თხილის ჩერო _ სათბურის ნაირსახეობა მცირემიწიანობისას

კარმიდამო ჩემი

თხილის ჩერო _ სათბურის ნაირსახეობა მცირემიწიანობისას

6 ივნ. 2013, 15:46:33
ახლა ბოსტნეული ჩითილების დარგვისა თუ გადარგვის დროა.

ჩვენი ოჯახის, ასე ვთქვათ, წინაპრებისგან ნასახსოვრები პროფესია მეჩითილეობაა. ბაბუა ალექსანდრე ჩიგოგიძე მრავალი ათეული წლის მანძილზე მელექედურის საჩითილე მეურნეობის დირექტორი იყო. შემდეგ მათი შვილები და ახლა ჩვენ _ შვილიშვილები განვაგრძობთ ამ საქმეს.

მართალია, საკუთრებაში მიწის დიდ ფართობს არ ვფლობთ, მაგრამ ძალიან გაამართლა ჩემი დედამთილის, გულნაზი ჩიგოგიძის ინიციატივამ _ ადრე გაზაფხულზე სათხილე პლანტაციაში გაგვეკეთებინა კვალსათბურები და ვიდრე თვით თხილის ხე გაიფოთლებოდა, ჩითილები უკვე მზად იყო კოშტებში გადასატანად.

გურია სახნავ-სათესი მიწის დიდი ფართობებით არ გამოირჩევა და ჩვენ მიერ ნაცად ხერხს თუ გამოიყენებს მოსახლეობა, არაფერს წააგებს. ეს ერთი შეხედვით ადვილი ფორმა, ნაკლებად მოსდის ვინმეს აზრად, რადგან ფიქრობენ თხილის პლანტაციის ქვეშ "ჩაოა" (ჩრდილია) და ბოსტნეულს გაუჭირდებაო. ჯერ არსად ან ნაკლებად მინახავს ასეთ, პირობითად რომ ვთქვათ, სათბურში გამოყვანილი ნერგი. რა თქმა უნდა, სასათბურე ნაკვეთიც გვაქვს, მაგრამ როცა ამ საქმით მცირე ბიზნესს აწარმოებ, მეტი არეალი გესაჭიროება. ჩითილების გამოყვანის შემდეგ, გასულ წლებში, ვცადეთ და თხილის პლანტაციის რიგთა შორის, დათესვის გარდა, პომიდვრის ჩითილები დავრგეთ და ჩვეულებრივად მოვუარეთ მსხმოიარობამდე. ძალიან კარგი შედეგი მივიღეთ. ჩრდილმა, პირიქით, უფრო დაიცვა მცენარე. იგივეა შესაძლებელი კივის ტალავერქვეშ თუ მანდარინის პლანტაციაში.

ახლა ხშირად გაიგონებთ უფროსი თაობის წარმომადგენელთაგან, მზე დღეს ძალიან მწველი და ჩითილისთვის მავნებელია, ვიდრე ეს ათწლეულების წინ იყოო. კლიმატის ცვლილება მეცნიერულადაც დამტკიცებულია. ამიტომ ელემენტარული ცდის მეშვეობითაც კი, შესაძლოა, სერიოზულ გამოსავალს მივაგნოთ.

ჩვენ, ძირითადად ბოსტნეულის ჩითილების გამოყვანაზე ვმუშაობთ. წინა პლანზეა კიტრი, პომიდორი, ბადრიჯანი, მწარე, ტკბილი და დასამჟავებელი წიწაკა, რეჰანი, შაშტრამი თუ ქონდარი. პირველ რიგში, დათესვიდან მოყოლებული, სერიოზული ყურადღება სჭირდება სათბურის ნათესებს. ბაზარზე გატანამდე ყველანაირი ჩითილი კოშტებში გადაგვაქვს, ან გადარგვას ვახდენთ და მერე ვყიდით. მყიდველიც მადლიერია და ნერგიც ძლიერია, რომელიც აუცილებლად გაიხარებს და ნაყოფიერი იქნება.

უკანასკნელ წლებში, შემოიტანეს გენმოდიფიცირებული სხვადასხვა თესლი, რომლის მიმართაც მოსახლეობის დამოკიდებულება არაერთგვაროვანია და თანდათან უარყოფითი ხდება. დიდია მოთხოვნა ძველ რუსულ ჯიშებზე, განსაკუთრებით, პომიდორზე. ამიტომ ჩვენც დავიწყეთ ამ მიმართულებით მუშაობა. მოსახლეობას უკვე აღარავისგან სჭირდება აგიტაცია, რომელი თესლის ჩითილია უკეთესი.

ჩასათეს მიწას ძირითადად ტორფის, ნაკელის და ნაცრის ურთიერთშერევით ვამზადებთ. შემდეგ ვახმართ ჟიჟას და მცირე რაოდენობით აზოტს. პომიდორზე დიდი მოთხოვნაა. განსაკუთრებით ითხოვს ხალხი ვარდისფერ, დაბალი ჯიშის, გულა პომიდორს. ჩვენ არასდროს ვყიდით პირდაპირ ნათეს პომიდორის ნერგს. გადარგული როცა მოძლიერდება, მერე მიგვაქვს ბაზარში და კლიენტიც უხვადაა. განსაკუთრებით პოპულარულია "ვოლგოგრადის" ჯიშის პომიდორი.

ადრეულ წლებში გვქონდა 15 სახეობის ჯიშის პომიდორი, მათ შორის იყო "ჯინა", რომელიც ერთი ცალი კილოზე მეტს იწონიდა. ახლა, ხალხი ძველი ჯიშების დაბრუნებას დაჟინებით ითხოვს. ასეთ დროს ძალაუნებურად უხერხულობის განცდაც ჩნდება იმ ინდმეწარმეების წინაშე, ვისაც ასეთი თესლი შემოაქვს გასაყიდად. თუმცა, მოსახლეობა თავად ძალზე უარყოფითად განწყობილი გახდა გენმოდიფიცირებული თესლის მიმართ და საბოდიშოც არაფერია.

რაც შეეხება კიტრს, მასზე მოთხოვნა დიდია და ადრე გაზაფხულზე ვიწყებთ მის გამოყვანას. ჩვენ ვყიდით, როგორც კოშტებში გამოყვანილ კიტრის ჩითილს, ისე ნაყოფს. ძირითადად ყურადღებას ვამახვილებთ თესლზე, რადგან საზოგადოების დაკვეთაა ასეთი და ის არ უნდა მოატყუო. მთავარია, ხარისხიანი თესლი, კარგად მომზადებული ნიადაგი და მერე უკვე მოვლა, როგორც ჩითილობის პერიოდამდე, ისე სრულ მოსხმამდე. კიტრის ჯიშებიდან გამოვყოფ ჰოლანდიურ "ატლანტისს", რუსულ "ზაზულიას" და ადგილობრივ ფორჩხის კიტრს. ძირითადად ამ სახეობებზე ვმუშაობთ და წარმატებულადაც. მომხმარებელსაც ვურჩევთ, რომ ყიდვის დროს ასეთი ჯიშის კიტრის თესლი თუ ნერგი შეიძინონ. ნუ გაგიჩნდებათ ეჭვი, რომ ვინმე მოგატყუებთ და სხვა ჯიშის ნერგს შემოგაჩეჩებთ. თუ კარგად გაიკითხავთ და დაუკვირდებით, არ გაგიჭირდებათ საღი და კარგი ჯიშის ჩითილის შეძენა.

აქტიურად ვმუშაობთ სამჟავე წიწაკის ჩითილების გამოყვანაზეც, რასაც ბევრი მყიდველი ეტანება, თუმცა, ჯერ მაინც იშვიათია ჩვენში ასეთი წიწაკის ჩითილის გამოყვანა, რაც მისი თესლის ნაკლები შემგუებლობით არის გამოწვეული. ჩვენ, დიდი ხანია, გამოგვყავს ასეთი წიწაკის ნერგი, თუმცა, მისი ნაყოფი სათესლედ გამოუსადეგარია. ყოველ წელს ვყიდულობთ ახალ სათესლე მასალას, რომელიც რუსული ჯიშისაა და ასე გამოგვყავს ჩითილები. ჩვენში, რბილად რომ ვთქვა, რუსულის ხსენება არ შეიძლებოდა ბოლო წლებში, მაგრამ ასეც ხომ არ არის? მე ვურჩევ ყველა დაინტერესებულ მეურნესა თუ მეოჯახე ადამიანს, ვისაც შრომა არ ეზარება, თავად შეიძინოს თესლი და გამოიყვანოს ასეთი წიწაკის ნერგი.

ეკა კალანდაძე-ჩიგოგიძე, მეურნე, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი, სოფელი მელექედური




 ახალი ამბები
  • რა იწვოდა ჩოხატაურშიცოტა ხნის წინ ხანძარი იყო ჩოხატაურში. როგორც "გურია ნიუსს" საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის პრესსამსახურში განუცხადეს, ხანძარი ამჟამად ლოკალიზებულია. "ცეცხლი ეკიდა ბალახს, რომელიც ამჟამად ლოკალიზებულია", _ გვითხრეს  პრესსამსახურში. როგორ ჩვენთვის გახდა ცნობილი ხანძარი ადამიანთა დაუდევრობამ ... ...
  • რა რისკებს შეიცავს პანდემიის დროს ზღვაზე დასვენება _ თენგიზ ცერცვაძის განმარტებაზღვის სეზონი წელს ცოტა მოდიფიცირებულად უნდა ჩავატაროთ. ანუ არ უნდა იყოს თავისუფლება, _ ამის შესახებ თენგიზ ცერცვაძემ „იმედის“ ეთერში განაცხადა. მისი თქმით, ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ კორონავირუსი წყლით არ გადადების კვლევებით დამტკიცებული არ არის, ამიტომ დამსვენებლებს მაქსიმალური სიფრთხილე მართებთ. „ვარაუდობენ, რომ წყლით ეს ვირუსი არ გადადის. მაგრამ ვინაიდან გამოცდილება მცირეა, ამის გარანტიას ვერავინ მოგვცემს. უბრალოდ არის ინფორმაცია, რომ წყლით გადასვლის რისკი ძალიან დაბალია. იქაც, იმ ტურისტული სეზონის და ზღვაზე დასასვენებლად გასვლის დროს წამყვან რისკ-ფაქტორად დარჩება მაინც საზოგადოებრივი თავშეყრები“, - აღნიშნა ცერცვაძემ. მისი თქმით, რისკებს ივლისიდან უცხოელი ტურისტების შემოსვლაც ზრდის, ამიტომ დამსვენებლებმა სოციალური დისტანცია უნდა დაიცვან და საჯარო სივრცეებში პირბადე ატარონ. საქართველო უცხოელი ტურისტების მიღებას 1-ლი ივლისიდან დაიწყებს, შიდა ტურიზმი კი ქვეყანაში 15 ივნისიდან ... ...
  • სფფ-ის მაღალჩინოსნები გვიმბალაურში იმყოფებოდნენსფფ-ის მაღალჩინოსნებმა ლანჩხუთში, სოფელ გვიმბალაურში გურიის საფეხბურთო აკადემიის კეთილმოწყობის სამუშაოები დაათვალიერეს. საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტმა ლევან კობიაშვილმა, ვიცე-პრეზიდენტებმა კახა ჭუმბურიძემ და ნიკოლოზ ჯღარკავამ ლანჩხუთის მერთან, ალექსანდრე სარიშვილთან, საკრებულოს თავმჯდომარე ბესიკ ტაბიძესა და ლანჩხუთი-ჩოხატაურის მაჟორიტარ დეპუტატ ნინო წილოსანთან ერთად გურიის ფეხბურთის აკადემიის მშენებლობა დაათვალიერეს, რომელიც უკვე დასკვნით ეტაპზეა. გურიის საფეხბურთო აკადემიის შესახებ სფფ-ის პირველმა ვიცე-პრეზიდენტმა ისაუბრა: "საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია აგრძელებს რეგიონებში საფეხბურთო ინფრასტრუქტურის განვითარებას, კერძოდ ბავშვთა ფეხბურთის მიმართულებით. მოგეხსენებათ, რომ რამდენიმე რეგიონში უკვე გვაქვს აკადემია.მოკლე პერიოდში მათ რიცხვს ეს აკადემიაც შეემატება, რომელიც გურიისა და აჭარის რეგიონს მოიცავს. 13-დან 14 წლამდე მოზარდებს საშუალება ექნებათ ივარჯონ და ისწავლონ. ჩვენ მათ ყველა პირობას შევუქმნით იმისთვის, რომ განვითარდნენ" - განაცხადა კახა ჭუმბურიძემ. "ჩვენთვის მნიშვნელოვანია ბავშვთა საფეხბურთო აკადემიის მშენებლობა. აქტიურ ფაზაში მიმდინარეობს სამუშაოები. დაწყებულია ეზოს კეთილმოწყობა და გარეგანათების პროექტის განხორციელება. მიხარია, რომ ბევრი ბავშვისთვის ეს მოტივაციას გაზრდის. სამშენებლო სამუშაოები უახლოეს მომავალში დასრულდება" - აღნიშნა ალექსანდრე სარიშვილმა. პროექტის ფარგლებში, ადგილზე მოეწყობა ადმინისტრაციული საცხოვრებელი შენობა და სტანდარტული ზომის საფეხბურთო მოედანი განათებით. მშენებლობის დასრულება მიმდინარე წლის შემოდგომაზე იგეგმება. აკადემიის გუნდებთან ერთად საფეხბურთო ინფრასტრუქტურით საფეხბურთო სკოლები და სამოყვარულო ფეხბურთის გუნდები ისარგებლებენ. წყარო: "გურია ... ...
  • „სავარაუდოდ, მან შემოიხია მაისური" _ კალაძე სამოქალაქო აქტივისტის ბრალდებაზესავარაუდოდ, მან შემოიხია მაისური, - ამის შესახებ თბილისის მერმა, კახა კალაძემ ვარკეთილში გუშინდელ ინციდენტში მონაწილე ერთ-ერთ პირთან დაკავშირებით განაცხადა, რომელმაც თქვა, რომ კალაძემ მას მაისური შემოახია. კალაძის თქმით, ორ ადამიანს სურდა არეულობის შეტანა და თუმცა ეს არ გამოუვიდათ. „არანაირ ძალადობას ადგილი არ ჰქონია, როგორც გუშინ ვთქვი. ძალიან კარგად ვიცი, რა ჩანს კადრებში, თქვენც და მეც მაქვს ორი თვალი, შესაბამისად, ყველანი ძალიან კარგად ვხედავთ, არანაირ ფიზიკურ ძალადობას არ ჰქონია ადგილი. იყო ორი პროვოკატორი, რომელსაც ჰქონდა მცდელობა, არეულობა შემოეტანა და ჩაეშალა მნიშვნელოვანი ღონისძიება, რაც იყო ახალი სარეკრეაციო ზონის პროექტის დასრულება, თუმცა მათ ეს არ გამოუვიდათ. მათ არ მიეცათ პროვოკაციის მოწყობის შესაძლებლობა და ეს ადამიანები გაიყვანეს ტერიტორიიდან“. კალაძის განცხადებით, თუ შსს-ს ჩათვლის რომ იყო ძალადობრივი ქმედება, გამოძიება უნდა დაიწყოს. „შინაგან საქმეთა სამინისტრო თუ ჩათვლის, რომ იქ იყო რაიმე ძალადობრივი ქმედება ან ვინმეს ფიზიკურად გაუსწორდნენ, რა თქმა უნდა, გამოძიება უნდა დაიწყოს, თუმცა მსგავსი ფაქტი არ ყოფილა. სავარაუდოდ, მან შემოიხია მაისური, არ გამოუვიდა პროვოკაცია და მინდა, საჩუქრად გადავცე ამ პიროვნებას მაისური, რომელიც გამოადგება. აი, ეს არის მაისური, საკმაოდ საინტერესოა. ორი გვაქვს ასეთი - ერთს „მთავარ არხს” გადავცემთ და მეორეს - მაგ პიროვნებას”, - განაცხადა კალაძემ. შეგახსენებთ, რომ ვარკეთილში, თბილისის მერსა და სამოქალაქო აქტივისტებს შორის დაპირისპირება გუშინ მოხდა. დედაქალაქის მერი ვარკეთილში ახლად რეაბილიტირებული სკვერის გახსნაზე თბილისის საკრებულოს წევრებთან ერთად მივიდა. სკვერში მისულ კახა კალაძეს ადგილზე "ანას ბაღის" დამცველები და მოძრაობა "შეცვალეს" წევრები დახვდნენ. მათი განცხადებით, დედაქალაქის მერისთვის დიღმის ჭალებთან დაკავშირებით შეკითხვის დასმა სურდათ, თუმცა კალაძემ მათ ხელი დაარტყა. ერთ-ერთი აქტივისტის მტკიცებით, „კალაძემ მაისურიც ... ...
  • საქართველოს მუსლიმთა სამმართველოს თავმჯდომარე სუს-ში გამოკითხვაზე იმყოფებასრულიად საქართველოს მუსლიმთა უმაღლესი სასულიერო სამმართველოს თავმჯდომარე, შეიხი მირტაგი ასადოვი სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურში გამოკითხვაზე იმყოფება. ინფორმაციას ამის შესახებ სუს-ში ადასტურებენ. უწყებაში განმარტავენ, რომ ასადოვის გამოკითხვა რასობრივი დისკრიმინაციის ფაქტზე დაწყებული გამოძიების ფარგლებში მიმდინარეობს. 30 მაისს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა რასობრივი დისკრიმინაციის ფაქტზე გამოძიება დაიწყო.  „ეს პირები ნეგატიურ კონტექსტში აქტიურად იყენებენ წლების მანძილზე დაგროვებულ ისეთ საკითხებს, რომელთა არასწორი, თითქოსდა პატრიოტული მოტივებით გახმოვანების და რომელიმე ეთნიკური ჯგუფის მიმართ მიზანმიმართული საჯარო მოწოდებების გაკეთების შემთხვევაში, ქვეყნის იმ რეგიონებში, რომლებიც მჭიდროდ არის დასახლებული ეთნიკური აზერბაიჯანელებით, აშკარა საფრთხეს უქმნის ეთნიკურად ქართველ მოსახლეობასთან მათ მშვიდობიან თანაცხოვრებას. კერძოდ, ზემოაღნიშნული პირები, იჭრებიან რა სახელმწიფოს და ხელისუფლების კომპეტენციას მიკუთვნებულ საკითხებში, ცდილობენ ქვემო ქართლის და კახეთის რეგიონში, წამოჭრილი საკითხების გამოყენებას ეროვნული მტრობის ჩამოგდების მიზნით. პირთა ჯგუფი ამ მიმართულებით არასწორი და აგრესიული მოწოდებების გავრცელების გზით, ცდილობს რეგიონის ეთნიკურად ქართველ და აზერბაიჯანელ საქართველოს მოქალაქეებს შორის შეიტანოს განხეთქილება, რასაც ორივე მხრიდან მოყვება ეროვნული პატივისა და ღირსების შემლახავი განცხადებები და ქმედებები, ხოლო ეროვნული შუღლის ჩამოგდების გზით, პირთა ჯგუფი იმედოვნებს, რომ განხორციელდება ეთნიკური კუთვნილების ნიშნით ადამიანის უფლებების უკანონოდ ხელყოფა. პირთა ჯგუფი ცდილობს თავის საჯარო განცხადებებსა თუ იდეოლოგიაში სიტუაციის იმგვარად წარმოჩენას, თითქოსდა ეთნიკურად ქართველ მოსახლეობას სხვა საქართველოს მოქალაქე ეთნიკურ უმცირესობებთან მიმართებაში ენიჭებათ უპირატესობა, რაც უფრო ზრდის ეროვნული კონფლიქტის წარმოშობის რისკებს. სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის სახელმწიფო უსაფრთხოების დეპარტამენტი გამოძიებას აწარმოებს რასობრივი დისკრიმინაციის ფაქტზე, რაც გულისხმობს ქმედებას, ჩადენილს ეროვნული მტრობის და განხეთქილების ჩამოგდების, ეროვნული პატივისა და ღირსების დამცირების მიზნით, აგრეთვე ეროვნული და ეთნიკური კუთვნილების ნიშნით ადამიანის უფლებების პირდაპირ ან არაპირდაპირ შეზღუდვას ანდა იმავე ნიშნით ადამიანისათვის უპირატესობის მინიჭებას, რამაც არსებითად ხელყო მისი უფლება, ჩადენილს პირთა ჯგუფის მიერ. დანაშაული გათვალისწინებულია საქართველოს სსკ-ის 1421-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით“, - აღნიშნულია სუს-ს ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ აქვს თუ არა თქვენს ერუდიციას ფართო ჰორიზონტი

ეიფელის კოშკი ზაფხულში 15 სანტიმეტრით...

ტესტი _ ყველაზე, ყველაზე...

იცი თუ არა გეოგრაფია

ტესტი _ რა არის გამოსახული ამ ისტორიულ ფოტოზე?

ისრაელის მიერ პალესტინის დაბომბვა თუ...

ტესტი _ გაქვს თუ არა კარგი ზოგადი განათლება?

რომელ ცნობილ მეცნიერს მიენიჭა 1921...

ტესტი _ როგორ იცნობ გარე სამყაროს?

რომელ ცხოველს შეუძლია უწყლოდ გაძლება...

ტესტი _ რა იცი მსოფლიოს ღირშესანიშნაობების შესახებ?

რომელმა ქვეყანამ აჩუქა აშშ-ს თავისუფლების...

კარმიდამო ჩემი

გურული კერძი ხობოკვერა _ “გამორჩეული მარგალიტი“

სოციალურ ქსელში ჟურნალისტი და გიდი...

აღვადგინოთ ქართული დაფნა

გასულ საუკუნეში, დაფნა, ჩაისა და...

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

ვუშველოთ ციტრუსოვნებს

25 წლის მანძილზე, დასავლეთ საქართველოს...

საკურა_ იაპონიაში გაზაფხულის სიმბოლო, მალე სამტრედიაშიც აყვავდება

საკურა-იაპონიაში გაზაფხულის სიმბოლო, ულამაზესი ალუბლის...

ფუტკრის რძე _ ოცდამეერთე საუკუნის ჯადოსნური წამალი

საქართველოს ბუნება ყოველგვარ პირობას ქმნის...

როგორ დავიბრუნოთ ფუტკრის მართვე

გაზაფხულის მოახლოებისთანავე ნებისმიერმა მეფუტკრემ თუ...

მსხვილნაყოფა ციტრუსი _ "ოიუ" (Citrus Oiu)

საქართველოს მოსახლეობისთვის ციტრუსოვანი კულტურებიდან ყველაზე...

"გვაქვს უთვალავი ფერითა!"

ოზურგეთელი, პროფესიით ფარმაცევტი და ხელოვანი...

"დეკემბერა" საოცარი საშობაო ყვავილია

ალბათ, არც ერთი ყვავილის შესახებ...