რეალური პერსპექტივები სოფლის მეურნეობაში

კარმიდამო ჩემი

რეალური პერსპექტივები სოფლის მეურნეობაში

1 იან. 1970, 04:00:00
2011 წლის ბოლოს, ეგვიპტის დედაქალაქ ქაიროში ჩატარებულ საერთაშორისო კონფერენციაზე, რომლის თემაც იყო: "ბიოპროცესები და მიკრობიოლოგიური ბიოტექნოლოგიის გამოყენება სოფლის მეურნეობაში", მოხსენებით წარდგა თბილისის უნივერსიტეტის პროფესორი რამაზ გახოკიძე. მოხსენებამ საკითხზე: "ახალი, ეკოლოგიურად სუფთა ბიოორგანული მეთოდების გამოყენება სოფლის მეურნეობაში", იმდენად დიდი ინტერესი გამოიწვია, რომ მეორე დღესაც თხოვეს, მოხსენება ხელახლა წაეკითხა. გარდა ამისა, ქართველ მეცნიერს წილად ხვდა პატივი, საბოლოო სიტყვა ეთქვა კონფერენციის დახურვის დღეს. რამაზ გახოკიძის შრომები მიიჩნიეს იმ ძალად, რომელსაც შეუძლია, საგრძნობლად დააჩქაროს სოფლის მეურნეობის განვითარება, მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანოს კაცობრიობის საკვებით მომარაგებისა და გარემოს გაჯანსაღების საქმეში.

პროფესორი რამაზ გახოკიძე მიიჩნევს, რომ მიწათმოქმედების გადაჭარბებულმა ქიმიზაციამ მიწა ნარკომანი გახადა და შეამცირა მიწის ნაყოფიერება.

თუ რა არის მცენარეთა პროდუქტიულობის მართვის ყველაზე ეფექტიანი მეთოდი, ამის შესახებ და კიდევ პარალელურ საინტერესო საკითხებზე, "კარმიდამო ჩემი" ესაუბრა უამრავი რეგალიის მქონე პროფესორს, რომლის ბოლოდროინდელმა კვლევამ ახალი გზა გაუხსნა სამკურნალო-პროფილაქტიკური სოფლის მეურნეობის პერსპექტივებს.

რამაზ გახოკიძე: _ მცენარეთა პროდუქტიულობის მართვის ყველაზე ეფექტიან მეთოდს, დღეს მსოფლიოში რეგულატორებით ზემოქმედება წარმოადგენს. თითოეული ახალი რეგულატორის შესაქმნელად უცხოური ფირმები ათეული მილიარდობით დოლარს ხარჯავენ. მიუხედავად ამისა, ეს პრეპარატები ჯერ კიდევ შორსაა სრულყოფისგან. მაგალითად, ინგლისის ერთ-ერთ ფირმას ერთი ახალი პესტიციდის შესაქმნელად 7 წელი სჭირდება და 30 მილიონი დოლარი ჯდება, ხოლო ზრდის რეგულატორების შექმნა 100-ჯერ ძვირი ჯდება.

_ თქვენ მიერ რა ტიპის ბიორეგულატორებია შექმნილი?

_ ახალი სამეცნიერო მიმართულების _ აგრობიოორგანული ქიმიის მიღწევების საფუძველზე, ჩვენ მიერ შექმნილია ახალი ტიპის, ბუნებრივი წარმოშობის არატოქსიკური ბიორეგულატორები, რომლებსაც საერთაშორისო მასშტაბით ანალოგები არ გააჩნიათ. ისინი მცენარეთა სასიცოცხლო პოტენციალის გაზრდით, შხამქიმიკატების გამოუყენებლად, ეკოლოგიურად სუფთა, მაღალი ხარისხის უხვი მოსავლის მიღების და იმუნიტეტის რეგულირების საშუალებას იძლევიან. ეს სიახლე დაავადებებისა და სხვა არახელსაყრელი პირობების მიმართ მცენარეთა მდგრადობის მძლავრი საშუალებაა. იგი ეკოლოგიურად სუფთა, მაღალხარისხიანი პროდუქციის მიღებისა და მიწის მაქსიმალურად და ეფექტიანად გამოყენების საშუალებას იძლევა, რასაც უდიდესი მნიშვნელობა აქვს ისედაც მცირემიწიანი საქართველოსთვის. ეს პრეპარატები რიგ შემთხვევაში ორჯერ და სამჯერ ზრდიან მარცვლოვანი, ბოსტნეული და ბაღჩეული კულტურების მოსავლიანობას.

_ ბატონო რამაზ, მოსავლის რაოდენობის ზრდას ხარისხობრივი მაჩვენებლის ზრდა თუ ახლავს თან?

_ რა თქმა უნდა, იზრდება მოსავლის ხარისხობრივი მაჩვენებლები (ცილა, ამინოჟავები, ვიტამინები, იოდი და სხვა ძვირფასი მიკროელემენტები), ხოლო რადიაციის და მძიმე მეტალების შემცველობა მცირდება.

_ თქვენეული პრეპარატებით, ვთქვათ, სიმინდის მარცვლეულის დამუშავების შემდეგ, მასში ორგანიზმისთვის აუცილებელი რომელი ნივთიერება რა პროცენტით იზრდება?

_ სიმინდის მარცვალში ორგანიზმისთვის აუცილებელი, შეუცვლელი ნივთიერება ლიზინი იზრდება 80%-ით, უმნიშვნელოვანესი მიკროელემენტი იოდი იზრდება 960%-ით, სელენი - 200%-ით.

_ მაინც რა იშვიათი ეფექტი გააჩნია ხსნებულ ამინომჟავებს?

_ ამინომჟავებზე მოთხოვნილება ყოველწლიურად მატულობს, როგორც მეცხოველეობაში, ისე, კვების მრეწველობასა და მედიცინაში. ისინი მჭიდროდ არიან დაკავშირებულ ანტისხეულების წარმოქმნასთან, რაც განაპირობებს ინფექციებისადმი მდგრადობის გაზრდას. მაგალითად, ერთ ტონა მშრალ ულუფაში ერთი კილოგრამი ლიზინის დამატებით ღორების წონა საშუალოდ 22%-ით იზრდება. ხოლო საკვების ხარჯი, ნამატის ერთეულზე გადაანგარიშებით, 18%-ით მცირდება.

_ სელენის დეფიციტსა და გულ-სისხლძარღვთა დაავადების პროფილაქტიკაზე რას გვეტყვით?

_ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები და მათი მკურნალობა მსოფლიო მასშტაბით რჩება აქტუალურ და სასიცოცხლო მნიშვნელობის პრობლემად. ეს არა მარტო მედიცინის, არამედ სახელმწიფო პოლიტიკის საგანიცაა. ყურადსაღებია, რომ სელენის მკვეთრი დეფიციტი ბავშვებსა და ახალშობილებში დაბადებიდანვე იწვევს გულის გაგანიერებას, მოზრდილებში კი - გულის მზარდი უკმარისობის ჩამოყალიბებას, რასაც ხეიბრობამდე და ლეტალურ დასასრულამდე მივყავართ. სელენის დეფიციტი იწვევს ლობიდოსა და შობადობის დაქვეითებას, რაც მკვეთრად გამოჩნდა ინგლისის შემთხვევაში. იქაურმა მთავრობამ პრობლემა სწრაფად მოაგვარა, ქვეყანაში სელენით გამდიდრებული ხორბლის შეტანით.

_ ჩვენს ქვეყანაში რომელი მიკროელემენტების სერიოზული ნაკლებობაა საკვებ პროდუქტებში და თქვენ მიერ მიწოდებულ მეთოდს რა ეფექტი აქვს?

_ ჩვენი ქვეყანა განეკუთვნება იოდდეფიციტურ არეალს. იოდის დეფიციტი კი ხელს უწყობს ენდემური ჩიყვის, ბავშვთა არასრულფასოვანი განვითარების, გულ-სისხლძარღვთა დაავადების განვითარებას. თუმცა, ჩვენს მოსახლეობაში ხშირად არ აქვთ გაცნობიერებული, თუ რამდენად სახიფათოა ჯანმრთელობისთვის იოდის, სელენისა და სხვა მიკროელემენტების ნაკლებობა საკვებ პროდუქტებში. მეცნიერ მედიკოსთა გამოკვლევით დადგენილია, რომ ჩვენ მიერ მოწოდებული მეთოდი სავსებით შესაძლებელს ხდის, თანაც ძალიან დიდი ალბათობით, ორი უმთავრესი დაავადების - კარდიომიოპატიისა(გულის გაგანიერება) და ჩიყვის პრევენციას (თავიდან აცილებას).

_ ბატონო რამაზ, დავუბრუნდეთ ისევ მცენარეებს. თქვენი ბიორეგულატორების გამოყენებით, სხვა სიკეთესთან ერთად, მცენარეთა ყინვაგამძლეობა თუ იზრდება?

_ დიახ, ახალი ბიორეგულატორების გამოყენებით მკვეთრად იზრდება ყინვაგამძლეობა და ამასთანავე, რამდენიმე წლით ჩქარდება ნაყოფმსხმოიარობა. მაგალითად, ცნობილია, რომ ლიმონის მცენარის ინფექციურმა დაავადებამ - მალსეკომ თითქმის მთლიანად გაანადგურა მსოფლიოში ერთ-ერთი საუკეთესო "ახალქართული" ჯიშის მაღალხარისხოვანი ჯიშის ლიმონის პლანტაციები. ახალი პრეპარატის გამოყენებით შესაძლებელია ამ საშიში დაავადების თავიდან აცილება და ლიმონის ყინვაგამძლეობის გაზრდა, რაც ამ უნიკალური ლიმონის ჯიშის პლანტაციების აღდგენის საშუალებას მოგვცემს.

_ კონკრეტულად, რომელი პრეპარატი მიგაჩნიათ ცხოველთა და ფრინველთა პროდუქტიულობის გადიდების საუკეთესო საშუალებად?

_ ასეთია, მაგალითად, ბიორაგი. ის შესანიშნავი, ეკოლოგიურად სუფთა, ახალი პრეპარატია. გარდა პროდუქტიულობის ზრდისა, ის დაავადებათა მიმართ გამძლეობის ამაღლების საუკეთესო საშუალებაა. საკვებში მისი დამატება ზრდის ფრინველისა და ცხოველის წონას, უმჯობესდება ხორცის გემო და კვებითი თვისებები, იზრდება ფრინველთა კვერცხმდებლობა, საქონლის წველადობა. ახალი პრეპარატების გამოყენება ეფექტურია მეთევზეობაშიც _ მნიშვნელოვნად მატულობს ქვირითის დაყრა. აღნიშნულ პრეპარატებს არ გააჩნიათ ანალოგი მსოფლიოში. სათანადო მხარდაჭერის შემთხვევაში კი ზემოთ ჩამოთვლილი მეცნიერული მიღწევების პრაქტიკაში დანერგვა, როგორც ჩვენთან, ისე საზღვარგარეთ დიდ შედეგს მისცემს სოფლის მეურნეობას, კვების მრეწველობას და პროფილაქტიკურ მედიცინას.

_ ჩვენთან მეაბრეშუმეობა, ლამის, ეროვნულ საკითხთან იყო გაიგივებული. რაიმე შესაძლებლობა თუ გააჩნია თქვენს მეთოდს, რომ ეშველოს თუთას და ეს პროცესი დაიძრას?

_ მეაბრეშუმეობა, როგორც ჩვენი სოფლის მეურნეობის ერთ-ერთი ტრადიციული დარგი, ჩვენი დიდი ეროვნული სიმდიდრეა, რომელსაც მცირე დროში შეუძლია, ქვეყანას მნიშვნელოვანი შემოსავალი მისცეს. მის განვითარებას ჩვენში ძველთაგანვე ხელს უწყობდა ბუნებრივი პირობები, კარგი საკვები ბაზა და მსოფლიო ბაზარზე ქართული აბრეშუმის ძალიან დიდი მოთხოვნილება. უკანასკნელ პერიოდში მეაბრეშუმეობის საკვებ ბაზაზე განსაკუთრებით უარყოფითი, დამღუპველი გავლენა მოახდინა თუთის ხის ინფექციურმა დაავადებამ "ფოთლის სიხუჭუჭემ", რის შემდეგაც ჩვენში თუთის და საკვები ბაზის 80%-ზე მეტი განადგურდა. ამ დაავადებასთან ბრძოლა ძალიან რთულია და მისი თავიდან აცილების რადიკალური ღონისძიება მსოფლიოში, ჯერჯერობით, არ არსებობს. მეაბრეშუმეობისთვის აღდგენისთვის უდიდესი მნიშვნელობა აქვს საკვები ბაზის აღდგენას, თუთის ფოთლის სიუხვესაც და მაღალი ხარისხიანობის უზრუნველყოფას. თავის მხრივ მეაბრეშუმეობის აღდგენა შესაძლებელს გახდის, დასაქმდეს სოფლის მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი საქართველოს მრავალ რეგიონში. აგრობიოორგანული ქიმიის მიღწევების გამოყენებით, შესაძლებელია ამ საშვილიშვილო პრობლემის გადაჭრა.

_ ბატონო რამაზ, რამდენად შესაძლებელია, უახლოეს პერიოდში გურიის რეგიონში გამოყენებული იქნეს თქვენ მიერ შექმნილი ბიოსტიმულატორები?

_ ჩვენ უახლოესი პერიოდისტვის შემუშავებული გვაქვს გურიის რეგიონისთვის ამ პრეპარატის ნაწილობრივ გამოყენება, გურიის მხარის სოფლის ტურიზმისა და კურორტების ასოციაცია "პონტოს" პრეზიდენტთან გურამ იობიშვილთან ერთად.




 ახალი ამბები
  • რომან გოცირიძე - მთავრობას ლარიც გაექცა და ვირუსიცპარლამენტის ფრაქცია „ნაციონალური მოძრაობის" თავმჯდომარე, რომან გოცირიძე ეკონომიკასთან მიმართებით ხელისუფლების პოლიტიკას აკრიტიკებს და მთავრობას მოუწოდებს, ქვეყანაში არსებული მძიმე ეკონომიკური ვითარებიდან გამოსასვლელად ქმედითი ნაბიჯები გადადგას. „მთავრობამ ყველაფერი გააკეთა იმისთვის, რომ წინასაარჩევნოდ გამოეყენებინა 5 მილიარდი ფული საარჩევნო მანიპულირებისთვის, ნაცვლად ხალხის მხარდაჭერისა. მთავრობას, რომელსაც დიდი დრო და რესურსი ჰქონდა უცხოეთის დახმარების სახით, ვერც ლარს მოუარა და ვერც პანდემია აიცილა თავიდან, ლარიც გაექცა და ვირუსიც. ეს არის ხელისუფლების მიერ გადადგმული პოლიტიზირებული ნაბიჯების შედეგი. დღეს, თუ სასწრაფოდ არ მიიღებს მთავრობა რადიკალურ ზომებს, თუ არ შეკვეცს კორუფციულ და უსარგებლო ხარჯებს, რომელიც „ქართულ ოცნებასა" და მასთან მიტმასნილ ბიზნესს ემსახურება, თუ არ გამკაცრდება პოლიტიკა, ამ შემთხვევაში, ლარი მიაღწევს ისეთ ნიშნულს, როდესაც ეკონომიკა გაჩერდება და მოქალაქეების შემოსავალი კატასტროფულად დაიკლებს. პირველ რიგში, მოვუწოდებთ მთავრობას, შეწყვიტოს ფულის ფლანგვა მათი პოლიტიკური ინტერესების შესაბამისად. მოვუწოდებთ ეროვნულ ბანკს, დაანებოს თავი უსაზღვრო ოდენობით რეფინანსირების სესხის გაცემას, მართოს ჯერ კიდევ მის ხელთ არსებული ბერკეტით ეს პროცესი“, - განაცხადა ... ...
  • „დავასახელებთ მომსყიდველების ვინაობას“ : " ჩვენი საქართველო, სოლიდარობის ალიანსი"-ს ბრიფინგი ოზურგეთშიოზურგეთში „ჩვენი საქართველო- სოლიდარობის ალიანსი"-ს  შტაბში , ბრიფინგი გამართეს. ბრიფინგის წამყვანმა, შტაბის წარმომადგენელმა ლელა ნაცვალაძემ განაცხადა, რომ გურიის მაჟორიტარი დეპუტატობის კანდიდატი ნინოშეწირული-გობრონიძე იქნება და სწამს, რომ ის გამრჯვებას მიაღწევს ამ საპარლამენტო არჩევნებში. __ჩვენ ვაპირებთ პატიოსან საარჩევნო კამპანიას. არ გვაქვს ფუფუნება, ვინმეს დავურიგოთ   კარტოფილი ან კვერცხი, თუმცა ჩვენ მზად ვართ, ვიბრძოლოთ ადამიანების პრობლემების მოსაგვარებლად და ჩვენი ხმა  გვქონდეს პარლამენტში, - თქვა ბრიფინგის წამყვანმა, შტაბის წარმომადგენელმა ლელა ნაცვალაძემ. მან თქვა, რომ ადგილი აქვს ამომრჩეველთა მოსყიდვის მცდელობას, როცა მათ პირდებიან ფულს, ასევე ოზურგეთის სპორტის სახლში ახლახან შეიტანეს დიდი ტრაილერით ბურღულეული, მათთვის დასარიგებლად, _ თქვა ნაცვალაძემ. ჟურნალისტების კითხვაზე, დაესახელებინა კონკრეტული პირები, ვინ ვის სთავაზობს ქრთამს, ნაცვალაძემ თქვა, რომ ამჯერად თავს იკავებს, თუმცა მალე დაასახელებს მათ ვინაობას. დეპუტატობის კანდიდატმა,    ნინო შეწირულმა ისაუბრა საარჩევნო კამპანიის თაობაზე, რომ  ამომრჩევლებს, კერძოდ, მის ნათესავებს და  ოჯახის წევრებს, ახლობლებს, „ქართული ოცნების“ წარმომადგენლები   ფულით მოსყიდვას უპირებენ, ჰპირდებიან თანხას, ოღონდაც კი  მათ მხარეს გადავიდნენ. _დღეს არ ვასახელბ მათ  გვარებს, თუმცა ამ ბრიფინგით  ვაფრთხილებთ   მათ. თუ კვლავ   გაგრძელდება მათი მხრიდან ასეთი საქციელი, აუცილებლად გადმოგცემთ   მათ სიას, სათანადო მტკიცებულებით, - უთხრა მან ... ...
  • სამტრედიაში ახალი სპორტული მოედანი საზეიმო ვითარებაში გაიხსნასამტრედიაში, კოსტავას ქუჩაზე, მრავალბინიანი კორპუსების მიმდებარედ ხელოვნურსაფარიანი სპორტული მოედანი მოეწყო. ახალი სპორტული მოედანი საზეიმო ვითარებაში დღეს გაიხსნა. ადგილობრივი მოსახლეობის თხოვნის საფუძველზე სამუშაოები მუნიციპალიტეტის მერიამ დააფინანსა. "მუნიციპალიტეტის მერია ინტენსიურად ახორციელებს სპორტული მოედნების მოწყობა-რეაბილიტაციას, რაც ხელს უწყობს ჯანსაღი ცხოვრების წესის დანერგვას, პოპულარიზაციას და განვითარებას", _ განაცხადა ,,გურია ნიუსთან" კომენტარში სამტრედიის მუნიციპალიტეტის მერის მოადგილემ, დავით ... ...
  • საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორად თინათინ ბერძენიშვილი აირჩიესსაზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭომ გენერალურ დირექტორად თინათინ ბერძენიშვილი ღია კენჭისყრით აირჩია. ბერძენიშვილის კანდიდატურას სამეურვეო საბჭოს რვა წევრმა დაუჭირა მხარი. საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალური დირექტორის თანამდებობა ვაკანტური მას შემდეგ გახდა, რაც ვასილ მაღლაფერიძემ თანამდებობა დატოვა. მაღლაფერიძის მტკიცებით, გადადგომის მიზეზი ის არის, რომ არ სურს წინასაარჩევნო პერიოდში გაჩნდეს კითხვები არხის მიკერძოებულობასთან დაკავშირებით. კონკურსის მეორე ტურში გადავიდნენ თინათინ ბერძენიშვილი, ირმა სოხაძე, ხათუნა ლაგაზიძე და ალექსანდრე ვახტანგოვი. თუმცა, ვახტანგოვმა კანდიდატურა მოხსნა და მხარი ბერძენიშვილს ... ...
  • "საგანგაშო ზღვართან ახლოს ვართ" _ ბიძინა კულუმბეგოვი"ასეთი რადიკალური ნახტომი, ეკვადორის გარდა არც ერთ ქვეყანას არ აქვს", _ აღნიშნულის შესახებს ალერგოლოგ-იმუნოლოგმა ბიძინა კულუმბეგოვმა განაცხადა. "საგანგაშო ზღვართან ახლოს ვართ, მაგრამ საგანგაშო სიტუაცია ჯერ არ გვაქვს. საქართველოში დაავადებული ადამიანების 80%-ს დაავადების ძალიან უსიმპტომო, მსუბუქი ან საშუალო მიმდინარეობა აღენიშნება. რეალურად, მათ სახლში მოვლაზე უნდა გადავიტანოთ აქცენტი, რაც აჭარის პირობებში უკვე ხორციელდება. თუ 600 ადამიანია ინფიცირებული, მათ 20-25%-ს სჭირდება საწოლი. ადამიანები 9 თვის განმავლობაში ძალიან დაიღალნენ, მაგრამ მაქვს გარკვეული განცდა, რომ ზაფხულის პერიოდში ხელისუფლების გარკვეულმა წარმომადგენლებმაც კი დაიჯერეს, რომ ჩვენ ინფექცია მოვითავეთ და მსოფლიოს სხვა ქვეყნებისგან განსხვავებით გამონაკლისი აღმოვჩნდით," - განაცხადა ბიძინა კულუმბეგოვმა ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ რამდენად ერკვევი სხვადასხვა სფეროში

რომელია ყველაზე პატარა სახელმწიფო მსოფლიოში?

ტესტი _ რა იცი ჰოლივუდის ვარსკვლავების შესახებ

ლეონარდოს დი კაპრიოს სახელი ლეონარდო...

ტესტი _ რა იცი მსოფლიოს ღირშესანიშნაობების შესახებ?

რომელმა ქვეყანამ აჩუქა აშშ-ს თავისუფლების...

ტესტი _ რა არის გამოსახული ამ ისტორიულ ფოტოზე?

ისრაელის მიერ პალესტინის დაბომბვა თუ...

ტესტი _ როგორ იცნობ გარე სამყაროს?

რომელ ცხოველს შეუძლია უწყლოდ გაძლება...

ტესტი _ გაქვს თუ არა კარგი ზოგადი განათლება?

რომელ ცნობილ მეცნიერს მიენიჭა 1921...

ტესტი _ რამდენად ფართოა შენი ცოდნის არეალი

მე-20 საუკუნის რომელი პოლიტიკური მოღვაწე...

კარმიდამო ჩემი

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...

სოკოს სალათი შებოლილი ქათმის ხორცით

ეს უგემრიელესი სალათი უნდა მოვამზადოთ...
free polls