ციტრუსოვანთა მავნე ორგანიზმები და მათ წინააღმდეგ ბრძოლა კალენდარულ ვადებში

ჩვენი რჩევები

ციტრუსოვანთა მავნე ორგანიზმები და მათ წინააღმდეგ ბრძოლა კალენდარულ ვადებში

2019 მარ 8 15:23:53

ციტრუსოვანთა მავნებლები და მათი დამაზიანებელი ქმედებები

მეციტრუსეობა საქართველოს სოფლის მეურნეობის ერთ-ერთი სტრატეგიული მნიშვნელობის დარგს წარმოადგენს. ციტრუსოვანი კულტურების წარმოების ტექნოლოგიის ერთ-ერთი უმთავრეს რგოლია მცენარეთა დაცვა მავნე ორგანიზმებისგან _ მავნე მწერები და ტკიპები, სოკოვანი, ბაქტერიული და ვირუსოვანი დაავადებანი განაპირობებენ ციტრუსოვანთა მოსავლიანობის დიდ დანაკარგებს და გარემო ფაქტორებისადმი, მათ შორის, ზამთრის დაბალი ტემპერატურისადმი გამძლეობის დაქვეითებას.

აღსანიშნავია ისიც, რომ კოლხეთის ტენიანი სუბტროპიკული რეჟიმი განსაკუთრებით ხელსაყრელია მრავალი გვარისა და სახეობის მავნე ორგანიზმის განვითარებისთვის. ამასთან დაკავშირებით, ციტრუსოვანი კულტურების მავნებელი დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებათა განუხრელ და თანმიმდევრულ გატარებას უაღრესად დიდი მნიშვნელობა აქვს.

ჩვენში ციტრუსოვანი კულტურების უმთავრესი მავნებლებია: ციტრუსოვანთა ფრთათეთრა, იაპონური და ციტრუსოვანთა ცვილისებრი ცრუფარიანები, იაპონური ჩხირისებრი ფარიანა, ყავისფერი და ნარინჯოვანთა ყვითელი ფარიანები, ციტრუსოვანთა მიხაკისფერი და მძიმისებრი ფარიანები, ციტრუსოვანთა ღინღლიანი ბალიშა ცრუფარიანა, ციტრუსოვანთა წითელი ბეწვებიანი და ვერცხლისებრი ტკიპები, ციტრუსოვანთა მენაღმე ჩრჩილი, ნარინჯოვანთა და მწვანე ბუგრები. ბოლო წლებში ციტრუსოვნები, განსაკუთრებით ლიმონის მცენარე, ძალიან დააზიანა ფრთათეთრას ახალმა სახეობამ, რომელიც გაცილებით უფრო საშიში მავნებელია, ვიდრე იყო ციტრუსოვანთა ფრთათეთრა.

ახალი სახეობის ფრთათეთრას ახასიათებს ფოთლის ქვედა მცენარეზე ძლიერი დაზიანება: მისი პუპარიები გამოყოფს თეთრ, ბამბისებრ, ხუჭუჭა ძაფებს, რომლის შიგნით მავნებლის მიერ გამოიყოფა მოტკბო წვენი. ეს წვენი დიდი რაოდენობით იზიდავს ჭიანჭველებს. თეთრი გამონაყოფი თანდათან სქელდება და იღებს ქეჩისებრ ფორმას. ის მთლიანად ფარავს ფოთლის ქვედა მხარეს და მასზე ჩნდება მოშავო ფერის საპროფიტი სოკოები. ეს მასა მთლიანად ეკვრის ფოთლის ქვედა მხარეს და მას საშუალებას არ აძლევს, აწარმოოს სუნთქვისა და ფოტოსინთეზის პროცესები. ამიტომ, ასეთი ფოთლები გამოუსადეგარია მცენარისთვის და მას ძალიან ასუსტებს.

მავნებლებთან ერთად ციტრუსოვნებზე სახლდება შემდეგი დაავადებები: ლიმონის ხმელა ანუ მალსეკო _ ამ დაავადებამ მთლიანად გაანადგურა ქართული ლიმონი, ხოლო ამჟამად ის თავიდან შემოვიდა უცხო ქვეყნებიდან და აზიანებს ლიმონის დანარჩენ ჯიშებსაც.

ქვემოთ მოგვყავს ზოგიერთი მავნებელ-დაავადებების მოკლე ბიოლოგიური მონაცემები:

ციტრუსოვანთა ფრთათეთრა მცირე ზომის თეთრი პეპელა. მავნეობს მისი მატლები. წელიწადში იძლევა სამ-ოთხ თაობას. პირველი თაობა ვითარდება მაის-ივნისში, მეორე ივლის-სექტემბერში, მესამე კი სექტემბრიდან აპრილამდე. მისი მატლები იკვებებიან წუწნით ფოთლის ქვედა მხარეზე და ყლორტებზე, რის გამოც ფოთლები და ახალგაზრდა ყლორტები დეფორმირდება და კნინდება. მავნებლის გამონაყოფზე სახლდება სიშავის გამომწვევი საპროფიტი სოკოები, რომლებიც იწვევენ ფოთლების და ნაყოფების გაშავებას, რაც საბოლოოდ ხელს უშლის სუნთქვისა და ფოტოსინთეზის ნორმალურ მიმდინარეობას და ნაყოფები არასტანდარტული ხდება.

ვერცხლისფერი ტკიპა მცირე ზომისაა და მისი შემჩნევა შეუიარაღებელი თვალით არ შეიძლება. აზიანებს ციტრუსოვნების თითქმის ყველა ორგანოს, განსაკუთრებით, ნაყოფებს. მისი ფერი მოყავისფრო, ჟანგისფერი ხდება და საბაზრო ღირებულებას კარგავს. დაზიანების ინტენსივობამ შეიძლება 60%-იდან 90%-მდე მიაღწიოს. ტკიპა ჩხვლეტს ეპიდერმისს და წუწნის ეთერზეთოვან შენაერთებს. წელიწადში მავნებელი 13-14 თაობას ივითარებს.

ციტრუსოვანთა წითელი ბეწვებიანი ტკიპა აზიანებს ფოთლებს, ყლორტებსა და ნაყოფებს. დაზიანებული ფოთლები ყვითლდება და ქლოროზით დაავადებულს ემსგავსება. მავნეობის პიკი მაის-ივნისშია. ის წელიწადში ათამდე თაობას იძლევა.

ნარინჯოვანთა ბუგრი, ძირითადად, აზიანებს ახალგაზრდა ტოტებსა და ნაზ ფოთლებს. ის წუწნის მათ, რითაც ფოთლები იკრუნჩხება. მათ მიერ გამოყოფილ ტკბილ წვენზე სახლდება სიშავის გამომწვევი სოკო და იზიდავს ჭიანჭველებს.

ციტრუსოვანთა მენაღმე ჩრჩილი უკანასკნელ წლებში გამოჩნდა და გამოირჩევა მაღალი მავნეობით. მათ მატლებს გააჩნია მღრღნელი პირის პრეპარატი. მატლი იჭრება ფოთლის ქსოვილში და რბილობის მოჭმით ტოვებს დაზიანებულ ადგილებს, ე. წ. ნაღმებს. ჩვენს პირობებში ეს მავნებელი 5-6 თაობას იძლევა.

ფარიანები ციტრუსოვანთა ღერო-ტოტებზე, ფოთლებზე და ნაყოფებზე სახლდება კოლონებად. ისინი წუწნით აზიანებენ მცენარეს. დაზიანების ადგილი ყვითლდება, ძლიერ დაზიანებული ფოთლები ცვივა და ხეები ხმება.

ცრუფარიანებით გამოწვეული დაზიანება შემდეგი ხასიათისაა: ისინი წუწნიან წვენს და ასუსტებენ მცენარეს. ამის შემდეგ კი იწყება ნაყოფების ცვენა, რომელთა ზედაპირი მურისფერი ხდება. დაზიანების შედეგად ამცირებენ ყოველწლიურ ნამატს, ფოთლების რაოდენობას და ზომას. მათ მიერ გამოყოფილ ტკბილ წვენს ეტანება ჭიანჭველები და სახლდება მურისებრი სოკოები, რითაც ნაყოფის ხარისხი მაქსიმალურად ეცემა.

 ციტრუსოვანთა გამოკვეთილი დაავადებები

რაც შეეხება დაავადებებს, გუმოზი ანუ წებოს დენა შეიძლება იყოს ინფექციური და არა ინფექციური წარმოშობის. ის იწყება ფესვის ყელიდან და შემდეგ თანდათან გადადის ტოტებსა და ფესვებზე. ამ დროს იწყება კანის აქერცვლა, აძრობა, რასაც მოსდევს ღეროების ხმობა და ფოთოლცვენა, შემდეგ კი მცენარის კვდომა. უმეტესად ავადდება სანერგეში ნამყენი ღეროები, ყლორტები და ფოთლები. მყნობის ადგილზე გუმოზი შეიძლება გამოწვეული იყოს დაბალი აგროტექნიკით, სასუქების დიდი დოზებით და მექანიკური დაზიანებით.

დაავადებებიდან ასევე აღსანიშნავია ანთრაქნოზი, მეჭეჭიანობა, ნაცრისფერი ობი, ვერტიცილიოზური ხმობა, ფიტოფტოროზი, მელანოზი ანუ ფომოფზისი და სიშავე, რომელიც გამოწვეულია კოქციდების და ტკიპების დაზიანების შედეგად. ამის შედეგად მნიშვნელოვნად მცირდება მცენარის ფიზიოლოგიური თვისებები და მოსავალი კარგავს სასაქონლო ღირებულებას.

მავნე ორგანიზმებით გამოწვეული დანაკარგები ზოგჯერ 20-40%-ია, მაგრამ არის შემთხვევები, როცა ის 90-100%-ს აღწევს. ამიტომ დიდი მნიშვნელობა აქვს სანიტარულ-პროფილაქტიკურ, აგროტექნიკურ და ჰიგიენური ღონისძიებების გატარებას.

დაავადებებთან ღონისძიების გატარებას ადრე გაზაფხულზე ვიწყებთ.

დიდი მნიშვნელობა აქვს სანიტარულ-პროფილაქტიკური, ჰიგიენური და აგროტექნიკური ღონისძიებების დროულ და თანმიმდევრულ გატარებას, რათა მინიმუმამდე შემცირდეს მათ მიერ გამოწვეული ზარალი. აუცილებელია:

გამხმარი ტოტების და ყლორტების შეჭრა, ჩამოცვენილი ფოთლების შეგროვება ძველ ნაყოფთან ერთად, პლანტაციიდან გატანა და დაწვა.

მჭიდრო ვარჯის გამოხშირვა აერაციის გაუმჯობესების მიზნით.

შტამბისა და ტოტების გასუფთავების შედეგად ჭრილობების დეზინფექცია შაბიამნის ერთპროცენტიანი ხსნარით და ზეთის საღებავის ან ბაღის მალამოს წასმა.

მალსეკოთი დაავადებისას გამხმარი ხეების ამოძირკვა ან ადგილზე დაწვა.

გომოზით დაავადებისას ქერქის ქვეშ დაგროვილი წებოს ჩანთების ამოჭრა. ჭრილობების დეზინფექცია შაბიამნის 1%-იანი ხსნარით და ზეთის საღებავის ან ბაღის მალამოს წასმა.

 ერთდროული დაავადებისას ამოთხრილი ხე უნდა გავიტანოთ და დავწვათ, ნიადაგი კი ქლორიანი წყლით დავამუშავოთ.

გაზაფხულამდე გადავბაროთ ნიადაგი, შევიტანოთ მინერალური სასუქები.

მავნე ორგანიზმების მიერ მოსავლის დანაკარგები, როგორც ზემოთ იყო აღნიშნული, მერყეობს 20%-იდან 100%-ის ფარგლებში. ვერცხლის ტკიპა. მათი გავრცელების მიხედვით სუბტროპიკული ზონა შეიძლება დავყოთ სამ კატეგორიად: პირველი _ პლანტაციები, სადაც მავნებლები გავრცელებულია 1-2 ბალით. მეორე - პლანტაციები, სადაც დომინანტობს რომელიმე მავნე ორგანიზმი, მაგრამ საჭიროებას არ წარმოადგენს ქიმიური ღონისძიებების გატარება და მესამე _ პლანტაციები, სადაც მავნე ორგანიზმების მრავალსახეობაა და გამოირჩევა დაზიანების მაღალი ბალით, 1 -5 ბალამდე.

ჩვენ მიერ დახასიათებული მავნე ორგანიზმები ის სახეობებია, რომლებითაც ამჟამად ხასიათდება ჩვენი პლანტაციები, საშუალო გავრცელებით. ჩვენ მიერ ჩატარებული მრავალწლიანი ცდებით დადგენილი იქნა, რომ ციტრუსებში აუცილებელია ინტეგრირებული მეთოდის გამოყენება, რათა თავიდან იქნას აცილებული მოსავლის ძლიერი დაზიანება.

ახლა ყურადღებით მივყვეთ ოთხჯერადი შესხურების სქემას მავნებელთა და დაავადებათა წინააღმდეგ:

კარგად დავუკვირდეთ და ისე ვიმოქმედოთ _ პირველი შესხურება, რომელიც ძირითადად პროფილაქტიკურია, ახლა, ადრე გაზაფხულზე ვიწყებთ, ვეგეტაციის დაწყებამდე: დაავადებების, კოქციდების, ფრთათეთრების, ბუგრების წინააღმდეგ ვიყენებთ: მინერალური ზეთის, ჰექტოლინეუმის ან ოვიპრონის ან სხვა 1 ან 1,5 პროცენტს პლუს ინსექტიციდის, ინსეკარის ან მონფეტოსან ალპაკი ან დეცისი ან ტალსტარის 0,2%, პლუს ფუნგიციდი _ ზატო ან ანტრაკოლი ან კურტაზი 0,2%-იანი. ამ კომბინირებული ხსნარით აუცილებელია პლანტაციის დამუშავება.

მეორე შესხურება უკვე ივნისის ბოლოს, ივლისის დასაწყისში უნდა მოხდეს. ტკიპების, ბუგრების, კოქციდების, ფაროსანას და დაავადებების საწინააღმდეგოდ, შემდეგი პრეპარატებით: აკარიციდებს,ნეორონს ან ომაიტს ან სპილენძის ქლორჟანგს,0, 15 - 02% პლუს ინსექტიციდი _ ინსეკარი ან მონვეტო ან ალპაკი ან დეცისი.

მესამე შესხურება უნდა მოხდეს აგვისტოს მეორე-მესამე დეკადაში ან სექტემბრის დასაწყისში ტკიპების, ბუგრების, ჩრჩილის, ფრთათეთრების, კოქციდების და ფაროსანას და დაავადებების წინააღმდეგ, შემდეგი ხსნარით: აკარიციდის _ ნეორონის ან ომაიტის ან სხვა რომელიმე აკარიციდს, 0,15-0,2%-ს პლუს ინსექტიციდი _ ინსეკარი ან დეცისი ან ალპაკი პლიუს ფუნგიციდი _ სკორი ან ეუპარენი ან კურტაზი ან სხვა, 0,15 კომბინირებული ნაზავი.

მეოთხე შესხურება 15 სექტემბრიდან 20 ოქტომბრამდე უნდა მოხდეს. რომელიმე მინერალური ზეთი 1-1,5% პლუს ვერტიმეკი 0,5% და პლუს სპილენძის ქლორჟანგის 0,4%-იანი სამუშაო ხსნარის კომბინირებული ნაზავი.

პესტიციდების შესხურებისას დაცული უნდა იყოს შხამებთან მუშაობის უსაფრთხოების წესები. ძალიან ყურადღებით მოეკიდეთ ამ საქმეს, რადგან უსაფრთხოების ზომების დაუცველობას, შესაძლოა, მოკლე დროში არ მოყვეს ცუდი შედეგი, მაგრამ გარკვეული დროის შემდეგ იჩინოს თავი ჯანმრთელობის სერიოზულმა დაზიანებამ.

ეს არის, ასე ვთქვათ, სამოქმედო გეგმა ადრე გაზაფხულიდან გვიან შემოდგომამდე. თუ გვიან შემოდგომაზე და ზამთარში პლანტაცია ძლიერ არის დაზიანებული და მავნე ორგანიზმები მცენარეზე მაღალი ბალითაა დასახლებული, ნაყოფის მოკრეფის შემდეგ უნდა შევასხუროთ რომელიმე მინერალური ზეთი 2% პლუს ინსექტიციდი _ ინსეკარი ან სხვა პლუს ფუნგიციდი _ ზატო ან კურტაზი. ახალი ფრთათეთრას გავრცელების შემთხვევაშიც ასე ან 2%-იანი ბორდოული სითხე შევასხუროთ.

 ანგელინა ნიკოლაიშვილი,
აგრარული უნივერსიტეტის, ჩაის, სუბტროპიკული კულტურების,ჩაის მრეწველობისინსტიტუტის მკვლევარი,
ბიოლოგიის მეცნიერებათააკადემიური დოქტორი




 ახალი ამბები
  • "ამასაც მოვესწარით _ ცერცვის და ყველის ფასი თითქმის გათანაბრდა!"ოზურგეთში, წინასააღდგომო ბაზრობა, გასულ წლებთან შედარებით, მეტი სიძვირით გამოირჩევა. აღდგომამდე ერთი კვირით ადრე, სხვადასხვა პროდუქტზე თუ ცოცხალ შინაურ ფრინველსა და ცხოველზე ფასები უკვე დილიდან საღამომდეც კი იცვლება და მაღლა იწევს. აგრარულ ბაზარში, სადაც შინაური ფრინველით და ცხოველით მოვაჭრეთათვის სპეციალური ფართია გამოყოფილი, გამყიდველთა უკმაყოფილება პიკს აღწევს. კითხვაზე, თუ რატომ და ვისზე ბრაზობენ ისინი, გამყიდველი ქალბატონები ამბობენ, რომ სოფლებიდან მოსული მეურნე ადამიანები ძალიან ძვირად ყიდიან კვერცხს, რძის ნაწარმს, შინაურ ფრინველს თუ ცხოველს, თვით ცერცვსაც კი. _ ასეთი რამ გაგიგიათ? დღეს, დილით ერთი კილოგრამი ცერცვი 5 ლარი ღირდა. ყველი კი _ 6 ლარი. შუადღისკენ ყველის ფასი კიდევ აიწია ერთი ლარით. ცერცვის ფასიც მოიმატებს, ალბათ. ამასაც მოვესწარით, ცერცვის და ყველის ფასი, თითქმის, გათანაბრდა. ასეთი არაფერი გვახსოვს, _ ამბობენ ისინი. ოზურგეთის ბაზარში ახლა ინდაურს, რომელიც ათ კილოგრამს იწონის, ას ლარს აფასებენ. ახალი ქათამი _ 25 ლარი, ხოლო შედარებით დიდი, რასაც ძველ დედალს ეძახიან _ 35-40 ლარი ღირს. ერთი კილოგრამი ყველი აქამდე ექვსი ლარი ღირდა, 19 აპრილისთვის კი უკვე შვიდი ლარი გახდა და ვარაუდობენ, რომ აღდგომამდე დარჩენილ ერთ კვირაში საკმაოდ მოიმატებს. ერთი კილოგრამი ცოცხალი გოჭის ფასი 9-10 ლარია. ხორცი 15 ლარი ღირს. ყველაზე აუცილებელი სააღდგომო ატრიბუტის _ კვერცხის ფასი 50 თეთრია. _ შინაური, სახლის ქათმის კვერცხის ფასი აუცილებლად მოიმატებს აღდგომამდე, რადგან შარშან ამ დროს ჩაბარება 35 თეთრი ღირდა. ახლა კი უკვე 45 თეთრად ვიბარებთ და რა აზრი აქვს 50 თეთრად გაყიდვას? შემთხვევით ორი ცალი რომ გაგიტყდეს, უკვე ზარალში ვარდები. ასეთი სიძვირე სოფლის ქათამსა და კვერცხზე, ბოლო წლებში არ მახსოვს, _ გვეუბნება ბაზარში მოვაჭრე თამუნა კინწურაშვილი. ბაზარში კი ყოველდღე ხალხმრავლობაა _ ადამიანები წინასწარ ყიდულობენ სადღესასწაულო სანოვაგეს და ცდილობენ, ცოტა უფრო იაფად შეიძინონ ესა თუ ის პროდუქტი. ამბობენ, რომ სოფლის ქათმის თუ კვერცხის ფასი იმიტომ კი არ აწეულა, რომ ზოგადად, ფასების ზრდა ხდება, არამედ, რაც დრო გადის, მით უფრო ცოტა ადამიანი მისდევს შინა მეურნეობას. წარსულში წარმატებული აგრონომი, ამჟამად პენსიონერი ელდარ თავაძე "გურია ნიუსთან" საუბრობს: _ რაც დრო გადის, სოფელში უფრო და უფრო ნაკლებ ოჯახს ჰყავს შინაური ცხოველი, ფრინველი. წელს, სამასკომლიან სოფელში ბევრს არ დაუთესავს სიმინდი. ეს უკუსვლის სტატისტიკა საგანგაშოა. ბუნებრივია, ფასების ზრდაც აქედან გამომდინარე ხდება და არა იმიტომ, რომ გლეხის შრომას ფასი დაედო. ყველას რომ ჰყავდეს შინ ფრინველი, ცხოველი, ჰქონდეს კვერცხი, რძე, ყველი, იქნება სიძვირე? ჯობს, იაფი იყოს და ყველას ჰქონდეს. მე რომ მკითხო, ხელისუფლება უნდა სწავლობდეს ამ სტატისტიკას. დავცინით კომუნისტებს, მაგრამ მათ ასეთი რამ ყურადღების მიღმა არ რჩებოდათ. ერთსაც გირჩევთ, თუ არ მიწყენთ _ შეისწავლეთ ჟურნალისტებმა რამდენიმე სოფელი, გააკეთეთ სტატისტიკა. ნახავთ, რაოდენ ნელა, მაგრამ შესამჩნევად, თავს ანებებს ხალხი შინამეურნეობას, ყანას... სულ თუ ვიწუწუნეთ, სხვა არაფერს გაგვიკეთებს. რის საშუალებაც არის, ბევრი იმასაც არ აკეთებს. სიმინდი როგორ არ უნდა დათესო? ერთი ტარო 200 მარცვალს გაძლევს. მოსავალი რომ მიიღო, 10-15 დღე მუშაობა სჭირდება. არ გვინდა? მომავალ აღდგომას სამი ლარი ეღირება კილოგრამი ფქვილი, ქათამი კი, ალბათ, _ 40-50 ლარი, საყანე ფართობები აქვს ხალხს და უმრავლესობამ ტყედ გაუშვა, _ გვითხრა ელდარ თავაძემ და კიდევ ერთხელ შეგვახსენა, თუ მომავალი წლის აღდგომამდე ფასები ისევ გაიზარდა, ეს ქვეყნის უკუსვლას ნიშნავს. რაც შეეხება ბოსტნეულს, ოზურგეთის ბაზარში მწვანილეული შედარებით იაფია. თუმცა, აგრარული კულტურებიდან, ცერცვის შემდეგ, კომბოსტოს ფასია მაღალი _ ერთი კილოგრამი ორი ლარი ღირს, რაზეც, ასევე, გაკვირვებით საუბრობენ გამყიდველები და ამბობენ, რომ მსგავსი ფასი ბოლო წლების განმავლობაში არ ახსოვთ. ძვირია, ასევე, ბადრიჯანი _ ერთი კილოგრამი ოთხი ლარი ღირს, იგივე ფასი აქვს ბულგარულ წიწაკას. რაც შეეხება კვერცხის საღებავს, ბუნებრივი ენდრო, პატარა კონა ერთი ლარი ღირს. დაქუცმაცებული სახით კი ერთ ჭიქასაც ერთ ლარად ... ...
  • "ჰაერში გამოკიდებული ვასო"ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ოთხ სოფელში (დვაბზუ, ძიმითი, ლაითური და მერია) დღემდე არ არის დანიშნული მერის წარმომადგენელი. "გურია ნიუსი" ამის შესახებ რამდენჯერმე წერდა, რასაც თან ახლდა მერიიდან არაერთხელ მიღებული პასუხი, რომ უახლოეს მომავალში დაინიშნებოდა, თუმცა, დღემდე არც ერთ ამ სოფელში წარმომადგენელი დანიშნული არ არის. ახლახან, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ გამართულ ღია კარის დღეზე, სოფელ დვაბზუს მცხოვრებმა ლია ღლონტმა ღიად განაცხადა, რომ სოფელში არ ნიშნავენ წარმომადგენელს და თუ ეს საკითხი მალე არ გადაწყდება, საპროტესტო აქციას მოაწყობენ და გზას გადაკეტავენ. _ რატომ არ დაინიშნა დღემდე დვაბზუში მერის წარმომადგენელი?! რა დავაშავეთ?! მოვალეობას ასრულებს ვასო ღლონტი _ არ გვინდა ეს ჰაერში გამოკიდებული ვასო. ჩვენ გვჭირდება ადგილზე გამგებელი, წარმომადგენელი, რომელსაც ვეტყვით ჩვენს გასაჭირს, მოგვისმენს და აქ არ ვიქნებით ყოველ წუთს სარბენი. დროზე დაგვინიშნონ დვაბზუში წარმომადგენელი, თორემ მოვაწყობთ საპროტესტო აქციას და გადავკეტავთ გზას, _ თქვა მაშინ სოფელ დვაბზუს მკვიდრმა ლიკა ღლონტმა. "გურია ნიუსი" ვასო ღლონტს ესაუბრა, რომელიც ახლა სოფელ დვაბზუში წარმომადგენლის ფუნქციას ითავსებს. _ ბატონო ვასო, თქვენ წინააღმდეგ თანასოფლელებმა პროტესტი გამოთქვეს. "გურია ნიუსთან" კერძო საუბარში ისინი ამბობენ, რომ ხშირად ხართ ალკოჰოლის ზემოქმედების ქვეშ:  "შვიდჯერ მარტო მძღოლის მართვის მოწმობა ჩამოართვეს. ასევე, არ აქვს უმაღლესი განათლება და ამიტომ, როგორც მუნიციპალიტეტის მერის ფავორიტმა, ვერ შეძლო წარმომადგენელი გამხდარიყო", _ ეს თქვენი თანასოფლელების სიტყვებია. რას იტყვით ამ ბრალდების შესახებ? _ დვაბზუს გამგეობაში კარი სულ ღიაა. ვინც მოდის, ყველას პასუხს ვცემ და ვეხმარები. ვინც მაგას ამბობს, არის ვიღაცისგან დაქოქილი, დააპროგრამეს და ათქმევინეს რაღაც. თუ დვაბზუს მოსახლეობა იტყვის, რომ მე არ ვუნდივარ, იმ დღესვე წავალ. ყველაზე ძალიან მე მინდა, რომ დაინიშნოს წარმომადგენელი. ორი კაცი უფრო მეტ საქმეს არ ვიზამთ?! _ უმაღლესი განათლება გაქვთ? _ მე ჩავაბარე, რა გამოცდაც იყო ჩასაბარებელი _ საკონკურსო და ვმუშაობ აგერ. შეთავსებით რომ ვარ, საქმე მეტი მაქვს საკეთებელი. პირადული თემაა, როცა ვიღაც ამბობს, რომ თითქოს, მე ვარ რამეში დამნაშავე. _ მართვის მოწმობა მართლა შვიდჯერ ჩამოგართვეს? _ მაგათ უყურებთ? მე აქ ყველას პატივს ვცემ. მარტო დვაბზუში კი არ არის დაუნიშნავი წარმომადგენელი, სხვა სოფლებშიც არის და ნელ-ნელა შეივსება ყველგან... მარტში, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სხდომაზე, სადაც მერიის სამსახურების ანგარიშები მოისმინეს, ადმინისტრაციული სამსახურის უფროსმა გიორგი ინწკირველმა აღნიშნა, რომ რამდენიმე სოფელში არ არის დანიშნული წარმომადგენელი: "ვფიქრობთ, ვსაუბრობთ, არის შეხვედრები, რომ დაინიშნონ..." _ თქვა მაშინ გოგი ინწკირველმა, რის პასუხადაც საკრებულოს აპარატის თანამშრომელმა გივი ყაზაიშვილმა ჩაილაპარაკა _ "ფიქრი მერის უფლებამოსილების გასვლამდე..." კითხვაზე, თუ როდის დაინიშნება დვაბზუში, ლაითურში, ძიმითსა და მერიაში მერის წარმომადგენლები, მუნიციპალიტეტის მერიის პრესსამსახურიდან, წინა პასუხების მსგავსი პასუხი მივიღეთ: "ახლო მომავალში დაიწყება საკონკურსო პროცედურა აღნიშნულ ოთხ სოფელში მერის წარმომადგენელთა ... ...
  • „მამუკა ბახტაძისა და კობახიძის შეცვლა გარდაუვალია“_ ვაჟა ბერიძე „ცვლილებების განხორციელება რომ აუცილებელია, აღნიშნულს შესახებ თავად ბიძინა ივანიშვილიც საპრეზიდენტო  არჩევნების პირველი ტურის შემდეგ საუბრობდა. მან დაპირება მისცა საზოგადოებას იმის შესახებ, რომ არა მარტო ყველაფერს საკუთარ სახელს დაარქმევდა, არამედ პირდაპირ მნიშვნელოვან საკადრო გადაადგილებებს განახორციელებდა. აღნიშნულს, ჯერჯერობით, ვერ ვხედავთ, არადა, კარგად უნდა გავაცნობიეროთ, რომ ხელისუფლების ყველა შტო, როგორც საკანონმდებლო, აღმასრულებელი, ისე სასამართლო  დასუსტდა. აქედან გამომდინარე, პირველი პირების დონზე საკადრო ცვლილებების განხორციელება სასიცოცხლოდ აუცილებელია. განსაკუთრებით ვგულისხმობ პრემიერ-მინისტრსა და პარლამენტის თავმჯდომარეს, რომლებიც პოზიტივზე მეტად, ნეგატივთან ასოცირდებიან“, _ აღნიშნა “გურია ნიუსთან“ პოლიტიკის ექსპერტმა ვაჟა ბერიძემ. მისივე განცხადებით, თანამდებობიდან მამუკა ბახტაძისა და ირაკლი კობახიძის გადაყენება გარდაუვალია. ექსპერტის აზრით, ერთადერთი კანდიდატი, რომელიც, შესაძლოა, პრემიერის თანამდებობაზე მოიაზრებოდეს, შს მინისტრი გიორგი გახარიაა. „პიროვნულად მამუკა ბახტაძისა და ირაკლი კობახიძის პროფესიონალიზმს, ინტელექტსა და გაწეულ საქმიანობას ვხედავ, მაგრამ მათი შეცვლა გარდაუვალია. პრემიერის პოსტზე გამოუცდელი პოლიტიკოსი არ უნდა დანიშნო, რაც საზოგადოების აბუჩად აგდებასა და აღნიშნული პიროვნების დაღუპვას ნიშნავს. პარლამენტის თავმჯდომარე პრინციპული და თანმიმდევრული ადამიანია, მაგრამ მას პოლიტიკური ადეკვატურობა აკლია. ამ ადამიანებისთვის უმჯობესია, რომ სხვა ადამიანებს თავის გამოჩენის საშუალება მისცენ. ერთადერთი კანდიდატი, რომელიც პრემიერად უნდა განვიხილოთ, ეს არის გიორგი გახარია, რომელსაც ბევრი შეცდომა დააშვებინეს, თუმცა, აღნიშნულის მიუხედავად, თავი ყოველთვის ღირსეულად უჭირავს“, _ აღნიშნა ბერიძემ. ჩვენ, ასევე, ექსპერტს ვკითხეთ, პოლიტიკაში, დაახლოებით, ორი თვის წინ დაბრუნებულმა  ირაკლი ღარიბაშვილმა, ამ დრომდე შეძლო თუ არა „ქართულ ოცნებაში“ არსებული მწვავე შიდაპარტიული პროცესების დალაგება. ექსპერტი მიიჩნევს, რომ მისმა დაბრუნებამ შიდაპარტიულ ცხოვრებაში არსებითი ძვრები ვერ მოახდინა. „პოლიტიკაში ღარიბაშვილის დაბრუნება კარგია, მაგრამ მისმა დაბრუნებამ შიდაპარტიულ ცხოვრებაში არსებითი ძვრები ვერ მოახდინა, რაც ძალიან სამწუხაროა. ამ ფონზე, საზოგადოების წარმომადგენლები 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე დავფიქრდებით და „ქართულ ოცნებას“ ან გავუშვებთ ხელისუფლებიდან ან თუ აზრი ექნება, კვლავ ხელისუფლებაში დავტოვებთ“_ აღნიშნა ... ...
  • სპეციალური პენიტენციური სამსახური, აღდგომის დღესასწაულთან დაკავშირებით, ამანათების მიღებას იწყებს (R) სპეციალური პენიტენციური სამსახურის დაქვემდებარებაში არსებული ყველა პენიტენციური დაწესებულება ბრალდებულების/მსჯავდებულებისთვის, აღდგომის დღესასწაულთან დაკავშირებით, ამანათების მიღებას იწყებს. პენიტენციურ დაწესებულებებში ამანათების მიღება 25-26 აპრილს დილის 9:00 საათიდან დაიწყება და 20:00 საათამდე გაგრძელდება. ხოლო შაბათს, 27 აპრილს, ამანათების მიღება 09:00 საათიდან 15:00 საათამდე იქნება შესაძლებელი. სპეციალური პენიტენციური სამსახური ამანათების მიღების პროცესის შეუფერხებლად წარმართვას უზრუნველყოფს, რისთვისაც მსჯავრდებულების/ბრალდებულების ახლობლებმა თან უნდა იქონიონ ID ბარათი, პასპორტი ან მართვის მოწმობა, რომელზეც მოქალაქის პირადი ნომერი არის დატანილი. ამანათის შეგზავნის უფლება აქვს მხოლოდ სრულწლოვან პირს. ასევე, ამანათის შიგთავსის განსაზღვრის მიზნებისათვის, სპეციალური პენიტენციური სამსახური შეახსენებს პატიმართა ოჯახებსა და ახლობლებს, რომ წელს, ყველა პატიმრისათვის „გუდვილი“-ს მიერ გადაცემული იქნება სააღდგომო პასკა და წითელი კვერცხები. „გუდვილი“-ს მიერ ყველა პენიტენციურ დაწესებულებაში მოცემული ძღვენის შეტანა დაიწყება მიმდინარე კვირის შაბათ დღეს. ... ...
  • მანანა ქოჩლაძე: “ჰიდროენერგეტიკული ობიექტები ვერანაირ სტანდარტს ვერ აკმაყოფილებენ“ „ძირითადი პრობლემა, რაც ჰესების მშენებლობასთან დაკავშირებით არსებობს, ეს არის მშენებლობის სწორად დაგეგმვის არარსებობა. დღეს საქართველოს თითქმის ყველა მდინარეზე ჰიდროელექტროსადგურების მშენებლობა ისეა დაგეგმილი, რომ მათი სიმძლავრეები ხელოვნურად არის განსაზღვრული. ქვეყანაში არსებული ჰიდროენერგეტიკული ობიექტები ვერანაირ სტანდარტს ვერ აკმაყოფილებენ“,_ აღნიშნავს “გურია ნიუსთან“ “მწვანე ალტერნატივის“ თავმჯდომარე მანანა ქოჩლაძე. რაც შეეხება ჰესის მშენებლობასთან დაკავშირებულ რეკომენდაციებს, ქოჩლაძე აცხადებს,  რომ პირველ ეტაპზე მდინარის წლის დინება კარგად უნდა იქნას შესწავლილი, რის შემდეგ შესაძლებელია, სწორად გავთვალოთ გარკვეულ ადგილზე რამდენი მეგავატიანი ჰესის მშენებლობა არის შესაძლებელი. „საქართველოში ჰესის მშენებლობა მხოლოდ იმ შემთხვევაში უნდა იყოს დასაშვები, თუ ის მდინარის ეკოსისტემას არ დააზიანებს. ჯერ მდინარის წლის დინება კარგად უნდა იქნას შესწავლილი, რის შემდეგ შესაძლებელია, სწორად გავთვალოთ, გარკვეულ ადგილზე რამდენი მეგავატიანი სადგურის მშენებლობა არის შესაძლებელი. საქართველოში პირიქით ხდება, ჯერ ინვესტორი კონკრეტული სიმძლავრის ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობის შესახებ მემორანდუმს აფორმებს, რის შემდეგ გარემოზე ზემოქმედების შეფასებების შესწავლა მიმდინარეობს, რაც დიდი პრობლემაა“. მისივე განცხადებით, აუცილებელია საქართველოში შეიქმნას ენერგეტიკის განვითარების გეგმა, რომელშიც აისახება ენერგეტიკის მხრივ  ქვეყანაში რა მოთხოვნილებები არსებობს. “აუცილებელია მოხდეს ენერგეტიკის განვითარების გეგმის შედგენა, რომელშიც მთლიანად აისახება საქართველოში ენერგეტიკის მხრივ რა მოთხოვნილებები არსებობს. ქვეყანაში ენერგეტიკის მოხმარება იზრდება, მაგრამ რის ხარჯზე?! ეს მაინც ხომ უნდა ვიცოდეთ?! სამინისტროს წარმომადგენლები ამტკიცებენ, რომ ენერგეტიკის განვითარების სტრატეგია არსებობს. ეს სტრატეგია 2016 წლის სექტემბერშია გამოქვეყნებული, რომელშიც ამ დრომდე ერთი სიტყვაც არ შეცვლილა და რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, აღნიშნული დამტკიცებული არ არის“, _ ამბობს ქოჩლაძე. “მწვანე ალტერნატივის“ თავმჯდომარე აღნიშნავს, რომ საქართველოში არსებული სტანდარტის მიხედვით, ჰესის მშენებლობის შემდეგ, მდინარეში 10% წყლის დარჩენა საკმარისია იმისთვის, რომ მდინარემ იფუნქციონიროს, რაც კრიტიკას ვერ უძლებს. „შესაბამისი სტრუქტურები გარკვეული ჰესის გარემოზე ზემოქმედების გეგმას შედგენის პროცესში მარტივად ამბობენ, რომ  მდინარეში 10% წყლის დარჩენა საკმარისია იმისთვის, რომ მდინარემ იფუნქციონიროს, რაც კრიტიკას ვერ უძლებს. უფრო მეტიც, ამერიკის შეერთებულ შტატებში არსებული სტანდარტის მიხედვით, თუ მდინარეში 30% ზე ნაკლებ წყალი დარჩება, ეს აპრიორი მათთვის არაობიექტური სტანდარტია. შესაბამისად, ამ მხრივ საქართველოში დიდი პრობლემა არსებობს“,_ აცხადებს ქოჩლაძე. ... ...

არქივი

ზაფრანი

თამაში თუ რეალობა...

ქალს შეუძლია, თავის შესახებ ყველაფერი...

„სასწრაფო” დიეტა

თუ გსურთ, მოკლე დროში კილოგრამების...

რაში ხარჯავს ქალი ყველაზე მეტ დროს ფუჭად?

რაში ხარჯავს ქალი ყველაზე მეტ...

სვით მაყვლის ფოთლების ჩაი

მაყვალი სამკურნალო მცენარეა. სამკურნალოდ გამოიყენება...

რა მოსწონთ ქალებს მამაკაცებში ცეკვის დროს

ცოტა ხნის წინ ბრიტანელმა სწავლულებმა...