200 წლის ქვევრების ირგვლივ აყვავებული კარმიდამო

კარმიდამო ჩემი

200 წლის ქვევრების ირგვლივ აყვავებული კარმიდამო

2016 ნოე 7 00:34:53

ჩვენი რესპონდენტი 72 წლის ჭარმაგი კაცია _ ზურაბ ფიჩხაძე, ბრგე აღნაგობის, მოძრავი და სხარტი მოსაუბრე.

უზარმაზარ კარმიდამოში, სადაც სხვა შემთხვევაში სამი ოჯახიც თავისუფლად დაეტევა, ვაზის ტალავერის წრეები თავბრუს გახვევს. ზემოდან ვენახის ხლართები, დაბლა ყვავილების გაზონები და ბილიკების უთვალავი ხვეულები. შუაში მარანი უზარმაზარი ქვევრებით, რომელთა მხოლოდ თავსახურავები მოჩანს და თუ შიგ ჩაიხედავ, უცებ შეგეშინდება კიდეც _ სიღრმეს დაკვირვებით უნდა ჩახედო და სიბნელეს თვალი შეაჩვიო, რომ ფსკერის დანახვის ცნობისმოყვარეობა, დაიკმაყოფილო.

_ ჩემი წინაპარი აქ, 250 წლის წინ, მამია გურიელმა (მესამემ) ჩამოიყვანა. ეს ისტორია ჩემმა ბაბუამ საგანგებოდ შემოინახა და მეც სულ ვუყვები ჩემს შვილებს და შვილიშვილებს, რომ საშვილთაშვილოდ ახსოვდეთ....

მამია გურიელს ქუთაისის მხარეში ყოფნისას უნახავს წარმოსადეგი ვაჟკაცი, კარგი მეღვინე და თამადა. მოწონებია ურთიერთობისას და უთქვამს, წამოდი გურიაში, მიწას მოგცემ, გაუძეხი მეურნეობას და გვერდითაც დამიდექიო. ბევრი ძმები ყოფილან და მართლაც, წამოჰყოლია ეს ერთი. გურიაში შემოსულებს აქ, ამ წყაროსთან შეუსვენიათ, _ ჩვენს რესპონდენტს კარმიდამოს განაპირას მოჩუხჩუხე წყაროსთან მივყავარ, _ ჩემს შორეულ წინაპარს უთხოვია გურიელისთვის, ამ წყაროსთან დავსახლდები, თუ ნებას დამრთავო. თანხმობაც მაშინვე მიუღია. მას შემდეგ, სულ ცოტა, ორი საუკუნე და კიდევ ნახევარია გასული. ჩემს წინაპრებს უპირველეს საქმედ მევენახეობა დაუსახავთ. ქვევრების ისტორია დაზუსტებით არ ვიცი, თუ საიდან ჩამოიტანეს. ვიცი ის, რომ ჩემი ბაბუის მამის ჩაყრილია და უფრო ადრეულიც...

ზურაბ ფიჩხაძეს საგანგებოდ შერჩეული ყურძნის ჯიშების ზვარი არ აქვს. რაც აქვს, საგანგებოდ მოვლილი და ნასათუთევია. ამბობს კიდეც, უმეტესად სტიქიურად ვშრომობ, ბიზნესის კეთებაზე არ მიფიქრია, მთავარ საქმედ მიმაჩნდა, კარმიდამო მქონოდა ზღაპრულად მოწყობილი, ქვევრებში ღვინო და სახლში პურმარილი ყოფილიყო უხვად, თუმცა, ახლა დროება შეიცვალა და შვილებმა უნდა იფიქრონ, ამ ბაზისზე კარგი ზედნაშენის შექმნა, რაც ბიზნესსაქმიანობას ეხებაო.

ზურაბ ფიჩხაძე სპეციალობით აგრონომია და თავიდანვე ესეც უწყობდა ხელს, საკარმიდამო შრომა საჩვენებელ საქმედ ექცია. მეუღლეზე, ნათელა გვრიტიშვილზე, ნიშანდობლივი მიმართულებით საუბრობს _ თბილისელია, 25 წლისანი დავქორწინდით, აქაურ ჰავას დღემდე ვერ ეგუება, თუმცა, ჩემთვის თავდადებულია და დღემდე შესაშური ერთგულებით მიდგას გვერდით, რაც ყვავილნარს ხედავთ, შინ და გარეთ, მისი შემოქმედებააო.

ქალბატონი ნათელა გვრიტიშვილი სიტყვაძუნწი მოსაუბრეა. სევდა იკითხება თითოეულ სიტყვაში _ ცას ასცქერის და დანანებით ამბობს, ატმოსფერო დაბინძურებულია, ხილი დაუმწიფებლად ლპება და ცვივა, ადრე ასე ნამდვილად არ იყო. გარემოზე ისეთი ზრუნვაა საჭირო, მგონი, ეს ჯერ არ გაუცნობიერებია ადამიანთა მოდგმას და ერთი შეხედვით რომ საქმიანობა ჰქვია, მაინც ზერელე ფაციფუცი მგონიაო, _ ამბობს.

ბუნებაზე, ზოგადად ჰაერის, წყლის და მიწის დაბინძურებაზე მოსაუბრე ცოლქმარს, აშკარაა, გულის სიღრმემდე აწუხებთ დაბინძურებული გარემო, რთული ეკოლოგიური მდგომარეობა. უფრო მეტად კი იმაზე საუბრობენ ტკივილით, რატომ არ აწუხებს ეს პრობლემა ადამიანთა უმრავლესობას...

კივის ხეივანს გვაჩვენებს ჩვენი მასპინძელი, თუმცა, წელს, როგორც ყველგან, ძალიან ცოტა ასხია და ნაჩვევი 2 ტონამდე მოსავლიდან, 50 კილოგრამს თუ მოკრეფს. არ ნერვიულობს _ ამინდია და ბუნება, სამომავლოდ მოისხამს, ოჯახის სამყოფი მაინც იქნებაო, _ ამბობს. თხილის პლანტაციის შეწამვლა-განახლებაზე კი წელს სერიოზულად ფიქრობს.

_ საშიში მავნებელი მომძლავრდა _ კვირტის ტკიპას თუ არ ვებრძოლეთ, მალე ამერიკული პეპლის როლს იკისრებს ჩვენს სათხილეებში. მე რომ შევწამლე ან შევწამლავ, ეს არ კმარა _ სამეზობლომ, მთელმა სამეურნეო სამყარომ უნდა იკისროს ერთიანი ბრძოლა, ვისაც კი თხილის კულტურა აქვს მამულში და სამომავლოდ სურს მისი გაძლიერება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, წარმოუდგენელი საშიშროება მოგვადგა კარს _ თხილი ნადგურდება ფოთლიან-ძირიან-ნაყოფიანად. წელს მოსავლის მეხუთედია ყველგან, თან ხარისხი დაცემულია. გატეხავ ათ კაკალს და თითქმის ათივე დამპალი ან ლპობაშეპარულია, გარედან კი საღი გეგონება. ამ შემოდგომიდანვე უნდა განოყიერდეს თხილის ფართობები აზოტის, ფოსფორის და კალიუმის ნარევით, ნაკელით, გამოიჭრას ნორმების დაცვით და შეიწამლოს ადრე გაზაფხულზე. სრული მობილიზაციაა საჭირო თხილის ირგვლივ, აგერ-ეგერ გაკეთებული საქმე არ ვარგა, აგერაა შედეგი! _ გვაფრთხილებს ბატონი ზურაბი და გვირჩევს, მისი ხმაც მივაწვდინოთ თითოეულ მეურნეს, ვისაც თხილის კულტურაზე გული შეტკივა.

ფიჩხაძეებს საყანე ფართობიც აქვთ, სიმინდის მოსავალს მხოლოდ შინაური ფრინველისთვის და ოჯახში საკვებად მოხმარებისთვის იწევენ. ყიდვა არ სჭირდებათ და ამითაც კმაყოფილი არიან.

კარმიდამოს განაპირას თხმელის დიდი ტყეა, იქვე მოჩუხჩუხე წყაროს ირგვლივ სხვადასხვა დეკორაციებია განლაგებული, ღიად ჩანს სულიერი თუ უსულო ბუნების ჰარმონიული შერწყმა _ ქვისა და წნელის ღობეებში ჩასმული მინიქვევრები, ლიანების ჯიშის ყვავილების წრეები და ბილიკების სწორი თუ კლაკნილი ხაზები, რომლებსაც ვრცელ კარმიდამოში ყველა კუთხესთან მივყავართ. ქოთნის თუ მინდვრის ყვავილების სიმრავლეს თუ თვალს მოვავლებთ, დავრწმუნდებით, რომ მეტი რომ არაფერი აკეთოს, ერთი ქალბატონი მხოლოდ ამ ბაღნარის მოვლას სჭირდება. კარმიდამოში განსაკუთრებით ჭარბობს ცინიებისა და ასტრების ნაირფერი ჯიშები, ყველა ერთად აყვავებულა და ცოცხალ ხალიჩად უქცევიათ ფიჩხაძეების ეზო-კარი. საოცრებაა, განწყობის ნამდვილი სათავე და სტიმული!

ოჯახის უფროსი შვილებზე გვესაუბრება. ქალ-ვაჟი ჰყავს, ბიჭი დღეისთვის თბილისში მუშაობს, თუმცა, დიდი იმედი მაქვს, რომ საბოლოოდ აქ დაბრუნდება, ქალიშვილი კი პროფესიით მხატვარია და კარმიდამოს მშვენიერებაში მისი ხელიც ურევია, გვერდით გვიდგასო, ამბობს. ორი შვილიშვილის და ერთი შვილთაშვილის ბაბუაც არის და სურს, მეტი ჰყავდეს...

 ბოლოს ისევ საყვარელ მარანთან ვბრუნდებით _ ასეთია მისი სურვილი. ყველა ქვევრს სათითაოდ ხდის სახურავს და გვაჩვენებს 800, 600, 220, 180, 150 და 120-ლიტრიან ჭურებს, რომელთა დანიშნულება უფრო სამუზეუმოა. ამბობს, რომ ღვინო ერთხელ ჩაასხა. ხანგრძლივი რეცხვა სჭირდება, წარმოუდგენელი სისუფთავეა საჭირო, რომ ღვინისთვის გამოიყენო, ძირითადად საარაყე მასალისთვის ვიყენებ, ხილი ბევრია და არ ვაფუჭებ, ჩვენებურ არაყს რა სჯობს, ოჯახში მუდამ უნდა გქონდეს. რაც მთავარია, ყველა ქვევრი მრთელი, საგანგებოდ დაცული და მოვლილია, ჯერი კი შვილებსა და შვილიშვილებზეა, დღემდე რუდუნებით მოვლილს და ასე მოღწეულს ეპატრონონ და საკუთარი ხელიც დაატყონო, _ ამბობს ჩვენი მასპინძელი.

მარნის კართან ვემშვიდობებით ზურაბ ფიჩხაძეს. მადლობას გვიხდის და გვიბარებს, "ვაზის ქვეყანა ვართ, ჩემი "საბრძნილო" ადგილია, თუ დაწერთ, ამის თქმა არ დაგავიწყდეთ. თუმცა, თხილის კულტურის გადასარჩენად რომ ბრძოლაა საჭირო, ჩემი ხმა მიაწვდინეთ ჩემნაირებს და ჩემზე ჭკვიანებს, ერთად თუ არ გამოვიღვიძეთ, ამერიკულ პეპელაზე უარესი საშიშროება მოგვადგა,-თქო, უთხარით ხალხს".

თხოვნას ვუსრულებთ ბატონ ზურაბ ფიჩხაძეს, თავდაუზოგავად მშრომელ კაცს, საქმის და საკუთარი თუ საქვეყნო სატკივარის გულწრფელ გულშემატკივარს.




 ახალი ამბები
  • ექიმი ვაჟა გაფრინდაშვილი ,,საზღვრის" გადაკვეთის ბრალდებას არ აღიარებსცხინვალის იზოლატორში მოთავსებული ექიმი ვაჟა გაფრინდაშვილი ,,საზღვრის" გადაკვეთას არ აღიარებს, - ინფორმაციას qartli.ge ავრცელებს. ამის შესახებ ყოფილი პატიმრები ყვებიან, რომლებიც 14 ნოემბერს დე-ფაქტო სამხრეთ ოსეთის სასამართლომ ჯარიმის სანაცვლოდ გაათავისუფლა. ყოფილმა პატიმრებმა ახალგორის იზოლატორში 3 დღე გაატარეს. ისინი 11 ნოემბერს დააკავეს, ხოლო ვაჟა გაფრინდაშვილი - 9 ნოემბერს. საქართველოს მოქალაქეები (სულ 4-ნი) ერთმანეთს საპატიმროში შეხვდნენ. 14 ნოემბერს 3 მოქალაქე ერგნეთის გამშვებ პუნქტზე საქართველოს ხელისუფლებას გადასცეს. 15 ნოემბერს ექიმებმა მოინახულეს. ,,პროფესიული საქმიანობიდან გამომდინარე მოგვიწია ცხინვალის იზოლატორიდან გათავისუფლებულ ადამიანებთან გასაუბრება. მათი თქმით, საქმე არის შემდეგში: ერთადერთ რამეს ითხოვენ ვაჟა გაფრინდაშვილისაგან - აღიაროს საზღვრის გადაკვეთა, რაზედაც ბატონი ვაჟა კატეგორიულ უარს აცხადებს და ამბობს, რომ იმყოფება საქართველოში, ქართულ მიწაზე. ვერ გაჭრა თურმე ვერც ქართველ თანასაკნელთა ხვეწნამ და შეგონებამ",  - აღნიშნავს ექიმი დავით ღვინიაშვილი. ყოფილმა პატიმრებმა qartli.ge- სთან საუბარში განაცხადეს, რომ ექიმი თავს კარგად ... ...
  • საქართველო ენერგეტიკაში კანონების მიღებას აგვიანებს - ევროპის ენერგოგაერთიანების გაფრთხილებასაქართველო ევროპის ენერგეტიკული გაერთიანების წევრის სტატუსით აღებული ვალდებულებების შესრულებას აგვიანებს - ასეთია ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს დირექტორის იანეზ კოპაჩის შეფასებებიდან ძირითადი დასკვნა.როგორც იანეზ კოპაჩიმ ამ თემაზე გამართულ პრესკონფერენციაზე ჟურნალისტებს განუცხადა, საქართველომ დედლაინი დაარღვია. საუბარია, ენერგეტიკის სექტორში ახალი კანონების მიღების ვადებზე.„დარჩენილია, როგორც შედარებით პრიორიტეტული საკითხები, ასევე ისეთი ცვლილებებიც, რომელთა მნიშვნელობაც შედარებით ნაკლებია. ამ დროისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი და საჩქარო არის შენობა-ნაგებობების ენერგოეფექტურობის მიმართულებით შესაბამისი ზომების მიღება, ასევე ენერგოეფექტურობის ევროდირექტივასთან თავსებადობის უზრუნველყოფა.ასეთივე პრიორიტეტულია ჩვენთვის ელექტროენერგიისა და ბუნებრივი გაზის ბაზრების ევროდირექტივის მოთხოვნებთან თავსებადობის შექმნა. ამ ცვლილებების შედეგად, საქართველომ ენერგობაზრებს გახსნის უფლება უნდა მისცეს. ეს არ არის მხოლოდ ენერგოგაერთიანების აღებული ვალდებულებაა, არამედ ის სასიკეთოა თავად საქართველოს მოქალაქეებისთვისაც. ჩვენ იმედი გვაქვს, რომ ბაზრის ლიბერალიზაცია და სხვა ვალდებულებების შესრულება სწრაფად მოხდება.მიზეზები, რომელთა გამოც ეს ცვლილებები გაიჭედა და გაჩერდა, სხვადასხვაა. ენერგოეფექტურობის ნორმების კუთხით, ჩვენ როგორც გვითხრეს, ცვლილების გაჭიანურების მიზეზი დროში გაწელილი და უშედეგო დისკუსია იყო იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა ჩამოყალიბებულიყო შესაბამისი მარეგულირებელი ორგანო - უნდა ყოფილიყო ის ცალკე არსებული სააგენტო, თუ - სამინისტროში შემავალი დეპარტამენტი. ეს თავის მხრივ. არც თუ ისე მნიშვნელოვანი საკითხი იყო, თუმცა როგორც ჩანს, ის იქცა ბარიერად, რის გამოც ქვეყანას ამ დრომდე არ აქვს შესაბამისი კანონმდებლობა.ბუნებრივი გაზის, წყლისა და ელექტროენერგიის ბაზრების ლიბერალიზაციის მიმართულებით, ჩვენ არ ვიცით რატომ არ არის ეს ცვლილებები მიღებული. მე ვიცი, რომ იყო დისკუსია იმის თაობაზე, თუ რა შედეგებს გამოიწვევდა მისი მიღება და ამოქმედება, როგორ შეცვლიდა ის ამ ბაზრებზე სამომხმარებლო ფასებს. იმედი მაქვს, რომ ამ მიმართულებით პოლიტიკოსთა შიშები დასრულებულია და ისიც მალევე იქნება მიღებული და ათვისებული“, - განაცხადა კოპაჩიმ.დღეის მდგომარეობით, "ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ" და განახლებადი ენერგიის თაობაზე კანონპროექტების განხილვა პარლამენტში, მეორე მოსმენის ეტაპზეა.შეგახსენებთ, რომ ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულებისა და ენერგეტიკული გაერთიანების დამფუძნებელ ხელშეკრულებასთან საქართველოს მიერთების შესახებ ოქმით (2016 წლის 14 ოქტომბერი) გაწერილი ვალდებულებების შესაბამისად, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო, ევროკავშირის სამართლებრივ ნორმებთან ჰარმონიზაციის მიზნით, ენერგეტიკის სექტორში რიგ მნიშვნელოვან საკანონმდებლო ინიციატივაზე მუშაობს. აღნიშნული პროცესი ისეთ საკითხებ მოიცავს, როგორიცაა ლიბერალიზებული ენერგეტიკული ბაზრის შექმნა, მიწოდების უსაფრთხოების ამაღლება, ენერგოეფექტურობის განვითარება, განახლებადი ენერგიების ათვისების ხელშეწყობა და ენერგეტიკული სტატისტიკის ნორმების გაუმჯობესება და სხვა. წყარო: ... ...
  • ქარელში 11 წლის ბავშვი გარდაცვლილი იპოვესქარელის მუნიციპალიეტეტის სოფელ ყინწვისში 11 წლის ბავშვი საკუთარ სახლში გარდაცვლილი იპოვეს. ,,დიანიუსის" ინფორმაციით, შემთხვევა გვიან ღამით მოხდა. მომხდარზე გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 115 -ე მუხლით ... ...
  • "ქარიშხალი ჭიქაში არ უნდა შეიქმნას" - ირაკლი კობახიძე ქარიშხალი ჭიქაში არ უნდა შეიქმნას, _ ასე გამოეხმაურა "ქართული ოცნების“ ოფისში გამართული შეხვედრის შემდეგ ირაკლი კობახიძე, შენობის გარეთ განვითარებულ მოვლენებს “მე ვუყურებდი ერთ-ერთი ტელევიზიის ეთერს და რეალურად, გარეთ იყო შეკრებილი პარტიის ოფისთან 2-3 ათეული ადამიანი და ისეთი შთაბეჭდილება შეგვექმნებოდა ადამიანს, რომელიც არ იყო უშუალოდ ამ ყველაფრის მომსწრე, რომ იქ ხდებოდა რაღაც უბედურება. ქარიშხალი ჭიქაში არ უნდა შეიქმნას. ყველაფერი იქნება მშვიდად და ისინი თუ გააგრძელებენ რადიკალური ნაბიჯების გადადგმას, ჩვენი ოპონენტები, ისინი კიდევ უფრო მეტს წააგებენ შემდეგი არჩევნებისთვის... თუ ვინმე დაშავდა, ამით უნდა დავინტერესდეთ და ეს ძალიან სამწუხაროა. ერთი რესურსი გვაქვს და ამაში ყველა დარწმუნდება, როდესაც სამომავლოდ, კანდიდატები დასახელდება. ვიდრე რადიკალურ ნაბიჯებს გეგმავენ და ახორციელებენ ჩვენი ოპონენტები, ჩვენ ვესაუბრებით ხალხს. ჩვენ დამატებით ქულებს ვიწერთ არჩევნებისთვის და ისინი კარგავენ რესურსს არჩევნებისთვის. ამიტომ, მათ მოვუწოდებ, ისინიც დაკავდნენ ამით, ესაუბრონ ხალხს და ნუ ესაუბრებიან ერთმანეთს“, - აცხადებს ... ...
  • ეს გურიაა _ რეზო ცქვიტინიძის ფოტორეპორტაჟიგურული სული და გარემო, განსაკუთრებით, გურიის ბუნებისთვის, ადგილობრივ კოლორიტთათვის ფოტოობიექტივში ადგილის მიჩენა, რომ მერე ეს ყოველივე, ირგვლივ ყველას და ყველაფერს უკიდეგანო პოზიტივად მიმოაპნიოს _ ასეთია ოზურგეთელი პროფესიონალი ფოტოგრაფის, რევაზ ცქვიტინიძის მუშაობის სტილი, თითქმის 50 წლის მანძილზე. სიცოცხლის სამოსახლოა ჩემი პატარა გურია გურია ბახმარო ბახმაროს იალაღებზე გაზაფხულია გურული მწყემსი ბახმაროს იალაღებზე ოზურგეთი, ექადია, წმიდა გიორგის ეკლესია მწყემსთა სახლები გომისმთაზე საყორნია ასკანა აცანის ჩანჩქერი ასკანელი გურულის ღობე მჭედელი მჭედლის კლიენტი ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...

საშიშია თუ არა ჯანმრთელობისთვის ლამინატის იატაკი

დღეს მოჭიმული იატაკი და ლამინატი...

როგორ ამოვიცნოთ ნატურალური თაფლი

ნამდვილი თაფლი არომატით გამოირჩევა ხელოვნურად...

უებარი საშუალება სიბერის შესაჩერებლად

მწვანილი ანელებს დაბერების პროცესს, აუმჯობესებს...

უებარი საშუალება გაციების წინააღმდეგ

ზამთრის მოახლოებასთან ერთად ვირუსებისა და...

მარილი _ უნიკალური გამაყუჩებელი საშუალება

თავის ტკივილით უამრავი ადამიანი იტანჯება....

ხურმა _ ჯადოსნური ხილი

ხურმა - ჩვენში დასავლეთ საქართველოში...

საშუალება, რომელიც კიბოს ამარცხებს

ლიკოპენს, რომელიც ბუნებრივი ძლიერი ანტიოქსიდანტია,...

უნიკალური მკურნალი მცენარე

მიუხედავად არაერთი მედიკამენტისა, საზოგადოების გარკვეული...

რას კურნავს მრავალძარღვა

მრავალძარღლვას საუკუნეების განმავლობაში იყენებდნენ, როგორ...
ზაფრანი

როგორ გამოვავლინოთ ნიჭიერი ბავშვი

არ დაგეგმოთ შვილებს მომავალი შეეცადეთ...

აუცილებელი წასაკითხი მამებისთვის

ახალშობილს უნდა ეძინოს დედის საწოლში...

ბეკონი ჯანმრთელობისთვის სახიფათო ყოფილა

შვედი მეცნიერების მტკიცებით, ბეკონის საკვებად...

როგორ დავალევინოთ წამალი პატარას

წამლის დალევა პატარებს არ უყვართ,...

მერილინ მონროს სილამაზის საიდუმლო

 რა იყო ის საიდუმლო, რომლის...

რატომ უნდა ვხატოთ

ცოტა ხნის წინ, ამერიკელმა ფსიქოლოგებმა...

დარწმუნებული ხართ თუ არა, რომ სასმელად ვარგის წყალს მოიხმართ?