შემოდგომის სამუშაოები თხილის მავნებელთა მავნეობის ლიკვიდაციისთვის

ჩვენი რჩევები

შემოდგომის სამუშაოები თხილის მავნებელთა მავნეობის ლიკვიდაციისთვის

2016 დეკ 8 18:06:04

"კარმიდამო ჩემის" სახელზე, ბოლო ორი თვის მანძილზე, უამრავი ადამიანის წერილი და სატელეფონო ზარი  შემოდის  გურიის ყველა მუნიციპალიტეტიდან.  განსაკუთრებით, ოზურგეთელი და ჩოხატაურელი ფერმერები აქტიურობენ _ ისინი  გვთხოვენ, ვურჩიოთ, როგორ, დროის რა შუალედით და რომელი საშუალებებით  ვებრძოლოთ თხილის მავნებლებს, რომელმაც  წლევანდელ სეზონზე სერიოზული საფრთხე შეუქმნა მცენარეს და ეს  წლევანდელ მოსავალზეც აისახა.

ჩვენ მივმართეთ ბიოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემიურ დოქტორს ანგელინა ნიკოლაიშვილს და თხილის დაავადებებზე, მავნებლებზე და მათ საწინააღმდეგო ღონისძიებებზე ვესაუბრეთ.

საქართველო  თხილის კულტურის გავრცელების თითქმის შეუზღუდავი არეალია. ნიადაგურ-კლიმატური პირობების მრავალფეროვნება,  გეოგრაფიული ზონებისა და მიკროზონების გავლენა, ტენიანი სუბტროპიკული ზონის ჰიდროთერმული პირობები ქმნის სხვადასხვა მავნებლების და დაავადებების განვითარების ხელშემწყობ პირობებს, რასაც გარკვეულწილად ხელს უწყობს არსებული თხილის ბაღების მდგომარეობა.

თხილის კულტურაზე აღნიშნული 300 სახეობის მავნებლიდან საქართველოში მცენარეს 100-ზე მეტი სახეობა აზიანებს, ხოლო დასავლეთ  საქართველოში ვითვლით 20-მდე სახეობას, რომელთაგან ზოგიერთი მეტ-ნაკლებადაა  გავრცელებული რეგიონში.

ფიტოსანიტარული მონიტორინგის შედეგად, ჩვენში აღნიშნულია შემდეგი სახეობის მავნებლები: თხილის კვირტის მეგალე ტკიპა, თხილის ცხვირგრძელა, ამბროზიის ხოჭო (ჩოხატაურში უფროა გავრცელებული), ვაზის ლურჯი რწყილი, თხილის ბუგრი, მურყნის ფოთლიჭამია, მთვარისებრი მზომელა, ბაღლინჯო-მეტალფა პრუინოზა,  მოოქროსფრო მწვანე ცხვირგრძელა (ჩოხატაური, დაბლაციხე), ამერიკული თეთრი პეპელა, მოარშიებული მუხლუხო (ოზურგეთი-ანასეული).

დაავადებები: თხილის ყავისფერი სიდამპლე (ანთრაქნოზი), თხილის ნაცრისფერი სიდამპლე (ბოტრიტისი), თხილის ნაცარი და სხვები.

თხილის ნაყოფი ადამიანის კვების რეჟიმში შეიცავს 65-70%-ს ცხიმს, 15-16% ცილებს, 2% შაქარს. მაგრამ ამავე დროს ის ყველაზე ძლიერი ალერგენია. მოხმარების დროს დარწმუნებული უნდა ვიყოთ, რომ ის ნამდვილად ხარისხიანია. თხილს,  რომელსაც დიდი ხნის მანძილზე თბილ და ნესტიან გარემოში ინახავენ, შესაძლოა გაუჩნდეს სოკო. ობის სოკოს აღმოჩენა კი შესაძლებელია მხოლოდ შეიარაღებული თვალით (მიკროსკოპით). თხილზე შეიძლება წარმოიქმნას მავნე ნივთიერებები მიკროტოქსინების სახით, რომელიც ადამიანის ორგანიზმის სერიოზულ დაზიანებას იწვევს. ამის გამო დიეტოლოგები გვირჩევენ, ეს  გემრიელი პროდუქტი შევიძინოთ სანდო სუპერმარკეტში. თუ ნაჭუჭიანი თხილის ყიდვა გირჩევნიათ, აუცილებელია ყურადღება მიექცეს ნაჭუჭს. მას არ უნდა  ჰქონდეს დეფექტები, ნადები, არ  უნდა სდიოდეს უსიამოვნო სუნი.

თხილის მწარმოებელთა საყურადღებოდ!

თხილის ნაყოფის მწარმოებლებმა უნდა იცოდნენ, რომ არასწორი შენახვის შედეგად, (დაზიანებული ან სრულ კონდიციამდე გაუმშრალი), თხილში ვრცელდება ობის შემცველი სოკოვანი წარმონაქმნები. ისინი ჯანმრთელობისთვის საშიშ შენაერთებს, სუპერკარცენოგენურ აფლოტოქსინებს შეიცავენ, რომელმაც შეიძლება, ხშირი და ხანგრძლივი გამოყენების შემთხვევაში,  გამოიწვიოს ღვიძლისა და  თირკმლის უჯრედების ნეკროზი (კიბო). ასეთი თხილის მოხმარება და გაყიდვა კი აკრძალულია. თხილის გადამუშავებისა და შენახვის თანამედროვე ტექნოლოგიები არ იძლევა შესაძლებლობას, მთლიანად ავარიდოთ თავი ამ მავნე  ნივთიერების წარმოქმნას.

მიკროტოქსინები _ ეს არის ობიანი სოკოების ცხოველმყოფელობის პროდუქტი. მიკროტოქსინებიდან ყველაზე აქტიურ კანცეროგენს აფლოტოქსინი, განსაკუთრებით აფლოქსინი B1 წარმოადგენს. ეს ტოქსინები თერმულ დამუშავებას არ ექვემდებარებიან. ცდებით დადასტურებულია, რომ ცხოველებში აფლოტოქსინის კანქვეშ ხელოვნურად შეყვანა იწვევს თირკმილს კიბოს.

პროდუქტებში ობის არსებობას და შემდგომ მის განვითარებას თბილი და ნესტიანი გარემო განაპირობებს. ობიანი პროდუქტის იმპორტი  კი ძირითადად თბილი ქვეყნებიდან ხორციელდება.

ბოლო პერიოდში ევროკავშირის სწრაფი რეაგირების სისტემაში, აფლოტოქსინის მარეგულირებელი დეპარტამენტიდან შეტყობინება ძირითადად თურქულ, აზერბაიჯანულ, ამერიკულ თხილსა და მის პროდუქტებზე მოდის.

მავნებელ დაავადებათა მიერ გამოწვეული მსოფლიო დანაკარგი ყოველწლიურად შეფასებულია 74, 9 მილიარდი დოლარით, რომელიც  შეადგენს სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის 40%-ს. ამ დანაკარგების ასაცილებლად ფართო მასშტაბით  გამოიყენება პესტიციდები. მცენარეთა დაცვის ქიმიური  საშუალებებით შენარჩუნებულია 5,5 მილიარდი დოლარის პროდუქცია. ორგანიზმების მოსასპობად, მათი რიცხოვნობის მიუხედავად, მათთან ბრძოლა ითვალისწინებს მოსპობითი ღონისძიებების გატარებას _  ბიოლოგიურ, აგროტენიკურ და სხვა ინტეგრირებულ ბრძოლას,  რაც აკმაყოფილებს  ეკონომიკურ, ეკოლოგიურ და ტოკსიკოლოგიურ   მოთხოვნებს.

გასათვალისწინებელია, რომ თხილის კულტურა მეტად მგრძნობიარეა ქიმიური პრეპარატების  მიმართ. პრეპარატების არასწორად შერჩევამ, კონცენტრაციის თვითნებურად გაზრდამ შეიძლება, გამოიწვიოს   ფოთლების სიდამწვრე, ზრდის შეჩერება, ნაყოფის დეფორმირებული განვითარება და ნაადრევი ცვენა.

საშემოდგომო ბრძოლა თხილის მავნებლების წინააღმდეგ

შემოდგომაზე  თხილის პლანტაციებში  გატარებულ უნდა იქნეს მავნე ორგანიზმებთან ბრძოლის შემდეგი მეთოდები:

კარანტინული  ღონისძიებები:

1. დასარგავი მცენარეები არ უნდა იქნას ამოღებული ისეთი ნაკვეთებიდან, სადაც  გავრცელებულია მავნებელი.

2. ნერგები შემოწმებული უნდა იქნეს სპეციალისტის მიერ, რომ დაზიანება მავნე ორგანიზმებით არ გადავიდეს ახალგასაშენებელ ნაკვეთში;

3. თხილის გაშენების წინ ჩატარდეს ნაკვეთის ნიადაგის ქიმიური ანალიზი.

აგროტექნიკური,  სანიტარულ-პროფილაქტიკური, ჰიგიენური ღონისძიებები

აუცილებელია:

1. დაზიანებული ტოტების გასხვლა, ნაკვეთიდან გატანა და დაწვა.

2. ენტიმოლოგიური სარტყლების გამოყენება.

3.  თუ თხილის ნაკვეთში  გავრცელებულია თხილის ცხვირგრძელა, მაშინ  ის უნდა დაიტბოროს წყლით, რომ დახოცილ იქნეს ნიადაგში მოზამთრე მავნებლის  ჭუპრები.

4. ყველაზე მეტი რიცხოვნობით ჩვენში გავრცელებულია თხილის კვირტის მეგალე ტკიპა. მის მიერ დაზიანებული კვირტები დეფორმირებულია (თითოეულ კვირტში 30 000 ცალი ტკიპაა). ამიტომ დაზიანებული კვირტები უნდა შეგროვდეს ხელითაც. უნდა მოხდეს  ნაკვეთიდან გატანა და დაწვა.

ქიმიური მეთოდი

ტარდება მაშინ, როცა მავნებელი აქტიურია, ბევრია და ანადგურებს მცენარის რომელიმე ნაწილს. შემოდგომაზე  აქტიურია მხოლოდ კვირტის მეგალე ტკიპა.  ამ ტკიპის  კვირტიდან გამოსვლა ხდება მცირე ხნით მზიან ამინდში, იმიტომ, რომ ახალ (დაუზიანებელ) კვირტში  შევიდეს.  ამ შემთხვევაში მავნებლის საწინააღმდეგოდ შეიძლება გამოვიყენოთ აკარიციდებით შესხურება (ენვიდორი ან ნეორონი ან მასაი ან ტალავი ან კორსაიდი) 0,1 %-იანი  ხსნარი + რომელიმე ფუნგიციდი (პროფილაქტიკური მიზნით). უნდა  გვახსოვდეს, რომ პესტიციდი ნაკლებად აღწევს  კვირტში მოთავსებულ ტკიპებამდე!

შენიშვნა _ ქიმიური შესხურება თხილში შეიძლება ჩატარდეს პირველი აპრილიდან ივლისამდე ან 2 ივლისიდან (საჭიროების მიხედვით).  ერთ ჰა-ზე საჭიროა 2000 ლიტრი სამუშაო ხსნარი. პესტიციდები შეიძინეთ მხოლოდ სპეციალიზირებულ მაღაზიებში, ორიგინალური შეფუთვით. პესტიციდებთან მუშაობისას აუცილებლად დაიცავით უსაფრთხოების წესები.

ანგელინა ნიკოლაიშვილი,
ბიოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემიური რექტორი




 ახალი ამბები
  • ხონის მუნიციპალიტეტში საჯარო სკოლა დაიწვა _ სად გააგრძელებენ სწავლას ბავშვებიხონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩაის მეურნეობაში, საჯარო სკოლაში ხანძარი გაჩნდა. როგორც „გურია ნიუსს“ ხონის მუნიციპალიტეტის მერმა, ლადო ჯურხაძემ განუცხადა, ხანძარმა სკოლის შენობის გადარჩენა ვერ მოხერხდა. დაზიანებულია საბავშვო ბაღიც, რომელის სკოლის მიმდებარედ მდებარეობდა. „შენობა თითქმის ბოლომდეა დაზიანებული. მიუხედავად იმისა, რომ 9 სახანძრო ბრიგადა მუშაობდა. ვერ მოხერხდა შენობის გადარჩენა. საბედნიეროდ, დროულად მოხდა ევაკუაცია და არავინ დაშავებულა. ამ დროისთვის მიმდინარეობს ხანძრის ბოლომდე ლიკვიდიცია“,_ გვითხრა ჯურხაძემ. შეკითხვაზე თუ სად გააგრძელებენ სწავლას ბავშვები, ხონის მუნიციპალიტეტის მერი ამბობს, რომ მათ მეზობელ სოფელ დედალაურში გადაიყვანენ. „ბავშვები სწავლას მეზობელ სოფელ დედალაურში გააგრძელებენ. საბავშვო ბაღში 8 ბავშვი დადის და 54 სკოლაში. ამათ გადავიყვანთ მიმდებარე სოფელში და ტრანსპორტით უზრუნველყოფას მერია გაუწევს,“_ გვითხრა ხონის მუნიციპალიტეტის მერმა. ... ...
  • მამამთილმა რძალი იატაკის საწმენდი ჯოხით და ცოცხით სცემაწარსულში ოჯახის წევრის მიმართ მუქარის ბრალდებით ნასამართლევმა რ.ტ-მ რძალი სცემა. საქმე გორის რაიონულმა სასამართლომ განიხილა. "რ.ტ-მ რძალს - მ--- ჯ------ს კისერზე დაარტყა ტელეფონის აპარატი, ზურგზე - იატაკის საწმენდი ჯოხი და ცოცხი - თავსა და ზურგზე, რის შედეგად მსხვერპლმა განიცადა ფიზიკური ტკივილი", _ ირკვევა საქმის მასალებიდან. აღნიშნული შემთხვევიდან მეორე დღეს, ბრალდებული რძალს სიცოცხლის მოსპობით დაემუქრა. რ.ტ-მ დანაშაული აღიარა. მოსამართლე გერმანე დადეშქელიანმა ბრალდებულს 1 წლიანი პატიმრობა მიუსაჯა. წყარო: ... ...
  • ოკუპირებულ სამხრეთ ოსეთში აფთიაქებს ქართულწარწერიანი მედიკამენტები ჩამოართვესოკუპირებული სამხრეთ ოსეთის ე.წ. მილიციამ აფთიაქებს ქართულწარწერიანი მედიკამენტები ჩამოართვა. საოკუპაციო რეჟიმის წარმომადგენლები ამბობენ, რომ შემოწმება ე.წ. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ეკონომიკურ დანაშაულთან ბრძოლის სამსახურის თანამშრომლებმა ჩაატარეს. „ორი აფთიაქის შემოწმებისას ქართული წარწერებით აღმოჩნდა და მილიციამ აფთიაქებს ჩამოართვა „ვალტარენი“, „ფლუკოლდი“, „კრესტორი“, „ჰემორალი“, „კოლხური“, „ტოლარინ პუსი“ და სხვა მედიკამენტები, რომელსაც ქართული წარწერები აქვს“, – ნათქვამია საოკუპაციო რეჟიმის განცხადებაში. სააგენტო, „კომინფი“ წერს, რომ სააფთიაქო დაწესებულებების შემოწმება ე.წ. მთავრობის დადგენილების შესაბამისად ჩატარდა, რომელიც ქართული წარმოების მედიკამენტების რეალიზაციის ჩახშობას ისახავს მიზნად. წყარო: ... ...
  • უკრაინის დელეგაცია გურიის ეკონომიკურ და ტურისტულ პოტენციალს ეცნობა (R)უკრაინის ხერსონის ოლქის გუბერნატორი იური გუსევი, გურიის სახელმწიფო რწმუნებულს ზურაბ ნასარაიას, რწმუნებულის მოადგილეს გია ებრალიძეს და ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარეს დავით დარჩიას შეხვდა. მხარეებმა შეხვედრაზე ეკონომიკის, ტურიზმისა და სოფლის მეურნეობის სფეროში სამომავლო თანამშრომლობის საკითხებზე ისაუბრეს. დელეგაცია ოზურგეთის ფოლკლორის ცენტრს სტუმრობდა, სადაც ადგილობრივი ფოლკლორული და ქორეოგრაფიული ანსამბლების კონცერტს დაესწრნენ. სახელმწიფო ანსამბლმა “გურიამ" ქართველი და უკრაინელი სტუმრების წინაშე ქართულ-უკრაინული კომპოზიცია წარმოადგინა, რომელმაც მაყურებლის განსაკუთრებული მოწონება დაიმსახურა.   ... ...
  • მარგველაშვილი: მზად ვარ, ველაპარაკო ყველა პოლიტიკურ ფიგურას, სააკაშვილსსაქართველოს ექსპრეზიდენტმა,  გიორგი მარგველაშვილმა „მთავარი არხის“ ეთერში განაცხადა, რომ პოლიტიკურ ოპოზიციასთან კონსულტაციებს იწყებს და აღნიშნა, რომ მიხეილ სააკაშვილთან სასაუბროდაც მზადაა, იმ შემთხვევაში, თუ სააკაშვილს საქართველოში დემოკრატიის გაძლიერებასთან დაკავშირებით ხედვა აქვს. „როცა საკითხი ეხება დემოკრატიული დღის წესრიგის გაღრმავებას, მზად ვარ, ველაპარაკო ყველა პოლიტიკურ ფიგურას, მათ შორის სააკაშვილს, თუ მას ხედვა აქვს დემოკრატიის გაძლიერებასთან დაკავშირებით. საქართველო ივანიშვილის გარეშე კი არა, დემოკრატიული საქართველო – ეს აინტერესებს ამომრჩეველს“,_ აღნიშნა ... ...

არქივი

ზაფრანი

„წყალგარეული“ ღვინის მომავალი

სამხრეთ აფრიკელმა მეღვინეებმა ბევრი იფიქრეს,...

ჯონ ლენონის ნივთები დღესაც სარფიანად იყიდება

მას შემდეგ, რაც დიდი ბრიტანელი...

ლუდი გონების სამსახურში

როგორც ამერიკელმა და ახალზელანდიელმა მეცნიერებმა...

ბრიტანელები ჰიტლერის ფოტოებით დაინტერესდნენ

ცოტა ხნის წინ, ამერიკის შეერთებულ...

საუკეთესო თეთრ ღვინოებს შორის

Chateau d'Yquem მსოფლიოში ერთ–ერთი ყველაზე ...