დავიცვათ დედაბუნება _ ვუნახავთ თუ არა ტყეს შვილებს?

კარმიდამო ჩემი

დავიცვათ დედაბუნება _ ვუნახავთ თუ არა ტყეს შვილებს?

2018 მარ 5 13:51:07

ბუნებასთან ადამიანების ურთიერთობა ყოველთვის იყო, არის და იქნება ერთ-ერთი მწვავე პრობლემა. დღეს, როცა მაქსიმალურად გაიზარდა შხამ-ქიმიკატების წარმოება და მისი გამოყენება მცენარეთა სხვადასხვა დაავადებების და მავნებლების წინააღმდეგ, ბუნება დაბინძურდა ტრანსპორტის გამონაბოლქვებით და უამრავი სხვა მავნე აირებით, მით უფრო მეტ ზრუნვას, ყურადღებას და მოფრთხილებას მოითხოვს გარემო, სადაც ვცხოვრობთ და რომლის გარეშეც სიცოცხლე წარმოუდგენელია.

არ შეიძლება ადამიანს ეწოდოს კარგი, რომელიც ჩეხავს ტყეს, გადათხრის მთის ფერდობებს, დააბინძურებს წყალს, დააზიანებს დედამიწის საფარს, სპობს ფლორას და ფაუნას, რითაც დიდ უბედურებას აყენებს კაცობრიობას. სწორედ ამიტომ, ბუნებასთან ადამიანის დამოკიდებულების საკითხი ერთ-ერთი აქტუალური საკითხია.

ტყე კაცობრიობის აკვანი, უნივერსალური გლობალური ფაქტორია, რომელიც დედამიწაზე სიცოცხლეს ამკვიდრებს. ტყე ბუნების საოცრებაა, განუმეორებელი ქმნილება, ბიოსფეროს მნიშვნელოვანი ელემენტი და ეკოლოგიური წონასწორობის ერთ-ერთი ფაქტორი, რომელზეც დამოკიდებულია სიცოცხლის შენარჩუნება და თვით კაცობრიობის ყოფნა-არყოფნაც კი. ტყეში არსებული მცენარეულობა გარემოს სანიტარულ-ჰიგიენური პირობების გაუმჯობესების ერთ-ერთი მძლავრი ბუნებრივი ფაქტორია. ამიტომ მას სამართლიანად უწოდებენ დედამიწის "მწვანე ფილტვებს", რომელიც გამოყოფს სიცოცხლისთვის ასე აუცილებელ ჟანგბადს, შთანთქავს ნახშირორჟანგს, წმენდს ჰაერს მტვრისა და გამონაბოლქვი აირებისგან.

იქ, სადაც ტყეს არ უფრთხილდებიან და ჩეხენ, ელემენტარულ დონეზე არ აზროვნებენ, რომ ამის გამო, თვალსა და ხელს შუა გვეცლება ჯერ წყაროები და მერე მდინარეები. ზოგს არც კი სჯერა, რომ თუ დღეისთვის სათანადოდ არ გაუმჯობესდა ტყის მოვლა-პატრონობა, მეცნიერები უკვე დიდ საშიშროებაზე საუბრობენ _ რამდენიმე ათეული წლის შემდეგ, კაცობრიობა წყლის ნაკლებობის კატასტროფულ ზღვარზე აღმოჩნდება. დადგენილია, რომ მცენარეები საგრძნობლად ადიდებს ჰაერის შეფარდებით ტენიანობას, ამცირებს ჰაერის მოძრაობის სიჩქარეს, ახშობს ხმაურს ქუჩებში, რასაც ადამიანებისთვის უდიდესი მნიშვნელობა აქვს.

ტყე იცავს ადამიანებს მავნე მიკრობებისგან და ნაირგვარი დაავადებებისგან. მცენარეები, განსაკუთრებით წიწვოვნები, რომლებიც გამოყოფენ ფიტონციდებს, სპობენ და ანადგურებენ მწერებს და მიკრობებს, რომელიც სხვადასხვა სიძლიერით აქვს გამოხატული სხვადასხვა მცენარეს.

მცენარეები ვიტამინისა და პროვიტამინის წყაროა. მათ გარეშე კი სიცოცხლე შეუძლებელია და მათი ნაკლებობა ორგანიზმის ნაირგვარ დაავადებებს იწვევს. ტყე ჩვენი ბუნების სილამაზეა, რომელიც დადებითად მოქმედებს ადამიანის ფსიქოლოგიაზე, ახალისებს და ოპტიმისტს ხდის მას. ტყე უდიდეს გავლენას ახდენს ადამიანის ფსიქიკაზეც და ძალზე დადებითი გავლენა აქვს მასზე.

ზოგადად, ტყესთან ერთად, ისეთივე გაფრთხილება სჭირდება წყალსა და ჰაერს. უერთმანეთოდ სრულყოფილება არც ერთს არ ექნება. ყველამ კარგად იცის, რომ წყლის გარეშე სიცოცხლე შეუძლებელია. ადამიანი და საერთოდ ცოცხალი არსება ხომ 75-88% წყლისგან შედგება. საკმარისია, ადამიანმა სხეულიდან დაკარგოს წყლის ერთი მესამედი და იგი მოკვდება. მაშასადამე ბუნების პროცესებში ურთიერთობის გაუთვალისწინებლობა ყოველთვის დიდ უბედურებებს იწვევს.

თანამედროვეობის ერთ-ერთი უდიდესი ამოცანაა, ტყესთან ერთად გავუფრთხილდეთ წყალს. დიდი წყალსატევების კეთება, მაინც და მაინც არაა მიზანშეწონილი და ამას, რატომღაც. ხშირად არ ითვალისწინებენ. რად უნდა პროტესტის გამოხატვა იმას, რომ ტყე არ გაიჩეხოს ან წყალი არ დაბინძურდეს? ხალხი თუ ხელისუფლება ამ სიმდიდრეს ისე უნდა უფრთხილდებოდეს, როგორც საკუთარ სიცოცხლეს.

რაც შეეხება ჰაერს, რომლის გარეშეც წარმოუდგენელია სიცოცხლე, თუ ვუფრთხილდებით ტყესა და წყალს, ჰაერიც თავისთავად საუცხოოო გვექნება. საკვების გარეშე ადამიანი 75 დღე ძლებს, უწყლოდ 7-8 დღე, უჟანგბადოდ კი მხოლოდ რამდენიმე წუთს.

საერთოდ, თანამედროვე ეპოქაში, განსაკუთრებით ბოლო ჟამს, სითბოს, როგორც არასდროს, ისეთი გლობალური მატება დაეტყო. საქართველო არაა გამონაკლისი _ ეს ყოველივე აქაც იგრძნობა. თუ მსოფლიოში მეტ-ნაკლებად მილიონობით ავტომანქანაა, საკმაოდ ბევრია ჩვენთანაც, რომლებიც ინტენსიურად აბინძურებენ ატმოსფეროს მავნე გამონაბოლქვებით. მეცნიერებმა დაამტკიცეს, რომ ერთი ლაინერი 8-10 საათის ფრენის დროს შთანთქავს 35 ტონა ჟანგბადს, ყოველდღიურად კი ათასობით ლაინერი სერავს ჰაერს.

ჟანგბადის წყარო მცენარეა. თუ დავფიქრებულვართ იმაზე, რამდენადაც მხოლოდ ლაინერები ისრუტავენ ტონობით ჟანგბადს, ადამიანები იმდენად თუ ვზრუნავთ ტყის შესანარჩუნებლად, გასაახალგაზრდავებლად? ერთი ჰექტარი ტყე წელიწადში გამოყოფს 12 ტონა ჟანგბადს. მათ შორის, მუხნარი _ 13 ტონას, წიფლნარი _ 12 ტონას, ფიჭვნარი _ 11 ტონას, ნაძვნარი კი _ 10 ტონას. მაშასადამე, ერთ ლაინერს სჭირდება იმდენი ჟანგბადი, რამდენსაც 3-4 ჰექტარი ტყე გამოყოფს მთელი წლის მანძილზე. თუ ამ ყველაფერზე ადამიანი ცოტა სერიოზულად დაფიქრდება, შიშიც კი შეიპყრობს. ამიტომ, საჭიროა სასწრაფო და გონივრული მოქმედება ტყის გადასარჩენად, შთამომავლობისთვის მის შესანახად. თუმცა, ადამიანები დღემდე ვერ აცნობიერებენ  ტყის ძირითად მნიშვნელობას და ის, პირველ რიგში, სამშენებლო და საწვავი მასალა, სამკურნალო საშუალებები თუ ველურ ხილი, რისთვისაც დაუნდობლად ანადგურებენ.

რასაკვირველია, ტყე საჭიროებისამებრ ყველაფრისთვის უნდა მოვიხმაროთ, თუმცა, ეს უნდა მოხდეს სანიტარულ ჭრების, გეგმაზომიერი მიდგომის საფუძველზე, როცა რამდენიმე მოჭრილი ხის ნაცვლად ერთ ძირს მაინც დარგავ.

ბუნებასთან დამოკიდებულებაში უნდა გავითვალისწინოთ მეცნიერების _ გეოფოზიკოსების, გეოგრაფების, გეოლოგების და ჰიდროლოგების რეკომენდაციები, რომლებიც მიმართულია წყალდიდობების, მეწყერების, ღვარცოფების, ნიაღვრების წინააღმდეგ ბრძოლისა და მათი შედეგების ლიკვიდაცია-აღკვეთისკენ.

საცაა კარს შემოაღებს გაზაფხული. დავუკვირდეთ, ბევრი ადამიანი რგავს ხეს? არადა, ამის შესაძლებლობა და შესაბამისი გარემო თითქმის ყველას აქვს. არც ნერგების მოძიებაა რთული. გვიან არასდროს არ არის, თუ ადამიანები სოფლებში, ქალაქის განაპირა მხარეებში, ქუჩებსა და სკვერებში თუნდაც ერთ ძირ ხეს ან ბუჩქს დარგავენ.

ხის დარგვის ინიციატივა ყოველთვის ღვთიურ საქმეში ეთვლება ადამიანს და განსაკუთრებით, ყოველ გაზაფხულზე უნდა იყოს ასეთი სურვილით შთაგონებული. თუ თითოეული ადამიანი, განსაკუთრებით პერიფერიებში, მოიწადინებს ერთი ძირი ხის დარგვას და მეორეს გამოიწვევს, შედეგი უკვალოდ არ ჩაივლის. რაც შეიძლება ნაკლებად მოვჭრათ და მეტი დავრგოთ. თუ არადა, იმდენივე მაინც, რამდენსაც ვჭრით _ ვიყოთ უკომპრომისო საკუთარი თავის მიმართ. გავუფრთხილდეთ და მოვუაროთ ტყეს, ჰაერს, წყალს და ეს თვით დედამიწის მიმართ მზრუნველობა იქნება. ცისფერი პლანეტა საფრთხის ქვეშაა და უნდა გვახსოვდეს, თუ ასეთი ნაბიჯის გადადგმისთვის ფეხს ვითრევთ, მის გადარჩენასაც თანდათან ვაგვიანებთ.

 

ცისანა ქაშაკაშვილი,
სოფლის მეურნეობის აკადემიური დოქტორი




 ახალი ამბები
  • გუდაური-კობის მონაკვეთზე ავტოტრანსპორტის მოძრაობა აიკრძალაგუდაური-კობის გზაზე შეზღუდვები მოქმედებს. ქარბუქის და ცუდი ხილვადობის გამო, აღნიშნულ მონაკვეთზე ყველა სახის ავტოტრანსპორტისთვის მოძრაობა აკრძალულია. რაც შეეხება მლეთა-გუდაურის მონაკვეთს, ამ შემთხვევაში მოქმედებს გაუჩერებლად გავლის რეჟიმი. აღნიშნული რეჟიმით მოძრაობა საპატრულო პოლიციის უშუალო ზედამხედველობით და კოორდინაციით მოხდება. გზის დანარჩენ მონაკვეთებზე ავტოტრანსპორტის მოძრაობა ... ...
  • დიდ დიღომში მომხდარი აფეთქების შედეგად გარდაცვლილები დაკრძალესდიდ დიღომში მომხდარი აფეთქების შედეგად დაღუპულები ცოტა ხნის წინ დაკრძალეს. მანამდე გარდაცვლილები ნათია ციცვიძე, მისი მცირეწლოვანი შვილი და და ქაშვეთის ეკლესიაში იყვნენ დასვენებულები, სადაც სამოქალაქო პანაშვიდი მიმდინარეობდა. ტაძარში იმყოფებოდა კათოლიკოს-პატრიარქი, თანამოსაყდრესთან ერთად, ასევე თბილისის მერი და სხვა პოლიტიკოსები. დიდ დიღომში ძლიერი აფეთქება, რამაც ნგრევა გამოიწვია, ოთხი დღის წინ მოხდა. ნგრევის შედეგად 4 ადამიანი დაიღუპა, მათ შორის, ერთი 4 წლის ბავშვი იყო. აფეთქების დროს 8 ადამიანი დაშავდა. შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გამოძიების ფარგლებში "ყაზტრანსგაზის" ორი თანამშრომელი დააკავა, რომლებსაც გულგრილობას ედავება.  სასამართლომ მათ დღეს წინასწარი პატიმრობა ... ...
  • აფეთქების საქმეზე დაკავებულ „ყაზტრანსგაზ-თბილისის“ თანამშრომლებს პატიმრობა შეეფარდათდიდ დიღომში, ავთანდილის ქუჩაზე მომხდარი აფეთქების საქმეზე დაკავებულ ორ პირს, „ყაზტრანსგაზ-თბილისის“ ყოფილ თანამშრომლებს, თორნიკე ტატიშვილსა და ვაზელ მამადიანს აღკვეთის ღონიძიებად პატიმრობა შეეფარდათ. გადაწყვეტილება საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ვახტანგ მრელაშვილმა მიიღო. პროკურატურა ბრალდებულთა მიმართ პატიმრობის გამოყენებას მოითხოვდა. დაცვის მხარე მოითხოვდა ბრალდებულებისათვის აღკვეთის ღონისძიების სახით გირაო, ვაზელ მამადიანის შემთხვევაში 50 ათასი ლარის, ხოლო თორნიკე ტატიშვილის შემთხვევაში 10 ათასი ლარი ყოფილიყო გამოყენებული. ტატიშვილსა და მამადიანს ბრალი ოფიციალურად 19 იანვარს წაუყენეს. დაკავებულებს ბრალი სისხლის სამართლის კოდექსის 220-ე პრიმა მუხლის მეორე ნაწილით აქვთ წაყენებული, რაც სამსახურეობრივ გულგრილობას გულისხმობს. წინასასამართლო სხდომა 14 მარტს ჩაინიშნა. შეგახსენებთ, რომ 16 იანვარს, დიდ დიღომში, საცხოვრებელ კორპუსში მომხდარი აფეთქების შედეგად 4 ადამიანი დაიღუპა, აქედან ერთი მცირეწლოვანი ბავშვია. დაშავდა 8 ... ...
  • ძროხების მოპარვის ბრალდებით 3 პირი დააკავესბოლნისის რაიონის სოფელ რაჭისუბანში, საძოვრიდან 7 სული მსხვილფეხა პირუტყვი მოიპარეს, რომლებიც შემდეგ გაყიდეს. მომხდართან დაკავშირებით ჩატარებული საგამოძიებო ქმედებების შედეგად პოლიციამ 1994 წელს დაბადებული ნ.პ. და 1995 წელს დაბადებული შ.გ. მოსამართლის განჩინების საფუძველზე დააკავა, 1986 წელს დაბადებულ ე.შ.-ს კი ბრალი დაუსწრებლად წარედგინა. სამივე მათგანი წარსულში ნასამართლევია. დანაშაული 6-დან 10 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. გამოძიება წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფის მიერ დიდი ოდენობით ჩადენილი ქურდობის ფაქტზე, საქართველოს სსკ-ს 177-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით და მე-4 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით ... ...
  • თბილისში დაკარგული მოზარდი გარდაცვლილი იპოვესთბილისში, რამდენიმე დღის წინ დაკარგული მოზარდი, აფრიკის დასახლებაში, ქაღალდების ქარხანასთან გარდაცვლილი იპოვეს. მომხდარზე გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 115-ე მუხლით მიმდინარეობს რაც თვითმკვლელობამდე მიყვანას გულისხმობს. "რუსთავი 2"-ის ინფორმაციით, გარდაცვლილის ოჯახს ძალიან უჭირს, რის გამოც, მოზარდი იძულებული იყო მშობლების დასახმარებლად ჯართი შეეგროვებინა. წინასწარი ინფორმაციით, ის თხრილში სწორედ ჯართის მოსაგროვებლად ჩავიდა, რა დროსაც მიწა ჩამოიშალა და ბავშვი ქვეშ მოიყოლა. ბავშვის იდენტიფიცირება ველოსიპედით შეძლეს, რადგან ის ამით გადაადგილდებოდა. აქვე იპოვეს სხვადასხვა ხელსაწყო, რის დახმარებითაც ჯართს ეძებდა. ზუსტად რა გახდა ბავშვის გარდაცვალების მიზეზი, ამას ექსპერტიზა ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

"ბარი უნდა იცნობდეს მთასა და საქმეზე შეყვარებული და-ძმას"

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მთისპირის მკვიდრი...

რა გავაკეთოთ შემოდგომის მიწურულს საკარმიდამო ნაკვეთებში

ნოემბერ-დეკემბერში აქტიური სამეურნეო სამუშაოები ძირითადად...

პესტიციდების გამოყენებისას უდიდესი სიფრხილეა საჭირო

არსებობს უნივერსალური პესტიციდები, რომლებსაც ერთდროულად...

სიმინდის მოვლა თავიდან უნდა ვისწავლოთ

სიმინდის მოვლა-მოყვანის წესებს დასავლეთ საქართველოს...

რატომ უნდა მოვაშენოთ ბატი

როგორც უხნესი ადამიანები ამბობენ, საქართველოში...

დედოფლის ყვავილს დედოფალივით მოვლა სულ არ სჭირდება

წარსულში ძალზე პოპულარული და მერე...

მოვამზადოთ ნესვის სასმელი

ნესვი გოგრისებრთა ოჯახის ერთ-ერთი ყველაზე...

თაფლის ღვინო _ "თაფლუჭა"

თაფლის ღვინო და არაყი უნიკალური...

"ზამთარშიც გაზაფხულს ვეძებ და "გატყავებულ" გარემოს ვმოსავ"

"კარმიდამო ჩემის" უამრავ რესპონდენტს შორის,...

მოახლოებული ზამთარი და პირუტყვის მოვლა-დაბინავება

ზამთრის მოახლოებისას, შინაურ მსხვილფეხა თუ...

როგორ მოვსპოთ ზამთრის განმავლობაში ნიადაგში მავნებლები

დეკემბრიდან, ჩვენს ბაღ-ბოსტნებში, როცა უკვე...
ზაფრანი

ყველაზე ძვირფასი ღვინო

საფრანგეთში არსებული მამულის, რომელსაც სახელად...

ის, რაც გურმანებმა აუცილებლად უნდა იცოდნენ

მდოგვი ასტიმულირებს საკვების მონელებას. მას...

კონიაკი მილიონერთათვის

კონცერნ LVMH-ის ფრანგული კომპანია Moet...

ცხოველების კურთხევის ცერემონია მადრიდში

მადრიდში ძაღლები, კატები და ზაზუნა...

სიზმარის მიღმა ჭეშმარიტება

ისტორიაში საკმაოდ ბევრი მნიშვნელოვანი სიზმარია,...