ახალი მიმართულება _ გააგრძელებს თუ არა თხილის ეპოქას წაბლი?

კარმიდამო ჩემი

ახალი მიმართულება _ გააგრძელებს თუ არა თხილის ეპოქას წაბლი?

2018 მარ 5 13:49:02

საუკეთესო მერქნიან მცენარეთა გვარის წარმომადგენელი _ წაბლი, საქართველოს დასავლეთ ნაწილში კარგადაა გავრცელებული.

წაბლის ღირსება მხოლოდ მერქანი არ არის და როგორც ნაყოფიერი, ისე, თაფლოვანი მცენარე უნიკალურია. მასზე მოთხოვნილება დღითიდღე იზრდება. წაბლის ექსპლუატაცია, განსაკუთრებით გასული საუკუნის 80-იანი წლებიდან, უმართავი და უკონტროლო გახდა და განადგურების საფრთხეც კი დაემუქრა. ამიტომ ის წითელ წიგნშია შეტანილი.

"დიდი ალბათობით, წაბლი უნდა იქცეს თხილის ეპოქის გამგრძელებლად ჩვენს ქვეყანაში", _ მიიჩნევს აგრონომი, მეურნე აკაკი ღლონტი, რომელმაც საქართველოში პირველმა სცადა, დაემყნო მისივე დაკვირვებით შერჩეული წაბლის საუკეთესო ჯიშები და გამოუვიდა.

"კარმიდამო ჩემი" ესაუბრა აკაკი ღლონტს კონკრეტულად ამ თემაზე, თუმცა, ის მრავალმხრივი მეურნეა და ჩვენი მკითხველებისთვის არასდროს იშურებს საჭირო და საუკეთესო რჩევებს, რაც, უმეტესად, საკუთარი გამოცდილებით აქვს შეძენილი.

_ ბატონო აკაკი, პირველ რიგში გვინდა, ნამყენი წაბლის შესახებ გკითხოთ. როდის გაგიჩნდათ იდეა, დაგემყნათ წაბლი, რაც აქამდე არავის უცდია და რამდენად ხართ შედეგით კმაყოფილი?

_ ზოგადად, მყნობის მიზანი უკეთესი ჯიშის კიდევ უფრო გამრავლება და შენარჩუნებაა. წაბლის საუკეთესო ჯიშებიც ბუნებაში საკუთარი დაკვირვებით აღმოვაჩინე. ზოგი ადრე შემოდის, აგვისტოს ბოლოს; ზოგი _ სექტემბერში და ზოგიც _ უფრო მოგვიანებით. სელექცია ანუ შერჩევა და გამორჩევა ნებისმიერ დაინტერესებულ მეურნეს შეუძლია. მე ამით რაიმე საკვირველი არ აღმომიჩენია. როცა 2011 წელს პირველად ვცადე და დავამყენი, დაკვირვებამ მიჩვენა, რომ მყნობის პროცესს განსაკუთრებით სჭირდება სისწრაფე, მთრმილავი ნივთიერების შემცველობის გამო, რაც ჟანგვის პროცესს უწყობს ხელს. ამიტომ სწორედ ჟანგვის პროცესს რომ დავასწროთ, საჭიროა სისწრაფე. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ხალხური ენით რომ ვთქვათ, ნამყენის შეხორცება დაგვიანდება ან სულაც არ მოხდება. გეტყვით იმასაც, რომ 2012 წელს, თურქეთში ყოფნის დროს, ერთ-ერთ მეურნეობაში თურქი ფერმერი ამყნობდა კაკალს და რომ ვუამბე წაბლის მყნობის შესახებ, ძალიან გაუკვირდა და ინტერესი გამოხატა. ჯერჯერობით, მყნობის 30%-იანი შედეგი მაქვს. უკმაყოფილო ნამდვილად არ ვარ _ შედეგის გაუმჯობესება დაკვირვებით, უნარ-ჩვევების გამომუშავებით, ადვილად შეიძლება და მიუღწეველო არაფერია.

_ დათესვით თუ გიცდიათ წაბლის ნერგის მიღება?

_ არ ამართლებს. თესლს ამოსვლაც უჭირს და დამტვერვის გავლენით იგივე სახეობას ვერ ვიღებთ.

_ საძირეს შერჩევას როგორ ახდენთ?

_ აუცილებლად ერთი ან ორწლიანი უნდა იყოს. საძირეც და სანამყენეც ასევე ახალგაზრდა ასაკისა უნდა შეირჩეს.

_ წაბლის უპირველეს ღირსებად რას მიიჩნევთ?

_ რომელი ერთი ჩამოვთვალო? პირველ რიგში, მინდა, ყველას მოვუწოდო, კიდევ უფრო დავუახლოვდეთ ამ ბუნებისგან ნაჩუქარ უნიკალურ კულტურას, რომელიც მოვლა-გაშენებისთვის დიდ ძალისხმევას სულაც არ გვთხოვს და დიდი სარგებლობის მოტანა შეუძლია. წაბლის უნიკალური ღირსებებია ის, რომ თაფლოვანი მცენარეა, ფუტკრისთვის საუცხოო "პლაცდარმია" წაბლის აყვავებული ხე. აქვს საუკეთესო ნაყოფი, რაზეც მსოფლიო ბაზარზე დღითიდღე იზრდება მოთხოვნა. გამოიყენება, როგორც კულინარიაში, ისე _ პარფიუმერიაში. მისი ტყეები თუ კორომები შესანიშნავ ქარსაფარს ქმნის ჩვენს პირობებში. მერქნის მასალა რომ ავეჯის წარმოებაში საუცხოოა, ვიცით, თუმცა, მის მოჭრაზე ნაკლებად უნდა ვიფიქროთ, რადგან წაბლს ძალზე ხანგრძლივად შეუძლია ადამიანს უდიდესი სარგებელი მოუტანოს და მისი ეკონომიკა საგრძნობლად გააუმჯობესოს.

_ მოსავლიანობის მიხედვით თუ არის გამორჩეული? მაგალითად, რა რაოდენობის წაბლი შეიძლება მივიღოთ ერთ ჰექტარზე?

_ წაბლს ერთ ჰექტარზე 5,5 ტონა მოსავლის მოცემა შეუძლია, ორჯერ მეტის, ვიდრე თხილს. ესეც გასათვალისწინებელია.

_ თხილის ეპოქა შესაძლოა, წაბლმა ჩაანაცვლოს?

_ შეცვლაზე ნუ გავამახვილებთ ყურადღებას. უფრო გააგრძელებს, მგონია. რატომ? დავიწყოთ იმით, რომ წაბლი ენდემური კულტურაა. განსაკუთრებით, დასავლეთ საქართველოში. ნაკლები მოვლა და მზრუნველობა სჭირდება და ყვავილობს იმ დროს, როცა არ არსებობს წაყინვის საშიშროება. საადრეო, საშუალო და საგვიანო ჯიშებს გააჩნია თავისი ეკონომიკური უპირატესობანი _ საადრეოს ზოგჯერ მეტი ფასი აქვს, ასევე საგვიანოსაც. საშუალო ანუ შუა, სექტემბრის ბოლოს შემოდის. ასეთი ჯიში უფრო ფართოდ არის გავრცელებული და რაოდენობრივადაც მეტი მოსავლის მიღებაა შესაძლებელი.

_ ბატონო აკაკი, ფერმერთა წრეებში უკვე პოპულარული გახდა თქვენი, ასე ვთქვათ, ინოვაცია ფაროსანას და წაბლის ნაყოფის "ორთაბრძოლის" შესახებ, როცა მავნებელი უძლურია. კონკრეტულად გვითხარით ამის შესახებ.

_ ეს თვალსაზრისია და არა რაიმეს აღმოჩენა. უბრალოდ, დააკვირდით. წაბლის ნაყოფს გააჩნია უნიკალური ბუნებრივი ჯავშანი. ბევრად უფრო მაგარი და შეუვალი, ვიდრე თავად ფაროსანას. მოგეხსენებათ, ეს მავნებელი მხოლოდ სანაყოფე კვირტს აზიანებს და ნებისმიერი კულტურის სრული განადგურება შეუძლია, გარდა წაბლისა. წაბლის ნაყოფს ხომ საწყისიდანვე უხეში ეკლები გააჩნია, რის გამოც ფაროსანა უძლურია ჩაწვდეს სანაყოფე კვირტს და დააზიანოს.

_ ანუ ფაროსანასგან თავს სრულად იცავს წაბლი და თხილი ამ კულტურით უნდა ჩავანაცვლოთ?

_ ვიმეორებ, ასე არ ვფიქრობ. როგორმე ფაროსანასაც მოვერევით. ბუნებაც იმოქმედებს ამისთვის. ფაროსანასგან თავდაცვა წაბლის ნაყოფის ერთ-ერთი საუკეთესო თვისებაა, თუმცა, ის კი არ "უფიქრია", ფაროსანა გამოჩნდება და ეკლებს ამიტომ დავისხამო. წაბლზე იმდენად არის მოთხოვნა გაზრდილი, აუცილებლად უნდა ვიზრუნოთ ამ კულტურის კიდევ უფრო გაშენებაზე, მყნობაზე. წაბლი მართლაც ღმერთის საჩუქარია ჩვენთვის, რომლის ფასი ნაკლებად ვიცით და ახლა ვიგებთ.

_ როგორია წაბლის მოსავლიანობა წლების მიხედვით, რამდენად იმუნური მცენარეა, დაავადება ადვილად უჩნდება?

_ მოსავალს ორი წლის მანძილზე კარგად იძლევა, მესამე წელს კი იკლებს. ძირითადად, ყველა კულტურა ასეა. თხილს ყოველ წელს კარგი მოსავალი აქვს? რაც შეეხება დაავადებას, წაბლსაც უჩნდება მერქნის საფარი კანის ავადმყოფობა, უმეტესად სოკოვანი, თუმცა, ესეც განკურნებას ექვემდებარება. მოვლა ყველაფერს სჭირდება.

_ რას ურჩევთ ჩვენს მეურნეებს, როგორ გააშენონ და გააძლიერონ წაბლის კულტურა?

_ ისე არ გამიგოთ, რომ ვინმეს ვარწმუნებდე, თხილი აჩეხონ და წაბლის კულტურა დარგონ. ოღონდაც, წაბლის გაშენებაზეც ისე უნდა ვიფიქროთ, როგორც წლების წინ თხილისთვის დავიწყეთ ფაციფუცი. მე დარწმუნებული ვარ, რომ თხილის ეპოქას წაბლი გააგრძელებს, ამოუდგება გვერდით. წაბლი ჩვენი უნიკალური სიმდიდრეა და უნდა დავიწყოთ მასზე გულისხმიერი ზრუნვა. ის აუცილებლად გააძლიერებს ქართველი კაცის ეკონომიკას.

_ შესაძლოა, თქვან, რომ წაბლის მოსავლის მისაღებად დიდი დროა საჭირო. უნდა გაიზარდოს ხე, რომელიც ზოგჯერ სიმაღლეში 30-50 მეტრსაც აღწევს...

_ სულაც არა. საკუთარ კარმიდამოში დავამტკიცე, რომ წაბლის მოსავლის მისაღებად წლობით ლოდინი არაა საჭირო. ორწლიანი ნერგი უკვე მსხმოიარეა, ხუთ წელში კი კარგ მოსავალს მივიღებთ. თხილსაც თითქმის იგივე დრო არ ჭირდება? და თუნდაც, ცოტა მეტი დასჭირდეს, მერე რომ, ლამის საუკუნე განახლება არ ჭირდება? რა თქმა უნდა, თუ ახალ კორომებს გავაშენებთ, ეს სასურველიც არის და საჭიროც. მთავარია, მონდომება და მოტივირებული შრომა. მივცეთ ერთმანეთს მაგალითი _ ღობეების და საყანეების გასწვრივ, ცარიელ ფართობებზე, თუნდაც, სოფლების ტყიან, გამეჩხერებულ ადგილებში დავრგოთ წაბლი, ვისწავლოთ მისი მყნობა. მერწმუნეთ, ეს იქნება კიდევ ერთი საშვილიშვილო საქმე, რომელიც წითელი წიგნის ბინადრად ქცეულ ჩვენს უნიკალურ წაბლს, ჩვენი კარმიდამოების და ახლო-მახლო ტყეების სტაბილურ ბინადრად აქცევს და ქართველ კაცს ეკონომიკური ყოფის გაძლიერების საიმედო გარანტად დაუდგება.




 ახალი ამბები
  • ალაფიშვილი: ზურაბიშვილმა სალომემ მსოფლიო რეკორდი დაამყარა _ კონსტიტუცია უკვე დაარღვია"სალომე ზურაბიშვილმა მსოფლიო რეკორდი დაამყარა _ აამოქმედა კონსტიტუცია და პირველი დამრღვევიც თვითონაა", _ ამბობს სამართალმცოდნე ლევან ალაფიშვილი. მისივე თქმით, ასეთი რამ ისტორიას არ ახსოვს: "პარლამენტის დიასპორის კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილეა, მთაწმინდის მაჟორიტარის მანდატი აქვს და ახალი კონსტიტუციით ეს არ შეიძლება.  აამოქმედა და პირველივე თვითონ გახდა დამრღვევი პირველივე წამიდან. ესეთი რამ ისტორიას არ ახსოვს _ მსოფლიო რეკორდია", _ აღნიშნა გურია ნიუსთან საუბრისას ლევან ... ...
  • სალომე ზურაბიშვილმა ფიცი დადოსაქართველოს მეხუთე პრეზიდენტმა, სალომე ზურაბიშვილმა, თელავში, ერეკლე მეფის სასახლეში სახელმწიფო ფიცი დადო. ამის შემდეგ სახელმწიფო ჰიმნი შესრულდა. ასევე გაისროლეს ქვემეხები.  ცერემონიას 1500 სტუმარი ესწრება. მათ შორის არიან მაღალი რანგის სტუმრები სხვადასხვა ქვეყნიდან, მოქმედი და ყოფილი პრეზიდენტები. საქართველოს ისტორიაში პირველად ახალი პრეზიდენტის ფიცის დადებას მისი წინამორბედი ესწრება. დღეიდან ამოქმედდება საქართველოს კონსტიტუციის ახალი ... ...
  • ომბუდსმენი შსს-ს აქციის მონაწილეების კონსტიტუციურ უფლებას ახსენებს და აქციის ორგანიზატორებსაც მიმართავსსაქართველოს სახალხო დამცველი მოუწოდებს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს უზრუნველყოს მომიტინგეთა შესაძლებლობა, გადაადგილდნენ თავისუფლად თელავის მიმართულებით, მანიფესტაციის გამართვის მიზნით, _აღნიშნულია ნინო ლომჯარიას მიერ გავრცელებულ განცხადებაში. ლომჯარიას თქმით, "აღნიშნული წარმოადგენს მათ კონსტიტუციურ უფლებას, რომელიც არ შეიძლება შეიზღუდოს კანონით გაუთვალისწინებელი მიზნებით". "საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატი აკვირდება მიმდინარე მოვლენებს და თავისი კომპეტენციის ფარგლებში შეისწავლის შეკრებისა და მანიფესტაციის შეზღუდვის კანონიერების საკითხს. ამავდროულად, საქართველოს სახალხო დამცველი მოუწოდებს აქციის ორგანიზატორებს და მოქალაქეებს, არ დაარღვიონ კანონმდებლობა, რათა შეკრება და მანიფესტაცია კონსტიტუციურ ფარგლებში წარიმართოს,"_ წერია განცხადებაში. გურჯაანში მიმდინარე ნაციონალური მოძრაობის აქციაზე დაძაბული ვითარებაა. ნაციონალები პოლიციის კორდონის გარღვევასა და თელავის მიმართულებით გზის გაგრძელებას ცდილობენ. გურჯაანში სამართალდამცველებმა რამდენიმე ადგილას გადაკეტეს გზა ავტობუსებით და საპატრულო პოლიციის მანქანებით. ისინი აქციის მონაწილეებს თელავისკენ გზის გაგრძელების საშუალება არ აძლევდნენ და სხვა მიმართულებით გადაადგილებისკენ მოუწოდებდნენ. თუმცა, ოპოზიცია ალტერნატიულ გზაზე უარს ამბობს. თელავში, სალომე ზურაბიშვილის ინაუგურაცია ერეკლე მეფის სასახლის ეზოში დღეს, 15:00 საათზე დაიწყება და 40 წუთს ... ...
  • შსს: აქციის მონაწილეების მიზანი იყო პროვოკაციების მოწყობა, რადგან მათ ხელოვნურად გაამწვავეს პროცესი შინაგან საქმეთა სამინისტრო თელავის მიმართულებით გადაადგილების შეზღუდვასთან დაკავშირებით სპეციალურ განცხადებას ავრცელებს. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცენტრალური კრიმინალური პოლიციის დეპარტამენტის ორგანიზებულ დანაშაულთან ბრძოლის მთავარი სამმართველოს უფროსი, მამუკა ჭელიძე აცხადებს, რომ უწყებამ გადაადგილების შეზღუდვასთან დაკავშირებით დილით გაავრცელა ინფორმაცია. "თელავში, საქართველოს პრეზიდენტის ინაუგურაციის ცერემონიაზე დასასწრებად ქვეყანაში ჩამოსული მაღალი რანგის სტუმრებისა და დელეგაციების უსაფრთხოების დაცვის მიზნით, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ მიიღო შესაბამისი ზომები. თელავის მიმართულებით გადაადგილებისას გარკვეულ შეზღუდვებთან დაკავშირებით, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ, ჯერ კიდევ დილით გაავრცელა განცხადება. კახეთის მიმართულებთ, სატრანსპორტო საშუალებების მრავალრიცხოვანი ნაკადიდან გამომდინარე, საპროტესტო აქციის ორგანიზატორებს შეთავაზებული ჰქონდათ თელავის მიმართულებით მოძრაობის ალტერნატიული, უსაფრთხო მარშრუტი, რომლითაც ისინი ველისციხის გადასახვევიდან ყვარლის გავლით მშვიდობის ქუჩით შეძლებდნენ თელავში მოხვედრას. მიუხედავად გაფრთხილებისა, ალტერნატიული მარშრუტისა და ტრანსპორტის შეთავაზებისა, საპროტესტო აქციების მონაწილეები არ დაემორჩილნენ პოლიციის კანონიერ მოთხოვნებს, გადაუხვიეს შეთავაზებულ მარშრუტს, დაიწყეს ღია დაპირისპირება და ძალადობა პოლიციასთან. აშკარაა რომ აქციის მონაწილეების მიზანი იყო პროვოკაციების მოწყობა, რადგან მათ ხელოვნურად გაამწვავეს პროცესი და დააზიანეს საპოლიციო ტრანსპორტი და ტექნიკა. პოლიციის მიერ შესწავლილი იქნება თითოეული ინციდენტის ამსახველი ვიდეოკადრები, ასევე გამოიკითხებიან მოწმეები, რის შემდგომაც მოხდება ინციდენტების სამართლებრივი შეფასება და შესაბამისი რეაგირება. შინაგან საქმეთა სამინისტრო კიდევ ერთხელ მოუწოდებს აქციების ორგანიზატორებს, დაიცვან მართლწესრიგი და დაემორჩილონ პოლიციის კანონიერ მოთხოვნებს. სამართალდარღვევის ნებისმიერი ფაქტი პოლიციის მიერ, კანონის ფარგლებში, დაუყოვნებლივ იქნება აღკვეთილი" _ განაცხადა მამუკა ... ...
  • "ნაციონალური მოძრაობის" აქციის მონაწილეები "იმედის“ გადამღებ ჯგუფს მუშაობის საშუალებას არ აძლევენგურჯაანში, ველისციხესთან „ნაციონალური მოძრაობის“ აქციის მონაწილეები ტელეკომპანია „იმედის“ გადამღებ ჯგუფს მუშაობის საშუალებას არ აძლევენ. აქციის მონაწილეები „იმედის“ გადამღები ჯგუფის მიმართ აგრესიით გამოირჩევიან. „ნაციონალური მოძრაობის“ რამდენიმე მხარდამჭერი პირდაპირი ეთერის დროს „იმედის“ კამერას ხელით შეეხო. მათ ტელეკომპანიის ოპერატორს სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენეს და დასარტყმელად გაიწიეს. აქციის მონაწილეების დამშვიდება „ნაციონალური მოძრაობის“ ერთ-ერთმა ლიდერმა, ირაკლი ნადირაძემ სცადა. როგორც მან მომხდარის შეფასებისას განაცხადა, მათ აქციაზე სუს-ის აგენტები არიან შეგზავნილი და პროვოკაციას ისინი ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

"ზამთარშიც გაზაფხულს ვეძებ და "გატყავებულ" გარემოს ვმოსავ"

"კარმიდამო ჩემის" უამრავ რესპონდენტს შორის,...

მოახლოებული ზამთარი და პირუტყვის მოვლა-დაბინავება

ზამთრის მოახლოებისას, შინაურ მსხვილფეხა თუ...

როგორ მოვსპოთ ზამთრის განმავლობაში ნიადაგში მავნებლები

დეკემბრიდან, ჩვენს ბაღ-ბოსტნებში, როცა უკვე...

ბროწეული _ გახდომის საუკეთესო საშუალება

ბროწეული, არა მარტო დეპრესიისა და...

შეიძლება თუ არა ცხოველის წლოვანების ზუსტად დადგენა

იშვიათია, ალბათ, ადამიანი, რომელიც ვერ...

მანჭკვალას გამოყენება ძველებური და განახლებული მეთოდით

როგორც ვიცით, სოკოები უმდაბლესი უქლოროფილო...

როგორ დავამზადოთ კივისა და ფეიჰოას ჩირი შინაურ პირობებში

ზოგადად, ჩირის დამზადება ჩვენში ხალხური...

ნიადაგში სასუქების შეტანის სამი წესით უნდა ვიმოქმედოთ

სხვადასხვა აგრარული კულტურების მოსავლიანობა საგრძნობლად...

დეკორატიული მანდარინი _ ოფისებისა და საოჯახო სივრცეების სეზონური მშვენება

დეკორატიულ ციტრუსოვნებშიც არსებობს სხვადასხვა ფორმისა...

მოვამზადოთ "ნარჩენების ჭრელი მჟავე"

უამრავი სახეობის მჟავეულებთან შედარებით, ჩვენ...

მექსიკური ტორტილია და ბურიტო

მექსიკური სამზარეულოს ძირითადი ელემენტები _...

ფრანგული სალათა

საჭირო მასალა: ორი ცალი მოხარშული...
ზაფრანი

10 რეალური მოსალოდნელი კატაკლიზმა დედამიწაზე

ახალი ოკეანე აფარის სამკუთხედი (იგივე...

საბედისწერო რიცხვი და ასტროლოგია

მაინც რატომ ეშინიათ ადამიანებს ასე...

როგორ ვიშოვნოთ ფული ზოდიაქოს ნიშნის მიხედვით

ადამიანების უმრავლესობა ოდითგანვე დაეძებდა გზებს...

ანტარქტიდაზე ოდესღაც პალმები და ბაობაბებიც ხარობდნენ

ანტარქტიდაზე ოდესღაც პალმები და ბაობაბებიც...

სკოლაში მალე რობოტებიც ივლიან

ავსტრალიაში სკოლის მოსწავლეებს გაკვეთილებზე მალე...

ნივთიერებები, რომლებიც ოქროზე ძვირი ღირს

ალბათ  ვერ დაასახელებთ მეტალ კალიფორნიუმ-252-ის...