"ურთიერთპატივისცემისა და ურთიერთგაგების საუკეთესო ნიმუში" _ შალვა მახარაძის მოგონებებიდან

ისტორია

"ურთიერთპატივისცემისა და ურთიერთგაგების საუკეთესო ნიმუში" _ შალვა მახარაძის მოგონებებიდან

8 აპრ. 2019, 15:48:28

სიკვდილამდე რამდენიმე წლით ადრე მამაჩემმა შალვა მახარაძემ რამდენიმე გვერდიანი ნარკვევი გამოსცა, რომელიც ეხებოდა მის მშობლიურ სოფელს ნაღობილევს.

,,შევეცდები აღვწერო სოფელ ნაღობილევის მკვიდრთა და წინაპართა საქმიანობა, რომლის მომსწრე თავად ვიყავი ან მსმენია მშობლების, მეზობლების და საერთოდ ჩვენი სოფლის მკვიდრთაგან.

ჩვენს სოფელში და გურიაში შეძლებისდაგვარად ჰყავდათ ხარები, კარგად გაწყობილი ურემი, კავი, რომელიც შემდეგ შეცვალა რკინის გუთანმა. ფარცხი (ჩელტი) და სხვა ყოველგვარი ხელსაწყოები და ნივთები, რაც საჭირო იყო სოფლის მეურნეობისათვის. ჰყავდათ ძროხები, თხები, ღორები, ინდაურები, ბატები, იხვები. მოჰყავდათ სიმინდი, სოიო, ბრინჯი, ლობიო, ღომი ცერცვი, ხაპი, ცოცხი და ასევე ყოველგვარი ბოსტნეული და ბახჩეული. შემდეგ შემოვიდა ჩაისა და ციტრუსების კულტურები, ხილეულიდან აშენებდნენ ნაცარა ვაშლს, დემირა ვაშლს, მსხალს, ატამს. მიკადოს და სხვა ხილს, მოჰყავდათ თხილი.

სახლის ეზოში გაკეთებული ჰქონდათ ჭა, თუ ოჯახს არ გააჩნდა ასეთი, წყალს იღებდნენ მეზობლის ჭიდან.

მიწაში ჩაფლული ჰქონდათ ჭურები (ქვევრები), რასაც, ძირითადად, იყენებდნენ ხილის, ჭაჭისა და ანწლის ჩასაყრელად შემდგომ ოტკის (რუსული სიტყვიდან водка ) - არყის გამოხდის მიზნით. გააჩნდათ არყის სახდელი ხელსაწყო. საკარმიდამოში ჰქონდათ პატარა ტყე აკაციის, რცხილის თუ სხვა ხეების. ჰქონდათ ვენახი, ხეებზე გაშენებული ადესა, აგრეთვე ცოლიკაური, ციცქა და აგრეთვე ე.წ. დაბალი ვენახი (ნოეს ყურძენი).

ყველა გურულს ჰქონდა საცხოვრებელი სახლი. ამის გარდა სამზარეულო სახლი (იგივე ქუხნა), რომლის შუა ადგილას დადგმული იყო კერია და ინთებოდა შუა ცეცხლი.

კერიის თავზე გაკეთებული იყო ხის სამაგრები, სადაც იფუტებოდა (იბოლებოდა) ღორის ხორცი. სახლის სხვენში ინახავდნენ ახლადდაკრეფილ თხილს, რომელიც შეიბოლებოდა და უაღრესად გემრიელი იყო.

სამზარეულო სახლის უკან მიდგმული იყო საქონლის საზამთრო სადგომი (გურიაში ახორს უძახიან), სადაც ცალ-ცალკე თვასდებოდა საქონელი, რომლისთვისაც ძირითად საკვებად იყენებდნენ თივას, სიმინდის ჩალასა და სოიოს. ჰქონდათ საქონლის საზაფხულო სადგომი (ჩიხი), სადაც შერეკავდნენ საქონელს და ჩიხი იმდენად სრული იყო, რომ პირუტყვს ცალ-ცალკე დაბმა არ სჭირდებოდა.

ეზოში ჰქონდათ სასიმინდე (ნალია), ზოგს რამდენიმე, სადაც სიმინდს ინახავდნენ. სოფლის გლეხობას ნალია აგრეთვე ჰქონდა ეზოს გარეთ, იქ სადაც სიმინდი მოჰყავდა და მოყვანილ სიმინდს მარტის თვემდე ადგილზე ინახავდნენ. სასიმინდეს დაკეტვა არ სჭირდებოდა, არავის აზრად არ მოუვიდოდა მისი მოპარვა (სხვათაშორის, ჩემმა ძმამ ბაბუაჩვენის ნალია დაშალა და თბილისში ჩამოიტანა. ახლა ის ბაგების ეზოში დგას-ი.მ.).

ჰქონდათ და ზოგიერთს ამჟამადაც აქვს კოპიტის ხის სქელი ძელებისაგან აშენებული პროდუქტების შესანახი სათავსო  ბეღელი, რომელშიც ვერ შედიოდნენ მღრღნელები. ხშირად ბეღლის წინ დახურულ ადგილას გაკეთებული ჰქონდათ ჩამური, რომლითაც ცეხვავდნენ (კანს აცლიდნენ) ბრინჯს და ღომს.

საკალანდო ღორს ასუქებდნენ ისე, რომ საღორედან გარეთ არ უშვებდნენ (მოძრაობის დროს ღორი კარგად არ სუქდებაო). ასევე სპეციალურად წნელით დამზადებულ სადგომში (გურულად გორძღოში) ამწყვევდნენ ფრინველებს და იმდენ საკვებს აძლევდნენ, რამდენის ჭამაც შეეძლო. ინდაურს აყლაპებდნენ გარჩეულ ნიგოზს, რათა მას ჰქონოდა ყვითელი და სასიამოვნო ხორცი. როცა ღორს დაკლავდნენ, მის ხორცს აწყობდნენ ხის დიდ კასრში, სადაც ჩასხმული იყო მარილიანი წყალი. დაახლოებით სამი კვირის შემდეგ როცა ხორცს ამოიღბდნენ და დაჰკიდებდნენ ქუხნის შუა ცეცხლის თავზე მოწყობილ საკიდზე, ხორცი ნელ-ნელა იფუტებოდა და საუკეთესო გემოსი ხდებოდა. ღორის მუცლის ქონს ადნობდნენ, მოათავსებდნენ ქილებში და ის კარაქის მაგივრობას სწევდა.

მოკრეფილ ხილს ინახავდნენ საცხოვრებელი სახლის სხვენში (ჭერსა და სახურავს შუა), ხოლო ციტრუსებს ინახავდნენ ბეღელში თივიან ყუთში.

მაღალ ხეებზე გაშვებულ ყურძნის მოსაკრეფად ჰქონდათ აგრეთვე გოდორი (გიდელი) და სხვა საჭირო ნივთები. გააჩნდათ ღვინის დასაწურად საწნახელი.

დიასახლისები ამზადებდნენ გურულ ცხარე და გემრიელ კერძებს. ჭადს, პურსა და ხაჭაპურს აცხობდნენ ქვის კეცზე. ამზადებდნენ გემრიელ ღომსა და საცივს...

ჩვენი სოფლის მცხოვრებთ ერთმანეთთან ჰქონდათ კარგი, ჯანსაღი ურთიერთობა, არ იყო ქურდობა, არ იკეტებოდა სახლის კარები.

მახსენდება ერთი შემთხვევა. დაახლოებით, 1935-36 წლებში ჩვენს სოფელში გაჰყავდათ მოასფალტებული გზა, რომლითაც ქ. ოზურგეთი  მოკლე მანძილით უკავშირდებოდა სოფელ ნატანებს ჩვენი სოფლის გავლით. კოლმეურნეობის გამგეობის გადაწყვეტილებით, მამაჩემი კირილე დანიშნული იყო ბრიგადირად გზის მშენებლობაზე. ერთხელ სადილის დროს მამაჩემს სახლში მოჰყვა რამდენიმე კაცი. დედაჩემი მათ არ ელოდა და გამოცხობილი ჰქონდა მხოლოდ ერთი კეცი ჭადი, რაც, რა თქმა უნდა, სტუმრებისათვის საკმარისი არ იყო. დრო კი არ ითმენდა. ჩვენს მეზობლად მარცხენა მხარეს ცხოვრობდა ლავრენტი მახარაძის, ხოლო მარჯვნივ გრიგოლ გობრონიძის ოჯახი. მამა გადავიდა მათთან გამომცხვარი ჭადის მოსატანად. სახლში არავინ დახვდა, გამომცხვარი ჭადი კი ქვის კეცზე იდო. მამაჩემმა აიღო ჭადი და სტუმრებს გაუმასპინძლდა. ამის გამო მეზობელს არანაირი წყენა არ გამოუთქვამს. ეს იყო მეზობლობის ურთიერთპატივისცემისა და ურთიერთგაგების საუკეთესო ნიმუში...”




 ახალი ამბები
  • სამტრედიაში პირველ-მეორე ადგილებს ,, ქართული ოცნება" და ,, ნაციონალური მოძრაობა" ინაწილებენ54-ე სამტრედიის საოლქო საარჩევნო კომისიაში ამ დროისთვის 51 საარჩევნო უბნიდან დათვლილი ხმებით 19 უბანი მივიდა. საოლქო საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარის, ნანა იმნაძის თქმით, ამ უბნებში თავისი შედეგებით ლიდერობს ,, ქართული ოცნება" და მისი მაჟორიტარობის კანდიდატი, გივი ჭიჭინაძე: "ჯერ ამის მეტის თქმა არ შემიძლია, მეც დანარჩენს ტელევიზიებით ვისმენ. ამ 19 უბანში ლიდერობს პარტია,, ქართული ოცნება" და მისი კანდიდატი, გივი ჭიჭინაძე. მეორე ადგილზე ერთიანი ნაციონალური მოძრაობაა".  ამ წუთის მდგომარეობით  ოლქში პროცედურული დარღვევებზე დარეგისტრირებულია 5 ... ...
  • ჭაჭიეთში გახსნილ საარჩევნო უბანზე ხმის მისაცემად, სავარაუდოდ, ინფიცირებული პირი მივიდაჭაჭიეთში გახსნილ საარჩევნო უბანზე ხმის მისაცემად, სავარაუდოდ, ინფიცირებული პირი მივიდა. არსებული ინფორმაციით, აღნიშნული პიროვნება სოფელში თბილისიდან ჩამოვიდა. მას ჩატარებული ჰქონდა პისიარ ტესტი, რომლის პასუხიც უარყოფითი იყო, თუმცა, მოგვიანებით შეატყობინეს, რომ ინფიცირება დაუდასტურდა. როგორც ცნობილია, ის საუბნო საარჩევნო კომისიის ერთ-ერთი წევრის ახლობელია და მასთან ახლო კონტაქტში იმყოფებოდა, კონტაქტი ჰქონდა უბანზე მყოფ სხვა პირებთანაც. მომხდარის გამო საუბნო კომისიის თავმჯდომარე შეშფოთებას გამოთქვამს. თუმცა, ამბობს, რომ ხმის მიცემა ცესკოსა და ჯანდაცვის უწყების მიერ შემუშავებული წესების სრული დაცვით მიმდინარეობდა, რის გამოც ვირუსის გავრცელების საფრთხე საარჩევნო უბანზე ნაკლებად არის. ჩვენ საოლქო კომისიას მივმართეთ კითხვით, მომხდარის გამო არსებობს თუ არა ცესკოს თანამშრომლების იზოლაციაში გადასვლის აუცილებლობა. მათი პასუხის მიხედვით, ვითარებას შესწავლა სჭირდება. „გურია ნიუსი“ ინფორმაციის გადამოწმებას იმყოფებოდა თუ არა საარჩევნო უბანზე ინფიცირებული პირი, ჯანდაცვის ცენტრთან ... ...
  • დაიბეჭდა თუ არა ბიულეტენში კანდიდატის გვარი შეცდომით გურიის 24-ე მაჟორიტარული ოლქის ამომრჩევლისთვის განკუთვნილ ბიულეტენში, ხუთი ნომრით, მანუჩარ კვირკველია იყრიდა კენჭს.     მანუჩარ კვირკველიას ოფიციალურ გვერდზეც და საარჩევნო მასალებზეც მისი სახელი და გვარი ზუსტად ასე წერია _ მანუჩარ კვირკველია. თუმცა საარჩევნო ბიულეტენებში, მეხუთე ნომრად, მანუჩარ კვირკელიაა წარმოდგენილი. კანდიდატის პრეს სპიკერმა სატელეფონო საუბარში დაგვიდასტურა, რომ მანუჩარის გვარი ოფიციალურ დოკუმენტებში იგივეა, რაც სააგიტაციო მასალაზე და საჭიროდ აღარ ჩათვალა დაშტრიხული სახით გადმოეგზავნა პირდობის მოწმობის ფოტო ასლი. ჩვენ ცესკოს ონლაინ ჩათში შევეცადეთ მიგვეღო იურიდიული განმარტება, რა ხდება, თუ აღმოჩნდება, რომ საარჩევნო ბიულეტენში კანდიდატის გვარი შეცდომითაა დაბეჭდილი. გვიპასუხეს, რომ ამ შემთხვევაში, აუცილებელია ცესკოს ოფიციალურად ელექტრონული ფორმით მივმართოთ და პასუხს კანონით გათვალისწინებულ ვადაში ... ...
  • გიგა ბოკერია: “ამ ოლქში, სავარაუდოდ, მეორე ტური იქნება”"ევროპული საქართველოს", ფოთის, ხობისა და სენაკის მაჟორიტარობის კანდიდატმა, გიგა ბოკერიამ ბრიფინგი გამართა და განაცხადა, რომ სავარაუდოდ, ოლქში, მეორე ტური ჩატარდება . ბოკერიას თქმით, „ქართული ოცნების“ მაჟორიტარი დეპუტატობის კანდიდატის, ირაკლი ხახუბიას კონკურენტი, „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ კანდიდატი, მურთაზ ზოდელავა იქნება. ამასთან, ბოკერია საზოგადოებას მოუწოდებს, მეორე ტურში ხმა მისცენ ივანიშვილის წინააღმდეგ, მათი კონკურენტების, ამ შემთხვევაში კი, ზოდელავას სასარგებლოდ. მან ასევე აღნიშნა, რომ მეორე ტური იქნება იმ ოლქშიც, სადაც ის კენჭს იყრიდა. „ფოთში, „ქართულმა ოცნებამ“ ვერ მიიღო მანდატი ქართველი ხალხისგან ქვეყნის მართვაზე, ეს არის უკვე ფაქტი. ჩვენი საზოგადოების უმრავლესობამ, მიუხედავად ძალადობისა, მოსყიდვისა, დაშინებისა, რაც ვნახეთ მთელი ამ კამპანიის დროს და განსაკუთრებით დღეს, ზოგიერთ ოლქებში, სამარცხვინო, საგამგაშო ფორმით, მაინც ხმა მისცა ცვლილებებს ამ ქვეყანაში. ეს არის უკვე ფაქტი. სამწუხაროდ, მანდატების გადანაწილების საბოლოო შედეგი გადაწყდება მეორე ტურში, ესეც ფაქტია. ოლქში, სადაც ჩვენ ვიმყოფებით, ფოთში სენაკსა და ხობში, დიდი ალბათობით იქნება მეორე ტური და დიდი ალბათობით, „ოცნების“ კანდიდატი იქნება ჩემი კონკურენტი, ბატონ ზოდელავა. რა თქმა უნდა, „ევროპული საქართველო“ მოუწოდებს ჩვენს ამომრჩეველს, ხმა მისცეს ივანიშვილის კანდიდატის წინააღმდეგ ჩვენი კონკურენტის, „ნაციონალური მოძრაობის“ კანდიდატს ბატონ ზოდელავას სასარგებლოდ. ეს ვითარება კიდევ ერთხელ აჩვენებს, როგორი სწორი და საჭირო იყო ის გეგმა, რაც ქონდა „ევროპულ საქართველოს“ ერთიანი მაჟორიტარების შეჯერებაზე და როგორი უპასუხისმგებლობა იყო სააკაშვილის და მისი გარემოცვის მხრიდან ამ გეგმის ჩაშლა. ეს უკვე წარსულია. მეორე ტურები იქნება და ამ მეორე ტურებში ყველგან უნდა მივცეთ ხმა ივანიშვილის ხელისუფლების წარმომადგენლის წინააღმდეგ“, _ განაცხადა ... ...
  • თორნიკე ართქმელაძე: "არჩევნებმა ჩაიარა მასიური დარღვევებით"ლელოს მაჟორიტარი დეპუტატობის კანდიდატის წყალტუბო, სამტრედია, ვანი, ხონის ოლქში აცხადებს, რომ არჩევნებმა ჩაიარა დარღვევებით. "არჩევნებმა ჩაიარა მასობრივი დარღვევებით, მოსყიდვა და ადმინისტრაციული რესურსის უკანონო გამოყენება იყო ძალიან ბევრ ადგილას. შედეგებზე საუბარი ჯერ ადრეა. ჯერ ამის თქმა ძალიან რთულია, რადგანაც მხოლოდ რამდენიმე უბნის შედეგია მოსული", _ განაცხადა ,,გურია ნიუსთან" საუბრისას თორნიკე ართქმელაძემ. ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ როგორ იცნობ საქართველოს ისტორიას

სად დაამარცხა თამარ მეფემ რუმის...

ტესტი _ გაქვს თუ არა კარგი ზოგადი განათლება?

რომელ ცნობილ მეცნიერს მიენიჭა 1921...

ტესტი _ იცნობ თუ არა ქართულ მხატვრობას?

გამოიცანი, ვისია ეს ნახატი

ტესტი _ როგორ იცნობ გარე სამყაროს?

რომელ ცხოველს შეუძლია უწყლოდ გაძლება...

ტესტი _ იკვებებით თუ არა სწორად?

ყოველდღე ჭამთ უმ ბოსტნეულს, სალათებს?

ტესტი _ რამდენად ერკვევი სხვადასხვა სფეროში

რომელია ყველაზე პატარა სახელმწიფო მსოფლიოში?

კარმიდამო ჩემი

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...

სოკოს სალათი შებოლილი ქათმის ხორცით

ეს უგემრიელესი სალათი უნდა მოვამზადოთ...