ქეთევან წამებულის ტაძრის წინამძღვარი მამა გიორგი (რაზმაძე), აცხადებს, რომ ვაქცინის გლობალური ხელმისაწვდომობის მექანიზმისა (COVAX Facility) და „გაეროს ბავშვთა ფონდის“ (UNICEF) საქმიანობა გლობალისტური მაფიის მიერ დაგეგმილი ბიოექსპერიმენტის ნაწილია - ისინი არა კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინის, არამედ რაღაც ახალი პრეპარატის გამოცდას ე.წ. მესამე სამყაროს ქვეყნებზე აპირებენ. მეტიც, მამა გიორგი ამტკიცებს, რომ არანაირი ვაქცინა არ იარსებებს, რადგან კლინიკური ცდები ჯერ არ ჩაუტარებიათ. რეალურად, კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა ნამდვილად არ არსებობს, თუმცა სატესტო კვლევები, რომელიც სამ ფაზას მოიცავს, ნამდვილად მიმდინარეობს. ამასთან ერთად COVAX Facility-ისა და UNICEF-ის მიზანი, ვაქცინის ხელმისაწვდომობისთანავე (მას შემდეგ, რაც ის წარმატებით გაივლის სატესტო რეჟიმის სამივე ფაზას), მისი სწრაფი, თანაბარი და უსაფრთხო გავრცელებაა. სტატია გაეროს დანაშაულებრივ საქმიანობასთან აკავშირებს და საზოგადოებას მოუწოდებს, დიდი თუ პატარა ფეხზე დადგეს და ვაქცინაზე უარი თქვას. ანალიზი _ „საქართველო და მსოფლიომ“ გამოაქვეყნა სტატია სათაურით - „გაეროს ბავშვთა ფონდი განვითარებად ქვეყნებში Covid-19-ის საწინააღმდეგო საცდელი ვაქცინის გავრცელებას იწყებს“. სტატია კორონავირუსის ვაქცინის გლობალური ხელმისაწვდომობის მექანიზმისა (COVAX Facility) და მის ფარგლებში „გაეროს ბავშვთა ფონდის“ მიმდინარე და დაგეგმილ სამუშაოებს ეხება. სტატიაში მოცემული ინფორმაციები მანიპულაციურია და ურთიერთსაწინააღმდეგო მტკიცებებს შეიცავს, რასაც მკითხველი შეცდომაში შეჰყავს. სტატიის ავტორი, ჯაბა ჟვანია, დასაწყისშივე „გაეროს ბავშვთა ფონდის“ აღმასრულებელი დირექტორის, ჰენრიეტა ფორდის, განცხადებას ციტირებს, სადაც ნათქვამია, რომ „გაეროს ბავშვთა ფონდი“ იყენებს ვაქცინით მომარაგების უნიკალურ შესაძლებლობას, რათა მისი ხელმისაწვდომობისთანავე ყველა ქვეყნისთვის უსაფრთხო, სწრაფი და თანაბარი წვდომა უზრუნველყოს. აქვე ვკითხულობთ, „კონკრეტული თარიღი, თუ როდის მოხდება ვაქცინის პირველი პარტიის გავრცელება, ჯერჯერობით უცნობია“. ორივე ინფორმაცია სიმართლეს შეესაბამება: COVAX Facility (რომელსაც ხელმძღვანელობს იმუნიზაციისა და ვაქცინის გლობალური ალიანსი - Gavi, the Vaccine Alliance) ვაქცინის გლობალური გეგმის ფარგლებში Covid-19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინის მზადყოფნისთანავე მის შესყიდვებსა და სწრაფ მიწოდებას აპირებს. „გაეროს ბავშვთა ფონდი“ კი ამ ძალისხმევას, COVAX Facility-ის სახელით, დაბალი, შედარებით დაბალი და საშუალო შემოსავლიანი 92 ქვეყნისთვის გაუძღვება. მიუხედავად ამისა, რესპონდენტი, ავჭალის წმ. ქეთევან წამებულის ტაძრის წინამძღვარი მამა გიორგი (რაზმაძე), ამტკიცებს, რომ არანაირი ვაქცინა არ არსებობს და არც შეიძლება არსებობდეს, რადგან კლინიკური ცდები არ ჩატარებულა. მისი თქმით, ეს გლობალისტური მაფიის ნაწილია და საუბარია ახალ პრეპარატზე, რომლის გამოცდას ე.წ. მესამე სამყაროს ქვეყნებში, მათ შორის, საქართველოში აპირებენ. რეალურად, ჯერ ვაქცინა ნამდვილად არ არსებობს, რაც სტატიის დასაწყისშივე ავტორის მიერ ისედაცაა აღნიშნული. მტკიცება, რომ კლინიკური ცდები არ ჩატარებულა, მცდარია. ვაქცინების ტესტირება, მასობრივ წარმოებაში გაშვებამდე, რამდენიმე საფეხურს გადის, რათა მისი უსაფრთხოება და ეფექტიანობა დადასტურდეს. თავდაპირველად, პრეკლინიკურ ეტაპზე, ვაქცინა ცხოველებზე იტესტება და აკვირდებიან, ისინი იმუნურ რეაქციას გამოიმუშავებენ, თუ არა. კლინიკური ტესტირების პირველ ფაზაში ვაქცინას ადამიანთა მცირე ჯგუფს აძლევენ, რათა მისი უსაფრთხოება დაადგინონ და მის მიერ გამოწვეული იმუნური რეაქცია უკეთ შეისწავლონ. მეორე ფაზის განმავლობაში ვაქცინა ასეულობით ადამიანს უკეთდება და მეცნიერები მის უსაფრთხოებასა და დოზირებაზე დამატებით ინფორმაციას იღებენ. მესამე ფაზაში ვაქცინაცია ათასობით ადამიანს უტარდება, რათა მისი უსაფრთხობა და ეფექტიანობა დადასტურდეს, ასევე იშვიათი გვერდითი მოვლენები გამოვლინდეს. მესამე ფაზის გამოცდები ასევე საკონტროლო ჯგუფს მოიცავს, რომელსაც პლაცებოს (ნივთიერება სამკურნალო თვისებების გარეშე, რომელსაც წამლის საშუალების სახით იყენებენ) უკეთებენ. ვაქცინების გლობალური ალიანსის (Gavi) ვებ-გვერდზე დეტალურადაა მოცემული იმ პოტენციური ვაქცინების ჩამონათვალი, რომლებიც კლინიკური კვლევების პირველ, მეორე ან მესამე ეტაპზეა. უახლესი ინფორმაციით, 9 ვაქცინა მესამე ეტაპზეა, მათ შორისაა ამერიკული კომპანია Moderna-სა და ოქსფორდის უნივერსიტეტის პოტენციური ვაქცინები. სტატიაში ფაქტების დამახინჯებაც გვხვდება: თითქოს, „ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის“ (WHO) განმარტებით, მათი საქმიანობა ქველმოქმედებაა განვითარებადი ქვეყნებისთვის, რომლებსაც პანდემიასთან ბრძოლისთვის საკმარისი ფინანსები არ გააჩნიათ. მამა გიორგის შეფასებით, ეს იაფფასიანი ბლეფია და დახმარება რომ სურდეთ, ადგებოდნენ და აქ წარმოების განვითარების მიზნით პირდაპირ ინვესტიციებს განახორციელებდნენ. WHO კი განმარტავს, რომ „COVAX-ის საშუალებით ერთობლივი მუშაობა ქველმოქმედებას არ წარმოადგენს, პანდემიის კონტროლი და გლობალური ეკონომიკური მდგომარეობის აღდგენის დაჩქარება ყველა ქვეყნის ინტერესებში შედის“. სტატიაში ხშირია კონკრეტული ფაქტების გარეშე „ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის“, გაეროსა და მისი ფონდების დისკრედიტაცია. ვაქცინაციისა და გაეროს მიერ „ბავშვთა უფლებების“ დაცვის თემას დანაშაულებრივ საქმიანობასთან აკავშირებენ. მიზეზად კი მამა გიორგი იმას ასახელებს, რომ ასეულობით მილიონს ჰაერში ტყუილად არავინ გაისვრის. აქვე მკითხველს ახსენებს ჰეპატიტის უფასო პროგრამას: „როგორც მაშინ გამოიყენეს ეს ქვეყანა და კიდევ უამრავი ჩვენისთანა გაჭირვებული სახელმწიფო საცდელად, ისე გამოგვიყენებენ ამჯერადაც“. აღნიშნული განცხადება დეზინფორმაციაა. მიზეზი, რატომაც საქართველო C ჰეპატიტის ვირუსის ელიმინაციის პროგრამაში მოხვდა, არა ეკონომიკური მდგომარეობა, არამედ ქვეყნის მცირე მასშტაბი და ვირუსის მაღალი გავრცელებადობაა. აღსანიშნავია, რომ ამავე პროგრამის ფარგლებშია ისლანდიაც. უახლესი თაობის, ძვირადღირებულ მედიკამენტებს, რომლებსაც ყველა კლინიკური კვლევა გავლილი აქვს, კომპანია „გილეადი“ საქართველოს უფასოდ აწვდის. შესაბამისად, იმის მტკიცება, რომ საქართველო მედიკამენტების საცდელად გამოიყენეს, მცდარია. აღსანიშნავია ისიც, რომ მკურნალობის შემდეგ ტესტირება 38 538 ბენეფიციარს ჩაუტარდა, მათი 98.6% (38 006) განიკურნა. გიორგი რაზმაძე რუსულ ვაქცინასაც ახსენებს და უკმაყოფილებას გამოთქვამს, რომ ზემოაღნიშნული ფონდები არაფერს ამბობენ მასთან დაკავშირებით. სინამდვილეში, „ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია“ რუსულ ვაქცინას აკრიტიკებს და მის სანდოობას კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს. რუსეთის კლინიკური კვლევითი ორგანიზაციების ასოციაციამ კი აღნიშნულ ნაბიჯს კლინიკური კვლევების პრინციპების უხეში დარღვევა უწოდა. ვინაიდან რუსული ვაქცინა სრულად ტესტირებული არაა, მას გვერდითი მოვლენების გამოწვევისა და არაეფექტიანობის მაღალი რისკი აქვს. ჯონ ჰოპკინსის უნივერსიტეტის ვაქცინების უსაფრთხოების ინსტიტუტის დირექტორის, დანიელ სალმონის განცხადებით, რუსეთის მხრიდან ტესტირების მესამე ფაზის გამოტოვება სახიფათო ნაბიჯია, რადგან ამ ფაზაში უნდა დადასტურდეს ვაქცინის ეფექტიანობა და უსაფრთხოება. ვაქცინა ამავე ფაზაში განსხვავებულ ასაკობრივ ჯგუფებსა (მათ შორის, ბავშვებზე) და სხვადასხვა ქრონიკული დაავადებების მქონე ადამიანებზე უნდა დაიტესტოს. რუსულ ვაქცინაზე მომუშავე მკვლევრების მტკიცებით კი, დროის დაზოგვის მიზნით, ვაქცინა საკუთარ თავზე გამოსცადეს, რაც მის უსაფრთხოებას განსაკუთრებით საეჭვოს ხდის. რუსულ ვაქცინასა და მასზე გავრცელებულ ყალბ ამბებზე ჩვენს არაერთ სტატიაშია საუბარი. ... ...
  • კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისთვის" მთავრობას ჟურნალისტების დაცვისკენ მოუწოდებს29 სექტემბერს მარნეულში მომხდარი დაპირისპირებისას ფიზიკურად გაუსწორდნენ შემთხვევის გადასაღებად მისულ გადამღებ ჯგუფებსაც. თანამშრომლების დაზიანების შესახებ ინფორმაცია „მთავარმა არხმა“ და საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა გაავრცელეს. "მთავარი არხის" ინფორმაციით, მარნეულში თავს დაესხნენ მათ 2 ჟურნალისტსა და 2 ოპერატორს. ერთ-ერთ ჟურნალისტს თავი აქვს გატეხილი. დაზიანებულია "მთავარი არხის" კამერა და მიკროფონი. საზოგადოებრივი მაუწყებლის ინფორმაციით კი, მარნეულში ფიზიკურად გაუსწორდნენ მათ ოპერატორს და დაამტვრიეს გადამღები ჯგუფის კამერა. კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისთვის" მთავრობას ჟურნალისტების დაცვისკენ მოუწოდებს. მიგვაჩნია რომ მომხდარზე დროული და ეფექტიანი გამოძიება მნიშვნელოვნად შეამცირებს წინასაარჩევნო პერიოდში მედიისათვის გაზრდილ ... ...
  • "დაშავებული არიან ჟურნალისტები" _ საქართველოს პირველი არხი განცხადებას ავრცელებს29 სექტემბერს ქალაქ მარნეულში განვითარებული მოვლენების შედეგად დაშავებულები არიან ჟურნალისტები, მათ შორის პირველი არხის გადამღები ჯგუფი, დაზიანებულია მაუწყებლის კუთვნილი ტექნიკა, აღნიშნულთან დაკავშირებით აღძრულია სისხლის სამართლის საქმე, _ აღნიშნულის შესახებ განცხადებას საქართველოს პირველი არხი განცხადებას ავრცელებს. "შემაშფოთებელია სხვა მედიასაშუალებების ჟურნალისტის მიერ გამოთქმული ბრალდება, თითქოს პირველი არხის გადამღებმა ჯგუფმა მას არ გაუწია შესაბამისი დახმარება, როცა საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჯგუფი საერთოდ არ იმყოფებოდა იმ ადგილას, იმ დროს, როდესაც „მთავარის“ ჟურნალისტს ფიზიკურად გაუსწორდნენ. საზოგადოებას შევახსენებთ, რომ ჟურნალისტის მთავარი მოვალეობა სწორი და ზუსტი ინფორმაციის გავრცელებაა, შემაშფოთებელია მედიის წარმომადგენლის მხრიდან ცრუ ბრალდება, მით უფრო, კოლეგების წინააღმდეგ, დაუშვებელია შერჩევითი სამართალი თუ შერჩევითი სოლიდარობა. საქართველოს პირველი არხი არ დატოვებს არც ერთ მსგავს ფაქტს ყურადღების მიღმა და არ დაუშვებს, ქვეყნის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი დემოკრატიული ინსტიტუცია რიგი ძალების წინაშე თავის მართლების რეჟიმში გადავიდეს. საქართველოს პირველი არხის წინააღმდეგ მიზანმიმართულ კამპანიასთან დაკავშირებით საზოგადოებრივი მაუწყებელი მიმართავს საქართველოში მედიის საკითხებზე, მათ შორის სამართლებრივ საკითხებზე მომუშავე ორგანიზაციებს, ასევე სახალხო დამცველს რეაგირებისთვის, მოვითხოვთ მომხდარის ადეკვატურ შეფასებას და შესაბამისი დასკვნების საჯაროდ გაკეთებას", _ ნათქვამია ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ რა არის გამოსახული ამ ისტორიულ ფოტოზე?

ისრაელის მიერ პალესტინის დაბომბვა თუ...

ტესტი _ იკვებებით თუ არა სწორად?

ყოველდღე ჭამთ უმ ბოსტნეულს, სალათებს?

ტესტი _ იცი თუ არა ფეხბურთის ისტორია

ვის გაუტანა 1986 წელს მარადონამ...

ტესტი _ რამდენად ერკვევი სხვადასხვა სფეროში

რომელია ყველაზე პატარა სახელმწიფო მსოფლიოში?

ტესტი _ რამდენად ფართოა შენი ცოდნის არეალი

მე-20 საუკუნის რომელი პოლიტიკური მოღვაწე...

კარმიდამო ჩემი

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...

სოკოს სალათი შებოლილი ქათმის ხორცით

ეს უგემრიელესი სალათი უნდა მოვამზადოთ...
free polls