ჩაის რეაბილიტაციის სახელმწიფო პროგრამა არაეფექტურია და ვერ გახორციელდება

კარმიდამო ჩემი

ჩაის რეაბილიტაციის სახელმწიფო პროგრამა არაეფექტურია და ვერ გახორციელდება

2017 მაი 2 10:13:47

სოფლის მეურნეობა და გადამამუშავებელი მრეწველობა ქვეყნის ეკონომიკის ხერხემალია. უნდა ითქვას, რომ სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ძალისხმევა ამ დარგების მიმართ სრულიად არასაკმარისია. სამინისტროს მიერ გამოცხადებული ამჟამად მოქმედი პროექტები: "აწარმოე საქართველოში", "დანერგე მომავალი", "ქართული ჩაის რეაბილიტაციის სახელმწიფო პროგრამა" წარმატებით მიმდინარეობს მხოლოდ მდიდარი (ან საშუალო) ეკონომიკის მქონე მოსახლეობისთვის. მათ შორის "ქართული ჩაის პროგრამა" გამოცხადდა ისეთი დაგვიანებით, როცა პლანტაციების დიდი ნაწილი ან გადამწვარია ან ამოძირკვულია.

მაშინ, როცა "ქართული ოცნების" ხელისუფლებაში მოსვლისას მოსახლეობას ჯერ კიდევ ფართოდ ჰქონდა შენარჩუნებული პლანტაციები და სახელმწიფო საკუთრებაშიც არსებობდა ასეულობით ჰექტარი ფართობი, მოსახლეობა მთავრობისგან მოელოდა პრაქტიკული ნაბიჯების გადადგმას დარგის რეაბილიტაციის მიზნით, რაც, სამწუხაროდ, ძლიერ დაგვიანდა.

"ქართული ჩაის პროგრამა" არ არის გათვლილი სოფლის მოსახლეობაზე, რომელსაც ჯერ კიდევ გააჩნია მიწის სახელმწიფო რეფორმისას გამოყოფილი მცირე ჩაის ნაკვეთები (0.1-0.3 ჰა) და ეს ნაკვეთები არ არის კონსოლიდირებული ერთიანი მასივის სახით. პროგრამის შესაბამისად, ძნელია ასეთი ნაკვეთებისგან კოოპერატივის ჩამოყალიბება 5.0 ჰა პლანტაციითაც კი. ამიტომაც, პროგრამის გამოცხადების შემდეგ, მოსახლეობის მიერ კვლავ გრძელდება პლანტაციების ამოძირკვა ან გადაწვა და მისი მომზადება სხვა კულტურის გასაშენებლად. ამას ემატება პროგრამის სხვა ხარვეზები, რაც იწვევს მოსახლეობის დადებითი დამოკიდებულების შეცვლას ჩაისადმი.

იქმნება შთაბეჭდილება, რომ სახელმწიფოს არ აინტერესებს ჩაის დარგი ან პროგრამა შედგენილია ისეთი ადამიანების მიერ, რომელთაც პროფესიული შეხება არ ჰქონიათ ჩაისთან, სოფელთან და ეკონომიკასთან. წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაძლებელი იყო რიგი ხარვეზების გათვალისწინება, რაც პროგრამას გააჩნია. უფრო მეტიც _ "ჩაის რეაბილიტაციის პროგრამა" მათი დაწერილია, ვინც საქართველოში ჩაის კულტურა მოსპო", _ აცხადებს კოოპერატივ "ბახვის ჩაის" დამფუძნებელი დავით თენეიშვილი და ასაბუთებს კიდეც, რომ პროგრამაში სოფლის მოსახლეობის ჩართვა თითქმის შეუძლებელია.

პროგრამაში არსებული მთელი რიგი სიძნელეების გამო, კოოპერატივის შექმნის საკითხში დახმარება ვერ შევძელით, ასევე, ექადია-ანასეულის მოსახლეობისთვისაც, რომელთაც გააჩნიათ ჩაის მცირე ნაკვეთები და სურდათ კოოპერატივის შექმნის გზით პლანტაციის რეაბილიტაცია.

პროგრამის მიხედვით, 1 ჰა ჩაის პლანტაციის რეაბილიტაციის ღირებულება შეადგენს 2.5 ათ. ლარს (მაშინ, როცა სპეციალისტებისა და მეცნიერების მიერ გათვლით ის არა ნაკლებ 7.0 ათ. ლარია). პროგრამა არ ითვალისწინებს შეღობვის და გასხვლისთვის პლანტაციის მომზადების (გატყევებულ ფართობში ხეების მოჭრა, გამოტანა და სხვა.), ნიადაგის ბიოქიმიური ანალიზის, პლანტაციის აუდიტის, კოოპერატივის დარეგისტრირების საფასურს და ა. შ. აქედან გამომდინარე, ძნელი გასაგები არ უნდა იყოს, რომ გაღატაკებული სოფლის მოსახლეობისთვის წარმოუდგენლად ძნელია პურის ფული (თუ კი ამის მოპოვებას შეძლებს) პლანტაციის შესაღობად და ნიადაგის ანალიზისთვის გამოიყენოს.

"ქართული ჩაის პროგრამის" პარალელურად სახელმწიფოს უნდა გამოენახა დაბალპროცენტიანი, გრძელვადიანი სესხის გაცემის შესაძლებლობა, რაც შეავსებდა პროგრამის დაფინანსებას. ეს აუცილებელია ასევე პლანტაციის მეჩხერიანობის აღმოფხვრის და ახალი პლანტაციის გაშენებისთვის. სესხის გაცემის არსებული წესი მიუღებელი და შეუძლებელიცაა პროგრამაში მონაწილე მოსახლეობის დიდი ნაწილისთვის. ვფიქრობთ, სესხის გაცემის საკითხის გადაწყვეტის გარეშე პროგრამა ვერ იმუშავებს.

პროგრამის მიმართ კიდევ ბევრი პრეტენზია არსებობს, მაგრამ უმთავრესია ის, რომ პროგრამაში არ არიან ჩართულნი მეცნიერები და სპეციალისტები, რომელთა გარეშე შეუძლებელია დარგის რეაბილიტაცია, დარგისა, რომელიც იყო და არის ქვეყნის ეკონომიკის და განსაკუთრებით დასავლეთ საქართველოს მოსახლეობის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესების ერთ-ერთი მძლავრი ბერკეტი.

ჩაის ნედლეულისგან სხვადასხვა სახის მზა ჩაი გამომუშავდება. ეს არის რთული და სპეციფიკური ბიოქიმიური პროცესი. ამიტომ, ჩაის გაშენების, მოვლა-მოყვანის და გადამუშავების ტექნოლოგიური, ბიოქიმიური, ხარისხობრივი, სამანქანო, ეკონომიკური, და ა. შ. საკითხები მუდმივ სრულყოფას და სამეცნიერო კვლევას საჭიროებს.

ამ პრობლემებს არა ერთი ინსტიტუტი ემსახურებოდა საქართველოში. ამიტომაც იყო რომ დარგი წარმატებით ფუნქციონირებდა და განაპირობებდა ქვეყნის ეკონომიკის აღმავლობას. მაგრამ, სააკაშვილის მთავრობამ სრულად მოშალა აგრარული დარგი და აგრარული მეცნიერება. სამეცნიერო კვლევები ამა თუ იმ მიმართულებით მთლიანად შეწყდა ან შემცირდა. ასეთივე მდგომარეობაში აღმოჩნდა ჩაის, სუბტროპიკული კულტურების და ჩაის მრეწველობის ინსტიტუტი, რომლის მეცნიერთა დიდი ნაწილი ამჟამად გათავისუფლებული და გაფანტულია.

მთავრობის მიერ სოფლის მეურნეობის განვითარება და ასევე განათლება აღიარებულია ქვეყნის ეკონომიკის წინსვლის პრიორიტეტულ მიმართულებებად და ეს ძალიან კარგია. თუმცა, მეცნიერება, რომლის გარეშე არ არსებობს განათლება და რომელიც ნებისმიერი დარგის განვითარების საფუძველია, სამწუხაროდ, სრულიად უყურადღებოდაა მიტოვებული. არასაკმარისია სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ძალისხმევა _ სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრების შექმნა, რომლებიც ვერ უზრუნველყოფენ ჩაისა და სხვა სახის სუბტროპიკული კულტურების წარმოების მთლიანი ციკლის კვლევებს და დარგის რეაბილიტაციაში კვლევის შედეგების ჩართვას და მის განვითარებას.

ჩაის, სუბტროპიკული კულტურების და ჩაის მრეწველობის ინსტიტუტი ამჟამად კატასტროფულად შემცირებული სახით არსებობს როგორც ა(ა)იპ. ბუნებრივია, მის საქმიანობაში სახელმწიფო ვერ ერევა და ფაქტობრივად, ვერ იყენებს დარგის რეაბილიტაციის პროცესში.

აღნიშნულის გამოსწორების მიზნით, მეცნიერებმა მივმართეთ მთავრობასა და პარლამენტს. პრობლემა განიხილა ქ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულომ და შეიმუშავა რეკომენდაცია, რომელიც უზრუნველყოფს სწორედ პრობლემის გადაწყვეტის საფუძველთა საფუძვლის შექმნას _ ეს არის უპირველესად ინსტიტუტის რეაბილიტაცია.

სამეცნიერო პოტენციალის ჩართულობა დარგის რეაბილიტაციის პროცესში მნიშვნელოვანია ინოვაციური ტექნოლოგიებისა და მსოფლიო სამეცნიერო მიღწევების გამოყენების თვალსაზრისითაც. მე, ამ სტატიის ავტორს, მაქვს 35 გამოგონება და პატენტი, რომლებიც შექმნილია ინსტიტუტში შემუშავებული სამეცნიერო კვლევების ბაზაზე და რომელთა ნაწილი წარმატებით იყო დანერგილი ქვეყნის საწარმოებში, სანამ დარგი ფუნქციონირებდა. შემუშავებული პროექტების გამოყენება ასევე მნიშვნელოვანია მოსახლეობის დასაქმების მიზნით.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სოფლის მეურნეობის, მათ შორის ჩაის დარგის რეაბილიტაციის მიზნით, აუცილებელია სახელმწიფოს აქტიური მხარდაჭერა მეჩაიეობაში როგორც ახალი ტექნოლოგიების დანერგვის, ასევე სამეცნიერო პოტენციალის ჩართულობის მიმართულებით.

ხელისუფლებამ უნდა შეიმუშაოს ჩაის დარგის რეაბილიტაციისა და მისი ფუნქციონირების საგანგებო ზომები, რომელშიც გათვალისწინებული იქნება ზემოთ აღნიშნული შენიშვნები და სპეციალისტების მოსაზრებები. დარგის რეაბილიტაციაში მონაწილეობა უნდა შეეძლოს საზოგადოების ყველა ფენას, მათ შორის, უკიდურესად შეჭირვებულს. ამასთანავე, აუცილებელია გავითვალისწინოთ, რომ ჩაის დარგი ზოგიერთ ეკონომიკურად ძლიერ ქვეყანაშიც კი აღიარებულია მოსახლეობის სოციალური დაცვის საშუალებად.

ნანული ორაგველიძე, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი




 ახალი ამბები
  • ექიმი ვაჟა გაფრინდაშვილი ,,საზღვრის" გადაკვეთის ბრალდებას არ აღიარებსცხინვალის იზოლატორში მოთავსებული ექიმი ვაჟა გაფრინდაშვილი ,,საზღვრის" გადაკვეთას არ აღიარებს, - ინფორმაციას qartli.ge ავრცელებს. ამის შესახებ ყოფილი პატიმრები ყვებიან, რომლებიც 14 ნოემბერს დე-ფაქტო სამხრეთ ოსეთის სასამართლომ ჯარიმის სანაცვლოდ გაათავისუფლა. ყოფილმა პატიმრებმა ახალგორის იზოლატორში 3 დღე გაატარეს. ისინი 11 ნოემბერს დააკავეს, ხოლო ვაჟა გაფრინდაშვილი - 9 ნოემბერს. საქართველოს მოქალაქეები (სულ 4-ნი) ერთმანეთს საპატიმროში შეხვდნენ. 14 ნოემბერს 3 მოქალაქე ერგნეთის გამშვებ პუნქტზე საქართველოს ხელისუფლებას გადასცეს. 15 ნოემბერს ექიმებმა მოინახულეს. ,,პროფესიული საქმიანობიდან გამომდინარე მოგვიწია ცხინვალის იზოლატორიდან გათავისუფლებულ ადამიანებთან გასაუბრება. მათი თქმით, საქმე არის შემდეგში: ერთადერთ რამეს ითხოვენ ვაჟა გაფრინდაშვილისაგან - აღიაროს საზღვრის გადაკვეთა, რაზედაც ბატონი ვაჟა კატეგორიულ უარს აცხადებს და ამბობს, რომ იმყოფება საქართველოში, ქართულ მიწაზე. ვერ გაჭრა თურმე ვერც ქართველ თანასაკნელთა ხვეწნამ და შეგონებამ",  - აღნიშნავს ექიმი დავით ღვინიაშვილი. ყოფილმა პატიმრებმა qartli.ge- სთან საუბარში განაცხადეს, რომ ექიმი თავს კარგად ... ...
  • საქართველო ენერგეტიკაში კანონების მიღებას აგვიანებს - ევროპის ენერგოგაერთიანების გაფრთხილებასაქართველო ევროპის ენერგეტიკული გაერთიანების წევრის სტატუსით აღებული ვალდებულებების შესრულებას აგვიანებს - ასეთია ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს დირექტორის იანეზ კოპაჩის შეფასებებიდან ძირითადი დასკვნა.როგორც იანეზ კოპაჩიმ ამ თემაზე გამართულ პრესკონფერენციაზე ჟურნალისტებს განუცხადა, საქართველომ დედლაინი დაარღვია. საუბარია, ენერგეტიკის სექტორში ახალი კანონების მიღების ვადებზე.„დარჩენილია, როგორც შედარებით პრიორიტეტული საკითხები, ასევე ისეთი ცვლილებებიც, რომელთა მნიშვნელობაც შედარებით ნაკლებია. ამ დროისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი და საჩქარო არის შენობა-ნაგებობების ენერგოეფექტურობის მიმართულებით შესაბამისი ზომების მიღება, ასევე ენერგოეფექტურობის ევროდირექტივასთან თავსებადობის უზრუნველყოფა.ასეთივე პრიორიტეტულია ჩვენთვის ელექტროენერგიისა და ბუნებრივი გაზის ბაზრების ევროდირექტივის მოთხოვნებთან თავსებადობის შექმნა. ამ ცვლილებების შედეგად, საქართველომ ენერგობაზრებს გახსნის უფლება უნდა მისცეს. ეს არ არის მხოლოდ ენერგოგაერთიანების აღებული ვალდებულებაა, არამედ ის სასიკეთოა თავად საქართველოს მოქალაქეებისთვისაც. ჩვენ იმედი გვაქვს, რომ ბაზრის ლიბერალიზაცია და სხვა ვალდებულებების შესრულება სწრაფად მოხდება.მიზეზები, რომელთა გამოც ეს ცვლილებები გაიჭედა და გაჩერდა, სხვადასხვაა. ენერგოეფექტურობის ნორმების კუთხით, ჩვენ როგორც გვითხრეს, ცვლილების გაჭიანურების მიზეზი დროში გაწელილი და უშედეგო დისკუსია იყო იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა ჩამოყალიბებულიყო შესაბამისი მარეგულირებელი ორგანო - უნდა ყოფილიყო ის ცალკე არსებული სააგენტო, თუ - სამინისტროში შემავალი დეპარტამენტი. ეს თავის მხრივ. არც თუ ისე მნიშვნელოვანი საკითხი იყო, თუმცა როგორც ჩანს, ის იქცა ბარიერად, რის გამოც ქვეყანას ამ დრომდე არ აქვს შესაბამისი კანონმდებლობა.ბუნებრივი გაზის, წყლისა და ელექტროენერგიის ბაზრების ლიბერალიზაციის მიმართულებით, ჩვენ არ ვიცით რატომ არ არის ეს ცვლილებები მიღებული. მე ვიცი, რომ იყო დისკუსია იმის თაობაზე, თუ რა შედეგებს გამოიწვევდა მისი მიღება და ამოქმედება, როგორ შეცვლიდა ის ამ ბაზრებზე სამომხმარებლო ფასებს. იმედი მაქვს, რომ ამ მიმართულებით პოლიტიკოსთა შიშები დასრულებულია და ისიც მალევე იქნება მიღებული და ათვისებული“, - განაცხადა კოპაჩიმ.დღეის მდგომარეობით, "ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ" და განახლებადი ენერგიის თაობაზე კანონპროექტების განხილვა პარლამენტში, მეორე მოსმენის ეტაპზეა.შეგახსენებთ, რომ ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულებისა და ენერგეტიკული გაერთიანების დამფუძნებელ ხელშეკრულებასთან საქართველოს მიერთების შესახებ ოქმით (2016 წლის 14 ოქტომბერი) გაწერილი ვალდებულებების შესაბამისად, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო, ევროკავშირის სამართლებრივ ნორმებთან ჰარმონიზაციის მიზნით, ენერგეტიკის სექტორში რიგ მნიშვნელოვან საკანონმდებლო ინიციატივაზე მუშაობს. აღნიშნული პროცესი ისეთ საკითხებ მოიცავს, როგორიცაა ლიბერალიზებული ენერგეტიკული ბაზრის შექმნა, მიწოდების უსაფრთხოების ამაღლება, ენერგოეფექტურობის განვითარება, განახლებადი ენერგიების ათვისების ხელშეწყობა და ენერგეტიკული სტატისტიკის ნორმების გაუმჯობესება და სხვა. წყარო: ... ...
  • ქარელში 11 წლის ბავშვი გარდაცვლილი იპოვესქარელის მუნიციპალიეტეტის სოფელ ყინწვისში 11 წლის ბავშვი საკუთარ სახლში გარდაცვლილი იპოვეს. ,,დიანიუსის" ინფორმაციით, შემთხვევა გვიან ღამით მოხდა. მომხდარზე გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 115 -ე მუხლით ... ...
  • "ქარიშხალი ჭიქაში არ უნდა შეიქმნას" - ირაკლი კობახიძე ქარიშხალი ჭიქაში არ უნდა შეიქმნას, _ ასე გამოეხმაურა "ქართული ოცნების“ ოფისში გამართული შეხვედრის შემდეგ ირაკლი კობახიძე, შენობის გარეთ განვითარებულ მოვლენებს “მე ვუყურებდი ერთ-ერთი ტელევიზიის ეთერს და რეალურად, გარეთ იყო შეკრებილი პარტიის ოფისთან 2-3 ათეული ადამიანი და ისეთი შთაბეჭდილება შეგვექმნებოდა ადამიანს, რომელიც არ იყო უშუალოდ ამ ყველაფრის მომსწრე, რომ იქ ხდებოდა რაღაც უბედურება. ქარიშხალი ჭიქაში არ უნდა შეიქმნას. ყველაფერი იქნება მშვიდად და ისინი თუ გააგრძელებენ რადიკალური ნაბიჯების გადადგმას, ჩვენი ოპონენტები, ისინი კიდევ უფრო მეტს წააგებენ შემდეგი არჩევნებისთვის... თუ ვინმე დაშავდა, ამით უნდა დავინტერესდეთ და ეს ძალიან სამწუხაროა. ერთი რესურსი გვაქვს და ამაში ყველა დარწმუნდება, როდესაც სამომავლოდ, კანდიდატები დასახელდება. ვიდრე რადიკალურ ნაბიჯებს გეგმავენ და ახორციელებენ ჩვენი ოპონენტები, ჩვენ ვესაუბრებით ხალხს. ჩვენ დამატებით ქულებს ვიწერთ არჩევნებისთვის და ისინი კარგავენ რესურსს არჩევნებისთვის. ამიტომ, მათ მოვუწოდებ, ისინიც დაკავდნენ ამით, ესაუბრონ ხალხს და ნუ ესაუბრებიან ერთმანეთს“, - აცხადებს ... ...
  • ეს გურიაა _ რეზო ცქვიტინიძის ფოტორეპორტაჟიგურული სული და გარემო, განსაკუთრებით, გურიის ბუნებისთვის, ადგილობრივ კოლორიტთათვის ფოტოობიექტივში ადგილის მიჩენა, რომ მერე ეს ყოველივე, ირგვლივ ყველას და ყველაფერს უკიდეგანო პოზიტივად მიმოაპნიოს _ ასეთია ოზურგეთელი პროფესიონალი ფოტოგრაფის, რევაზ ცქვიტინიძის მუშაობის სტილი, თითქმის 50 წლის მანძილზე. სიცოცხლის სამოსახლოა ჩემი პატარა გურია გურია ბახმარო ბახმაროს იალაღებზე გაზაფხულია გურული მწყემსი ბახმაროს იალაღებზე ოზურგეთი, ექადია, წმიდა გიორგის ეკლესია მწყემსთა სახლები გომისმთაზე საყორნია ასკანა აცანის ჩანჩქერი ასკანელი გურულის ღობე მჭედელი მჭედლის კლიენტი ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...

საშიშია თუ არა ჯანმრთელობისთვის ლამინატის იატაკი

დღეს მოჭიმული იატაკი და ლამინატი...

როგორ ამოვიცნოთ ნატურალური თაფლი

ნამდვილი თაფლი არომატით გამოირჩევა ხელოვნურად...

უებარი საშუალება სიბერის შესაჩერებლად

მწვანილი ანელებს დაბერების პროცესს, აუმჯობესებს...

უებარი საშუალება გაციების წინააღმდეგ

ზამთრის მოახლოებასთან ერთად ვირუსებისა და...

მარილი _ უნიკალური გამაყუჩებელი საშუალება

თავის ტკივილით უამრავი ადამიანი იტანჯება....

ხურმა _ ჯადოსნური ხილი

ხურმა - ჩვენში დასავლეთ საქართველოში...

საშუალება, რომელიც კიბოს ამარცხებს

ლიკოპენს, რომელიც ბუნებრივი ძლიერი ანტიოქსიდანტია,...

უნიკალური მკურნალი მცენარე

მიუხედავად არაერთი მედიკამენტისა, საზოგადოების გარკვეული...

რას კურნავს მრავალძარღვა

მრავალძარღლვას საუკუნეების განმავლობაში იყენებდნენ, როგორ...
ზაფრანი

როგორ გამოვავლინოთ ნიჭიერი ბავშვი

არ დაგეგმოთ შვილებს მომავალი შეეცადეთ...

აუცილებელი წასაკითხი მამებისთვის

ახალშობილს უნდა ეძინოს დედის საწოლში...

ბეკონი ჯანმრთელობისთვის სახიფათო ყოფილა

შვედი მეცნიერების მტკიცებით, ბეკონის საკვებად...

როგორ დავალევინოთ წამალი პატარას

წამლის დალევა პატარებს არ უყვართ,...

მერილინ მონროს სილამაზის საიდუმლო

 რა იყო ის საიდუმლო, რომლის...

რატომ უნდა ვხატოთ

ცოტა ხნის წინ, ამერიკელმა ფსიქოლოგებმა...

დარწმუნებული ხართ თუ არა, რომ სასმელად ვარგის წყალს მოიხმართ?