,,ვისაც შეგიძლიათ, თავს უშველეთ!” _ ნასაკირალის ბრძოლა

ისტორია

,,ვისაც შეგიძლიათ, თავს უშველეთ!” _ ნასაკირალის ბრძოლა

2018 იან 15 15:59:56

1905 წლის 16 ოქტომბერს ჩოხატაურის ადგილობრივი ორგანიზაციის წითელრაზმელებმა, გურიის კომიტეტის ნებართვის გარეშე, იერიში მიიტანეს პოლიციელთა საგუშაგოსა და ფოსტის განყოფილებაზე, მოკლეს ერთი, დაჭრეს ორი და რამდენიმე კაცი დაატყვევეს, მათ შორის პოლიციის ბოქაული გაგუა, რომელიც გურულებმა ,,დიდის ზრდილობით წაიყვანეს ცხენით მიყრუებულ ადგილას.” აგრეთვე წაიღეს იარაღი _ 10 ბერდანა, 12 შაშხანა, 2 რევოლვერი, ტყვია-წამალი და სხვა. ბოქაულმა შეძლო მაზრის უფროსს ლაზარენკოს დაკავშირებოდა და დახმარება ითხოვა. ამ შემთხვევამ ოზურგეთის მაზრის ადმინისტრაცია ძლიერ შეაშფოთა. ლაზარენკომ ბათუმში გააგზავნა კურიერი და მოითხოვა დამატებითი დახმარება კაზაკ-პლასტუნების სახით: ,,ოზურგეთის მაზრა მოწყვეტილია დანარჩენ კუთხეებს... გთხოვ, აღმომიჩინოთ დახმარება... დღეს გურიაში თავს ინახავს 300 გამოქცეული სალდათი, რომელთაც სათითაოთ სამხაზიანი ვინტოვკა აქვთ. მე ჯარი ძლიერ ცოტა მყავს, სულ 700 შტიკი (ხიშტი – ი. მ.), გთხოვ დაუყონებლივ მომაშველოთ 100 ცხენოსანი კაზაკი და ერთი ,,ვზვოდი” სამთო ზარბაზნებით...” ლაზარენკო ასევე იტყობინებოდა, რომ ჩოხატაურში მიემგზავრება ასი კაზაკის თანხლებით სახელმწიფო დაწესებულებათა აღსადგენად და ნაწამები ბოქაულის გამოსახსნელად.. 
ლაზარენკოს ორ კურიერს გზაში დაიჭერენ და შეიტყობენ თხოვნის შესახებ (რამოდენიმე უშედეგო ცდის შემდეგ ერთი მუსულმანი ჯარისკაცი მაინც ჩააღწევს ბათუმში და ლაზარენკოს წერილს ჩაიტანს). 17 ოქტომბერს ოზურგეთიდან ჩოხატაურისკენ დაიძრა რაზმი, რომელიც კბილებამდე შეიარაღებულ 120 პლასტუნს და 13 პოლიციელს ითვლიდა. რაზმს ხელმძღვანელობდა თავად ლაზარენკო.
მთელს გურიაში მაშინვე გავარდება ხმა, რომ ლაზარენკო პლასტუნებით გურიის განადგურებას აპირებსო. გასათვალისწინებელია ის ფაქტი, რომ მაშინ გურიაში არავითარი ცნობები არ მიდიოდა გარე სამყაროდან, თანაც გავრცელდა ხმა რომ ჯარმა მიწასთან გაასწორა ქუთაისი და ბათუმს ზარბაზნები დაუშინაო და ახლა გურიის ჯერი დგებაო. ამას დაემატა ლაზარენკოს მიერ რამდენჯერმე გამეორებული ფრაზა ,,жарко будет населению” - ,,მოსახლეობას კაი დღე არ დაადგებაო”, რამაც მეამბოხეების ყურებამდეც მიაღწია. ადვილი წარმოსადგენია, რას იფიქრებდნენ გურულები. გურია აბობოქრდა, ატყდა ზარების რეკვა, დიდი და პატარა ფეხზე დადგა და ხალხმა იარაღს მოჰკიდა ხელი. ,,ამოწყვეტას გვიპირობენო, - ამბობდა ერთი მოხუცი, - ნაჩალიკს ჯარი წაუყვანია; ჩოხატაურშიც ჯარია თურმე მომდგარი და აწე აქეთ წამევლიან. უნდა შევაკვტეთ!” ცოტა ხანში ნასაკირალთან ყველა საზოგადოებიდან გურულების შეკრება დაიწყო – გადაწყდა ბრძოლა გაემართათ კაზაკებისათვის. 
როდესაც ლაზარენკო რაზმით ჩოხატაურში შედიოდა, ვინმე ილარიონ კალანდაძე შემოახტა ცხენს და მათი მიმართულებით გააჭენა. როცა რაზმს მიაუხლოვდა, რევოლვერი მიუშვირა და რუსულად შესძახა: ,,Куда вы едете?” -,,საით მიდიხართ?” შემდეგ გამოაბრუნა ცხენი და გამოიქცა. მოულოდნელობისაგან რაზმი შეჩერდა და რამდენიმე ნაბიჯით უკანაც კი დაიხია. თუმცა რუსები მალევე მოეგენ გონს და გზა განაგრძეს. 
ლაზარენკოს ჩოხატაური დაცარიელებული დახვდა – მოსახლეობა გახიზნული და მხოლოდ რამოდენიმე ჩინოვნიკი, მათ შორის ,,მირავოი სუდია” პეკარსკი, მისი ცოლ-შვილი და ერთი ექიმი იყვნენ დარჩენილნი. ლაზარენკოს მოახსენეს რომ ბოქაული სურებშია გადაყვანილი, მაგრამ მაზრის უფროსი იქ წასვლას მოერიდა.
ნასაკირალის უღელტეხილზე ჩოხატაურიდან მომავალ გზატკეცილს ერთი მხრიდან მაღალი ტყიანი გორა აკრავს. მეორე მხრიდან კი ტყიანი ხრამი, სადაც მოედინება ბახვისწყალი. ჩოხატაურიდან მოსულმა უნდა გაიაროს ნაგომარი, ბახვისწყალზე გადებულ ხიდზე უნდა გადავიდეს და შემდეგ შეუდგეს ნასაკირალის უღელტეხილს. გურული მეამბოხეები პლასტუნების რაზმს სამი ვერსის მანძილზე ჩაუსაფრდნენ, ეს გაკეთდა იმ მიზნით, რომ რაზმი საფარის შუაგულში მოემწყვდიათ და გაენადგურებინათ. გურულების ერთი ნაწილი ქუთაისიდან მომავალ გზაზე ჩასაფრდა, იმ შემთხვევისთვის თუ იქიდან ლაზარენკოს დასახმარებლად მაშველი რაზმი წამოვიდოდა. ნასაკირალისკენ დაიძრნენ აჯანყებულთა ოჯახის წევრები, რომელთაც მიჰქონდათ ხაჭაპურები, მჭადები, ქათმები და ღვინო. ერთ-ერთი ვინც ჩასაფრებულ გლეხებს საჭმელი წაუღო აპოლონ გუნთაიშვილიც იყო.
'სადილი ჩამომართვენ, კარზინაც გამიცალენ. მითხრა გრიგოლმა (უფროსმა ძმამ - ი. მ.) მელქისის არ სცალია ჯერ, მელქისი რაზმის ხელმძღვანელათ არის. გრიგოლს ვკითხე, ვინ ხელმძღვანელობს მთლიანად ამ საქმეს მეთქინ. გრიგოლმა მიპასუხა ვინა და სოსო ჯუღაშვილიო...” ნაკლებად დასაჯერებელია ჯუღაშვილი ნასაკირალის ბრძოლის მოთავე ყოფილიყო, რადგან ცნობილია, რომ ბრძოლას და საერთოდ პოლიტიკურ სიტუაციას გურიაში მაშინ მენშევიკები წარმართავდნენ. ნასაკირალის შეტაკება მართლაც ჯუღაშვილის დაგეგმილი რომ ყოფილიყო, იმ უთვალავ მემაუარებში, რაც ჩვენ ქართველმა, განსაკუთრებით კი გურულმა ბოლშევიკებმა დაგვიტოვეს, ეს ფაქტი აუცილებლად ნახსენები იქნებოდა.
ლაზარენკომ უკაცრიელ ჩოხატაურში ერთი დღე დაჰყო და უკან ოზურგეთში დაბრუნდა. მას გაჰყვნენ მოსამართლე და მისი მეუღლეც.  მოსამართლისთვის ხალხს შეუთვლია – ნუ წახვალ, არაფერს გერჩითო და არაფერს გავნებთო, მაგრამ ის მაინც ლაზარენკოს გაჰყვა. ბროშურის ,,Очерки революционного движения в Гурии”, ავტორები სიამაყით აღნიშნავენ, რომ მთელ გურიაში არ აღმოჩნდა ადამიანი, რომელიც შეატყობინებდა მაზრის უფროსს მოსალოდნელი საფრთხის შესახებ. მიუხედავად იმისა, რომ გურულები საფარში ლამის სამი დღე იმყოფებოდნენო. 
1905 წლის 20 ოქტომბერს ოზურგეთიდან 14 კილომეტრის მოშორებით, სოფელ ნასაკირალთან წითელრაზმელებმა კაზაკებს ბრძოლა გაუმართეს, რომელიც დაამარცხეს და უკუაგდეს. დოკუმენტების მიხედვით, ნასაკირალის ბრძოლას ხელმძღვანელობდა გურიის კომიტეტი, კერძოდ კი  ბენია ჩხიკვიშვილი, ნესტორ ერქომაიშვილი და სხვები. უცნობი ავტორი თავდასხმის ხელმძღვანელებათ ასახელებს ესსერ სტუდენტს ს. ბოლქვაძეს და დათიკო შევარდნაძეს. 
ლაზარენკოს რაზმზე თავდასხმამდე კომიტეტმა თათბირი გამართა, სადაც წითელრაზმელმა სამსონ პაიჭაძემ ამხანაგებს მდინარე გუბაზოულის მოწამლვა შესთავაზა: ,,კაზაკები დალევენ და დაიხოცებიანო.” ,,რასაკვირველია, - წერს ჟღენტი, - პაიჭაძის ,,სტრატეგია” არავის ჭკუაში არ დაუჯდებოდა და გადაწყდა შეიარაღებული თავდასხმა პლასტუნებზე.” ბენია ჩხიკვიშვილი, უსარგებლო მსხვერპლის თავიდან აცილების მიზნით, უარზე იყო ნასაკირალის უღელტეხილზე თავდასხმის მოწყობისა, მაგრამ რაკი უმრავლესობამ ასეთი გადაწყვეტილება მიიღო, ის დაემორჩილა, თავად წავიდა ნასაკირალზე და იქ შეკრებილ რაზმელებს დავალება მისცა – ვინ სად უნდა ყოფილიყო და როგორ ემოქმედა. ნასაკირალზე მენშევიკების მხარდამხარ ბოლშევიკები და სხვა პარტიის წარმომადგენლებიც იბრძოდნენ. 
ნასაკირალის ბრძოლაში მონაწილეობას იღებდა გურიის თითქმის ყველა საზოგადოების წარმომადგენელი, რიცხვით 4 ათასი კაცი (ფილიპე მახარაძე ასახელებს 1000 კაცს). ამბობენ, მათგან კარგად შეიარაღებული იყო 60 კაცამდე (სხვა მონაცემებით 30), დანარჩენებს კი კაჟიანი თოფები, ცულები, წალდები, დანები, თოხები და სხვა სასოფლო-სამეურნეო იარაღი ჰქონდათ. 
გრიგოლ დუმბაძის გადმოცემით, ლაზარენკომ იცოდა მოსალოდნელი თავდასხმის შესახებ, ამიტომ რაზმი საბრძოლველად გამზადებული იყო. მან თავისი რაზმი ჯგუფებად დაჰყო, უკან მთავარი ძალა დააყენა, წინ ფურგონები გაუშვა ჯარისკაცთა პატარ-პარტარა ჯგუფების თანხლებით, ბოლოს კი თავად მოდიოდა მოსამართლესა და ჩინოვნიკებთან ერთად (მოსამართლის ოჯახი ნასაკირლამდე მდებარე ერთ სოფელში იყვნენ დატოვებულნი). ჩოხატაურიდან გამოსული რაზმი ღამით მიუახლოვდა ნასაკირალის უღელტეხილს. ავანგარდში რამოდენიმე პლასტუნი და სტრაჟნიკი ფრთხილად მიიწევდა წინ. ლაზარენკომ ხერხს მიმართა და სიბნელეში რამდენიმე კაზაკი გაუშვა, რომლებიც მიაჭენებდნენ ცხენებს და თითქოსდა გაფრთხილების მიზნით გაჰყვიროდნენ ,,ამხანაგებო, უკან ჯარი მოდის.” ამით უნდოდათ ჩასაფრებულები გამოეწვიათ და მათი ადგილმდებაროება გამოერკვიათ, მაგრამ მეამბოხეები მიუხვდნენ მათ ჩანაფიქრს და კრინტიც არავის დაუძრავს..
გურულ მებრძოლებს ნიშნის მისაცემად სპეციალურად ჰყავდათ ადამიანი, რომელსაც სტვენით უნდა ენიშნებინა რაზმის მოახლოება. მაგრამ ,,ჩვენი ამხანაგის მიერ რომელიც სათვალთვალო პუნქტზე გვყავდა ადრე მოხდა მისი აჩქარების გამო სტვენით ნიშანის მოცემა... ამ უკანასკნელმა გარემოებამ მაზრის უფროსი და მისი რაზმი სრული გაწყვეტისაგან იხსნა,” - ფარნა ცქვიტინიძის მოგონებიდან. ნინო ნაკაშიძის ინფორმაციით, პირველად პლასტუნმა გაისროლა, რაც გურულებმა ბრძოლის დაწყების ნიშნად მიიღეს.
ერთ-ერთი მონაწილე ასე აღწერს ბრძოლას: ,,მე სხვებთან ერთად ჩემი რაზმით ვდგევარ ნასაკირალის ქედის თავში. ჩაბარებული მაქვს 10 გირვანქიანი ხელყუმბარა... მოუთმენლად ველოდით ჩვენს სამსხვერპლოს. დადგა 20 ოქტომბრის ღამე და ვამჩნევთ, რომ პლასტუნთა ბატალიონი მოდის ჩვენ მიმართულებით. მე ხელყუმბარა ვესროლე, მაგრამ იგი მათ ,,აბოზს” დაატყდა თავს (ბნელმა ღამემ მე შეცდომაში შემიყვანა, მე გაანგარიშებული მქონდა იგი თვით პლასტუნთა ბატალიონის შუაგულში ჩამეგდო) ამ გარემოებამ პლასტუნები თითქმის სრულ გაწყვეტისაგან იხსნა. პლასტუნები დაიბნენ და წყალში გადაცვივდნენ, ხოლო მათ განუწყვეტელი ზალპით ვპასუხობთ. დიდი ხნის შემდეგ, როცა ისინი გონს მოვიდნენ ჩვენს ზალპს სროლით უპასუხეს და მოპირდაპირე მთას ცხავათს (სხვა სახელია ნაცხვავათევი –ი. მ.) შეაფარეს თავი.” 
,,Спасайся, кто может!” - ,,ვისაც შეგიძლიათ, თავს უშველეთ!” დაუყვირა ოფიცერმა ჯარისკაცებს (თავდასხმის დროს ლაზარენკო ხიდის ქვეშ დამალულა). პლასტუნები ჯერ გზის პირას ფერდობებზე ჩაწვნენ, ხოლო შემდეგ სროლით ბახვისწყლისკენ დაეშვნენ. ქუთაისის გუბერნატორისადმი წარდგენილ მოხსენებაში ლაზარენკო წერს: ,,...როგორც კი მივუახლოვდით ნასაკირალის გადასასვლელს... და შევდექით ხიდზე... ყოველი მხრიდან დაგვაყარეს ტყვიები ბათქით... ამ ბათქმა მოჰკლა ეტლის ცხენები და რამდენიმე ჩაფრის ცხენი, აგრეთვე იმსხვერპლა ერთი და დასჭრა 14 კაცი. ასეულის უფროსმა ბრძანება გასცა თავდამსხმელთათვის დაეშინათ ბათქით და თანდათან დაეხიათ უკან. სიბნელის წყალობით ბოროტმოქმედთა ცეცხლმა, რომელიც წვიმასავით მოდიოდა, ვერ დაგვაზიანა და ერთი ვერსით დავიხიეთ უკან. წინ და უკან საშინლად გვესროდნენ. ჩვენ დავეშვით ფერდობზე მდინარე ბახვისწყლისკენ, ფონი ფეხით გავედით და ღამის წყვდიაში ქვებს ამოვეფარეთ... ჩვენზე თავდასხმას დღისით რომ ჰქონოდა ადგილი, არც ერთი ჩვენგანი ცოცხალი არ გადარჩებოდა.” ამ თავდასხმისას გურულებს მართლა ,,ვინტოვკებით” შეიარაღებული 300 ჯარისკაცი რომ ჰყოლოდათ, ვერც ერთი კაზაკი ცოცხალი ვერ გაასწრებდა. ისიც ცნობილია რომ ლაზარენკოს რაზმიდან დაჭრილები აღმოჩდნენ საფანტიანი იზლიანი თოფით. ასე რომ, როგორც ,,ივერია” (#196, 1905) წერს ,,შიშს დიდი თვალები აქვს და ლაზარენკოსაც ეპატიება 3 კაცის სამასად გადაქცევაო.”
როგორც ითქვა, ლაზარენკოს უკანდახეულმა რაზმმა გადაკვეთა მდინარე ბახვისწყალი და ცხავათის მთას შეაფარა თავი, სადაც მოხერხებული პოზიცია დაიკავა და ბრძოლისთვის მოემზადა. გურულების ერთმა ნაწილმა ალყა შემოარტყა ლაზარენკოს რაზმს, თავდამსხმელთა მეორე ნაწილი კი მოპირდაპირე ტყიან ფერდობზე დადგა და იქიდან უშენდა კაზაკებს ტყვიებს, თუმცა სიშორის გამო ამას არანაირი ეფექტი არ მოუხდენია. სროლა ლამის მთელი დღე-ღამე გრძელდებოდა. ,,თუ მამაკაცები ბრძოლის ველზე იყვნენ. ქალებსა და ბავშვებსაც არ დაუხუჭნიათ თვალები. მთელი ღამე აცხობდნენ, სწვავდნენ, ხარშავდნენ და ცხენოსნებით უგზავნიდნენ საჭმელებს მეომართ” – გვამცნობს ნინო ნაკაშიძე. 
21 ოქტომბერს აჯანყებულებთან 17 ოქტომბრის მანიფესტის შესახებ ამბავი მიიტანეს. ისიდორე რამიშვილის თქმით ეს ცნობა ,,აჯანყების სარდალს” ბენია ჩხიკვიშვილს ნოე რამიშვილმა მიაწოდა. მაშინვე გაიმართა ბჭობა – გაეგრძელებინათ თუ შეეწყვიტათ თავდასხმა. ზოგიერთი მეამბოხე ამბობდა: ,,რევოლუციას ცივი წყალი გადაასხესო. უმეტესობა კი გაიძახოდა, ეს ,,პოჭოკია” (გოჭის ფეხი – ი. მ.), მაგრამ სულ უფეხობას ,,პოჭოკიც” სჯობიაო.” კომიტეტის აზრით, ,,ასეთი აქტები... ჯერჯერობით, ვერ მიიღებდა გამოხმაურებას მთელი რუსეთისა, ხოლო რეაქციას კი გააძლიერებდა ადგილობრივად...” 21 ოქტომბრის ღამეს სროლა შეწყვეტილ იქნა და ხალხი დაიშალა. წითელრაზმელები დათხოვნილნი იქნენ და ისინი საკუთარ სოფლებს დაუბრუნდნენ. 
სხვადასხვა ცნობით, კაზაკებს მოუკლეს 10, დასჭრეს 14 და 6 ტყვედ წაიყვანეს, ასევე ხელში ჩაიგდეს ცეცხლსასროლი იარაღი და ცხენები. აჯანყებულებს კი მოუკლეს ერთი კაცი და ორი დაჭრეს. გურულებიდან მოკლული იყო ამბაკო სალუქვაძე, ,,რომლის სიკვდილი არავის სწყენია, რადგან იგი მოჰკლა დაჭრილმა კაზაკმა, როდესაც ჩექმას ხდიდა მოკლულ პლასტუნს.” იგივეს ადასტურებს აპოლონ გუნთაიშვილი: ,,...იმერთმა კაცმაც ძალით მოაკლია თავი იმით რომე კვტარ კაზაკს ფეხზედ ახალი ჩექმა დაუნახა და იფიქრა რომ ამ კაზაკს ამ ჩექმას წავაძრობ ფეხზედ და სახლში წავიღებო, მაგრამ როდესაც კაზაკს ფეხზედ ძრობა დაუწყო მეორე კაზაკი ყოფილიყო დაჭრილი და... ესროლა დაჭრილმა კაზაკმა და იმ მკვტარს მიაწვინა გულზედ...” სხვათაშორის, ტყვედ აყვანილ კაზაკებს გურულები როგორც სტუმრებს ისე ექცეოდნენ. ,,ბრძოლაში ჩვენ დანდობა არ ვიცით, მარა როცა ცოცხალი ტყვეები ჩაგივარდება კაცს ხელში, სულგრძელობა უნდა გამოიჩინო, წესიერად მიეპყრო და გაათავისუფლო,” – ამბობდნენ გურულები. კაზაკებს ასმევდნენ და აჭმევდნენ, ზოგიერთს კი ტანსაცმელი და ფეხსაცმელიც კი მისცეს. ერთი გათავისუფლებული კაზაკი გაკვირვებული იძახდა: ,,Батенька, оказывается народ хороший, а мы их ругали” - ,,ღმერთო ჩემო, თურმე რა კარგი ხალხი ყოფილა, ჩვენ კი მათ ვლანძღავდით.” ის, რომ წითელ რაზმელებში საბრძოლო მომზადება სათანადო დონეზე იდგა, ამაზე მეტყველებს იგივე ლაზარენკოს ქუთაისის გუბერნატორისადმი გაგზავნილი პატაკი: ,,...ჩვენ დავათვალიერეთ მთელი ნასაკირალის გადასასვლელი და აღმოჩნდა, რომ აჯანყებულებს საუცხოოდ მოეწყოთ საფრები: მწვერვალზე გაეჩეხათ ტყე... მაგრამ ისე ოსტატურად, რომ გზატკეცილზე შესაძლებელი ყოფილიყოს ტყვიის დაშენა ყოველი მხრიდან... გარდა ამისა, ყველგან ამოთხრილი იყო პატარ-პატარა თხრილები მსროლელთა დასამალავად, მთავარი პოზიციებიდან მოყოლებული გზატკეცილამდე...” აჯანყებულებს იქვე ჰქონდათ სპეციალური კარვები ჰქონდათ გაშლილი, ,,სადაც ხდებოდა სასწრაფო პირველადი დახმარების ჩატარება, ხოლო სოფელ ბახვში და შემოქმედში მოწყობილი იყო დაჭრილთათვის სათანადო თავშესაფარი.”




 ახალი ამბები
  • სანამდე გაგრძელდება პურის ფქვილის ფასის მერყეობაკორონავირუსის  შედეგად,  ქვეყანაში შექმნილი  ვითარების ფონზე, მოსახლეობის  უკმაყოფილება, ძირითადად, საკვებ პროდუქტებზე ფასების მატებას უკავშირდება _ მუდმივ რეჟიმში  ისმის  შიშით გაჯერებული  კითხვა, რატომ მერყეობს ზრდისკენ პურის ფქვილის ფასი. რას ემყარება, კერძოდ, ოზურგეთის მაღაზიებში ჯერ ერთ  ტომარა ფქვილის ფასის, სულ ცოტა, 5 ლარით ზრდა, მერე ისევ დაკლება და კვლავ მომატება.  _ ორ დღეში სამჯერ შეიცვალა ფასი. ხომ უნდა ვიცოდეთ, ერთი 25-კილოგამიანი  ტომარა, ერთი  და იმავე ხარისხის, 27 ლარი ღირს, 28 თუ 33 ლარი? _ გვეკითხებოდნენ რიგითი ადამიანები, რომლებიც  დაჟინებით ითხოვდნენ პასუხს,  რამ გამოიწვია პურის ფქვილზე ფასის ერთბაშად მომატება, მერე ნაწილობრივ დაკლება მოკლე დროში. _ ახლა,  ვირუსმა რომ შემოგვიტია და ააყირავა ყველაფერი,  ამავე დროს,  გაზაფხულია, რომელსაც  ხალხი "მშიერ  პერიოდს" ეძახის და  თავის გატანა ჭირს, ხომ შეიძლება, ყველაზე ძალიან პურის ფქვილის ფასის სტაბილურობაზე იფიქრონ?! მით უფრო, რომ  ხელისუფლება ამ მხრივ მზრუნველობას გვპირდება. მაშინ, რა ხდება? _ ამ კითხვებს გამუდმებით სვამენ  რიგითი მოქალაქეები. 26 მარტს,  ოზურგეთის სხვადასხვა სავაჭრო ცენტრსა თუ მაღაზიაში, სადაც პურის ფქვილი იყიდება,  25 კილოგრამის ოდენობის ერთი ტომარა  ფქვილი 33 ლარი ღირდა. სხვადასხვა სოფლების მცხოვრებლები ამბობდნენ, რომ კერძო პირებს, კერძო მიკროავტობუსებით,  ოჯახში მიტანით, ასეთივე წონის ფქვილი 34-35 ლარად მიაქვთ. გაურკვევლობა  და ხალხის გაღიზიანება უფრო იმ მიზეზით  წარმოიშვა, რომ ოზურგეთში, წისქვილკომბინატ "გულისტანის" წარმომადგენლები ამბობდნენ,  რომ ამ დროისთვის არც ერთი ტომარა პურის ფქვილი არ ჰქონდათ მომატებული ფასით გაცემული. _ არ მოუმატებიათ და ჩვენ სიზმარი ვნახეთ?!  როგორ გაბედავს ადგილზე გამყიდველი 25-კილოგრამიან ტომარას ხუთი ლარი და 50 კილოგრამიანს 10 ან 11 ლარი დაამატოს?!  ვინ გაგვაჩერებს აქ?! ჩვენ ლარნახევარს თუ ვამატებთ,  საბითუმო მაღაზიები ხომ არ ვართ? იკითხეთ, კარგად, რა მოხდა! თავად  უნდოდათ ამდენის მომატება. გადაირია ხალხი და იკადრეს ცოტა უკან დახევა. თუმცა, ვეჭვობთ, ისევ  არ აუწიონ,  _  გვითხრეს იმ სასურსათო მაღაზიებში მოვაჭრეებმა,  სადაც პურის ფქვილს, როგორც  ტომრებით, ასევე, მცირე წონით დაფასოებულსაც ყიდიან. 27 მარტს,  ოზურგეთში  პურის ფქვილის ფასი   შედარებით  დასტაბილურდა  და ყველა დასახელების  25-კილოგრამიანი  ტომარა  30 ლარი ღირდა, ხოლო ქატოს ფასი, როგორც ადგილზე გვითხრეს, არ შეცვლილა ან 50-თეთრიანი  ცვლილებით ფიქსირება. _ პურის ფქვილის ფასი ახლა 2 ლარით  გაიზარდა. ამას წინათ შემაშინებელი ფასები გამოჩნდა, რასაც მოსახლეობის გულისწყრომა მოჰყვა. ადამიანები ისეც შეშინებული არიან და გაჭირვებას რომ შიში დაემატება, როგორია? ეს ორლარიანი მატებაც მტკივნეულია მათთვის. ასე მაინც რომ დარჩებოდეს და კიდევ არ ასწევდნენ ფასს,  რაღაცას გაჭირვებით შეძლებს ხალხი, _ გვითხრეს ცენტრალური ავტოსადგურის ტერიტორიის მიმდებარე მაღაზიების გამყიდველებმა: ირმა სალუქვაძემ, მაია სპარსელაშვილმა, ინდმეწარმე "მარინა ჯიჯიეშვილის" წარმომადგენელმა. აქაც, ისევე, როგორც თაყაიშვილის ქუჩაზე განლაგებულ მაღაზიებში, ამ დროისთვის (27 მარტი) პურის ფქვილის ფასი ყველგან ერთნაირი იყო: 25-კილოგრამიანი 30 ლარად ყიდდნენ, 50 კილოგრამიანს _ 55 ლარად. _ ბათუმიდანაც ასეთი ფასით მივიღეთ პურის ფქვილი. "ბარაქა", "ჯეჯილი" თუ სხვა, ამ დროისთვის ერთნაირი ფასით იყიდება და ეს ჩვენც გვიხარია. ვიღაც, ეტყობა, ჩაერთო საქმეში და თუ სახელმწიფო ასე მიუდგება პურის ფქვილის ფასის საკითხს, უკეთესი დახმარება ჩვენთვის, ამ ეტაპზე, არაფერია.  ხალხი სოფლიდან ჩამოდის და პირველ რიგში, პურის ფქვილისკენ გარბიან. ნისიად მიაქვთ, ხელს ვუწყობთ. ახლა სიმინდიც შემოლეულია და როგორმე, პირველ რიგში, პურის ფქვილის ფასმა არ უნდა მოიმატოს, მნიშვნელოვნად მაინც, ყოველ წუთს ამაზე წუხან, _ გვითხრა მაია სპარსელაშვილმა. "გურია ნიუსი" წისქვილკომბინატ "გულისტანის" მენეჯერს მარინა ჩხაიძეს ისევ დაუკავშირდა. კითხვაზე _ რამ გამოიწვია ფქვილის ფასის ორ დღეში სამჯერ ცვლილება და რამდენად საიმედოა დღეს არსებული ფასი, რაზეც ხალხი მუდმივ რეჟიმში ითხოვს პასუხს, ჩხაიძემ ასეთი კომენტარი გააკეთა: _ ამას წინათ  გითხარით, რომ ჩვენ რამდენიმე დღე შეჩერებული გვქონდა წარმოება და მომატებული ფასით არ გაგვიშვია არც ერთი ტომარა. დღეს (საუბარი შედგა  27 მარტს) არსებული ფასით, როგორც ნახეთ,  მცირედით მომატება მოხდა, 2-3 ლარის ფარგლებში. ეს გამოიწვია დოლარის კურსის შეცვლამ და იძულებული გავხდით, ფასი გაგვეზარდა, რადგან აიწია ხორბლის ფასმაც, საწარმო კი წაგებაზე ხომ ვერ იმუშავებს?! ბიზნესი  ასე არ არის. მაქსიმალურად ვცდილობდით, რომ არ მომხდარიყო ცვლილება. ახლა გეტყვით კარგ ამბავს _ უახლოეს დღეებში ჩვენ ჩავერთვებით  სუბსიდირების პროგრამაში და სახელმწიფო დაგვიფინანსებს იმ თანხას, რა თანხითაც, დოლარის კურსის მატების გამო უნდა  გაგვეზარდა ფასი.  ამის შემდეგ,  ეს ცოტათი  მომატებული ფასიც დაიწევს. მანამდე კი, სანამ ამ პროგრამაში  ჩავერთვებით, ასე ორი კვირის განმავლობაში, იძულებული ვართ,  ამ მომატებული ფასით  ვიმუშაოთ, _ გვითხრა მარინა ჩხაიძემ. იმედია, დანაპირები შესრულდება და მოსახლეობას, რომელიც  პურის ფქვილის ფასის ცვლილებაზე  მწვავედ  რეაგირებს, სიმშვიდის საფუძველი ... ...
  • ისრაელში საქართველოს საელჩო მოქალაქეებს აფრთხილებსისრაელში საქართველოს საელჩო მოქალაქეებს აფრთხილებს, _ ფრენები ისრაელიდან საქართველოს მიმართულებით, შესრულდება მხოლოდ საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ხელმძღვანელობით მოქმედი საკოორდინაციო საბჭოს გადაწყვეტილების საფუძველზე. ინფორმაციას ისრაელში საქართველოს საელჩო ავრცელებს. ამასთან საელჩო მოქალაქეებს აფრთხილებს, რომ კერძო პირების მიერ გაცემული დაპირებები და გადაადგილებისთვის დახმარების შეთავაზების მცდელობა, მოკლებულია რეალურ საფუძველს და რისკების ... ...
  • რომელი დაავადებები ართულებს დაინფიცირებული პაციენტების მდგომარეობას ყველაზე მეტადთბილისის ინფექციური საავადმყოფოს ინფექციონისტმა „იმედის დილის“ ეთერში ის დაავადებები დაასახელა, რომლებიც კორონავირუსით დაინფიცირებული პაციენტებისთვის ყველაზე მაღალ რიკს-ფაქტორს წარმოადგენს. ალექსანდრე გოგინავას თქმით, ასეთია გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები, არტერიული ჰიპერტენზია, ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება, დიაბეტი და თირკმლების ქრონიკული უკმარისობა. „ნებისმიერი ორგანოსა და ორგანოთა სისტემის უკმარისობა წარმოადგენს რისკს, თუმცა, ყველაზე მაღალ რისკად გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები ... ...
  • გურიაში საგაზაფხულო სამუშაოები აქტიურად მიმდინარეობს (R)კორონავირუსის გავრცელებასთან ბრძოლის პარალელურად, რეგიონებში საგაზაფხულო სამუშაოები აქტიურად მიმდინარეობს. გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილემ ხატია წილოსანმა, გურიის სახელმწიფო რწმუნებულ ზურაბ ნასარაიასთან, რწმუნებულის მოადგილე აკაკი შენგელიასა და ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლებთან ერთად, მოცვისა და თხილის ბაღები მოინახულა. შპს ბლუბერი ფარმი, რომელიც გასულ წელს დაარსდა აშენებს ლურჯი მოცვის პლანტაციას ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლიხაურში (50 ჰა ), საიდანაც დღეის მდგომარეობით ათვისებულია 21 ჰა და დარგულია ჯამში 67200 ნერგი. სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების სააგენტოდან მიღებული აქვთ გრანტი, ნერგები იმპორტირებულია პოლონეთიდან. როგორც კომპანიის საველე მენეჯერმა ნიკოლოზ კურტანიძემ განმარტა მომავალ წელს იგეგმება პლანტაციის გაფართოება და შემნახველ-გადამამუშავებელი საწარმოს მშენებლობა. დასაქმებულია მუდმივად 12 ადამიანი და სეზონურად 150 კაცამდე. კოოპერატივ „აგრო-ლიხაურში“ გაწევრიანებულია 32 მეთხილე ფერმერი, მთლიანი ფართობი მოიცავს 43 ჰა-ს. ამჟამად მიმდინარეობს შეწამვლითი ღონისძიებები თხილის პლანტაციებში. კოოპერატივი მონაწილეობას იღებდა „ENPARD”-ისა და „ელკანას“ პროექტებში. „ ფერმერები ინტენსიურად ახორციელებენ მიწებისა და მეურნეობების დამუშავების პროცედურებს. ჩვენი სამინისტროს რეგიონული სამსახურების წარმომადგენლების მიერ ხდება, როგორც დარგობრივ საკითხებზე, ასევე ახალი კორონავირუსის გავრცელების წინაღმდეგ ბრძოლის მიზნით შემუშავებული უსაფრთხოების ნორმების დაცვაზე კონსულტაციების გაცემა. ძალიან სასიხარულოა ის ფაქტი, რომ გურიის რეგიონში ინტენსიურად მიმდინარეობს საგაზაფხულო სამუშაოები, კერძოდ მოცვისა და თხილის ბაღების გაშენება, სადაც სახელმწიფო დაფინანსებით 250 000 ლარი არის „დანერგე მომავალის“ თანადაფინანსება შპს „ბლუბერი ფარმის“, კონკრეტულ შემთხვევაში. ასევე, მინდა აღვნიშნო ქართული თხილის წარმოება, რაც არის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საექსპორტო პროდუქტი, რომელიც ხელს უწყობს შემოსავლების გენერირებას და ექსპორტის განხორციელების შედეგად მიღებული შემოსავალი უმნიშვნელოვანესია მოსახლების ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესების კუთხით,“- განაცხადა გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილემ, ხატია წილოსანმა. „ საგაზაფხულო სამუშაოები ინტენსიურად გაგრძელდება რეგიონის სამივე მუნიციპალიტეტში. უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ საველე სამუშაოები რეკომენდაციების სრული დაცვით გრძელდება. ეს მნიშვნელოვანია გამომდინარე იქედან, რომ მოსავლის მიღება შევძლოთ დროულად და მარაგი იყოს იმ პროდუქტების, რასაც საქართველო აწარმოებს“, - აღნიშნა გურიის რწმუნებულმა, ზურაბ ნასარაიამ.  ... ...
  • საგანგებო მდგომარეობის რეჟიმის დარღვევის 131 ფაქტი გამოვლინდაშინაგან საქმეთა სამინისტრო, საგანგებო რეჟიმის მდგომარეობის ფარგლებში დაწესებული შეზღუდვების დამრღვევი პირების გამოვლენის მიზნით, 24-საათიან რეჟიმში მუშაობს და კორონავირუსის გავრცელების თავიდან აცილების მიზნით, ოპერატიულად რეაგირებს სამართალდარღვევის ფაქტებზე. „მონიტორინგის შედეგად, ბოლო 24 საათის განმავლობაში, ქვეყნის მასშტაბით, საგანგებო მდგომარეობის რეჟიმის დარღვევის 131 ფაქტი გამოვლინდა. პოლიციამ 104 მოქალაქე დააჯარიმა საჯარო სივრცეში 10-ზე მეტი პირის შეკრების გამო. 13 ფიზიკური და 6 იურიდიული პირი დაჯარიმდა ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული შეზღუდვების დარღვევის ფაქტზე. პოლიცია დაავადებათა კონტროლის ეროვნულ ცენტრთან ერთად, აქტიურად განაგრძობს თვითიზოლაციაში მყოფი მოქალაქეების მკაცრ მონიტორინგს, რომლის შედეგადაც, თვითიზოლაციის წესების დარღვევის 3 ახალი ფაქტი გამოვლინდა. გარდა ამისა, საგანგებო მდგომარეობის რეჟიმის დარღვევის ფაქტზე პოლიციამ 5 პირი დააჯარიმა, რომლებსაც აკრძალვის მიუხედავად მიკროავტობუსით საქალაქთაშორისო მგზავრების გადაყვანას ახორციელებდა. შინაგან საქმეთა სამინისტრო მოუწოდებს მოქალაქეებს, დაიცვან საგანგებო მდგომარეობით დაწესებული შეზღუდვები, წინააღმდეგ შემთხვევაში, გამოყენებული იქნება კანონით გათვალისწინებული ზომები. კიდევ ერთხელ შეგახსენებთ, რომ საგანგებო მდგომარეობის რეჟიმის დარღვევა იწვევს ადმინისტრაციულ პასუხისმგებლობას – ფიზიკური პირის დაჯარიმებას 3 000 ლარით, ხოლო იურიდიული პირის – 15 000 ლარით. განმეორებით საგანგებო მდგომარეობის რეჟიმის დარღვევა წარმოადგენს სისხლის სამართლის დანაშაულს და ითვალისწინებს 3 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას“,_ ნათქვამია უწყების მიერ გავრცელებულ ... ...

არქივი


კარმიდამო ჩემი

საკურა_ იაპონიაში გაზაფხულის სიმბოლო, მალე სამტრედიაშიც აყვავდება

საკურა-იაპონიაში გაზაფხულის სიმბოლო, ულამაზესი ალუბლის...

ფუტკრის რძე _ ოცდამეერთე საუკუნის ჯადოსნური წამალი

საქართველოს ბუნება ყოველგვარ პირობას ქმნის...

როგორ დავიბრუნოთ ფუტკრის მართვე

გაზაფხულის მოახლოებისთანავე ნებისმიერმა მეფუტკრემ თუ...

მსხვილნაყოფა ციტრუსი _ "ოიუ" (Citrus Oiu)

საქართველოს მოსახლეობისთვის ციტრუსოვანი კულტურებიდან ყველაზე...

"გვაქვს უთვალავი ფერითა!"

ოზურგეთელი, პროფესიით ფარმაცევტი და ხელოვანი...

"დეკემბერა" საოცარი საშობაო ყვავილია

ალბათ, არც ერთი ყვავილის შესახებ...

როგორია ტყის მარწყვი და რა სასარგებლო თვისებები გააჩნია

გაზაფხულის დადგომისთანავე, ადამიანებს უდიდესი სურვილი...

პროდუქტები, რომელიც საუზმეზე არ უნდა მიირთვათ

დიეტოლოგებმა შეადგინეს პროდუქტების სია, რომელიც...

როგორ გაისუფთავონ ფილტვები მწეველებმა

ცოტა ხნის წინ ბრიტანულ მასმედიაში...

შქმერული

დღეს ერთ-ერთი საუკეთესო ქართული კერძის...

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...