მცენარეთა დაცვისთვის ინტეგრირებული სისტემა უნდა ამოქმედდეს

ჩვენი რჩევები

მცენარეთა დაცვისთვის ინტეგრირებული სისტემა უნდა ამოქმედდეს

16 იან. 2018, 12:46:11

სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მავნე ორგანიზმებისგან დაცვა წარმოადგენს ღონისძიებათა კომპლექსს, რომელშიც შედის საკარანტინო, ფიზიკური, მექანიკური, აგროტექნიკური, სანიტარულ-ჰიგიენური, ბიოლოგიური, ქიმიური და მოკრობიოლოგიური საშუალებები.

მცენარეთა დაცვისთვის ზრუნვა ყოველთვის იყო მეურნის უპირველესი საქმე, თუმცა, დღეისთვის როცა სიდამპლე, ნაცარი და საშიში მავნებელი ფაროსანა განსაკუთრებით უტევს თხილს და ასევე სხვა არა ერთ კულტურას, როგორც არასდროს, ისეთი ბრძოლა გვმართებს ამ შემოტევის საპასუხოდ.

მცენარეთა დაცვის თანამედროვე სტრატეგია ითვალისწინებს ბრძოლის ინტეგრირებული სისტემის გახორციელებას, რომელიც მიმართულია მავნე პოპულაციების რიცხოვნობის შემცირებისკენ, გარემოს უსაფრთხოების ფონზე.

 ინტეგრირებულ სისტემაში წამყვანია ქიმიური საშუალებების _ პესტიციდების გამოყენება. ამჟამად საჭირო გახდა თანამედროვე ტექნოლოგიების დახვეწა, გარემოზე პესტიციდების უარყოფითი ზემოქმედების შემცირების მიზნით.

პესტიციდების ფართოდ გამოყენების შედეგად, საქართველოში ათასზე მეტი სახეობის ნივთიერება შემოდის, რამაც გამოიწვია მათი ბიოსფეროში დაგროვება, ადამიანის ორგანიზმში აკუმულირება და სხვა არასასურველი თვისებების გამრავლება.

სრულყოფის მიზნით, ხმარებიდან ამოღებულია თბილსისხლიანებისთვის მაღალტოქსიკური პრეპარატები, სამაგიეროდ, პრაქტიკაში ფართოდ შემოვიდა ინტექსიციდების ახალი ჯგუფი _ სინთეზური პირეტროიდები. ამ პრეპარატების გამოჩენა ერთგვარ რევოლუციას წარმოადგენდა მავნე მწერებთან ბრძოლაში. მისი გამოყენებით ინტექსიციდების ხარჯვის ნორმა ერთ ჰა-ზე გახდა ასი გრამის ფარგლებში, რაც მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდა იმ დროს ფართოდ გამოყენებული პრეპარატების ნორმისგან.

პირეტროიდების გამოყენება მნიშვნელოვანი მოვლენაა ინსექტიციდების ისტორიაში. მცენარეთა დაცვის ბაზარზე პირეტროიდების წილი 15%-ია. 30 წელზე მეტია, რაც დეცისი გამოიყენება სოფლის მეურნეობაში. მისი მწარმოებელი ფირმა არ წყვეტს კვლევებს გაუმჯობესებული ფორმების ძიებაში.

ჩვენს ქვეყანაში პესტიციდების სწორ გამოყენებას სპეციალური კანონები და აქტები განსაზღვრავენ. მოქმედებს კანონი პესტიციდების შესახებ, რომლითაც განსაკუთრებული როლი ენიჭება პესტიციდების სახელმწიფო რეგისტრაციას, რაც წარმოადგენს ქვეყნის სასურსათო უსაფრთხოების მნიშნელოვან ფაქტორს.

გაუმჯობესდა პესტიციდების გამოყენების სტრატეგია და ტაქტიკა. მავნე ორგანიზმების რიცხოვნობის მიუხედავად ქიმიური დაცვის საშუალებების გამოყენების ნაცვლად, რეკომენდებულია მოსპობითი ღონისძიებების გატარება.

აუცილებელია პესტიციდების გამოყენების შეთანწყობა ბიოლოგიურ, ბიოტექნიკურ, აგროტექნიკურ და სხვა საშუალებებთან შექმნილი ეკოლოგიური მდგომარეობის გათვალისწინებით. ამით დამკვიდრდა მცენარეთა დაცვის საშუალებების გამოყენებისადმი ბიორაციონალური მიდგომა _ პესტიციდებთან ერთად მავნე ორგანიზმების წინააღმდეგ ბიოლოგიური მტრებისა და სხვა ფაქტორების გამოყენებით, მიაღწიონ მავნე ორგანიზმების მასობრივი გამოჩენის, გამრავლება-განვითარებისა და გავრცელების მაქსიმალურ შეზღუდვას.

მცენარეთა დაცვის საშუალებების გეგმიურად გამოყენების საფუძვლად მიღებულია მავნებლების და დაავადებების გამოჩენისა და გავრცელების პროგნოზი. მომავლის ზუსტად განსაზღვრულ კალენდარულ ვადაში საჭიროა ბრძოლის ღონისძიებების ჩატარების ზუსტი ვადის სიგნალიზაცია.

მნიშვნელოვანია მავნე ორგანიზმის წინააღმდეგ პესტიციდების გამოყენების ვადების ისე შერჩევა, რომ გათვალისწინებული იქნას მავნე ორგანიზმის მიმღებიანი, ხოლო მისი ბუნებრივი მტრების გამძლე ფაზებში ყოფნის პერიოდი.

 უსაფრთხოების წესების დაცვა პესტიციდებთან _ შხამებთან მუშაობისას

ქიმიური პრეპარატები მხოლოდ მაშინ უნდა გამოვიყენოთ, როცა ბრძოლის სხვა მეთოდებს შედეგი არ მოაქვს. ციტრუსოვნებში შემუშავებულია ბრძოლის ტაქტიკა, რომელიც ემყარება მავნე ორგანიზმების განვითარების დინამიკას, მავნეობის ეკონომიურ ზღვარს, რაც წამლობათა რიცხვის შემცირების და ბუნებრივი მტრების შენარჩუნების საშუალებას იძლევა.

პესტიციდების გამოყენების წესების დაუცველობისას, მოსალოდნელია ადამიანის და სხვა თბილსისხლიანების, მათ შორის, სასოფლო-სამეურნეო ცხოველების მწვავე და ქრონიკული მოწამვლა. მწვავე მოწამვლა უპირატესად შეუძლია გამოიწვიოს ძლიერმა და მაღალტოქსიკურმა პესტიციდებმა.

პესტიციდებთან მუშაობისას, სასურველი ეფექტის მიღებისთვის, საჭიროა, დაცული იქნეს სათანადო რეკომენდაციები, რომელსაც გვაწვდიან დამამზადებელი ფირმები. რეკომენდაციების მიზანია, უზრუნველყოს სოფლის მეურნეობაში პესტიციდების ეფექტიანი, ეკონომიური და უსაფრთხო გამოყენება. მხოლოდ ამ გზით შეიძლება დავიცვათ გარემო დაბინძურებისგან და უზრუნველვყოთ საკუთარი უსაფრთხოება.

პესტიციდების სავარაუდო მომხმარებელი ვალდებულია, გაეცნოს მის წინაშე წარმოშობილ პრობლემას _ დაადგინოს მავნე ორგანიზმის საზიანო მოქმედების სპექტრი. საჭიროების შემთხვევაში, კონსულტაციისთვის მიმართოს სპეციალისტს.

პესტიციდის გამოყენების შემთხვევაში, მომხმარებელი ვალდებულია, გაეცნოს მოცემული პრეპარატის ხარჯვის ნორმას ჰექტარზე, სამუშაო ხსნარის მომზადების წესებს, წამლობათა ჩატარების ვადებს, შესხურების და პესტიციდებთან უსაფრთხო მუშაობის წესებს.

_ მომხმარებელმა აუცილებლად უნდა მიაქციოს ყურადღება პესტიციდის თვითღირებულებას, აგრეთვე, რა თანხის პესტიციდი დასჭირდება მის მიერ დასამუშავებელ ფართობს და გამართლებულია თუ არა ამ ხარჯის გაწევა;

_ როდესაც მცენარეთა დაცვის საშუალება პირველად შედის ბაზარზე, მომწოდებელი ვალდებულია მომხმარებელს ჩაუტაროს სემინარი სამუშაო ხსნარისა და ტექნიკის გამოყენების შესახებ;

_ ფერმერი დარწმუნებული უნდა იყოს კონსულტანტის მიერ შერჩეული პესტიციდის ყოველმხრივი ვარგისიანობის სისწორეში, მითითებული უნდა იყოს მწარმოებელი ქვეყნის კოდი, კარგი ტარა, ახლდეს ეტიკეტირებული სარეკლამო ფურცელი;

_ პესტიციდების ტრანსპორტირება უნდა ხდებოდეს სათანადო წესრიგის დაცვით;

_ პესტიციდით დაბინძურებული ადგილები მოარიდეთ ადამიანებს და ცხოველებს, გაწმინდეთ ასეთი ადგილები და არ გამოიყენოთ ისინი ყოველდღიური მოხმარებისთვის;

_ დაიცავით ჰექტარზე რეკომენდებული ხარჯვის ნორმები, პრეპარატის გაზავების წესები. ჩაიცვით დამცავი ტანსაცმელი და არ დაუშვათ ხსნართან ბავშვების და ცხოველების მიახლოება;

_ პრეპარატის გასაზავებლად სუფთა წყალი გამოიყენეთ. ხოლო შხამის გამოყენების შემდეგ კარგად გარეცხეთ ყველა ხელსაწყო და მოწყობილობა, ნარეცხი წყალი კი სპეციალურ ორმოში ჩაასხით, რომ გარემო არ დაბინძურდეს;

_ ყურადღება მიაქციეთ ამინდს, ქარს შეუძლია პრეპარატის შხეფების სხვა ადგილზე გადატანა, წვიმას კი _ ჩამორეცხვა. ასევე არ შეიძლება წამლობის ჩატარება მზიან, ცხელ ამინდში;

_ აუცილებელია გამოყენებული პრეპარატების ცარიელი ტარის გაუვნებელყოფა. ისინი მიწაში უნდა ჩაიმარხოს. არ გამოიყენოთ ისინი ცხოველთა საკვების ან წყლის შესანახად. პასუხისმგებლობით მოეკიდეთ ყველა ჩამოთვლილ წესს, რომ დაიცვათ საკუთარი ჯანმრთელობა და ასევე გარემოს ააცილოთ დაბინძურება. ზამთრის პერიოდში, ვიდრე ადრე გაზაფხულიდან საქმეს შეუდგებით, კარგად გადახედეთ ჩვენს რჩევებს პესტიციდებთან დაკავშირებით, რადგან მისი გამოყენება ორჯერ მეტად დაგვჭირდება მომავალი გაზაფხულიდან, მავნებლების და სოკოვნების სერიოზული მოძალების გამო.

 ანგელინა ნიკოლაიშვილი,ბიოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემიური დოქტორი




 ახალი ამბები
  • გლდანის საპატიმროს დირექტორმა სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურს მისი დაკითხვის მოთხოვნით მიმართა (R)N8 პენიტენციური დაწესებულების დირექტორმა, ნოდარ ქინქლაძემ და მისმა მოადგილემ, როინ დეკანოიძემ სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურს მათი დაკითხვის მოთხოვნით მიმართეს.  საქმე ეხება მიმდინარე წლის 24 სექტემბერს ტელეკომპანია „ფორმულას“ მიერ გავრცელებულ ინფორმაციას იმასთან დაკავშირებით, თითქოს ნოდარ ქინქლაძე პატიმრებს გაუპატიურებით დაემუქრა. ამასთან დაკავშირებით ტელეკომპანიას მსჯავრდებულ შ.ჭ.-ს მეუღლე და ადვოკატი ალექსანდრე კობაიძე ესაუბრნენ. ამასთან, 25 სექტემბერს სხვადასხვა მედიასაშუალებებმა გაავრცელეს საქართველოს სახალხო დამცველის კომენტარი. მოცემულ თემაზე ნინო ლომჯარიამ განაცხადა, რომ ომბუდსმენის წარმომადგენლებთან N8 პენიტენციური დაწესებულების „პატიმრები საუბრობენ სავარაუდო მუქარაზე და ასევე, საუბრობენ სავარაუდო არასათანადო მოპყრობის ფაქტებზე მათ მიმართ, თუმცა, საუბარი არის არა ციხის დირექტორზე, არამედ სავარაუდოდ, მოადგილის გვარი იყო ნახსენები“. სწორედ ამიტომ, დაკითხვას სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურისგან ითხოვს არა მხოლოდ ნოდარ ქინქლაძე, არამედ მისი მოადგილე როინ დეკანოიძეც.  აღსანიშნავია, რომ ადვოკატმა კობაიძემ 25 სექტემბერს უარი განაცხადა, გამოცხადებულიყო სპეციალური პენიტენციური სამსახურის მონიტორინგის დეპარტამენტში და უწყებისთვის მიეწოდებინა მის მიერ გამოთქმული ბრალდებების დამადასტურებელი ფაქტები (ასეთის არსებობის შემთხვევაში). სამაგიეროდ N8 პენიტენციური დაწესებულების ადმინისტრაცია და მთლიანად სპეციალური პენიტენციური სამსახური სრულ მზადყოფნას გამოთქვამს ითანამშრომლოს შესაბამისი უფლებამოსილების მქონე უწყებებთან, რათა დადგინდეს ჭეშმარიტება. სწორედ ამ მიზანს ემსახურება ნოდარ ქინქლაძის და როინ დეკანოიძის მერ სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურისადმი მიმართვაც, ვინაიდან ყველაზე მეტად სწორედ პენიტენციური დაწესებულების ადმინისტრაციის და პენიტენციური სამსახურის ინტერესში შედის, რომ საკითხთან დაკავშირებით ჭეშმარიტება ... ...
  • "ადვოკატმა კობაიძემ უარი განაცხადა მის მიერ გამოთქმული ბრალდებების დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულების მოწოდებაზე " (R)სპეციალური პენიტენციური სამსახური განცხადებას ავრცელებს N8 პენიტენციური დაწესებულების დირექტორის შესახებ ადვოკატ ალექსანდრე კობაიძის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციასთან დაკავშირებით და განმარტავს, რომ ადვოკატმა არ ისურვა წარმოედგინა მის მიერ გამოთქმული ბრალდებების დამადასტურებელი რაიმე სახის მტკიცებულება. შეგახსენებთ, 2020 წლის 24 სექტემბერს ტელეკომპანია „ფორმულამ“ გაავრცელა ინფორმაცია, თითქოს N8 პენიტენციური დაწესებულების ოთხმა პატიმარმა თვითდაზიანებები მიიყენა იმიტომ, რომ მათ დაწესებულების დირექტორი სექსუალური ძალადობით დაემუქრა. ტელეკომპანია „ფორმულას“ მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში გამოყენებული იყო ადვოკატ ალექსანდრე კობაიძის ინტერვიუ, სადაც მან განაცხადა: "ნასვამ მდგომარეობაში მყოფი ბატონი ქინქლაძე (დაწესებულების დირექტორი) ეჩხუბა პატიმრებს იმის გამო, რატომ არ მოსწონდათ ჩაი და ამის გამო უთხრა, რომ მას გააუპატიურებდა. რაზეც ადეკვატური პასუხი ჰქონდათ პატიმრებს". ინფორმაციის გავრცელებისთანავე სპეციალური პენიტენციური სამსახურის მონიტორინგის დეპარტამენტმა დაიწყო სამსახურებრივი შემოწმება ადვოკატის მიერ გამოთქმულ ბრალდებებთან დაკავშირებით. სამსახურებრივი შემოწმების ფარგლებში მონიტორინგის დეპარტამენტი დაუკავშირდა ადვოკატ კობაიძეს და მიიწვია იგი იმისთვის, რომ თუკი მას გააჩნდა მის მიერ დაწესებულების დირექტორის მისამართით გამოთქმული ბრალდებების დამადასტურებელი რაიმე მასალა, მოეწოდებინა ეს ინფორმაცია მონიტორინგის დეპარტამენტისთვის. ადვოკატს შეეთავაზა 25 სექტემბერს 11:00 საათზე გამოცხადებულიყო სპეციალურ პენიტენციურ სამსახურში, რაზეც მან განაცხადა უარი მოუცლელობის მიზეზით და ამის სანაცვლოდ შესთავაზა მონიტორინგის დეპარტამენტის წარმომადგენელს, რომ 25 სექტემბერს საღამოს საათებში მივიდოდა პენიტენციურ სამსახურში, ხოლო ადგილზე მისვლის ზუსტ დროს შუადღისას დაასახელებდა. დღეს, 25 სექტემბერს ადვოკატმა კობაიძემ, იმ დროს, როდესაც ვერ მოიცალა მონიტორინგის დეპარტამენტში გამოცხადებისთვის, აქცია გამართა N8 პენიტენციურ დაწესებულებასთან. აღსანიშნავია, რომ ადვოკატის ორგანიზებულ აქციაზე მხოლოდ თავად კობაიძე და კიდევ ორი ადამიანი იმყოფებოდა, თუმცა ამან არ შეუშალა ადვოკატს ხელი, რომ პენიტენციური დაწესებულების დირექტორის მისამართით კვლავ გაეკეთებინა ცილისმწამებლური განცხადებები. 25 სექტემბერს, დაახლოებით 14:00 საათზე, როდესაც მონიტორინგის დეპარტამენტის წარმომადგენელი კვლავ დაუკავშირდა ადვოკატ კობაიძეს, რათა მისი პენიტენციურ სამსახურში მისვლის დრო დაეზუსტებინა, ადვოკატმა მისვლაზე უარი განაცხადა, რაც აბსოლუტურად გაუგებარია, ვინაიდან თუკი იგი ფლობს რაიმე მტკიცებულებას, როგორც თავად აღწერს, ასეთი საგანგაშო ფაქტის შესახებ, მისი, როგორც უფლებადამცველის ინტერესში უნდა იყოს, რომ ამაზე ჭეშმარიტება დადგინდეს. ადვოკატთან მონიტორინგის დეპარტამენტის წარმომადგენლის ორივე საუბარზე შედგენილია შესაბამისი ოქმები. ეს ოქმებიც და მონიტორინგის დეპარტამენტის ხელთ არსებული სხვა დოკუმენტაციაც გადაეგზავნება სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურს. სპეციალური პენიტენციური სამსახური იმედს გამოთქვამს, რომ სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახური დაადგენს ჭეშმარიტებას და ამ თემაზე ერთხელ და სამუდამოდ დასრულდება ყოველგვარი სპეკულაციები. ... ...
  • რომან გოცირიძე - მთავრობას ლარიც გაექცა და ვირუსიცპარლამენტის ფრაქცია „ნაციონალური მოძრაობის" თავმჯდომარე, რომან გოცირიძე ეკონომიკასთან მიმართებით ხელისუფლების პოლიტიკას აკრიტიკებს და მთავრობას მოუწოდებს, ქვეყანაში არსებული მძიმე ეკონომიკური ვითარებიდან გამოსასვლელად ქმედითი ნაბიჯები გადადგას. „მთავრობამ ყველაფერი გააკეთა იმისთვის, რომ წინასაარჩევნოდ გამოეყენებინა 5 მილიარდი ფული საარჩევნო მანიპულირებისთვის, ნაცვლად ხალხის მხარდაჭერისა. მთავრობას, რომელსაც დიდი დრო და რესურსი ჰქონდა უცხოეთის დახმარების სახით, ვერც ლარს მოუარა და ვერც პანდემია აიცილა თავიდან, ლარიც გაექცა და ვირუსიც. ეს არის ხელისუფლების მიერ გადადგმული პოლიტიზირებული ნაბიჯების შედეგი. დღეს, თუ სასწრაფოდ არ მიიღებს მთავრობა რადიკალურ ზომებს, თუ არ შეკვეცს კორუფციულ და უსარგებლო ხარჯებს, რომელიც „ქართულ ოცნებასა" და მასთან მიტმასნილ ბიზნესს ემსახურება, თუ არ გამკაცრდება პოლიტიკა, ამ შემთხვევაში, ლარი მიაღწევს ისეთ ნიშნულს, როდესაც ეკონომიკა გაჩერდება და მოქალაქეების შემოსავალი კატასტროფულად დაიკლებს. პირველ რიგში, მოვუწოდებთ მთავრობას, შეწყვიტოს ფულის ფლანგვა მათი პოლიტიკური ინტერესების შესაბამისად. მოვუწოდებთ ეროვნულ ბანკს, დაანებოს თავი უსაზღვრო ოდენობით რეფინანსირების სესხის გაცემას, მართოს ჯერ კიდევ მის ხელთ არსებული ბერკეტით ეს პროცესი“, - განაცხადა ... ...
  • „დავასახელებთ მომსყიდველების ვინაობას“ : " ჩვენი საქართველო, სოლიდარობის ალიანსი"-ს ბრიფინგი ოზურგეთშიოზურგეთში „ჩვენი საქართველო- სოლიდარობის ალიანსი"-ს  შტაბში , ბრიფინგი გამართეს. ბრიფინგის წამყვანმა, შტაბის წარმომადგენელმა ლელა ნაცვალაძემ განაცხადა, რომ გურიის მაჟორიტარი დეპუტატობის კანდიდატი ნინოშეწირული-გობრონიძე იქნება და სწამს, რომ ის გამრჯვებას მიაღწევს ამ საპარლამენტო არჩევნებში. __ჩვენ ვაპირებთ პატიოსან საარჩევნო კამპანიას. არ გვაქვს ფუფუნება, ვინმეს დავურიგოთ   კარტოფილი ან კვერცხი, თუმცა ჩვენ მზად ვართ, ვიბრძოლოთ ადამიანების პრობლემების მოსაგვარებლად და ჩვენი ხმა  გვქონდეს პარლამენტში, - თქვა ბრიფინგის წამყვანმა, შტაბის წარმომადგენელმა ლელა ნაცვალაძემ. მან თქვა, რომ ადგილი აქვს ამომრჩეველთა მოსყიდვის მცდელობას, როცა მათ პირდებიან ფულს, ასევე ოზურგეთის სპორტის სახლში ახლახან შეიტანეს დიდი ტრაილერით ბურღულეული, მათთვის დასარიგებლად, _ თქვა ნაცვალაძემ. ჟურნალისტების კითხვაზე, დაესახელებინა კონკრეტული პირები, ვინ ვის სთავაზობს ქრთამს, ნაცვალაძემ თქვა, რომ ამჯერად თავს იკავებს, თუმცა მალე დაასახელებს მათ ვინაობას. დეპუტატობის კანდიდატმა,    ნინო შეწირულმა ისაუბრა საარჩევნო კამპანიის თაობაზე, რომ  ამომრჩევლებს, კერძოდ, მის ნათესავებს და  ოჯახის წევრებს, ახლობლებს, „ქართული ოცნების“ წარმომადგენლები   ფულით მოსყიდვას უპირებენ, ჰპირდებიან თანხას, ოღონდაც კი  მათ მხარეს გადავიდნენ. _დღეს არ ვასახელბ მათ  გვარებს, თუმცა ამ ბრიფინგით  ვაფრთხილებთ   მათ. თუ კვლავ   გაგრძელდება მათი მხრიდან ასეთი საქციელი, აუცილებლად გადმოგცემთ   მათ სიას, სათანადო მტკიცებულებით, - უთხრა მან ... ...
  • სამტრედიაში ახალი სპორტული მოედანი საზეიმო ვითარებაში გაიხსნასამტრედიაში, კოსტავას ქუჩაზე, მრავალბინიანი კორპუსების მიმდებარედ ხელოვნურსაფარიანი სპორტული მოედანი მოეწყო. ახალი სპორტული მოედანი საზეიმო ვითარებაში დღეს გაიხსნა. ადგილობრივი მოსახლეობის თხოვნის საფუძველზე სამუშაოები მუნიციპალიტეტის მერიამ დააფინანსა. "მუნიციპალიტეტის მერია ინტენსიურად ახორციელებს სპორტული მოედნების მოწყობა-რეაბილიტაციას, რაც ხელს უწყობს ჯანსაღი ცხოვრების წესის დანერგვას, პოპულარიზაციას და განვითარებას", _ განაცხადა ,,გურია ნიუსთან" კომენტარში სამტრედიის მუნიციპალიტეტის მერის მოადგილემ, დავით ... ...

არქივი


free polls