ვინ იყო ბიჭი, რომელმაც კომუნისტებს, წითელი დროშის ნაცვლად, შავი საცვალი გამოუკიდა

ისტორია

ვინ იყო ბიჭი, რომელმაც კომუნისტებს, წითელი დროშის ნაცვლად, შავი საცვალი გამოუკიდა

25 თებ. 2020, 12:22:51

მას შემდეგ, რაც 1921 წელს  საბჭოთა რუსეთის ხელმძღვანელობამ, ძალის გამოყენებით საქართველოს დაპყრობის გადაწყვეტილება მიიღო და 25 თებერვალს წითელი არმია საქართველოს ტერიტორიაზე შემოიჭრა და ქვეყნის ოკუპაცია განახორციელა, ქართველი კაცის გულში ოკუპაციის და ოკუპანტის მიმართ სიძულვილი და პროტესტი არ გამქრალა, თუმცა მოძალადემ დიდხანს შეძლო კომუნისტური პარტიის და სახელმწიფოს სახელით არსებობა.

დღეს 25 თებერვალია, ოკუპაციის დღეა და სახელმწიფო დროშები დაშვებულია, არაერთ ისტორიას  ვიგებთ იმ გულანთებული ქართველების შესახებ, რომლებსაც საკუთარი  პროტესტით დამპყრობლის  წინააღმდეგ ისეთი ნაბიჯი გადაუდგამთ, რაც სიმამაცის და გმირობის საზღვრებსაც კი სცილდება.

ერთ-ერთი ასეთი ისტორიული ამბავია, სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფელ მთისძირის მკვიდრ, ნიკო (იპოლიტე ) თავაძის ისტორია, რომელიც მისმა შთამომავალმა, შვილთაშვილმა, მაია თევზაძემ გვიამბო და არაერთი დოკუმენტური ინფორმაცია და ფოტომასალა მოგვაწოდა:

„კოლექტივიზაცია რომ დაწყებულა, 1932 წელს, 16 წლის  ნიკო (იპოლიტე) თავაძე სოფელ მთისძირში (სამტრედიის რაიონში) მშობლებთან ერთად ცხოვრობდა. მას, რა თქმა უნდა,  ოჯახში მოსმენილი ამბების გავლენით, თურმე,  უდიდესი შინაგანი პროტესტი ჰქონდა დამპყრობლის მიმართ. საოცარი ნიჭის და სილამაზის პატრონი ყოფილა, თანამდევი  ლიდერის თვისებებით. 

ერთხელაც, 1932 წლის თებერვალში, 16 წლის  ნიკოს, კოლექტივიზაციის გასაპროტესტებლად, როცა ხალხის  პროტესტი ცრემლში იძირებოდა,  დედისთვის შავი საცვალი მოუპარავს და მთისძირში, სოფლის თავში,  წითელი დროშის ნაცვლად დაუკიდია!

ამტყდარა დიდი ამბავი, დაუწყიათ  გამოძიება და  დაუჭერიათ სოფელში მცხოვრები  ოთხი  ახალგაზრდა.  მათ შორის,  ერთი არასრულწლოვანი,  16 წლის ნიკო (იპოლიტე) თავაძე. ბოლოს,  გამოძიებას დაუდგენია, რომ ბავშვები უფროსებმა შეიყვანეს შეცდომაში და ბრალეულობა არ წარედგინებოდათ.  თუმცა,  საბჭოთა სასამართლოზე 16 წლის ნიკო თავაძე  წამომდგარა და  უთქვამს: „მე შეცდომაში არავის შევუყვანივარ, არ მინდა ჩემი სოფლის გასაბჭოება,  არ მინდა კოლექტივიზაცია,  რას ვზეიმობთ  ამ წითელი დროშით - მე გლოვის ნიშნად ჩამოვკიდე შავი საცვალიო“

ამიტომ  1932 წელს ნიკო (იპოლიტე) თავაძეს სიკდილით დასჯა გამოუტანეს სასჯელად და მეტეხის ციხეში გადაიყვანეს...

რა მოხდა მეტეხის ციხეში?

ერთ-ერთ გასაუბრებაზე ვიღაც კომისარს უთქვამს ,,ჯერ ისეთი ბავშვი ხარ და თან ისეთი ლამაზი, იცოდე დახვრეტას შენმა სილამაზემ გადაგარჩინაო“. ამის შემდეგ ნიკო ჩვეულებრივ საკანში გადაუყვანიათ, სადაც ასევე პოლიტიკური ნიშნით დაპატიმრებული მხატვარი გაუცვნია. მხატვარს, რომლის სახელსა და გვარს ბებია ვერ იხსენებდა, 16 წლის ნიკოს პორტრეტი ტილოზე გადაუტანია. ეს ტილო მეტეხის ციხიდან ნიკომ თავის დას, თამარა თავაძეს გამოუგზავნა, რაც ოჯახში დღემდე ინახება.

დახვრეტას გადარჩენილმა ნიკომ, მეტეხის ციხეში 7 წელი გაატარა. ციხის შემდეგ მშობლიურ სოფელში დაბრუნდა, მაგრამ ჯანმრთელობაშერყეული ყოფილი პოლიტპატიმარი სიძედ არავის უნდოდა, ქალს არცერთი ოჯახი არ ატანდა. ბოლოს კულაკის ოჯახიდან, ოლიფანტე შენგელიამ შერთო, თავისი 14 წლის ქალიშვილი - ოლღა.

ოლღა შენგელიას ნაამბობი შვილიშვილებთან: ,,ჩემ კაცს უსაშველოდ სძულდა რუსი და კომუნისტები, სძულდა და არასოდეს უმუშავია კოლექტივში, სიცოცხლის ბოლომდე რუსი მტრად მიაჩნდა და ყველას, ვინც კოლექტივში მუშაობას არ აპროტესტებდა რუსის მონას ეძახდა. მარტო ქაქუცა ჩოლოყაშვილი იყო მისი ღმერთი, მაგი უყვარდა და მარტო მაგას უნთებდა სანთელს. ხშირად ყვებოდა, მეტეხის ციხის უსინათლო ვიწრო და ნესტიან მიწურში, წელში მოხრილმა და მშიერმა როგორ გაატარა თვეები...

აქ რომ დავსახლდით,  მიწა-ეკალბარდით იყო სავსე, არაფერი გვებადა, მარა ნიჭიერი იყო ჩემი კაცი, ხელობა ისწავლა, ეზოში სახელოსნო გააკეთა, ხის ჩუქურთმასა და სახლების ფასადებზე იმდენი მუშტარი ჰყავდა, მარტო ვეღარ აუდიოდა და მერე ხელოსნები მოიყვანა დამხმარედ. საქონელი ვიყიდეთ, პატარა სახლი ავაშენეთ, მერე მივამატეთ ეს დიდი სართულები და აივნები. ამასთან ერთად, სოფელ მთისძირის მომღერალთა გუნდში ირიცხებოდა და მთავარ კრიმანჭულს მღეროდა. ხელმძღვანელები გურულები იყვნენ... 4 შვილი გავაჩინე, თავაძეები.  ახლა 8 შვილიშვილი და 9 შვილთაშვილი მყავს, ბებია და ახლა თქვენ ხართ ჩემი სიამაყე.“

პ.ს. მაია  თევზაძემ  ამასთანავე გვითხრა, რომ ეს ამბავი დიდი სიამაყითა და ტკივილით გაიხსენეს სწორედ ახლა, მეტეხის ეკლესიაში ნიკო თავაძის შვილთაშვილის შვილების, ანას და ნიკოს ნათლობისას. ( შვილთაშვილმა შორენამ, თავის პატარას დიდი წინაპრის სახელი, ნიკო დაარქვა).

_რეალობისა და  მისტიკის იდუმალი თანმხვედრი  კანონზომიერება მგონია ის,  რომ თითქმის, საუკუნის წინ, მეტეხის ციხეში თავისუფლებისმოყვარე ქართველი ჭაბუკები და მათ შორის,  ნიკო თავაძე,  იტანჯებოდნენ. დღეს კი მეტეხის ეკლესიაში სახელოვანი წინაპრის სეხნია, პატარა ნიკო მოინათლა. ეს კი აძლიერებს რწმენას, რომ ჩვენი ერი, ჩვენი ქვეყანა იმდენად სიცოცხლისუნარიანია, რეალობაშიც   გააჩნია ფენიქსისებური იმპულსი, აღდგეს ფერფლისგანაც კი და ყოველგვარ ოკუპანტსა და ჯალალედინს ასგზის გადაურჩეს! 




 ახალი ამბები
  • პატრიარქის სამადლობელი წერილი და პრეზიდენტის სტუმრობა ზემო აკეთშიქვეყნის  პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილი და კულტურის გამოჩენილი წარმომადგენლები დღეს ლანჩხუთში, ზემო აკეთს სტუმრობდნენ. საქმე ისაა, რომ ივნისს–ივლისის თვეში, ლანჩხუთში, საექსპედიციო ჯგუფმა, რომელსაც სათავეში ანსამბლ ,,შავნაბადას“ ხელმძღვანელი დავით ცინცაძე და ლანჩხუთის ხუხუნაიშვილების სახელობის სკოლის ხელმძღვანელი ავთანდილ თურქია ედგა, აკეთის წმინდა გიორგის სახელობის ტაძრის ეზოს ტერიტორიაზე, ცნობილი მომღერლების საფლავების აღმოჩენა-რესტავრაცია განახორციელეს. დღეს უკვე აღმოჩენილია ცნობილი გვარის - ხუხუნაიშვილების ანსამბლის წევრების 6 საფლავი, ხოლო ცარიზმის დროს ხელყუმბარით დაზიანებული ტაძარი, მზად არის რესტავრაციის დასაწყებად. სწორედ ეს  რესტავრირებულ საფლავები და რესტავრაციაში მყოფი ტაძარი მოინახულეს სტუმრებმა. მიღების მეორე ნაწილს კი სოფელმა აცანამ საკონცერტო ფორმატითა და კულტურული ნიმუშების წარდგენით უმასპინძლა. პრეზიდენტმა ცანაში სტუმრობისას გამოჩენილი მომღერალი, ლოტბარი, კომპოზიტორი, ანსამბლების – „რუსთავისა“ და „მართვეს“ დამაარსებელი, ანზორ ერქომაიშვილი, რომელსაც 80 წელი 10 აგვისტოს უსრულდება,  გაწეული ღვაწლისთვის დააჯილდოვა. დღევანდელ ღონისძიებებთან დაკავშირებით, ლანჩხუთში სამადლობელი წერილი გამოგზავნა საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქმა ილია მეორემაც. „ჩვენი ქვეყნის დიდი სიმდიდრე ჩვენი კულტურაა და მასში მარგალიტადაა ჩასმული ჩვენი მრავალხმიანობა. იგი ჯვარია ჩვენი ხალხისა. გალობა ჯვრის ვერტიკალური სვეტია ღვთისკენ მიმართული, ხოლო ჯვრის ჰორიზონტალური ნაწილი სიმღერაა - ხალხში გაბნეული, როგორც სიყვარული მოყვასისა. მადლობა ღმერთს, რომ ჩვენ ისტორიას ახსოვს გამორჩეული და დიდი ღვაწლის მქონე გვარები: დუმბაძეები, კარბელაშვილები, ერქომაიშვილები, კავსაძეები, ბერძენიშვილები, ჩავლეიშვილები და სხვანი. მათ მუსიკალურ რანგს მიეკუთვნება ხუხუნაიშვილებიც, რომელთა ნიჭი მსოფლიომ აღიარა და მათ საქართველო წარმოაჩინეს, როგორც მუსიკალურად მაღალი აზროვნების მქონე ქვეყანა. ზემო აკეთის მომღერალთა შესაძლებლობები ყველა დონის მუსიკოსს ქედს ახრევინებს მათი გენიის წინაშე. ხოლო ალმასხან ხუხუნაიშვილის იმპროვიზაცია დღემდე აოცებს თანამედროვე მუსიკოსებს თავისუფლების შეგრძნებით.“ _ წერს პატრიარქი და მადლობას უხდის ამ საქმის ინიციატორებს: „მადლობა მინდა ვუთხრა ექსპედიტორთა ჯგუფს: მამა მიქაელის (მახარაძის), დავით ცინცაძის, ავთანდილ და მერაბ თურქიების თაოსნობით, რომელთაც დიდად იშრომეს წინაპართა პატივსაგებად”. ჩვენ არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ კაცი საქმით იცნობა და რომ გარდაცვლილი წინაპრები გვეხმარებიან ცოცხლებს.“ საქართველოს პატრიარქი თავის წერილში იუბილეს ულოცავს ანზორ ერქომაიშვილს. „დღეს, საბედნიეროდ ჩვენი ქვეყნის საუკუნოვან კულტურას ჰყავს გამორჩეული პატრონი, რომლის გვარმაც განსაკუთრებულად იღვაწა ერისა და ბერის წინაშე. მადლობა ღმერთს, რომ მეტად რთულ დროს ჩვენ ქვეყანას მოუვლინა ანზორ ერქომაიშვილი - ტრადიციული მუსიკის პატრიარქი და დიდი საგვარეულო კულტურის გზის გამგრძელებელი. ვულოცავ მას 80 წლის იუბილეს და მინდა გითხრათ, რომ მე მადლიერი ვარ მისი ფასდაუდებელი ღვაწლისა, რომელიც მან გასწია ჩვენი ქვეყნის წინაშე. ვუსურვებ ჯანმრთელობას და დიდხანს სიცოცხლეს. ღმერთმა დაგლოცოთ და გაგაძლიეროთ!“ -წერს ილია ... ...
  • ჭიათურაში ბენზინგასამართი სადგური გაძარცვესჭიათურაში ბენზინგასამართი სადგური გაძარცვეს. არსებული ინფორმაციით, შეიარაღებული პირები ბენზინგასამართ სადგურზე შეიჭრნენ და ადგილზე მყოფ ოპერატორს მუქარის ძალით თანხა მოსთხოვეს. წაღებულია რამდენიმე ასეული ლარი. გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 178-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც ძარცვას ... ...
  • იმერეთში ახალგაზრდა მამაკაცი მოკლესტყიბულში ახალგაზრდა მამაკაცი მოკლეს. არსებული ინფორმაციით, გვიან ღამით ქალაქის ცენტრში ორი მამაკაცი ერთმანეთს დაუპირისპირდა, კონფლიქტის დროს კი ერთმა მეორეს სასიკვდილო ჭრილობა მიაყენა. გარდაცვლილი მამაკაცი თერჯოლის მკვიდრია. მომხდარზე გამოძიება 108-ე მუხლით დაიწყო, რაც განზრახ მკვლელობას ... ...
  • რუსთავში, საცხოვრებელი კორპუსის მესამე სართულიდან კაცი გადმოვარდარუსთავში, საცხოვრებელი კორპუსის მესამე სართულიდან კაცი გადმოვარდა. ის უგონო მდგომარეობაში რუსთავის ცენტრალურ საავადმყოფოში გადაიყვანეს. დაშავებული მამაკაცის მდგომარეობა მძიმეა. მომხდარზე გამოძიება 115-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც თვითმკვლელობამდე მიყვანას ... ...
  • Air France-მა საქართველოს მიმართულებით რეგულარული ფრენები განაახლაფრანგულმა ავიაკომპანია Air France-მა საქართველოს მიმართულებით რეგულარული ფრენები განაახლა. ამის შესახებ ინფორმციას ,,ტავ ჯორჯია“ ავრცელებს. როგორც „ტავ ჯორჯია“-ში აცხადებენ, პარიზიდან თბილისში უკვე 178 მგზავრი ჩამოფრინდა. ავიაკომპოანია Air France  ფრენებს ,,ეარბას“ A320 და A321  ტიპის ხომალდებით კვირაში ორი სიხშირით იფრენს, რომელიც  შემდეგი განრiგით შეასრულებს ავიამიმოსვლას:  პარიზი(შარლ დე გოლის აეროპორტი)  - თბილისის მიმართულებით, ყოველ ოთხშაბათსა და შაბათს; თბილისი-პარიზის (შარლ დე გოლის აეროპორტი) მიმართულებით ყოველ ხუთშაბათსა და კვირას.   ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ იცი თუ არა ფეხბურთის ისტორია

ვის გაუტანა 1986 წელს მარადონამ...

ტესტი _ რა არის გამოსახული ამ ისტორიულ ფოტოზე?

ისრაელის მიერ პალესტინის დაბომბვა თუ...

ტესტი _ შენ და საქართველოს ისტორია

საქართველოს რომელი მეფე დასაჯეს სიკვდილით...

ტესტი _ რამდენად ერკვევი სხვადასხვა სფეროში

რომელია ყველაზე პატარა სახელმწიფო მსოფლიოში?

ტესტი _ იკვებებით თუ არა სწორად?

ყოველდღე ჭამთ უმ ბოსტნეულს, სალათებს?

ტესტი _ გაქვს თუ არა კარგი ზოგადი განათლება?

რომელ ცნობილ მეცნიერს მიენიჭა 1921...

ტესტი _ ყველაზე, ყველაზე...

იცი თუ არა გეოგრაფია

კარმიდამო ჩემი

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...

სოკოს სალათი შებოლილი ქათმის ხორცით

ეს უგემრიელესი სალათი უნდა მოვამზადოთ...