ძველი აგრონომის ახლებური ფიქრები

კარმიდამო ჩემი

ძველი აგრონომის ახლებური ფიქრები

10 ივლ. 2011, 10:13:46
აგრონომი მიხეილ მჟავანაძე, რომელიც ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ შრომაში ცხოვრობს, ახლა საკუთარი კარმიდამოს მოვლა-პატრონობითაა დაკავებული. "კარმიდამო ჩემის" სტუმარი, 30 წლის მანძილზე, ამავე სოფლის მთავარ აგრონომად მუშაობდა, მაგრამ კომუნისტური რეჟიმის დასრულებისთანავე მისთვის სამუშაო არავის შეუთავაზებია. გადაწყვეტილება უმალვე მიიღო და თავის საკარმიდამო ნაკვეთებზე ციტრუსებს უვლის.

ჰყავს მეუღლე, ფარმაცევტი სულიკო მამფორია, შვილები _ თინა, ლელა და გერმანე. ორი შვილი გერმანიაში ცხოვრობს, 28 წლის გერმანე კი, მშობლებს ოჯახური მეურნეობის განვითარებაში ეხმარება. აქ ყველას საკუთარი ფუნქცია აქვს _ ოჯახის დიასახლისს, ქალბატონ სულიკოს, საცხოვრებელ სახლთან ახლოს მაღაზია და აფთიაქი აქვს, მისი სამუშაო დღე დილის რვა საათზე იწყება და საღამოს რვა საათამდე გრძელდება. მეურნეობის საკითხებს ქმარი და 28 წლის შვილი გერმანე უძღვებიან.

მჟავანაძეების კარმიდამოში მანდარინს, ფეიხოას და სხვა ციტრუსებს ნახავთ. ამას ემატება ეზოს თითქმის ყველა კუთხეში გაშენებული ვაზი, ფუტკარი, აუზი, რომელიც თევზი ჰყავთ მოშენებული.

_ 1964 წელს დავამთავრე სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტი სოხუმში. შემდგომ დავიწყე სოფელ შრომაში მუშაობა. თავიდან ბრიგადირად ვმუშაობდი, შემდეგ აგრონომად გადამიყვანა სოფლის თავმჯდომარემ მიხაკო ორაგველიძემ, 1987 წელს კი მთავარი აგრონომი გავხდი.

ძირითადად ციტრუსებს ვკურირებდი _ 300 ჰექტარზე გაშენებული ციტრუსის ბაღი გვქონდა მაშინ, სოფელში იყო კეთილმოწყობილი ქიმიური დაცვის სამსახური, რომელსაც კოტე ქარცივაძე ხელმძღვანელობდა. ვმარაგდებოდით ყველანაირი წამლებით, რაც საჭირო იყო სოფლის მეურნეობისთვის.

90-იანი წლების შემდეგ, როცა დაიშალა კოლმეურნეობა, უფუნქციოებად გამოგვაცხადეს და ყველა სამსახურის გარეშე დავრჩით. მიუხედავად იმისა, რომ ისევ შემეძლო ნაყოფიერი მუშაობა, ჩემთვის სამუშაო ადგილი არ გამოჩნდა. არც ისე ბევრი ფიქრის შემდეგ, საკარმიდამო ნაკვეთს მივუბრუნდი ისევე, როგორც ბევრი ჩემი მეგობრები და კოლეგა.

_ როგორც აღნიშნეთ, მთავარი აგრონომი ბრძანდებოდით. ალბათ, საკუთარი კარმიდამოსთვის ნაკლებად გეცალათ. როგორ ააწყვეთ საქმიანობა პოსტკომუნისტურ ეპოქაში?

_ საქმის აწყობას ძალიან დიდი დრო დასჭირდა. მოგეხსენებათ, სოფლის მეურნეობა ბევრ რამეზეა დაკავშირებული, უპირველეს ყოვლისა, ჯერ ღმერთსა და ბუნებაზე. თუ ბუნება არ შეგიწყობს ხელს, არაფერი გამოგივა. იმ პერიოდში, როცა საკუთარ ეზოში საქმიანობა დავიწყე, ქვეყანაში არაფერი არ შემოდიოდა. ვმარაგდებოდით მხოლოდ მინერალური სასუქებით, ისიც აზოტოვანით. ეს ბოლო წლებია, მასიურად დაიწყო მინერალური სასუქების და აუცილებელი შხამქიმიკატების შემოტანა, ჩანს სასიკეთო ძვრები.

სოფლის მეურნეობა კნინდებოდა, მოედო ხავსი, ჟანგი და ათასი უბედურება. ამ მდგომარეობიდან გამოსავალი უნდა ვიპოვოთ, რასაც ერთი და ორი წელი არ ეყოფა. ციტრუსმა რომ თავისი სახე მიიღოს, ხუთი-ექვსი მაინც წელი უნდა. მოსახლეობა შეშინდა _ ერთ კილოგრამ ციტრუსს 30 თეთრად იბარებდნენ იყო და მასზე გაწეული შრომა ზარალში აგდებდა გლეხს. როდესაც ადამიანი იმუშავებს და ვერ მიიღებს მოსავალს, გული უცრუვდება, მაგრამ სოფლის მეურნეობაზე უარის თქმა მაინც არ შეიძლება _ საქართველო ხომ აგრარული ქვეყანაა?!

წელს, მაგალითად, გაკვირვებული ვარ მოსახლეობის ინერტულობით _ მათ მასიურად დაანებეს თავი სიმინდის თესვას.

ამას ხელმოკლეობასაც ვაბრალებ და სიზარმაცესაც. დღეს არ არის გაჩერების დრო. თურქეთში მიდიან სამუშაოდ, და იქედან არჩენენ ოჯახებს. იქ კრეფენ ჩაის, მაგრამ ადგილზე რაც გაქვს, ჯერ ის უნდა მოიხმარო.

მე, ძირითადად ციტრუსების მოვლა-პატრონობუთ ვარ დაკავებული. ოთხი ნაკვეთი გამაჩნია, დედისეული. ლიმონის მოსავლით შარშან კმაყოფილი ვიყავი, მაგრამ ადგილობრივი ბაზრის გარდა, მისი გატანა არსად არ ხერხდება, სადღაც ხომ უნდა დაისვას ეს საკითხი, თუნდაც, მთავრობის დონეზე? ციტრუსებიდან ყველაზე ადვილი მოსავლელი ლიმონია _ სწრაფად შედის მსხმოიარობაში, ზამთრისგან მიყენებულ ზარალსაც ადვილად ინაზღაურებს. კარგი იქნება, თუ სახელმწიფო უფრო მეტ ყურადღებას თუ დაუთმობს ფერმერებს.

_ ალბათ, ბევრს მუშაობთ...

_ ნამდვილად ბევრი მუშაობა სჭირდება ციტრუსის მოვლას. რაც მთავარია, არასოდეს არ მაქვს ჩაქნეული საქმეზე ხელი, ყოველთვის იმედით ვუყურებ ყველაფერს, ხვალინდელი დღის მჯერა. სამწუხაროდ, ერთდროულად არ კეთდება ყველაფერი, თუმცა, წინსვლა აშკარად ჩანს.

70 წლის განმავლობაში, კოლმეურნეობის არსებობის პერიოდში, ბრიგადირი, აგრონომი, თავმჯდომარე და სხვები გლეხს აწვდიდნენ ინფორმაციას, სამუშაო ადგილის შოვნა პრობლემა არ იყო და საქმე კეთდებოდა, სამწუხაროდ, ახლა დამსაქმებელი არავინაა. აუცილებელია, ინფორმაცია მივაწოდოთ მოსახლეობას, რა დროს რა უნდა გააკეთოს, როგორ და ა.შ. ძალიან ბევრი საქმეა სოფელში. დღეს მოსახლეობამ არ იცის, როგორ გაუძღვეს სოფლის მეურნეობას. ჩემთან ხშირად მოდიან და რჩევას მეკითხებიან. ძალიან ბევრს ვმუშაობ ჩემს თავზეც, ვეცნობი ახალ ლიტერატურას, რომ ყველას კომპეტენტური პასუხი გავცე.

კიდევ დიდხანს შეგვეძლო სოფლის მეურნეობის ავ-კარგზე საუბარი, მაგრამ ბატონ მიხეილს ბევრი საქმე ჰქონდა _ ციტრუსის პლანტაციებში მუშაობდა, ამინდიც კარგი იყო _ ძნელია ამ დროს ადამიანის მოცდენა. საუბრის დასასრულს მიხეილ მჟავანაძემ აუზი გვაჩვენა, სადაც მრავლად არის თევზი, თუმცა, იმ დღეს თევზებმა ფოტოკამერის წინ პოზირება "არ ისურვეს". მასპინძელმა ის ადგილი გვაჩვენა, სადაც ძალიან მალე ციტრუსის შესანახი შენობა აიგება: _ იმედია, უახლოეს ხანში ავაგებთ შენობას, სადაც ციტრუსს დავაბინავებთ, შემდეგ მოხერხდება მისი დიდხანს შენახვა და შეგვეძლება, რამდენიმე თვის შემდეგაც გავყიდოთ ციტრუსი. სამწუხაროდ, აქამდე ამის საშუალება არ გვქონდა, _ გვითხრა მიხეილ მჟავანაძემ.




 ახალი ამბები
  • ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერია 467 754 ლარად ბორბლიან ექსკავატორს შეიძენსოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერია 467 754 ლარად ბორბლიან ექსკავატორს და ერთ ერთეულს JCB 4CX-ზე თავსებადი დამატებითი მოწყობილობას _ მულჩერს შეიძენს. გამოცხადებული ტენდერის შესახებ “გურია ნიუსი“ უკვე წერდა. ტენდერში მხოლოდ ერთი კომპანია _ შპს “ თეგეტა კონსტრაქსშენ ექვიფმენთ“ მონაწილეობდა. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტს შესყიდვის სავარაუდოდ ღირებულებად 519 30000 ლარი ქონდა დასახელებული, მაგრამ საბოლოო ჯამში აღნიშნულმა შპს-მ უფრო ნაკლები თანხა დაასახელა. ოფიციალური ინფორმაციით, ამ ეტაპზე ხელშეკრულება ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიასა და შპს “ თეგეტა კონსტრაქსშენ ექვიფმენთ“-ს შორის არ არის ... ...
  • ოზურგეთში საახალწლო გარე განათებისთვის და სხვადასხვა საჭირო მოწყობილობებისთვის 25 045 ლარი დაიხარჯებაუკვე ცნობილია, რომ საახალწლო ქალაქ ოზურგეთის ქუჩებში განსათავსებელი საახალწლო გარე განათებისთვის  და სხვადასხვა საჭირო მოწყობილობებისთვის 25 045 ლარი დაიხარჯება. ჩატარებულ ტენდერში მხოლოდ ერთმა კომპანიამ მიიღო მონაწილეობა. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სატენდერო კომისიის სხდომის ოქმში წერია, რომ “დანდიმ“ სატენდერო წინადადების ყველაზე დაბალი ღირებულება შესთავაზა (აღსანიშნავია, რომ ის კონკურენტის გარეშე მონაწილეობდა ტენდერში და სწორედ ის ფასი დადო, რამდენი მერიას ჰქონდა შეთავაზებული). “სხვადასხვა სატრანსპორტო მოწყობილობისა და სათადარიგო ნაწილების (საახალწლო გარე განათებების შესყიდვა. შესყიდვისთვის გამოცხადებულ ელექტრონულ ტენდერში (NAT200017478) სატენდერო წინადადების ყველაზე დაბალი ღირებულებით, 25 045 ლარით, სატენდერო წინადადება წარმოდგენილია შ.პ.ს. „დანდი“-ს (ს/კ 401951991) მიერ. შ.პ.ს. „დანდი“-ს (ს/კ 401951991) მიერ წარმოდგენილი ტექნიკური დოკუმენტაცია სრულ შესაბამისობაშია სატენდერო დოკუმენტაციით განსაზღვრულ მოთხოვნებთან“, _ წერია ოქმში. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერია საახალწლოდ 25 045 ლარად იყიდის მანათობელ სტრინგს, მანათობელ მილს, ნაძვის ხის სტრინგს, ადაპტორს (მილის დამაერთებელი „შტეკერი“), საიზოლაციო ლენტს, სამაგრ „ჟგუტს“ _ „ტაისებს'', სახვევ მავთულს, პროჟექტორს, გარე განათების სტრინგს ნათურებით, ხელოვნური ნაძვის ხის ტოტებს და ელექტრო ... ...
  • საახალწლოდ განწყობისთვის ლანჩხუთში 20 000 ლარი დაიხარჯებასაახალწლო აქსესურებსა და ქალაქის მორთულობაზე ლანჩხუთში ამ ეტაპზე 20 000 ლარი დაიხარჯება. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის მერიის პრესსამსახურის ხელმძღვანელის, მაკა სულაბერიძის მიერ მოწოდებული ინფორმაციით, ამ ეტაპზე ელექტრონული ტენდერი არ დასრულებულა. ვინ მოემსახურება ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტს და ვინ მოიგებს ტენდერს ეს რამდენიმე დღეში გახდება ... ...
  • მოირთვება თუ არა ჩოხატაურის ქუჩები საახალწლოდტრადიციულად, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის ცენტრში ნაძვის ხისა და ქუჩების საახალწლოდ მორთვა იგეგმება, ამ ეტაპზე უცნობია თუ რა თანხა არის გამოყოფილი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტიდან. “მიმდინარეობს ამ საკითხზე მუშაობა. იგეგმება ნაძვის ხისა და ქუჩების საახალწოდ მორთვა, თუმცა, ეს მოხდება შეზღუდული რესურსებით", _ გვითხრა ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის მერიის პრესსამსახურის ხელმძღვანელმა იამზე ... ...
  • შსს-ს ავტომობილი გაჩერებულ მანქანას დაეჯახა- პროკურატურის განცხადება2020 წლის 28 ნოემბერს დასავლეთ საქართველოს საოლქო პროკურატურის საგამოძიებო სამმართველოში დაიწყო გამოძიება წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უკანეთთან  გამავალ თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზაზე მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევის ფაქტზე, რამაც ერთი ადამიანის გარდაცვალება და 4 პირის სხეულის დაზიანება გამოიწვია. „გამოძიებით დგინდება, რომ 2020 წლის 28 ნოემბერს,  საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ბალანსზე რიცხული „ტოიოტა ჰაილუქსი"-ს მოდელის ავტომანქანა, რომელსაც  ამბროლაურის რაიონული სამმართველოს უფროსის მოადგილე ა.დ. მართავდა, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უკანეთთან  გამავალ თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზის 234-ე კმ-ზე, შეეჯახა გზის სავალ ნაწილზე გაჩერებულ „ფორდ ტრანზიტ"-ის მარკის  მიკროავტობუსს, რის შემდგომაც შეჯახების ინერციით მიკროავტობუსი შეეჯახა გზაზე მოძრავ სატვირთო ავტომანქანას. ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად „ფორდ ტრანზიტის" მძღოლი შ.ჯ. ადგილზე გარდაიცვალა, ხოლო სხეულის სხვადასხვა სიმძიმის დაზიანებები მიიღეს მიკროავტობუსის მგზავრმა ნ.ჯ.-მ, „ტოიოტა ჰაილუქსი"-ს მძღოლმა ა.დ.-მ და მისმა არასრულწლოვანმა მგზავრებმა ზ.დ.-მ და გ.დ.-მ.  დაშავებულები ჯანმრთელობის მძიმე  მდგომარეობის გამო,  მკურნალობას  საავადმყოფოში განაგრძობენ. გამოძიების დაწყებისთანავე, სიმთვრალე-სიფხიზლეზე გადაუდებლად შემოწმდა „ტოიოტა ჰაილუქსი"-ს მძღოლი ა.დ, რომელიც აღმოჩნდა ფხიზელ მდგომარეობაში. ასევე, გამოძიების მიერ მისგან ნიმუშის სახით აღებული იქნა სისხლი, რაზეც დაინიშნა შესაბამისი ექსპერტიზა. გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის  276-ე მუხლის მე-2 და მე-6 ნაწილებით მიმდინარეობს. საქმეზე ჩატარდა მთელი რიგი საგამოძიებო მოქმედებები, დაიკითხნენ მოწმეები, დანიშნულია სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზები, ასევე  ავტოტექნიკური და ავტოსაგზაო ექსპერტიზები,  ავტოსაგზაო შემთხვევის გამომწვევი მძაღოლის ბრალეულობის დასადგენად. ასევე ინტენსიურ რეჟიმში ტარდება ყველა საჭირო საგამოძიებო და საპროცესო ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ შენ და საქართველოს ისტორია

საქართველოს რომელი მეფე დასაჯეს სიკვდილით...

ტესტი _ ყველაზე, ყველაზე...

იცი თუ არა გეოგრაფია

ტესტი _ აქვს თუ არა თქვენს ერუდიციას ფართო ჰორიზონტი

ეიფელის კოშკი ზაფხულში 15 სანტიმეტრით...

ტესტი _ რა არის გამოსახული ამ ისტორიულ ფოტოზე?

ისრაელის მიერ პალესტინის დაბომბვა თუ...

ტესტი _ როგორ იცნობ საქართველოს ისტორიას

სად დაამარცხა თამარ მეფემ რუმის...

ტესტი _ რა გახსოვს სკოლიდან?

გამოქვაბულში ქვევიდან ზევით აღმართულ წარმონაქმნებს...

კარმიდამო ჩემი

"შერეული მეურნეობა მცირემიწიანთათვის საუკეთესო გამოსავალია"

შოთა მახარაძე ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის, სოფელ...

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...