200 წლის ქვევრების ირგვლივ აყვავებული კარმიდამო

კარმიდამო ჩემი

200 წლის ქვევრების ირგვლივ აყვავებული კარმიდამო

2016 ნოე 7 00:34:53

ჩვენი რესპონდენტი 72 წლის ჭარმაგი კაცია _ ზურაბ ფიჩხაძე, ბრგე აღნაგობის, მოძრავი და სხარტი მოსაუბრე.

უზარმაზარ კარმიდამოში, სადაც სხვა შემთხვევაში სამი ოჯახიც თავისუფლად დაეტევა, ვაზის ტალავერის წრეები თავბრუს გახვევს. ზემოდან ვენახის ხლართები, დაბლა ყვავილების გაზონები და ბილიკების უთვალავი ხვეულები. შუაში მარანი უზარმაზარი ქვევრებით, რომელთა მხოლოდ თავსახურავები მოჩანს და თუ შიგ ჩაიხედავ, უცებ შეგეშინდება კიდეც _ სიღრმეს დაკვირვებით უნდა ჩახედო და სიბნელეს თვალი შეაჩვიო, რომ ფსკერის დანახვის ცნობისმოყვარეობა, დაიკმაყოფილო.

_ ჩემი წინაპარი აქ, 250 წლის წინ, მამია გურიელმა (მესამემ) ჩამოიყვანა. ეს ისტორია ჩემმა ბაბუამ საგანგებოდ შემოინახა და მეც სულ ვუყვები ჩემს შვილებს და შვილიშვილებს, რომ საშვილთაშვილოდ ახსოვდეთ....

მამია გურიელს ქუთაისის მხარეში ყოფნისას უნახავს წარმოსადეგი ვაჟკაცი, კარგი მეღვინე და თამადა. მოწონებია ურთიერთობისას და უთქვამს, წამოდი გურიაში, მიწას მოგცემ, გაუძეხი მეურნეობას და გვერდითაც დამიდექიო. ბევრი ძმები ყოფილან და მართლაც, წამოჰყოლია ეს ერთი. გურიაში შემოსულებს აქ, ამ წყაროსთან შეუსვენიათ, _ ჩვენს რესპონდენტს კარმიდამოს განაპირას მოჩუხჩუხე წყაროსთან მივყავარ, _ ჩემს შორეულ წინაპარს უთხოვია გურიელისთვის, ამ წყაროსთან დავსახლდები, თუ ნებას დამრთავო. თანხმობაც მაშინვე მიუღია. მას შემდეგ, სულ ცოტა, ორი საუკუნე და კიდევ ნახევარია გასული. ჩემს წინაპრებს უპირველეს საქმედ მევენახეობა დაუსახავთ. ქვევრების ისტორია დაზუსტებით არ ვიცი, თუ საიდან ჩამოიტანეს. ვიცი ის, რომ ჩემი ბაბუის მამის ჩაყრილია და უფრო ადრეულიც...

ზურაბ ფიჩხაძეს საგანგებოდ შერჩეული ყურძნის ჯიშების ზვარი არ აქვს. რაც აქვს, საგანგებოდ მოვლილი და ნასათუთევია. ამბობს კიდეც, უმეტესად სტიქიურად ვშრომობ, ბიზნესის კეთებაზე არ მიფიქრია, მთავარ საქმედ მიმაჩნდა, კარმიდამო მქონოდა ზღაპრულად მოწყობილი, ქვევრებში ღვინო და სახლში პურმარილი ყოფილიყო უხვად, თუმცა, ახლა დროება შეიცვალა და შვილებმა უნდა იფიქრონ, ამ ბაზისზე კარგი ზედნაშენის შექმნა, რაც ბიზნესსაქმიანობას ეხებაო.

ზურაბ ფიჩხაძე სპეციალობით აგრონომია და თავიდანვე ესეც უწყობდა ხელს, საკარმიდამო შრომა საჩვენებელ საქმედ ექცია. მეუღლეზე, ნათელა გვრიტიშვილზე, ნიშანდობლივი მიმართულებით საუბრობს _ თბილისელია, 25 წლისანი დავქორწინდით, აქაურ ჰავას დღემდე ვერ ეგუება, თუმცა, ჩემთვის თავდადებულია და დღემდე შესაშური ერთგულებით მიდგას გვერდით, რაც ყვავილნარს ხედავთ, შინ და გარეთ, მისი შემოქმედებააო.

ქალბატონი ნათელა გვრიტიშვილი სიტყვაძუნწი მოსაუბრეა. სევდა იკითხება თითოეულ სიტყვაში _ ცას ასცქერის და დანანებით ამბობს, ატმოსფერო დაბინძურებულია, ხილი დაუმწიფებლად ლპება და ცვივა, ადრე ასე ნამდვილად არ იყო. გარემოზე ისეთი ზრუნვაა საჭირო, მგონი, ეს ჯერ არ გაუცნობიერებია ადამიანთა მოდგმას და ერთი შეხედვით რომ საქმიანობა ჰქვია, მაინც ზერელე ფაციფუცი მგონიაო, _ ამბობს.

ბუნებაზე, ზოგადად ჰაერის, წყლის და მიწის დაბინძურებაზე მოსაუბრე ცოლქმარს, აშკარაა, გულის სიღრმემდე აწუხებთ დაბინძურებული გარემო, რთული ეკოლოგიური მდგომარეობა. უფრო მეტად კი იმაზე საუბრობენ ტკივილით, რატომ არ აწუხებს ეს პრობლემა ადამიანთა უმრავლესობას...

კივის ხეივანს გვაჩვენებს ჩვენი მასპინძელი, თუმცა, წელს, როგორც ყველგან, ძალიან ცოტა ასხია და ნაჩვევი 2 ტონამდე მოსავლიდან, 50 კილოგრამს თუ მოკრეფს. არ ნერვიულობს _ ამინდია და ბუნება, სამომავლოდ მოისხამს, ოჯახის სამყოფი მაინც იქნებაო, _ ამბობს. თხილის პლანტაციის შეწამვლა-განახლებაზე კი წელს სერიოზულად ფიქრობს.

_ საშიში მავნებელი მომძლავრდა _ კვირტის ტკიპას თუ არ ვებრძოლეთ, მალე ამერიკული პეპლის როლს იკისრებს ჩვენს სათხილეებში. მე რომ შევწამლე ან შევწამლავ, ეს არ კმარა _ სამეზობლომ, მთელმა სამეურნეო სამყარომ უნდა იკისროს ერთიანი ბრძოლა, ვისაც კი თხილის კულტურა აქვს მამულში და სამომავლოდ სურს მისი გაძლიერება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, წარმოუდგენელი საშიშროება მოგვადგა კარს _ თხილი ნადგურდება ფოთლიან-ძირიან-ნაყოფიანად. წელს მოსავლის მეხუთედია ყველგან, თან ხარისხი დაცემულია. გატეხავ ათ კაკალს და თითქმის ათივე დამპალი ან ლპობაშეპარულია, გარედან კი საღი გეგონება. ამ შემოდგომიდანვე უნდა განოყიერდეს თხილის ფართობები აზოტის, ფოსფორის და კალიუმის ნარევით, ნაკელით, გამოიჭრას ნორმების დაცვით და შეიწამლოს ადრე გაზაფხულზე. სრული მობილიზაციაა საჭირო თხილის ირგვლივ, აგერ-ეგერ გაკეთებული საქმე არ ვარგა, აგერაა შედეგი! _ გვაფრთხილებს ბატონი ზურაბი და გვირჩევს, მისი ხმაც მივაწვდინოთ თითოეულ მეურნეს, ვისაც თხილის კულტურაზე გული შეტკივა.

ფიჩხაძეებს საყანე ფართობიც აქვთ, სიმინდის მოსავალს მხოლოდ შინაური ფრინველისთვის და ოჯახში საკვებად მოხმარებისთვის იწევენ. ყიდვა არ სჭირდებათ და ამითაც კმაყოფილი არიან.

კარმიდამოს განაპირას თხმელის დიდი ტყეა, იქვე მოჩუხჩუხე წყაროს ირგვლივ სხვადასხვა დეკორაციებია განლაგებული, ღიად ჩანს სულიერი თუ უსულო ბუნების ჰარმონიული შერწყმა _ ქვისა და წნელის ღობეებში ჩასმული მინიქვევრები, ლიანების ჯიშის ყვავილების წრეები და ბილიკების სწორი თუ კლაკნილი ხაზები, რომლებსაც ვრცელ კარმიდამოში ყველა კუთხესთან მივყავართ. ქოთნის თუ მინდვრის ყვავილების სიმრავლეს თუ თვალს მოვავლებთ, დავრწმუნდებით, რომ მეტი რომ არაფერი აკეთოს, ერთი ქალბატონი მხოლოდ ამ ბაღნარის მოვლას სჭირდება. კარმიდამოში განსაკუთრებით ჭარბობს ცინიებისა და ასტრების ნაირფერი ჯიშები, ყველა ერთად აყვავებულა და ცოცხალ ხალიჩად უქცევიათ ფიჩხაძეების ეზო-კარი. საოცრებაა, განწყობის ნამდვილი სათავე და სტიმული!

ოჯახის უფროსი შვილებზე გვესაუბრება. ქალ-ვაჟი ჰყავს, ბიჭი დღეისთვის თბილისში მუშაობს, თუმცა, დიდი იმედი მაქვს, რომ საბოლოოდ აქ დაბრუნდება, ქალიშვილი კი პროფესიით მხატვარია და კარმიდამოს მშვენიერებაში მისი ხელიც ურევია, გვერდით გვიდგასო, ამბობს. ორი შვილიშვილის და ერთი შვილთაშვილის ბაბუაც არის და სურს, მეტი ჰყავდეს...

 ბოლოს ისევ საყვარელ მარანთან ვბრუნდებით _ ასეთია მისი სურვილი. ყველა ქვევრს სათითაოდ ხდის სახურავს და გვაჩვენებს 800, 600, 220, 180, 150 და 120-ლიტრიან ჭურებს, რომელთა დანიშნულება უფრო სამუზეუმოა. ამბობს, რომ ღვინო ერთხელ ჩაასხა. ხანგრძლივი რეცხვა სჭირდება, წარმოუდგენელი სისუფთავეა საჭირო, რომ ღვინისთვის გამოიყენო, ძირითადად საარაყე მასალისთვის ვიყენებ, ხილი ბევრია და არ ვაფუჭებ, ჩვენებურ არაყს რა სჯობს, ოჯახში მუდამ უნდა გქონდეს. რაც მთავარია, ყველა ქვევრი მრთელი, საგანგებოდ დაცული და მოვლილია, ჯერი კი შვილებსა და შვილიშვილებზეა, დღემდე რუდუნებით მოვლილს და ასე მოღწეულს ეპატრონონ და საკუთარი ხელიც დაატყონო, _ ამბობს ჩვენი მასპინძელი.

მარნის კართან ვემშვიდობებით ზურაბ ფიჩხაძეს. მადლობას გვიხდის და გვიბარებს, "ვაზის ქვეყანა ვართ, ჩემი "საბრძნილო" ადგილია, თუ დაწერთ, ამის თქმა არ დაგავიწყდეთ. თუმცა, თხილის კულტურის გადასარჩენად რომ ბრძოლაა საჭირო, ჩემი ხმა მიაწვდინეთ ჩემნაირებს და ჩემზე ჭკვიანებს, ერთად თუ არ გამოვიღვიძეთ, ამერიკულ პეპელაზე უარესი საშიშროება მოგვადგა,-თქო, უთხარით ხალხს".

თხოვნას ვუსრულებთ ბატონ ზურაბ ფიჩხაძეს, თავდაუზოგავად მშრომელ კაცს, საქმის და საკუთარი თუ საქვეყნო სატკივარის გულწრფელ გულშემატკივარს.




 ახალი ამბები
  • მეოთხე წამლობა თხილის გადასარჩენად (R)უკვე დაიწყეს ფერმერებმა რიგით მეოთხე წამლობა და თხილის შესაწამლი სამუშაოებისთვის ბაღებში გავიდნენ. მესამე წამლობიდან 10-15 დღის შემდეგ პერიოდში ფერმერები მეოთხე შეწამვლის სამუშაოებს ატარებენ.  ეს წამლობა მავნებლებსა და სოკოვან დაავადებებზე ტარდება. ჰექტარზე გათვალისწინებულ 800 ლიტრ სამუშაო ხსნარში საჭიროა 300-300 მილიგრამი შესაწამლი პრეპარატების გახსნა. ამ შემთხვევაში რეკომენდებულია ლამბდაციჰალოტრინისა და პენკონაზოლის მოქმედი ნივთიერების პრეპარატების გაზავება სამუშაო ხსნარში.  ზაფხულის სეზონიდან გამომდინარე, მნიშვნელოვანია ზუსტად დავიცვათ ტემპერატურის რეჟიმი. შეწამვლა ან დილას, ნამის შეშრობის შემდეგ ან საღამოს მაშინ უნდა ჩატარდეს, როდესაც ტემპერატურა 28 გრადუსს ჩამოსცდება.  თხილის მწარმოებელთ ასოციაციაში აგრონომ კონსულტანტები მზად არიან მისცენ რეკომენდაცია და უპასუხონ ფერმერების ყველა შეკითხვას. ვინაიდან ასოციაციისა და ფერმერების ერთობლივი შრომის შედეგად უნდა მივიდეთ იმ მთავარ მიზნამდე - რასაც მაღალი ხარისხის თხილი სმოსავლის მიღება ჰქვია.  თხილის გადარჩენის პროექტის ფარგლებში 15 000 მდე ფერმერია გაწევრიანებული. მათ დაურიგდათ თხილის შესაწამლი აპარატები და სეზონის განმავლობაში 7 გეგმიური შეწამვლის ფარგლებში ასოციაციის მხრიდან მათ შეუძლიათ ნებისმიერი საჭირო ინფორმაცია მიიღონ. ... ...
  • გია ვოლსკი: უნდა ვიფიქროთ და არ დავასხათ წყალი რუსეთის წისქვილზე"უნდა ვიფიქროთ და არ დავასხათ წყალი იმ წისქვილზე, რომელიც რუსეთმა ააშენა გონივრულად.– ამის შესახებ პარლამენტის ვიცესპიკერმა, გია ვოლსკიმ პარლამენტში დღეს განვითარებულ მოვლენებზე საუბრისას განაცხადა. გია ვოლსკის განმარტებით, ამ ფაქტზე მეტი დაფიქრება და ანალიზია საჭირო. „პირდაპირ ვიტყვი, ეს იყო პროვოკაცია, მაგრამ როგორ მოხდა, ამასთან დაკავშირებით მეტი დაფიქრება და ანალიზი გვმართებს, ვიდრე ბრტყელ-ბრტყელი განცხადებები. საზოგადოების დიდი თუ პატარა ნაწილი აღშფოთებულია, ამას არ აქვს მნიშვნელობა. არის მეორე ნაწილი, რომელიც ხელისუფლებას არ ადანაშაულებს, ვიღაც აქციას მართავს, მაგრამ ეს არ არის აუცილებლად იმის ინდიკატორი, რომ მართლაც ხელისუფლება გამოვიყვანოთ დამნაშავედ და რუსეთის წისქვილზე დავასხათ უფრო მეტი წყალი“, – განაცხადა გია ვოლსკიმ. დღეს პარლამენტის სპიკერისთვის განკუთვნილი ადგილიდან, დელეგატებს ასამბლეის პრეზიდენტმა, რუსეთის დუმის კომუნისტური პარტიის წევრმა სერგეი გავრილოვმა მიმართა და "ქართული ოცნების" წევრ ზაქარია ქუცნაშვილს მოწვევისთვის მადლობა ... ...
  • მრცხვენია, ჩემი შვილის სურათს რომ შევხედო დღეს _ ოთხოზორიას დედაჩემი შვილის სურათს რომ შევხედო დღეს, იმისი მრცხვენია, - ასე ეხმაურება გიგა ოთხოზორიას დედა პარლამენტში ოკუპანტი ქვეყნის დეპუტატის სერგეი გავრილოვის ყოფნას და თავმჯდომარის ტრიბუნის დათმობას. "ჩვენი შვილების მკვლელების, ასეთი პატივისცემით მიღებით, სახელმწიფოს დაცვით გამოხატვით, შემდეგ ყველანაირად მათი უზრუნველყოფით დაკავებული მთავრობის, მე, მაგალითად, თუ მკითხავთ, არავის არ უნდა სჯეროდეს ამ ადამიანების. ყველაფერი როგორ შეიძლება, ფეხქვეშ გავთელოთ, უარი ვთქვათ იმ ბიჭების სახელის მოხსენებაზე, რომელებმაც თავიანთი საკუთარი სიცოცხლე გაწირეს სამშობლოს დასაცავად. უანგაროდ იბრძოდნენ ჩვენი ბიჭები. ჩემი შვილის სურათს რომ შევხედო დღეს, იმისი მრცხვენია, ასე იქნება, ალბათ, ყველა შვილ-მკვდარი დედა, რომლის შვილები სამშობლოს დასაცავად იბრძოდნენ. ჩვენმა მთავრობამ ის ბოლო ტოტი ჩამოჭრა, რომელ ტოტზეც იყვნენ ისინი ჩაბღაუჭებულები,“ - განაცხადა ოთხოზორიას ... ...
  • ზაქრო, იდიოტი მეგონე, მაგრამ ყოფილხარ პროვოკატორი და მოღალატე - ვასაძე ქუცნაშვილზეზაქრო, სულ იდიოტი მეგონე, მაგრამ ყოფილხარ პროვოკატორი და მოღალატე, – ეს განცხადება  საპარლამენტო უმრავლესობის წევრის  ზაქარია ქუცნაშვილის მისამართით ბიზნესმენმა  ლევან ვასაძემ გააკეთა „ზაქრო, სულ იდიოტი მეგონე, მაგრამ ყოფილხარ პროვოკატორი და მოღალატე. ბოდიში არ არის საკმარისი, ძმაო. წადი, წყალში გადავარდი ან გადადექი მაინც ... ...
  • „გადავცეთ ექსპონანტად ოკუპაციის მუზეუმს“_პოლიტოლოგი პარლამენტის თავმჯდომარის სკამზეპარლამენტის თავმჯდომარის სკამი, რომელზეც დღეს რუსი დეპუტატი  გავრილოვი იჯდა, მოგვიანებით   დარბაზიდან სკამი დარბაზიდან გამოიტანეს, შემდეგ კი სკამზე „რუსეთი ოკუპანტია“ წარწერები გააკეთეს. როგორც პოლიტოლოგმა სოსო ცინცაძემ „გურია ნიუსთან“ საუბრისას აღნიშნა, კარგი გამოსავალი იქნება თუ იმ სკამში პარლამენტის თავმჯდომარე აღარ ჩაჯდება და სკამს ექსპონანტად ოკუპაციის მუზეუმს გადასცემენ. „კარგი გამოსავალი იქნება, რომ ამ სავარძელში აღარ ჩაჯდეს პარლამენტის თავმჯდომარე და გადავცეთ ექსპონანტად ოკუპაციის მუზეუმს. წარწერით, რომ 2019 წლის 20 ივნისს ამ სავარძელში თავს მშვენივრად გრძნობდა რუსეთის დუმის დეპუტატი, რომელმაც ხმა მისცა ოსეთისა და აფხაზეთის ე.წ. დამოუკიდებლობას და რომელიც მონაწილეობდა საქართველოს წინააღმდეგ ომში“,_თქვა ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

პიტნის სამკურნალო თვისებები

ამ საოცრად სურნელოვანი და არომატული...

"ჩემი პატარა ვენეცია" მაქვს" _ რას საქმიანობს 80 წლის პურის...

ამირან პეშკოვი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ...

როგორ ვკვებოთ ქათამი, რომ საუკეთესო კვერცხი მოგვცეს

სოფლის პირობებში, როცა შინაურ ფრინველს...

"საქართველოში მოყვანილი მანდარინის ჩირი მსოფლიოში საუკეთესოა"

ოზურგეთში, სოფელ გურიანთაში მცხოვრები იუზა...

დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის საიდუმლო

ბრიტანელმა სწავლულებმა, შესაძლოა, გახსნან მეცნიერების...

ეკონომიური დიეტა

ამბობენ, სწორად შერჩეული რაციონი ძვირი...

რა რაოდენობის მარილი გვჭირდება დღეში

მარილი აუცილებელია, რომ ორგანიზმმა სწორად...

წიწიბურა წნევას არეგულირებს

წიწიბურა ადამიანისთვის ძალიან სასარგებლო და...
ზაფრანი

ეს დიეტა 99% - იან შედეგს იძლევა

ამ დიეტის დროს ერთ კვირაში...

ჩინური მედიცინის რჩევები

ძველი ჩინური მედიცინის მეცნიერულ შესწავლას,...

იაპონური სილამაზის საიდუმლო

გაიკეთეთ სახის და ტანის ნიღაბი,...

5 აკრძალული საკვები

იდეალური ფიგურა და ბრტყელი მუცელი...

10 პროდუქტი დაღლილობის წინააღმდეგ

შვრია _ შვრია შეიცავს მაგნიუმს,...

როგორ ვებრძოლოთ ღამით ჭამას

ეგრეთ წოდებული, "ღამის დიეტის" ავტორი...