ბესო მჟავანაძე: "ორ წელიწადში მექნება ელიტარული, ძველი გურული ვაზის ჯიშები"

კარმიდამო ჩემი

ბესო მჟავანაძე: "ორ წელიწადში მექნება ელიტარული, ძველი გურული ვაზის ჯიშები"

25 აგვ. 2011, 07:40:18
დღევანდელი ნომრის სტუმარი, ბესო მჟავანაძე ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლიხაურში სოფლის მეურნეობას მარტო უმკლავდება. ყოველი დილა მისთვის ექვს საათზე იწყება და გვიანობამდე თავის კარმიდამოში შრომობს. თუ ადრე არავითარი შეხება არ ჰქონდა სოფლის ცხოვრებასთან, ახლა პირიქით _ უნდა, რომ ყველაზე შემოსავლიანი და ლამაზი კარმიდამო ჰქონდეს მისი თქმით, ადრე, სადაც ახლა საყანე ფართობი და სხვადასხვა კულტურა აქვს გაშენებული, ჩაის გავერანებული პლატანციები იყო. ბატონი ბესო, ორგანიკას გამოყენების დიდი გულშემატკივარია.

1974 წელს, საქართველოს სასოფლო სამეურნეო ინსტიტუტის აგრონომიული ფაკულტეტის (სპეციალობა _ მცენარეთა დაცვა) დამთავრების შემდეგ, მუშაობა ერთ-ერთ კოლმეურნეობაში ბრიგადირის მოადგილედ, მცენარეთა დაცვის (წამლობის) დარგში დაიწყო.

_ ვმუშაობდი ოჩხამურისა და შემდეგ ქობულეთის მებოსტნეობის მეურნეობებში ენტომოლოგად. 1978-1982 წლებში ასპირანტად ანასეულის ჩაისა და სუბტროპიკული კულტურების კვლევით-სამეცნიერო ინსტიტუტში. 1991-1976 წლებში, ქ. ქობულეთის საკრებულოს თავმჯდომარედ, 1976-2003 წ.წ. აჭარის ენერგოკომპანიის აბონენტთა მომსახურების სამსახურის უფროსად, შემდეგ ქ. ქობულეთის ელ. ქსელების უბნის უფროსად. ვარდების რევოლუციისა და აჭარის რევოლუციის შემდეგ, ქობულეთის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მოადგილე ვიყავი და პრეზიდენტის მიერ რაიონებში დარიგებული ტრაქტორების ამხანაგობის თავმჯდომარე.

ოზურგეთში ჩამოსვლა მას შემდეგ გადავწყვიტე, რაც მამაჩემი გარდაიცვალა და კარმიდამო რჩებოდა უმეთვალყურეოდ _ ან უნდა გავერანებულიყო ან უნდა გაგვეყიდა. თავიდანვე, ახალგაზრდობაში ვიყავით წინააღმდეგი გაყიდვის, რადგან უნდა შეგვენარჩუნებინა ჩვენი მამა-პაპური ეზო-გარემო. პატარა აღარ ვარ, 62 წლის გავხდი, ვიფიქრე, სიბერეს გავატარებ სოფელში -მეთქი, მიწასთან მუშაობა მიყვარს, ამიტომ, გადმოვედი სოფელში.

_ დიდი ხნის განმავლობაში ვათვალიერებდი თქვენს კარმიდამოს, ეს ყველაფერი თქვენი აქ მოსვლის შემდგე გაკეთდა თუ მანამდე, მამათქვენმა გააკეთა?

_ სანამ მამაჩემი ჯანზე იყო, მუშაობდა. 84 წლის გარდაიცვალა, 75-77 წლამდე იმდენად ჯანზე იყო, რომ ხეხილს თვითონ კრეფდა ხეზე. 13 მეტრიდან გადმოვვარდი ერთხელ, საბედნიეროდ, გადავრჩი და იმის შემდეგ არ მიშვებდა ხეზე. ყოველ შაბათ-კვირას აქ ვიყავით, უფრო კოსმეტიკურ სამუშაოებს ვასწრებდი. ბოლო წლებში მამაჩემს აღარ შეეძლო. ბევრი რამე გადავაკეთე. საერთოდ, დასავლეთში, ხის ძირში მიარგავენ მცენარეს და შემდეგ, როდესაც არ გაიხარებს, ამბობენ, არ ივარგაო. თითოეულ მცენარეს ნიადაგის გარშემო, ისევე ზევით, მისი კვების არეალი აქვს. მაგალითად, ყანაში რომ მივდივართ, რატომ ვთოხნით, სიმინდის გვერდით რატომ ვჭრით ბალახს? ორი მცენარე ერთად დარგული, არ უშლის ხელს ერთმანეთს? იგივე ორგანიკაზე რომ ვისაუბროთ _ შარშან და წელსაც წაიღეს და შემდეგ მეუბნებოდნენ, არაფერი ეფექტი არ ქნა შენმა ორგანიკამო. ერთხელ ვთხოვე, ენახვებინათ ის მცენარეები, რომლებსაც ორგანიკას მოახმარდნენ; მივედი და ვნახე, 20-30 სმ-სში დაურგავს, არ გაუთოხნია, ტოტები არ შეუტეხია, აგროწესები არ დაუცვია! ორგანიკა პანაცეა კი არ არის _ შეასხურე და შემოდგომაზე აიღე მოსავალი!

_ თქვენს კარმიდამოში ყველაფერზე ორგანიკას მოიხმართ?

_ დიახ, ყველაფერზე. ყვავილებზეც, წიწილებსაც ვასმევ... ყოველ კვირას რომ ჩამოდიოდა ჩემი მეუღლე სოფელში, გიჟდებოდა _ ასე მალე როგორ იზრდებიანო, წყალში ვურევ და ისე ვაძლევ. სხვათაშორის, ადამიანს შეუძლია მიირთვას, ნორმების ფარგლებში და წესების დაცვით, დისბაქტერიოზი თუ გაქვს, წმენდს კუჭს. ჩემს ძაღლსაც ყოველთვის 10-11 ლეკვი უჩნდებოდა; ორგანიკას მიღების შემდეგ, 15 ლეკვი შეეძინა! არ ვიცი, იქნებ ბუნებრივადაც მოხდა, მაგრამ ფაქტი ჯიუტია.

_ ვიცი, რომ ევროპიდან რამდენიმე ვაზის ჯიში შემოიტანეთ...

_ ხუთი სახის ვენახი მაქვს, დამყნილ-დარგული, ლაბორატორიაში გატარებული, ვირუსებისგან გაწმენდილი, ეს არის ალფოსო დე ვალიე, კარდინალ რიშელიე, იტალია მუსკატი, სულთანინი, საქიშმიშე და დალტიური.

_ საღვინე ჯიშების დარგვას არ აპირებთ?

_ ველოდები კალმებს შემოდგომაზე, "კარმიდამო ჩემის" რესპონდენტები _ სოსო ხინთიბიძე და ანდრო ვაშალომიძე ჩემი სტუმრები იყვნენ და ისინი მეხმარებიან ამ საკითხის მოგვარებაში. საგურამოში არის დიდი სარგავ-სანერგე მეურნეობა _ მსოფლიოში რაც ვაზის და ხეხილის ნერგი არსებობს, იქ არის, იქ აგროვებენ, ამრავლებენ და აჯიშებენ... ექვსი ჯიშის ხეხილი მაქვს წამოღებული საგურამოს მეურნეობიდან. ევროპული ჯიშებიდან, ეს არის ვაშლი, ბალი, ატამი, ქლიავი, ჭერამი და ბია. შემოდგომაზე ვაპირებ ძველი გურული ჯიშების გამრავლებას _ კლარჯული, კამური, საკმიელა, ჩხავერი.

_ გურული ვაზის პოპულარიზაცია აქამდე რატომ არ ხდებოდა?

_ იყო ადრე უცხოეთში ქართული ღვინო ისე პოპულარული, როგორც ახლა არის?! არ იყო. ყველაფერი დაღუპა ადესამ, უშრომელს რომ ეძახიან. 1945-50 წლებში გურიაში, დაახლოებით, 50 გურული ჯიშის ვაზი მოჰყავდათ. შემდეგ, 1960 წლამდე, 95% ცოლიკაური შემოვიდა, მაგრამ იმ ცოლიკაურს მოვლა და პატრონობა სჭირდება, ხანდახან 7-8-ჯერ შეწამვლა უნდა, ცოტა შრომატევადია; სამაგიეროდ, შედეგს მიიღებ... გამოჩნდა ეს ადესა, ჩაენაცვლა სხვა ვაზის ჯიშებს, გაუშვეს ეს ადესა თხემლაზე და გააფუჭა საქმე.

მე ორ წელიწადში ადესა, ნოე, ჭეიშვილი არ მექნება _ მექნება ელიტარული, ძველი გურული ვაზის ჯიშები, რომელსაც მოვუვლი.

_ ბევრი ისეთი მცენარე ვნახე თქვენს კარმიდამოში, რომელსაც გურიაში იშვიათად წააწყდებით.

_ მომყავს საზამთრო, ნესვი, ავოკადო, არაქისი... მაქვს ჯონჯოლის ხე, პავლონია, ყვავილები.

_ ამ ყველაფრის მოვლა-პატრონობა არ გიძნელდებათ?

_ საღამოს ძალიან დაღლილი შევდივარ სახლში, მაგრამ ძლიერ ესთეტიურ და მორალურ სიამოვნებას ვგრძნობ, რომ ყოველდღე ვმუშაობ... მამაჩემის სურათი ჰკიდია კედელზე, ერთ-ორ ჭიქა ღვინოს დავისხამ და მამაჩემს ვაბარებ ანგარიშს. სულ მეუბნებოდა, როდის მოვიშორებთ ამ ნაკვეთსო, რადგან ტურებით და გველებით იყო სავსე. ახლა კი ჩაის პლანტაციები ამოვძირკვე, მიწა სხვა კულტურებით დავტვირთე. შვილმა დამაფინანსა, მოვახერხე აკაციის ბოძებით შემოღობვა და ახლა ამ ნაკვეთს თვალისჩინივით ვუვლი.

_ ორგანიკაზე რას გვეტყოდით?

_ ყველას სიახლეს ხომ, გინდ ქალაქი იყოს თუ გინდ სოფელი, ეჭვის თვალით უყურებენ. ასე იყო მაშინ, როდესაც აზოტი შემოვიდა. მახსოვს, ბებიაჩემისგან გადმოცემული ისტორია, რომ ბაბუაჩემი მოდიოდა ქალაქიდან, ეს იმ დროს, როდესაც რეპრესიები გამეფებული იყო საქართველოში. მას დაუნახავს, თუ როგორ აყრიდა ყანას "მარილს"... მოვიდა და თქვა, რომ ეს რა ვნახე, ვიცნობ მაგ კაცს და უეჭველი დაიჭერდენ _ შუადღეზე მარილს აყრიდა სიმინდსო... თურმე, აზოტს აყრიდნენ ყანას. ასეთია ორგანიკაც. შარშან გამოვცადე ყველაფერზე, მიუხედავად იმისა, რომ რვა წელია აქვთ შექმნილი, მაგრამ ჩემი თვალით რომ დავინახე თუ რა შედეგი მოჰყვა, მას შემდეგ უფრო ვირწმუნე.

_ სექტემბერში, რაც უნდა გააკეთოთ, ამას არანაირი კავშირი არ აქვს სოფლის მეურნეობასთან, მსოფლიოს რეკორდი გინდათ დაამყაროთ...

_ რუსეთ-საქართველოს ომის დაწყებამდე, რიცხვი დათქმული იყო და უნდა დამემყარებინა რეკორდი, მაგრამ არ შედგა ქვეყანაში არსებული მდგომარეობის გამო. უნდა ჩამოსულიყვნენ, ერთ წლის შემდეგ თვითონ დამირეკეს და სექტემბერში ველოდებით, ვნახოთ, რა იქნება. ყურებით 50 კგ ტვირთის აწევას ვაპირებ. ასევე, ჩემს მანქანას გავათრევ ყურებით გარკვეულ მანძილზე.

_ და ბოლოს, ბატონო ბესო, როგორც გვითხრეს, თქვენ ბზის ჩუქურთმის თვითნასწავლი ოსტატი ბრძანდებით.

_ არ გადავაჭარბებ, თუ ვიტყვი, რომ ჩემი ბზით დაინტერესებაში ღვთის ძალა ურევია; სხვაგვარად ამის ახსნა შეუძლებელია. 1989 წლის გვიან გაზაფხულზე, რამდენიმე მეგობარი ავტომანქანით ხინოს მონასტრის ნაგრევებისა და წმინდა ადგილების მოსანახულებლად და მოსალოცად წავედით. საშინელი გზა იყო და ერთ ადგილას მანქანა ჯირკს წამოედო. როცა ვნახეთ, ბზის ასწლოვანი, პატარა მორი აღმოჩნდა. იმ მომენტში ჩემში უცნაური რამ მოხდა. საბარგულში ჩავდეთ და თან წამოვიღეთ. გზაში სულ ვფიქრობდი, რა უნდა გამეკეთებინა მისგან. როცა იგი დავამუშავე, პირველად ჩემს მეგობარ მერაბ ნემსაძეს გავენდე, მანაც მხარი დამიჭირა და ერთად დავიწყეთ ბზისგან წმინდა ნინოს ჯვრების კეთება. ეს საკმაოდ შრომატევადი საქმეა, მაგრამ ვფიქრობ, კარგად გამოგვივიდა. დღემდე 200-ზე მეტი ჯვარი მაქვს გაკეთებული და გაჩუქებული. ჩემს ნახელავ და ნაჩუქარ ჯვარს ატარებდა საქართველოს პირველი პრეზიდენტი ზვიად გამსახურდია, ჯვარი ასევე ვაჩუქე მიხეილ სააკაშვილს, ირაკლი ბათიაშვილს, ვანო მერაბიშვილს, კობა ხაბაზს და სხვა პირებს.

პირველი ხატი ბზისგან 1996 წელს გავაკეთე. როცა მასზე მუშაობა დავამთავრე, ყაზბეგში, მარიამობაზე გახლდით. ჩემი ნახელავი საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქს, ილია მეორეს ძალიან მოეწონა და აკურთხა კიდეც. ახლა ღმრთისმშობლის ხატი დავასრულე, რომელსაც კარგა ხანი ვქმნიდი.

"კარმიდამო ჩემი" წარმატებას უსურვებს ბატონ ბესოს და იმედს ვიტოვებთ, რომ ის არაერთხელ იქნება ჩვენი გაზეთის სტუმარი, ავტორი და დაგროვილ გამოცდილებას სხვებსაც გაუზიარებს.




 ახალი ამბები
  • ელისო კილაძე შსს-ში დაკითხვაზე იმყოფება"ქრონიკა +"-ის მთავარი რედაქტორი ელისო კილაძე შსს-ში დაკითხვაზე იმყოფება. ამის შესახებ ინფორმაცია კილაძემ სოციალურ ქსელში გაავრცელა. „შვებულების პირველი დღე და 13:00 გამოკითხვა შს სამინისტროში.(ორთაჭალა) თამარ ბაჩალიაშვილის საქმე!“_ წერს ის ... ...
  • როგორ უნდა მოიქცეთ, თუ მოულოდნელად ძლიერი ჭექა-ქუხილი დაიწყომეხის დაცემის შედეგად მსოფლიოში ყოველწლიურად დაახლოებით 24 ათასი ადამიანი იღუპება. რა არის ის აუცილებელი წესები, რომლებიც ასეთ დროს უნდა დავიცვათ?  სასწრაფოდ იპოვეთ თავშესაფარი!  პირველ რიგში, უნდა იცოდეთ ჭექა-ქუხილი საფრთხეს როდის წარმოადგენს. ამისათვის გაელვებასა და ჭექა-ქუხილს შორის დრო უნდა დაითვალოთ. თუ ეს შუალედი 10 წამზე ნაკლებია, მაშინ მეხი თქვენგან დაახლოებით 3 კილომეტრით არის დაშორებული. თუ შუალედი სამ წამზე ნაკლებია, უკვე მოვლენის ეპიცენტრში იმყოფებით და დაუყოვნებლივ უნდა იმოქმედოთ. ადრე ითვლდებოდა, რომ ასეთ სიტუაციაში ყველაზე საშიში მუხა იყო, თუმცა დღეს უკვე ეს მოსაზრება მითად იქცა. ამის სანაცვლოდ უნდა გახსოდეთ, რომ ჭექა-ქუხილის დროს ხის ქვეშ დგომა საერთოდ არ შეიძლება. ეს განსაკუთრებით ეხება განცალკევებით მდგომ ხეებს, რადგან მეხი მაღალ საგნებს ეტანება. შესაბამისად, ელვისა და ჭექა-ქუხილის დროს უნდა ერიდოთ სწორედ ისეთ ადგილებს, როგორიც არის მაღალი ხეები, ტყის განაპირა ნაწილები, ელექტროგადამცემი ბოძები და სხვ. მსგავსი ობიექტებისგან მინიმალური დისტანცია 10 მეტრს უნდა შეადგენდეს. უფრო საიმედოა ახალგაზრდა ბუჩქებში ყოფნა. ჭექა-ქუხილის დროს, პირველ რიგში, ახლოს მდებარე ნებისმიერ შენობას უნდა შეაფაროთ თავი. სახლის გარდა ეს შეიძლება იყოს მაღაზია, პავილიონი ან სხვა რაიმე დაწესებულება. უკიდურეს შემთხვევაში შეგიძლიათ საზოგადოებრივი ტრანსპორტის გაჩერებას შეაფაროთ თავი, მაგრამ მის კედლებს არ შეეხოთ. თავშესაფრის ძებნის დროს ქოლგას ნუ გახსნით. საჭესთან ვარ. რა ვქნა? ჭექა-ქუხილის დროს ერთ-ერთი ყველაზე საიმედო თავშესაფარი არის მანქანა. თუ უამინდობამ ავტომობილის მართვის დროს მოგისწროთ, გაჩერდით ხეებისა და ელექტროგადამცემი ბოძებისგან მოშორებით, გამორთეთ ძრავა, დახურეთ ფანჯრები. სანამ წვიმს, მანქანის კარის ლითონთან შეხება საშიშია. მაშინაც კი, თუ ავტომობილს მეხი დაეცემა, ის კორპუსის ზედაპირს გაივლის და სველი საბურავების მეშვეობით ნიადაგში ჩავა.  ველოსიპედისტებმა და მოტოციკლეტისტებმა მოძრაობა დაუყოვნებლივ უნდა შეაჩერონ, შეეცადონ უახლოეს შენობაში დაიმალონ ან სხვა უსაფრთხო ადგილი იპოვონ. თუ მიმდებარედ ასეთი არაფერია, უნდა ჩაიმუხლოთ და მუხლებზე ხელები შემოიჭდოთ. უმჯობესია, ეს მოხდეს ასფალტზე და აუცილებლად ველოსიპედიდან ან მოტოციკლეტიდან, სულ ცოტა, 5 მეტრის დაშორებით. ექსპერტები კარვებში მყოფ მოლაშქრეებს ურჩევენ, სანამ ჭექა-ქუხილია, მანქანებში გადაინაცვლონ. თუ საკუთარი ავტომობილით არ ხართ, დახმარება სხვებს სთხოვეთ. ჭექა-ქუხილის დროს ყველაზე საშიში სპორტის სახეობებია გოლფი და ცხენოსნობა, რაც ყოველივე ზემოთქმულიდან გამომდინარე, განსაკუთრებულ ახსნას არ საჭიროებს.  თუ ჭექა-ქუხილმა მოგისწროთ დასახლებული პუნქტიდან მოშორებით, სადაც ვერანაირ ნაგებობას ვერ პოულობთ, რაც შეიძლება დაბლობი და ჩავარდნილი ადგილი უნდა იპოვოთ. წინასწარ მოიშორეთ მეტალის ყველა ნივთი და სულ ცოტა, 5 მეტრის რადიუსში დადეთ. არავითარ შემთხვევაში არ დაწვეთ მიწაზე. სადმე ახლომახლო მეხი თუ დაეცა, ეს საფრთხეს გაზრდის. თუ ასეთ სიტუაციაში რამდენიმე ადამიანი ერთად აღმოჩნდით, აუცილებელია, ჯგუფი დაიშალოს. თანამგზავრებს შორის დისტანცია, სულ ცოტა, 1 მეტრი, უკეთეს შემთხვევაში კი 3 მეტრი უნდა იყოს. მთაში შედარებით უსაფრთხო ადგილია კლდეებიდან რამდენიმემეტრიანი დაშორება. მართალია თუ არა, რომ ჭექა-ქუხილის დროს წყალში ყოფნა ძალიან საშიშია?  დიახ. ჭექა-ქუხილის დროს ყველაზე საშიში ადგილია წყალსაცავები და აუზები, სადაც მეხის დაცემის რადიუსი ას მეტრს აღწევს. ამიტომაც მოცურავეებმა წყალი დაუყოვნებლივ უნდა დატოვონ, როგორც კი მოსალოდნელი ჭექა-ქუხილის ნიშნები გამოჩნდება. კატარღები, ნავები, იახტები რაც შეიძლება სწრაფად უნდა მიმართოთ ხმელეთისკენ, ბორტზე მყოფებმა კი ლითონის საგნებისა და ანძებისგან თავი შორს უნდა დაიჭირონ და რაც შეიძლება დაბლა დასხდნენ.  სხვათა შორის, სველი ტანსაცმელი კარგი ელექტროგამტარია. ასე რომ, ზოგჯერ ახალომახლო მეხის დაცემის შემთხვევაშიც კი მის შედეგს ამსუბუქებს. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ამით სასიკვდილო დაზიანების თავიდან არიდება შეგიძლიათ. კვამლის წყარო დაახშეთ! კერძო სახლსა თუ აბაზანაში ანთებული ღუმელი საშიშროებას წარმოადგენს. ამის მიზეზი არის ის, რომ ბუხრიდან გამოსულ კვამლს მაღალი ელექტროგამტარობა ახასიათებს. ამიტომაც ცეცხლი უნდა ჩააქროთ. გათიშეთ მობილური ტელეფონი! დანამდვილებით არ არის ცნობილი, ზრდის თუ არა ჩართული მობილური ტელეფონი მეხის დაცემის ალბათობას, მაგრამ ექსპერიმენტის ჩატარება ნამდვილად არ ღირს. რაც შეეხება სახლის ტელეფონს, უმჯობესია ის ქსელიდან გათიშოთ, თქვენ კი სადენებისა და ჩამრთველებისგან შორს იყოთ. და ბოლოს, დაზარალებულს დახმარება აღმოუჩინეთ!  თუ თქვენს თანამგზავრს მეხი დაეცა, რა თქმა უნდა, დაუყოვნებლივ ექიმი უნდა გამოიძახოთ, მაგრამ მაშველების მოსვლამდე დრო არ დაკარგოთ. თუ დაზარალებულმა გონება დაკარგა, ზურგზე დააწვინეთ და თავი ცალ მხარეს მიუტრიალეთ, რათა ენამ სუნთქვაში ხელი არ შეუშალოს. კანის დაზიანებული ზედაპირი უნდა გაწმინდოთ და სუფთა ბინტით დაფაროთ. სასურველია, მას ტკივილგამაყუჩებელიც დაალევინოთ. თუ გულის მასაჟის გაკეთების გამოცდილება ან ცოდნა გაქვთ, მაშინ ექიმების მოსვლამდე საქმეს შეუდექით, რათა დაზარალებულს გულის რიტმი აღუდგეს. წყარო: ... ...
  • „ეს გახლავთ ისტორიული სკოლა"- განათლების მინისტრი ბახვშიგანათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის მინისტრი, მიხეილ ჩხენკელი გურიას ესტუმრა. მინისტრმა ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბახვში საჯარო სკოლის სარეაბილიტაციო სამუშაოები დაათვალიერა. „ეს გახლავთ ისტორიული სკოლა, რომელსაც არაერთი მამულიშვილი ჰყავს აღზრდილი. ძალიან მოხარული ვარ, რომ ბავშვები ახალ სასწავლო წელს შეხვდებიან განახლებულ შენობაში, სადაც ყველა პირობა იქნება შექმნილი მათი სწავლისთვის“,_ განაცხადა ჩხენკელმა. სსიპ წმინდა გაბრიელ ეპისკოპოსის სახელობის სოფელ ბახვის საჯარო სკოლაში ამჟამად სარეაბილიტაციო სამუშაოები მიმდინარეობს, რომელიც ითვალისწინებს სკოლის შენობის სრულ განახლებას – შენობის გადახურვას, ეზოს შემოღობვას, გათბობის სისტემის დამონტაჟებას, საკლასო ოთახების, სპორტული დარბაზის, დერეფნების შეკეთებასა და სველი წერტილების მოწყობას. ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულების განახლების პროცესი ახალი სასწავლო წლისთვის დასრულდება. ცნობისთვის, სოფელ ბახვის სკოლა იმერეთის ეპისკოპოსის გაბრიელ ქიქოძის მიერ 1870 წელს დაარსდა და დღემდე მის სახელს ატარებს. ახლანდელი შენობა 1934 წელს აშენდა და იგი 700 მოსწავლეზეა გათვლილი. ამჟამად სკოლაში 120 მოსწავლე ... ...
  • გორში თიბისის დახმარებით მარწყვის სათბურები გაშენდება (R)ფერმერი რამაზ ყაყიტაშვილი გორის რაიონის სოფელ გარეჯვარში მარწყვის სათბურების  მფლობელია. თიბისის მხარდაჭერით ფერმერი მეურნეობას მნიშვნელოვნად აფართოებს და მეზობელ სოფელ რეხაში 15-მდე ახალ სათბურს აშენებს. შეღავათიანი აგროკრედიტით და პროგრამაში „დანერგე მომავალი“ მონაწილეობით ფერმერი ბაღების გაშენებას სოფელ კარალეთშიც აპირებს - 3 ჰა ფართობზე ჟოლოს, ხოლო 1 ჰა ფართობზე მსხლის ნერგების დარგვა იგეგმება. „ჩემი ამოცანაა, როგორც ფერმერის მაქსიმალურად ბიოპროდუქტი მივიღო და შევთავაზო ბაზარს, რადგან მოთხოვნა უფრო და უფრო იზრდება ნატურალურ და ბიოლოგიურად სუფთა პროდუქტებზე. ბიზნესის განვითარებასაც ამ მიმართულებით ვგეგმავ,” - ამბობს ფერმერი რამაზ ყაყიტაშვილი. მარწყვის ჯიში, რომელიც აქ არის გაშენებული, თურქეთში გამოიყვანეს ალბიონისა და სან-ანდრეასის შეჯვარების შედეგად. ახალი ჯიშის მარწყვი პირველად სწორედ გორის რაიონში დაირგო და როგორც ფერმერი ამბობს, ძალიან გაამართლა. „ჩვენი მარწყვი თითქმის მთელი წლის განმავლობაში მსხმოიარეა, მხოლოდ 3-დან 3 თვენახევარი ისვენებს, ისიც ზამთრის პერიოდში. ერთი ნერგი 800 გრამიდან 1 კილოგრამამდე მარწყვს გვაძლევს,“ - ამბობს ფერმერი. პროდუქციის რეალიზაციას მთლიანად ქართულ ბაზარზე ახდენს, ერთი კილოგრამი მარწყვის საბითუმო ფასი 10 ლარია. მომავალში ბიზნესის გაფართოებასთან ერთად, დასაფასოებელი დანადგარების შეძენასაც აპირებს, რომ ბიოლოგიურად სუფთა მარწყვის თუ სხვა ხილის საცალო გაყიდვებიც შეძლოს. ახლა მარწყვის სათბურებში ნერგების გამოყვანა მიმდინარეობს, რამაზ ყაყიტაშვილი ამბობს, რომ პანდემიის პერიოდში ნერგების შემოტანა შეფერხდა, ამიტომაც თავად გადაწყვიტა მათი გამოყვანა. ... ...
  • "როგორც იყო აქამდე, ისეა ახლაც" _ სეტყვა ბახმაროშიბოლო დღეებია, უამინდობაა გურიაში. გუშინ და გუშინწინ სეტყვა იყო ბახმაროში. "გურია ნიუსი" დაინტერესდა, შეუქმნა თუ არა უამინდობამ პრობლემები კურორტის დამსვენებლებს და ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის ბახმაროს ადმინისტრაციული ერთეულის წარმომადგენელს, დავით ჟღენტს დავუკავშირდით. როგორც დავით ჟღენტმა გვითხრა, უამინდობას კურორტისთვის პრობლემები არ შეუქმნია. "სეტყვას და უამინდობას პრობლემები არ შეუქმნია დამსვენებლებისთვის. შუქიც და წყალიც ისეა, როგორც იყო აქამდე. ჩვენთვის დახმარების სათხოვნელად არავის მოუმართავს", _ გვითხრა დავით ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ როგორ იცნობ საქართველოს ისტორიას

სად დაამარცხა თამარ მეფემ რუმის...

ტესტი _ რამდენად ერკვევი სხვადასხვა სფეროში

რომელია ყველაზე პატარა სახელმწიფო მსოფლიოში?

ტესტი _ როგორ იცნობ გარე სამყაროს?

რომელ ცხოველს შეუძლია უწყლოდ გაძლება...

ტესტი _ რა არის გამოსახული ამ ისტორიულ ფოტოზე?

ისრაელის მიერ პალესტინის დაბომბვა თუ...

ტესტი _ იცი თუ არა ფეხბურთის ისტორია

ვის გაუტანა 1986 წელს მარადონამ...

ტესტი _ იცნობ თუ არა ქართულ მხატვრობას?

გამოიცანი, ვისია ეს ნახატი

კარმიდამო ჩემი

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...

სოკოს სალათი შებოლილი ქათმის ხორცით

ეს უგემრიელესი სალათი უნდა მოვამზადოთ...