ომისდროინდელი ამბები _ რას იხსენებენ მსახიობები

gurianews.com

ისტორია

ომისდროინდელი ამბები _ რას იხსენებენ მსახიობები

2018 მაი 9 13:00:03

ქართველი ხელოვანების დიდი ნაწილის ბავშვობამ და ახალგაზრდობამ იმ ავადსახსენებელ წლებში გაიარა, როდესაც იშვიათი იყო ოჯახი ვისი წევრიც დაჭერილი არ გახლდათ. წინა საუკუნის 30-იანი წლების რეპრესიებს მოგვიანებით 1941-45 წლების ომი მოჰყვა.

დღევანდელ წერილში იმ დროის თბილისი და ადამიანებს შორის არსებული თბილი ურთიერთობები მინდა რომ გავიხსენო. ამჟამინდელ თაობას იმ პერიოდზე ნაკლები ინფორმაცია გააჩნია. ეს ვაკუუმი, ძირითადად, სხვადასხვა მოგონებებით ივსება.

იმ მძიმე წლებს და საკუთარ, არცთუ დალხენილ ბავშვობას დღეს ბატონები რობერტ სტურუა, მერაბ კოკოჩაშვილი და გიორგი შენგელაია გაიხსენებენ.

რობერტ სტურუა

„მახსოვს, პატარა ვიყავი, ჯერ სკოლაში არ დავდიოდი. გამეღვიძა და უცებ იმის შიშმა ამიტანა, რომ ოდესმე მოვკვდებოდი. ამ საშინელი განცდის გამო ავტირდი. მაშინ ღმერთზე არავინ ლაპარაკობდა. საიქიოზე ვინ მეტყოდა რამეს. ახლა ღმერთი მწამს, მაგრამ სიკვდილის განცდა ისეთივე დამრჩა, როგორიც ადრე, რომ ეს არის დასასრული...

ჯერ ჩუმად ვტიროდი, მერე მოვუმატე და მოვუმატე. დედაჩემმა გაიგონა და შეეშინდა: რა მოხდა, რა მოგივიდაო, დამიწყო მოფერება. ვუთხარი, ოდესმე რომ მოვკვდები, იმიტომ ვტირი, არ მინდა მოვკვდე-მეთქი. შენ არ მოკვდებიო, მითხრა. ვიცოდი, მატყუებდა, მაგრამ მაინც დავმშვიდდი, ტკბილად დამეძინა.

კიდევ რა მახსოვს? მახსოვს, რომ დიდად არ ვიკლავდი სწავლისთვის თავს, მაგრამ ვეშმაკობდი. რა ნიშანიც ატესტატში უნდა გადასულიყო, იმ საგანს ვსწავლობდი. მათემატიკა კარგად ვიცოდი. საბჭოთა კავშირის ოლიმპიადაში მაქვს აღებული პირველი ადგილი მათემატიკაში.

მამაჩემი მეუბნებოდა, როცა გენდომება, რომ სკოლაში არ წახვიდე, მითხარი და შინ დაგტოვებ, არ მინდა ქუჩაში იყიალოო. ვეტყოდი, დღეს არ მინდა წასვლა-მეთქი და ისიც მტოვებდა. დედაჩემი დამინახავდა და იწყებოდა ჩხუბი - რატომ არ წავიდაო. მამა ეტყოდა - დაანებე თავი, ასე სჯობსო...

თავისუფლად გავიზარდე. ყველა პირობა მქონდა, მეკითხა, მეხატა.

დედაჩემი ძალიან ძლიერი ქალი იყო. ერთი ფოტო მაქვს მისი ახალგაზრდობის, ბიჭიკო ჩხეიძესთან ერთად დგას სიგარეტით ხელში. მეთერთმეტე კლასში ვიყავი, მოწევა რომ დავიწყე და დედამ მომისწრო. ვაღიარე, ვეწევი და მამას ნუ ეტყვი-მეთქი... როდიდანო. მეთერთმეტე კლასიდან-მეთქი. მე მეორე კლასიდან ვეწეოდიო! კინაღამ გავგიჟდი...

დიდი ვაჟკაცობა იყო მამაჩემის მხრიდან, რომ დედა ცოლად მოიყვანა. ის ხომ ხალხის მტრის შვილი იყო. მამაჩემს კი ყველა პარტიული ჰყავდა.

დედაჩემის მამას, ვანო ბოლქვაძეს უცნაური ამბავი დაემართა: ცოლშვილიანი იყო, როცა სხვა შეუყვარდა - ზანგი ქალი, რომელიც როგორღაც შემორჩენილიყო თბილისში, ალბათ პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ. კინოთეატრ „აპოლოში“ გაეცნო. მოცეკვავე იყო. ბებიას გასცილდა. მალე ბაბუაც და ის ქალიც დააპატიმრეს, როგორც ჯაშუშები და დახვრიტეს.

დედაჩემი უატესტატოდ დატოვეს, როგორც ხალხის მტრის შვილი. მისი და მღეროდა და კონსერვატორიიდან გამოაგდეს, ძმა - პოლიტექნიკური ინსტიტუტიდან. საშინელ დღეში აღმოჩნდა ყველა. მამაჩემმა ბევრი იწვალა, დედაჩემთან ხელის მოწერა რომ მოეხერხებინა...

ბიძაჩემი - ბეჟანი, უკიდურესად ხელმოკლედ ცხოვრობდა, ერთხანს ფეხსაცმლის შეკეთებაზეც მუშაობდა... დეიდაჩემი ეკლესიაში გალობდა. მან მასწავლა მუსიკის ანაბანა. მუსიკის მასწავლებელი კი დადიოდა ჩვენთან, მაგრამ მკაცრი იყო და მირტყამდა, გამოვაცხადე, აღარ მინდა დაკვრის სწავლა-მეთქი“.

მერაბ კოკოჩაშვილი

„ორნახევარი ან სამი წლის ვიყავი და იმდროინდელი სხვა არაფერი მახსოვს... შეიძლება – სიცხე მქონდა, შეიძლება – მამა რომ წაიყვანეს, იმას განვიცდიდი ქვეცნობიერად (მამა სწორედ მაშინ წაიყვანეს და დააპატიმრეს. ის მალევე გარდაცვლილა. 1956 წელს ცნობა რომ მივიღეთ, ეს მაშინ გავიგეთ). ვიწექი და კედელს ვუყურებდი. შპალერს უცნაური დიდი ნახატები ჰქონდა და იქ რაღაცას ვხედავდი, მეშინოდა და ვტიროდი.

მაშინ ოჯახში ყველაფერი აწეწილი იყო. დედა დარბოდა, რომ ნავთლუღში, საიდანაც პატიმრები გაჰყავდათ, თვალი მაინც მოეკრა მამაჩემისათვის... მატარებლებში ეძებდა. ყველა თავისი ოჯახის წევრს ეძახდა, დახურული ვაგონებიდან პატარა საჰაეროები იყო გაჭრილი, იქიდან იყურებოდნენ ტუსაღები და ერთმანეთს გადასცემდნენ სახელებს. ამ ყველაფერს მეც განვიცდიდი...

საბავშვო ბაღშიც მახსოვს ჩემი თავი. საბავშვო ბაღში რომ მიმიყვანეს, ძალიან ვღელავდი. ალბათ, 5 წლის ვიქნებოდი... რაკი მშობლები მუსიკოსები მყავდა, მე მომანდეს ჩვენი საბავშვო ბაღის ანსამბლის დირიჟორობა. დაკვრა ჯერ არავინ ვიცოდით, უბრალოდ, ზოგს ზარი უნდა შემოეკრა, ზოგს სიმი ჩამოეკრა, მე კი მემართა ყველაფერი - მედირიჟორა. ამ საპასუხისმგებლო საქმის გამო ძალიან ვნერვიულობდი. ისიც კი მახსოვს, რა კოსტიუმი მეცვა: თეთრი აბრეშუმის პერანგი და ჟილეტი...

ახლა ისეთი მისვლა-მოსვლა აღარ არის, ხალხი უფრო ჩაიკეტა. მაშინ კი ყოველ საღამოს სტუმრად დავდიოდით. გვყავდა ნათესავი ელისაბედ ორბელიანი, რომელიც დღევანდელი სასტუმრო „საქართველოს“ პირდაპირ ცხოვრობდა. შესასვლელში მოხუცი გუვერნიორი გვხვდებოდა, ტახტზე მძინარი. როგორც ჩანს, იმდენად მოხუცი იყო, აღარ შეეძლო რამე გაეკეთებინა და ქალბატონი ელისაბედი არჩენდა. ომის წლები იყო და უჭირდათ. შინ ნავთქურა ენთოთ და ყველაფერი გაჭვარტლული იყო. მაგიდაზე უამრავი ფურცელი ეყარა. „ვეფხისტყაოსანს“ თარგმნიდა ფრანგულად და ლექსებსაც წერდა. სახლში რომ ვბრუნდებოდით, ჩემი თეთრი აბრეშუმის პერანგი სულ შავი იყო, მეც გამურული გახლდით ჭვარტლისგან.

მახსოვს, ჩვენს ნათესავთან, ივანე რატიშვილთან სტუმრობაც. ეს ის რატიშვილია, ზამთრის სასახლის კომენდანტი რომ იყო და მთელი ქონება გადაურჩინა რუსეთს. მისი ქალიშვილი გრაფ ლვოვის ცოლი იყო. ივანე რატიშვილი ჩაიკოვსკის ქუჩაზე ცხოვრობდა, ნახევრად მიწურში. ყოველთვის გაპარსული და მოწესრიგებული იყო. ერთხელ არ მახსოვს, დაეწუწუნა“.

გიორგი შენგელაია

„ჩემი პირველი მოგონებები, სამწუხაროდ, ძალიან მძიმე ამბავს უკავშირდება. ადრეული ბავშვობიდან მამაჩემის - ნიკოლოზ შენგელაიას გარდაცვალება ჩამრჩა მეხსიერებაში. მაშინ ოთხწლინახევრისა ვიყავი... მამა სულ ახალგაზრდა - 42 წლის იყო. ეს ტრაგედია მთელი სიცოცხლე გამყვა...

ოთხ წლამდე მოგონებების რაღაც ფრაგმენტები მიტივტივებს გონებაში. მახსოვს, მამა მოვიდოდა, ნანადირევს მოიტანდა და დაყრიდა. მერე ჩვენ გვავალებდა მეზობლებისთვის მოკითხვას.

თბილისურ ეზოში ვცხოვრობდით. მე და ჩემი ძმა დავდიოდით სართულ-სართულ და მეზობლებს ვურიგებდით ნანადირევს. ასეთი წესით ცხოვრობდნენ, უფრო გასცემდნენ, ვიდრე მოიხვეჭდნენ. სულ სხვა ხალხი იყო მაშინ.

მაგონდება დედაჩემის გაუბედურებული სახე. მამა ვაჟკაცი იყო, მომლხენი, მონადირე. ვიდრე რეჟისორი გახდებოდა, ლექსებს წერდა. მასთან მეგობრობდნენ გოგლა ლეონიძე, სიმონ ჩიქოვანი, კონსტანტინე გამსახურდია, ლეო ქიაჩელი... ჩვენთან იკრიბებოდნენ, ილხენდნენ, მსჯელობდნენ... ერთ დღეს კი, დაიცალა ჩვენი სახლი.

მერე დედამ შეცვალა ყველაფერი. მან გადაგვატანინა ეს უბედურება, თორემ დეპრესიული ბავშვობა მქონდა.

ომის დრო იყო. ფილმებს არ იღებდნენ და ლუკმაპური ნატო ვაჩნაძისთვისაც კი საფიქრალი გახდა. დედა დადიოდა რაიონებში ვასო გოძიაშვილთან, თამარ ჭავჭავაძესთან, კირა ანდრონიკაშვილთან, მწერლებთან ერთად... კონცერტებს მართავდნენ, რომ ცოტა რამ ეშოვათ.

თხუთმეტი წლის ვიყავი, დედა რომ დაიღუპა... ცხადია, ძნელია საქვეყნოდ ვილაპარაკო, როგორ განვიცადე ეს...

ადამიანი ასეა მოწყობილი, რაც უნდა გადახდეს, ეჩვევა. მამა რომ ცოცხალი იყო, სხვა ცხოვრება იყო ჩვენთან, დედა რომ დარჩა - სხვა... დედაჩემის მერე – სხვა...“


ნახვა: 143


 ახალი ამბები
  • ორად გაყოფილი სპორტული ცენტრი დახურულ სხდომაზე ერთმანეთს ღიად დაუპირისპირდახმაური და დაპირიპირება იყო დღეს ლანჩხუთის საკრებულოში, სოციალური კომისიის სხდომაზე, სადაც „გურია ნიუსის“ ინფორმაციით,  სპორტული ცენტრის საკითხი განიხილებოდა. სხდომის ეს ნაწილი, კომისიის თავმჯდომარის ემზარ თედორაძის გადაწყვეტილებით, დახურულად გამოცხადდა. თედორაძის განმარტებით, ეს გადაწყვეტილება სპორტული ცენტრის თანამშრომელთა მოთხოვნით მიიღო. როგორც გაირკვა, სოციალური კომისიის სხდომაზე ცენტრის დირექტორს გოჩა ლომაძეს თანამშრომელთა ნაწილი ღიად დაუპირისპირდა და მისი სამსახურიდან წასვლა მოითხოვა. „თავად თანამშრომლებმა მთხოვეს, რომ სხდომა დახურული ყოფილიყო. ფაქტია,  სპორტულ ცენტრში არაჯანსაღი ვითარებაა და კოლექტივი ორ ნაწილადაა გაყოფილი. შექმნილი მდგომარეობა, რა თქმა უნდა, ნეგატიურად აისახება სპორტული ცენტრის მუშაობაზე.  მუნიციპალიტეტის ხელმძღვანელობას მოუწევს დროული გადაწყვეტილება მიიღოს ამ საკითხზე“, _ გვითხრა თედორაძემ. სხდომას მერიის კულტურისა და სპორტის სამსახურის უფროსი ია ჩხაიძეც ესწრებოდა. „პირადად ვესწრებოდი ამ სხდომას და მოვისმინე ის პრეტენზიები, რაც  ცენტრის თანამშრომელთა ნაწილს აქვს, ამის თაობაზე  მანამდეც ვიყავი ინფორმირებული.  ამ საკითხის დარეგულირება უშუალოდ მერის პრეროგატივაა და თუ მისი მხრიდან იქნება დავალება, ჩვენი სამსახური შეისწავლის სპორტულ ცენტრში არსებულ მდგომარეობას. ფაქტია, რომ ვითარება იქ მართლაც არაჯანსაღია“, _ გვითხრა ია ჩხაიძემ. თუ რას გადაწყვეტს მუნიციპალიტეტის ხელმძღვანელობა  სპორტულ ცენტრთან მიმართებაში, ჯერჯერობით, უცნობია, სოციალური კომისიის სხდომას არც მერი და არც მისი მოადგილე არ დასწრებიან. „სოფელ ნინოშვილში ვიყავი აქციაზე და ამ დროისთვის არ ვარ ინფორმირებული, თუ რა ხდებოდა სოციალური კომისიის სხდომაზე. მერიც არ იმყოფება ლანჩხუთში, თბილისშია. ასე რომ, ამ ეტაპზე, კონკრეტულს ვერაფერს გეტყვით საკითხთან დაკავშირებით“, _ გვითხრა გოგი ფაცურიამ. შეგახსენებთ, რომ „გურია ნიუსი“ უკვე წერდა სპორტულ ცენტრში არსებული დაპირისპირების შესახებ, სადაც  ცენტრის დირექტორს, გოჩა ლომაძეს თანამშრომლების მიმართ ძალადობაში ამხელდნენ. თუმცა, მაშინ ლომაძე მისი მისამართით გაჟღერებულ ყველა ბრალდებას კატეგორიულად უარყოფდა. სპორტული ცენტრის თანამშრომელთა ნაწილიც მხარდაჭერას გამოთქვამდა დირექტორის მიმართ. ამავე თემაზე: სპორტული ცენტრის დირექტორს თანამშრომელთა ნაწილი ... ...
  • შეკვეთილი კანონი _ ,,გასაგებად უნდა ითქვას, რომ კანონპროექტი არის ივანიშვილის იდეა“11 სექტემბერს ცნობილი გახდა მთავრობის იმ საკანონმდებლო ინიციატივის შესახებ, რომელიც ექსპორტზე გატანის მიზნით, მარიხუანის წარმოებას ითვალისწინებს. კანონპროექტმა, რომელიც საზოგადოებისგან მალულად შემუშავდა და რომლის წარმდგენი პარლამენტში  შს სამინისტროა, საზოგადოებაში დიდი ვნებათაღელვა გამოიწვია. საპატრიარქოს მხრიდან წამოსულმა დიდმა საპროტესტო ტალღამ კი კანონპროექტის იმპლემენტაციაში გადამწყვეტი როლი ითამაშა და პარლამენტი მარიხუანის წარმოებასთან დაკავშირებულ საფრთხეებზე დააფიქრა. პარლამენტიდან აღნიშნული კანონპროექტის შესაძლო გაწვევაზე ირაკლი კობახიძე საუბრობს. ,,მიგვაჩნია, რომ ჩვენ პირნათელი ვართ ქართული საზოგადოებისა და ეკლესიის წინაშე, რადგან წარმოდგენილი კანონპროექტი არ ითვალისწინებს ნარკოტიკული საშუალებების წარმოებასა და რეალიზებას. თუმცა, თუ არსებობს საფრთხე იმისა, რომ ამ კანონპროექტმა ნარკოტიკული საშუალებების არალეგალური მიმოქცევა შეიძლება წაახალისოს, ჩვენ მივიღებთ გადაწყვეტილებას კანონპროექტის გამოწვევის თაობაზე“, _ განაცხადა პარლამენტის თავმჯდომარემ. როგორც კობახიძის განცხადებიდან ხდება ცნობილი, ხელისუფლება მოსალოდნელ საფრთხეებს ამჟამად ვერ აცნობიერებს, თუმცა მზადყოფნას გამოთქვამს, რომ კანონპროექტისგან მომდინარე  რისკებს გააანალიზებს. საკითხზე პოლიტოლოგი ვაჟა ბერიძე საუბრობს: _ ბატონო ვაჟა, მმართველი პარტია საერო და სასულიერო პირების მხრიდან წამოსული პროტესტის შემდეგ აცხადებს, რომ მარიხუანის კულტივირების შესახებ კანონპროექტს პარლამენტიდან იმ შემთხვევაში გაიწვევს, თუ საზოგადოებას საფრთხეს შეუქნის.  პარლამენტში კანონპროექტი შეიტანეს და შემდეგ საუბრობენ მოსალოდნელ საფრთხეებზე, რამდენად კანონზომიერია ,,ქართული ოცნების“ ქმედება? _ ახალბედა პოლიტიკოსს, გამოუცდელ პარლამენტის თავმჯდომარეს, ირაკლი კობახიძეს  რაღაც არსებითად ნამდვილად ეშლება. საზოგადოებასთან ასეთი ურთიერთობა პარლამენტის თავმჯდომარეს არ გამოადგება.  კონკრეტული კანონპროექტის შეტანა პარლამენტში იყო გაუაზრებელი და მოუმზადებელი აქტივობა მმართველი პოლიტიკური ძალის მხრიდან. გასაგებად უნდა ითქვას, რომ მთლიანად ეს კანონპროექტი და მარიხუანის კულტივირება არის ბიძინა ივანიშვილის იდეა. ფაქტობრივად, ის მართავს ქვეყანას და მისი ნების გარეშე ქვეყანაში არც ერთი მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილების მიღება არ ხდება. შეიძლება, ეს კანონი აღარც გამოჩნდეს პარლამენტში, რადგან ივანიშვილი საოცრად პრაგმატული კაცია და ხვდება, რომ საზოგადოება კანონპროექტის მიღებას წინ აღუდგება. ის ბუნდოვანება, რაც ამ კანონპროექტის გაწვევას ახლავს თან, ნიშნავს, რომ მმართველ ძალასა და ივანიშვილს ჩამოყალიბებული პოზიცია არ აქვთ, ცალსახად ეშინიათ  პოზიციის დაფიქსირება.  თუ დაინახეს, რომ ეს წინააღმდეგობა შესუსტდა, მაშინ კანონპროექტს დატოვებენ  და გაიტანენ. _ გარდა ბიძინა ივანიშვილისა, როგორ ფიქრობთ, სხვა პიროვნების ინტერესი არ იკვეთება? _ ეს შეიძლება ბევრი ადამიანის ინტერესი იყოს, მაგრამ სადღეისოდ მნიშვნელობა არ აქვს, ვის რა უნდა, თუ ბიძინამ არ დართო ნება, არც ერთი დიდი საქმე და პროექტი არ განხორციელდება“, _ გვითხრა ბერიძემ. საკანონმდებლო ორგანოს კანონპროექტზე მუშაობა ამჟამად შეჩერებული აქვს. იმ შემთხვევაში, თუ პარლამენტი კანონპროექტს მხარს დაუჭერს, საქართველოში მარიხუანის წარმოება ლეგალური ... ...
  • ლანჩხუთში მოსახლეობამ გზა გადაკეტალანჩხუთში ოზურგეთი-ლანჩხუთის გზის ნინოშვილის მონაკვეთზე ადგილობრივებს რამდენიმე საათია გზა აქვთ გადაკეტილი და მანქანებს გადაადგილების საშუალებას არ აძლევენ. მოსახლეობა ადგილობრივ ხელისუფლებას  ინფრასტრუქტურული სამუშაოების დაუდევრად შესრულებაში ადანაშაულებს და სოფელში არსებული პრობლემების დროულ მოგვარებას ითხოვს. „სახლები გვენგრევა ხალხს თავზე. ზედაპირულად და დაუდევრად აკეთებენ ყველაფერს. ფაქტობრივად, დანგრეულია ეს მთავარი გზა, მაგრამ პატრონი არავინაა. მოვლენ და ისვრიან ცარიელ სიტყვებს. კეთილი ინებონ და დროულად შეუდგნენ ჩვენი პრობლემების მოგვარებას, ტყუილ დაპირებებს ნუ იძლევიან. საქმე აკეთონ წესიერად. მეც ერთ-ერთი ვარ, ვისი სახლიც დანგრევის პირასაა. მითხრეს, უნდა ასახლდეო, არადა, გამაგრებითი სამუშაობი რომ ჩატარდეს, არაფერი მჭირს ასასახლებელი“, _ ამბობს „გურია ნიუსთან საუბრისას აქციის ერთ-ერთი მონაწილე ოლეგ გოგუაძე. ადგილზე ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლები და პოლიციის თანამშრომლებიც იმყოფებიან. მერიის პრესსამსახურის ინფორმაციით, ვითარების შესწავლის მიზნით აქციის მონაწილეებთან იმყოფება მუნიციპალიტეტის მერის მოადგილე. "ადგილზე იმყოფება მუნიციპალიტეტის მერის მოადგილე გიორგი ფაცურია, რომელიც შეისწავლის შექმნილ ვითარებას და შესაძლებლობის ფარგლებში გაეწევათ ... ...
  • ბაქსვუდის სკოლის მოსწავლე ლანჩხუთიდანლანჩხუთის მეორე საჯარო სკოლის მე-12 კლასის მოსწავლე სალომე ჩიკაშუა, რომელიც განათლების სამინისტროს მიერ ორგანიზებულ ოლიმპიადაში წარმატებით გამოვიდა, დიდ ბრიტანეთში, ბაქსვუდის სკოლაში ისწავლის. სალომე სახალხო პროექტის „ეტალონის“ გასული  წლის გამარჯვებულია ლანჩხუთში, ხოლო ქვეყნის მასშტაბით, საუკეთესო ათეულში მოხვდა და ჯილდოდ 1000 ლარი მიიღო. ამ თანხით კი ბავშვობის ოცნება აიხდინა და „მოპედი“ შეიძინა. „სწავლა ძალიან მიყვარს. გამორჩეული საგანი არ მაქვს, მაგრამ ვფიქრობ, მათემატიკა მაინც სულ სხვაა. ძალიან გამიხარდა, რომ 21 საუკეთესო მოსწავლეს შორის მოვხვდი და ამისთვის მადლობა ჩემს პედაგოგებსა და სკოლას“, _ ამბობს სალომე. სალომე ერთადერთი არაა მეორე საჯარო სკოლიდან, ვინ უცხოეთში ისწავლის. მისი თანაკლასელი მარიამ ზენაიშვილი ამერიკაში, ჰავაის კუნძულებზე მდებარე სკოლაში ... ...
  • ცხოვრება განათლების გარეშე: ბაბუამ მითხრა, რომ კარგი ბიჭი შეარჩიეს და უნდა დავქორწინებულიყავი32 წლის ლია ირემაძე  ჩოხატაურში, სოფელ ბუკნარში ცხოვრობს. მას  მხოლოდ 9 კლასის განათლება აქვს. ამბობს,  სოფელ ბასილეთში, სადაც ის ცხოვრობდა მხოლოდ არასრული განათლების მიღების შესაძლებლობა იყო და შემდეგ, სწავლის გაგრძელებაზე არ უფიქრია. 16 წლის იყო, როცა მშობლებმა გაათხოვეს _ მეუღლეს არ იცნობდა თუმცა უფროსების ნებას დაჰყვა და ოჯახი შექმნა. ყვება, რომ მაშინ პროტესტიც გამოხატვა არ შეეძლო და ამის მიზეზად იმდროინდელ სიტუაციას ასახელებს. იხსენებს, რომ ნიშნობის წინ მხოლოდ მომავალი მეუღლის ფოტო ანახეს: _ ბაბუამ მითხრა, რომ კარგი ბიჭი შეარჩიეს და უნდა დავქორწინებულიყავი. წინააღმდეგობა არ გამიწევია, დავთანმხდი. ფოტო მანახეს და მითხრეს, რომ კარგ ოჯახში მომიწევდა ცხოვრება. მაშინ ასეთი დრო იყო და სხვა გზა არც მქონდა, _ ამბობს ჩვენი რესპოდენტი.  ლია ირემაძის თქმით, სწავლის გაგრძელებაზე საუბარი არც ყოფილა: _ კარგი იქნებოდა მესწავლა, მაგრამ ასე მოხდა. ოჯახი, შვილები როცაა ბევრ რამეზე გიწევს უარის თქმა. მათ ბევრი რამე სჭირდებათ და მათი გულისთვის ყველაფერს უნდა შეეგუო, _ ამბობს ლია, რომელსაც  შეგუება ბევრ რამესთან მოუწია და ახლაც უწევს _ 22 წლის იყო როცა მეუღლე დაეღუპა და 4 შვილით მარტო დარჩა. მას შემდეგ ყველაფერს აკეთებს, რომ ოჯახს არაფერი მოაკლდეს. თუმცა, დასძენს, რომ ფიზიკური შრომა მეუღლის სიცოცხლეშიც უწევდა: _ ახალგათხოვილი ვიყავი, როცა წალკაში გადავედით საცხოვრებლად. გვითხრეს, რომ იქ უკეთესად ვიქნებოდით. ყველაფერი თითქმის თავიდან დავიწყეთ და როცა შუა გზაზე ვიყავით მეუღლე დამეღუპა. წალკაში ისეთი პირობები არ გვქონდა, რომ თავის გატანა შეგვძლებოდა, მიუხედავად იმისა, რომ სულ ვშრომობდი. ამიტომ, ჩოხატაურში დავბრუნდით, _ აღნიშნავს ჩვენი რესპოდენტი, რომლის ცხოვრების ყოველი დღე, მისი თქმით ერთნაირია. დილას ადრიანად _ 6 საათზე იწყებს. უვლის საქონლებს, ამზადებს რძის პროდუქტებს, მუშაობს ბოსტანში, ყანაში. მძიმე ფიზიკური შრომის კვალი ხელებზე კარგად ეტყობა. ამბობს, რომ ეს ყველაფერი ძალიან რთულია, მაგრამ სხვა გზა არ აქვს, რადგან მას ბავშობიდან მხოლოდ შრომა  ასწავლეს. კითხვაზე რას იზამდა მაშინ, თუ ცხოვრების თავიდან დაწყების საშუალება ექნებოდა, პასუხი არ აქვს და მხოლოდ იმას ამბობს, რომ მშობლების სურვილის წინააღმდეგ წასვლას, ალბათ, ვერ გაბედავდა. განათლება არც ლიას დედამთილს, მერი ირემაძეს  მიუღია. ამბობს, რომ ამის სურვილი არასდროს ჰქონია.  გვიყვება, რომ 16 წლის სარძლო კარგი ოჯახისშვილობით აარჩია და მისთვის ეს საკმარისი იყო. კითხვაზე, რატომ არ დაეხმარა რძალს განათლების მიღებაში, გვპასუხობს, რომ მას არ მოუნდომებია: _ ლიას სწავლის სურვილი არასდროს გამოუთქვამს და არც მე შემითავაზებია. არც ჩემი შვილი იყო ნასწავლი და არც მას ჰქონდა სურვილი. დღეს ვფიქრობ, რომ ნასწავლი ადამიანისთვის ცხოვრება უფრო იოლია, მაგრამ ეს თავად უნდა მოინდომონ. დაძალებით არაფერი გამოვა. ჩემს შვილიშვილებს მუდამ ვეუბნები, რომ ისწავლონ, მაგრამ არ უნდათ, არ ინდომებენ და ეს ძალიან მაწუხებს, _ გვითხრა მერი ირემაძემ. აჭარელ რძალ-დედამთილს იმედი აქვთ, რომ მათი შვილები და შვილიშვილები კარგ განათლებას მიიღებენ და  მიწის დამუშავებით და საქონლის მოვლით თავის გატანა არ მოუწევთ. _ სიმართლე გითხრათ, სწავლის სურვილი არც მე მქონია. მაშინ, ამას დიდი მნიშვნელობა არც ენიჭებოდა, თუმცა, დღეს სხვა სიტუაციაა. უსწავლელი ადამიანი არავის სჭირდება. თუ განათლებას არ მიიღებ, თავის გატანა ისეთი მძიმე შრომით მოგიწევს, როგორითაც თითქმის მთელი ცხოვრება გავიარე. დღეს შეძლება არ მაქვს. ჩემს რძალს დიდი დახმარებას ვერ ვუწევ. ვეღარც ბოსტანში ვმუშაობ და ვეღარც ყანაში. რა თქმა უნდა გული მწყდება, რომ ასეა და სწორედ ამიტომ მინდა, რომ ჩემმა შვილიშვილებმა კარგად ისწავლონ. მათი წინაპრების მაგალითი უნდა გაითვალისწინონ და თოხით და ბარით არ უნდა გალიონ ცხოვრება, _ აღნიშნა მერი ირემაძემ. ... ...

არქივი

ზაფრანი

რა ემუქრება დედამიწას მზე რომ ჩაქრეს

მეცნიერები ფიქრობენ, რომ ადრე თუ...

შეცდომით აღმოჩენილი გენიალური გამოგონებები

პენიცილინი _ მედიკამენტი, რომელმაც გადატრიალება...

უცნაური სინდრომები

ფეთქებადი თავის სინდრომი  ესაა საკმაოდ...

საიდუმლოებით მოცული ადამიანები

საუკუნეების განმავლობაში ისტორია სავსეა საიდუმლოებით...

ბრძნული ცხოვრების პრინციპები

1. გაუშვით ადამიანები და სიტუაცია....

გიგანტების სამარხი

უკვე დიდი ხანია, რაც დედამიწაზე...
კარმიდამო ჩემი

როგორ ამოვიცნოთ ინსულტი

ინსულტი 21–ე საუკუნის კიდევ ერთი...

"ყვავილებში ნაპოვნი ენერგია ჩაის აღორძინებაში დამეხმარება"

ფატი გრიგალაშვილი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ...

საშემოდგომო თესვის დაწყება და ნიადაგის გაფხვიერების თავისებურება

აგვისტოს მიწურულს და სექტემბრის დასაწყისში,...

"მოგვაშორეთ ტურები"

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლიხაურის, ჭანიეთის,...

"ჩაი გავანადგურეთ, თხილის ხარისხი კატასტროფულად დაეცა... სადაა გამოსავალი?"

მსოფლიოში მეჩაიეობის დარგში ჩამოყალიბებული დადებითი...

ჩინური კუნგ პაო

ჩინური სამზარეულოს ნამდვილი შედევრია "გუმბაო"....

როგორ წარმოიშობა "უავტორო" ხანძრები

მსოფლიომ "უავტორო" ხანძრების მთელი სერიები...

საწებელი _ მარტივად და გემრიელად

გვიან ზაფხულში და შემოდგომის დასაწყისიდანვე,...

როგორ ვებრძოლოთ ფესვის კიბოს

ფესვის ბაქტერიული კიბო ბევრი კულტურული...

გურული მეურნის მიერ დამორჩილებული ცნობილი "ლედის თითები" _ იგივე ბამია

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაკვანეთის მკვიდრი,...

მცენარეთა რძე და რძის პროდუქტები

ჩვენს წარმოდგენაში რძე და რძის...