ეთერზეთოვანი კულტურების განვითარება საქართველოში და ნატურალური ეთეროვანი ზეთების წარმოების აუცილებლობა

კარმიდამო ჩემი

ეთერზეთოვანი კულტურების განვითარება საქართველოში და ნატურალური ეთეროვანი ზეთების წარმოების აუცილებლობა

2019 აპრ 15 13:58:22

საქართველოში კანაფის კულტურის მოყვანის შესახებ სამთავრობო წინადადებამ ხალხის მასობრივი პროტესტი კი გამოიწვია, თუმცა, შეჩერებული კანონპროექტს კვლავ გააქტიურებენ თუ არა, არავინ იცის.

ჩვენ გვინდა, ერთგულ და დაინტერესებულ მკითხველებს, ვესაუბროთ ეთერზეთოვანი კულტურების უდიდეს მნიშვნელობაზე, მისი განვითარების ისტორიაზე საქართველოში და დავარწმუნოთ ყველა, ამ კულტურების მოყვანას და ნატურალური ეთეროვანი ზეთების წარმოებას რაოდენ დიდი ეკონომიკური აღმავლობის მოტანა შეუძლია.

ეთერზეთოვანი კულტურები ისეთი მცენარეებია, რომლებიც ფოთლებში, თესლებში, ფესვებში და ახალგაზრდა ყლორტებში შეიცავენ აქროლად, სურნელოვან, ძვირფას სამეურნეო მნიშვნელობის მქონე ნივთიერებებს _ ეთეროვან ზეთებს, რომლებიც წამოადგენენ რთულ ორგანულ შენაერთებს და თავისუფალი სახით არიან მცენარეებში. ზოგ შემთხვევაში კი შაქრიან ნივთიერებათა შენაერთებში, გლუკოზიდები სახით გვხვდება.

ეთეროვანი ზეთი გროვდება მცენარის განსაკუთრებულ სათავსოებში, როგორც ორგანოების ზედაპირზე _ ეგზოგენური, ისე ორგანოების შიგნით _ ენდოგენური, რომელიც მცენარის განვითარების გარკვეულ სტადიაში განიცდის ცვლილებებს, როგორც შემცველობის, ისე ხარისხის მხრივ, რაც გარკვეულ კანონზომიერებას ექვემდებარება მოსავლის აღებასთან დაკავშირებით.

ნატურალური ეთეროვანი ზეთების წარმოებას დიდი მნიშვნელობა აქვს მრეწველობის მთელი რიგი დარგებისთვის, როგორიცაა პარფიუმერიაში სუნამოების, კრემების, პომადების, კბილის პასტების და საპნის წარმოებაში სასიამოვნო სუნის მისაცემად. მის გარეშე წარმოუდგენელია საკონსერვო და საკონდიტრო წარმოება, მაღალხარისხოვანი ლიქიორების, არყის, ღვინის, უალკოჰოლო სასმელების, კანფეტების დამზადება; გამოიყენებენ პურ-ფუნთუშის, რძის, ხორცის და თევზეულის წარმოებაში, ჩაისა და თამბაქოს არომატიზაციის საქმეში.

ეთეროვან ზეთებს დიდი რაოდენობით გამოიყენებენ, ასევე, ქიმიურ და ფარმაცევტულ მრეწველობაში, მედიცინაში, ვეტერინარიაში, როგორც ანტისეპტიკური თვისებების მქონე ნივთიერებებს; კულინარიაში, როგორც საუკეთესო სანელებლებს.

ეთერზეთოვანი კულტურების უმრავლესობა გამოიყენება, როგორც ლამაზი დეკორაციული მცენარეები ბაღ-პარკების დასამშვენებლად. თითქმის ყველა ეთერზეთოვანი მცენარე თაფლოვანია და დიდი მნიშვნელობა აქვს მეფუტკრეობაში: ნედლეულის გადამუშავების შედეგად მიღებული ცხიმების და პროტეინების შემცველი ანარჩენები საუკეთესო საკვებია მეცხოველეობაში.

სამშობლო ამ კულტურებისა მსოფლიოს ტროპიკული და სუბტროპიკული ქვეყნებია, საიდანაც დაიწყო პირველად მათი ინტროდუქცია, დეკორაციული მცენარეების მიზნით. სოხუმის და ბათუმის ბოტანიკურმა ბაღებმა შემდგომი ინტროდუქცია კიდევ უფრო გააფართოვა ეთეროვანი ზეთების მიღების მიზნით.

ინტროდუქცირებული მცენარეები კარგად შეეგუენ საქართველოს ნესტიან და მშრალი ზონის ეკოლოგიურ, კლიმატურ და ნიადაგობრივ პირობებს და ზოგიერთი მათგანი: ვარდის გერანი, ევგენოლური რეჰანი, პაჩული და მრავალი სხვა ერთწლიან სამეურნეო მნიშვნელობის მცენარედაც გადაიქცა, გამომდინარე მათი დამოკიდებულებიდან, დაბალი ტემპერატურის მიმართ.

დღეს ბევრმა, იქნებ, არც კი იცის, რომ სუბტროპიკულ კულტურათა წარმოების ძირითად ბაზას ყოფილ საბჭოთა კავშირში, საქართველო წარმოადგენდა: აფხაზეთის, აჭარის, სამეგრელოს, კახეთის და მარნეულის რაიონებში ასამდე სპეციალიზებული მეურნეობა, კოლმეურნეობა თუ ქარხანა აწარმოებდა ეთერზეთოვან კულტურებს. ყველაზე დიდი აბაშის ქარხანა იყო, რომელიც დღე-ღამეში 80-100 ტონამდე ნედლეულს ამუშავებდა. ამ ქარხანასთან მუშაობდა აგრეთვე იზოევგენოლის _ რეჰანის ზეთის მეორადი გადამუშავების პროდუქციის საამქრო. აღნიშნული ქარხნები ამუშავებდნენ ევგენოლური რეჰანის, ვარდის გერანის, ყაზანლიკური ვარდის, დაფნის, ევკალიპტის ჟასმინის და სხვა ეთეროვან ზეთებს.

საჭიროა და აუცილებელიც, დღევანდელმა დაინტერესებულმა თაობამ იცოდეს, რომ 1961 წელს კანადის ქალაქ მონრეალში გამართულ საერთაშორისო გამოფენაზე ქართული საუკეთესო ღვინოების და კონიაკების გვერდით წარდგენილი იყო საქართველოში დამზადებული ცხრა დასახელების ეთეროვანი ზეთი, რომლებიც არანაირად არ ჩამოუვარდებოდნენ ევროპაში დამზადებულ ეთეროვან ზეთებს, პირიქით, ზოგიერთი მათგანი სჯობდა კიდეც. აქედან დასკვნა _ საქართველოს შეუძლია ნატურალური ეთეროვანი ზეთებით შორს გაითქვას სახელი და ქვეყნის ეკონომიკაზე იფიქროს. ეს რომ ასე იყო, იცის ძველმა და საშუალო თაობამაც კი. ამიტომ მოჰყვა უზარმაზარი პროტესტი საქართველოში კანაფის მოყვანის იდეას და სამართლიანადაც. როცა ქვეყანას შეუძლია უნიკალური ეთეროვანი ზეთების მწარმოებელი გახდეს.

 ეთერზეთოვანი კულტურების მოვლა-მოყვანის წესი

საქართველოში ვარდის გერანის შემოტანის შემდეგ, ამ მცენარის მოვლა-მოყვანის ტექნოლოგიების შესწავლა თავდაპირველად დაიწყეს სოხუმის ეთერზეთოვანი კულტურების საცდელ სადგურში; ასევე, ბათუმის ბოტანიკურ ბაღში. გაშენდა გერანის საცდელი პლანტაციები. აღმოჩნდა, რომ აქ მოყვანილი ფორმები ზეთის ხარისხით უახლოვდება საფრანგეთსა და სხვა ქვეყნებში გავრცელებული ვარდის გერანის ფორმებს. ქართველი სელექციონერების მიერ, მიღებულია ვარდის გერანის ასზე მეტი ჰიბრიდული ფორმა, რომელიც წარმოებაში დაინერგა ჰიბრიდების სახით.

ვარდის გერანი სამშობლოში მრავალწლიანი ბუჩქბალახა მცენარეა, სიმაღლით სამ მეტრამდე, ძლიერ დატოტვილი ღეროებით. ამ მცენარემ ეს სახელწოდება მიიღო მისი სურნელების, ვარდის სურნელებასთან ძლიერი მსგავსების გამო. საწარმოო პირობებში ვარდის გერანის გამრავლება ძნელი არ არის და ხდება კალმების დაფესვიანებით. გერანის საკალმე მასალა უნდა აიჭრას სიმწიფის პერიოდში, როცა საკალმე ყლორტი ელასტიური და მკვრივია. საკალმე მასალად ასევე გამოიყენება კარგად მომწიფებული იღლიის ყლორტებიც.

გერანის დაკალმების ყველაზე ოპტიმალური პერიოდი 25 სექტემბრიდან 25 ოქტომბრამდეა. მისი მოსავალი ორჯერ აიღება. პირველი აჭრა უნდა მოხდეს ივლისის ბოლოს, აგვისტოს დასაწყისში, მეორე აჭრა კი შემოდგომაზე, ოქტომბერში. აჭრილი მასა სასწრაფოდ უნდა გადამუშავდეს.

ეთერზეთოვანი რეჰანი საუკეთესო კულტურაა. გვხვდება სამი სახის რეჰანი: ევგენოლური, ქაფურის და ბოსტნის რეჰანი. ქაფურის რეჰანი 20% ეთეროვან ზეთს შეიცავს, რომელშიც 70%-მდე ქაფურია. ბოსტნის რეჰანი კულინარიაში გამოიყენება, როგორც სანელებელი. რეჰანის მწვანე მასის აჭრაც ტექნიკური სიმწიფის ფაზაში უნდა მოხდეს, როცა ყვავილების თესლი იწყებს დამწიფებას. მწვანე მასის აჭრა კი ნიადაგის ზედაპირიდან 10-15 სმ სიმაღლეზე იწყება, რომ ნედლეულში გახევებული მასა არ მოხვდეს.

საუკეთესო ეთერზეთოვანი პაჩული მრავალწლოვანი ბუჩქბალახა მცენარეა, რომელიც საქართველოში მოჰყავდათ და მოჰყავთ, როგორც ტროპიკული მცენარე. სიმაღლით 70 სმ-მდე. ის ჩვენში ვერ ყვავილობას. ამიტომ თავის სამშობლოში თუ ორჯერ იღებენ, ჩვენთან ერთხელ ხდება მოსავლის აღება. მისი ზეთი მოსქელო, თეთრი ფერისაა. მოსავლის აღება სექტემბრის მეორე ნახევრიდან უნდა დაიწყოს და სასწრაფოდ უნდა გადამუშავდეს.

საუცხოოა ყაზანლიყის ვარდი. ის მრავალწლიანი, დატოტვილი ბუჩქია, სიმაღლით ორ მეტრამდე. ისტორიულად ჩამოყალიბდა მშრალი, სუბტროპიკული ჰავის პირობებში. ამიტომ ის კარგად ვითარდება და ეთერზეთის მეტ მოსავალს იძლევა აღმოსავლეთ საქართველოში, კახეთის რაიონებში. დადგენილია, რომ საქართველოში უკეთეს შედეგს იძლევა ყაზანლიყის წითელი ვარდი, ვიდრე ვარდისფერი და თეთრ-წითელი ვარდი. ის უფრო ყინვაგამძლე და უხვმოსავლიანია. ნაკლებად ზიანდება და უფრო გვიან იშლება, რის გამოც გაზაფხულის ყინვები ვერ ვნებს.

აგროტექნიკური ღონისძიებებიდან ვარდისთვის აუცილებელია გასხვლა, რათა მოხდეს ზრდისა და ყვავილობის რეგულირება. მოსვლის აღება ხდება დილით, ნამის შეშრობის შემდეგ. უნდა მოიკრიფოს წითელი ყვავილები ჯამის ფოთოლაკებით და მოკრეფილი ნედლეული სასწრაფოდ უნდა ჩაბარდეს ქარხანას და გადამუშავდეს.

 ნატურალური ზეთების წარმოებას ქიმიური მრეწველობის განვითარება ვერ ჩაანაცვლებს

ქიმიური მრეწველობის განვითარებამ გამოიწვია ხელოვნურ-სინთეზურ-სურნელოვან ნივთიერებათა წარმოების გაფართოება. თუმცა, ეს არ ნიშნავს, რომ ის ჩაანაცვლებს ნატურალური ეთეროვანი ზეთების წარმოებას და ამ საქმეზე ხელი უნდა ავიღოთ. პირიქით, ეს არ შეიძლება, რადგან ზოგიერთი ეთერზეთოვანი მცენარე გვაძლევს განსაკუთრებულ სპეციფიკურ ეთეროვან ზეთს, რომლის შეცვლა მთელი რიგი მრეწველობის საჭიროებისთვის ვერ ხერხდება.

ამავე დროს ხელოვნურ, სინთეზურ სურნელოვან ნივთიერებათა გასაკეთილშობილებლად საჭიროა ეთეროვანი ზეთები. სწორედ ამიტომ ჩვენს ქვეყანაში უნდა განვითარდეს, როგორც ნატურალური ეთეროვანი ზეთების წარმოება, ისე, მათი მიღება სინთეზის გზით. ჩვენს მიერ ჩამოთვლილი ეთერზეთოვანი კულტურების წარმოება მეტად რენტაბელურია, რადგანაც საქართველოს ნიადაგობრივ-კლიმატური პირობები ხელს უწყობს მათ განვითარებას. ამიტომ ფერმერები და ბიზნესმენები უნდა დაინტერესდნენ აღნიშნული კულტურებით და ხელი შეუწყონ მის განვითარებას რადგან მათ დიდი სახალხო სამეურნეო მნიშვნელობა აქვთ ჩვენი ქვეყნის ეკონომიკაში.

 ცისანა ქაშაკაშვილი,
სოფლის მეურნეობისაკადემიური დოქტორი




 ახალი ამბები
  • სეზონის გახსნა შეკვეთილში და უამრავი გახარებული ბავშვი 15 ივნისს შეკვეთილში ზაფხულის ტურისტული სეზონი ოფიციალურად გაიხსნა. ტრადიციად  ქცეული შეხვედრა სოციალურად დაუცველ ბავშვებთან, ასევე, ბავშვთა სახლების აღსაზრდელებთან არც ამჯერად დარღვეულა. აქ  უამრავ ბავშვს უმასპინძლეს.  ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიის ხელმძღვანელობით , ამავე მუნიციპალიტეტის სოფლებიდან, ასევე ქალაქიდან,  350 სოციალურად  დაუცველი ბავშვი ესტუმრა ატრაქციონების ქალაქს. აქ მოსვლამდე ბავშვებს დაურიგეს უალკოჰოლო სასმელები და ტკბილეული,   პარკში სეზონის გახსნის შემდეგ კი მათ ყველა გასართობი საშუალებით უფასოდ ისარგებლეს. _ როგორც შევძელით, მოვეფერეთ სოციალურად დაუცველ ბავშვებს. რაც მთავარია, ბედნიერებაა, რომ გურიაში ასეთი ზღაპრული ადგილი არსებობს, რომელიც სტუმარს და მასპინძელს, დიდს თუ პატარას ერთნაირად იზიდავს. ბავშვების დღევანდელი სიხარული კი ორმაგი სიხარული და ბედნიერებაა ჩვენთვის, _ გვითხრა ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერის მოადგილემ ირაკლი სირაძემ. ატრაქციონების პარკში ბავშვებს  შეხვედრა მოუწყვეს  ზღაპრების კეთილმა პერსონაჟებმა. პარკის გვერდით მდებარე პარკში "საქართველო მინიატურებში", სადაც  მინიატურების სახით წარმოდგენილია საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები და არქიტექტურული ღირსშესანიშნაობები,   გაიმართა ადგილობრივი ფოლკლორული და ქორეოგრაფიული ანსამბლების კონცერტი. გახსნის ღონისძიების მხატვრული ნაწილი მიჰყავდა ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიის კულტურის სამსახურის ხელმძღვანელს მარინა ჯაფარიძეს და ამავე სამსახურის განყოფილების ხელმძღვანელს, მაიზერ ცელაძეს. მათ ბავშვებს, ასევე, აქაურ და უცხოელ სტუმრებს პარკში,  ვირტუალური ხელოვნების მოშველიებით,  სრულიად საქართველო მოატარეს.  ჯუმბერ დუნდუას სახელობის სახელმწიფო ქორეოგრაფიულმა  ანსამბლმა კობა დუნდუას ხელმძღვანელობით, ჩვეული მაღალი კლასით წარმოადგინა  საქართველოს ყველა კუთხის  ფოლკლორულ ცეკვათა ერთობლიობა. _ დღეს ერთი ლამაზი დღე ვაჩუქეთ სოციალურად დაუცველ ბავშვებს .  ,,ციცინათელა” და მინიატურების პარკი  არის ის ადგილი,  რომელიც ბევრ ტურისტს სასიამოვნოდ გააოცებს. ტურიზმის განვითარება კი  ჩვენი ერთ-ერთი პრიორიტეტია”, –  თქვა სეზონის გახსნაზე  გურიაში სახელმწიფო რწმუნებულმა, ზურაბ ნასარაიამ.             ... ...
  • ვინ ინიშნება სეს-ის გურიის რეგიონული სამსახურის უფროსადსურსათის ეროვნული სააგენტოს გურიის რეგიონული სამმართველოს უფროსად შალვა პეტრიაშვილი ინიშნება. წყაროს ცნობით, სეს-ის ეროვნული სააგენტოს უფროსი,  ზურაბ ჩეკურიშვილი მას, სავარაუდოდ, ხვალ წარადგენს გურიაში. პეტრიაშვილი ჯერ მცხეთაში მუშაობდა ანალოგიურ სამსახურში, შემდეგ კი _ თბილისში. წყაროს ცნობით, პეტრიაშვილი "ნაციონალური მოძრაობის" აქტიური მხარდამჭერი იყო. სურსათის ეროვნული სააგენტოს გურიის რეგიონული სამმართველოს უფროსმა ნინო შეწირულმა გათავისუფლების შესახებ განცხადება გუშინ დაწერა, თუმცა წყაროს თქმით, მის გათავისუფლებაზე ხელი მოწერილი არ ... ...
  • "დაიცავი დავით გარეჯი" _ "პატრიოტთა ალიანსის" აქცია თავისუფლების მოედანზეამ წუთებში, თბილისში, თავისუფლების მოედანზე იწყება "პატრიოტთა ალიანსის" აქცია. როგორც აქ შეკრებილები ამბობენ, აქციის მიზანია დავით გარეჯის დაცვა. აქციას დასავლეთ საქართველოდან, კერძოდ, აჭარასა და გურიიდან ჩამოსული ადამიანები ქაშვეთის ეკლესიიდან მსვლელობით ... ...
  • „თუ გინდათ საზოგადოება უკეთესობისკენ შეცვალოთ, ილიაუნი საუკეთესო ადგილია“დღეს, ოზურგეთის მეორე საჯარო სკოლაში ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის წარმომადგენლები ოზურგეთელ  აბიტურიენტებს შეხვდნენ.  პრეზენტაციაზე ისაუბრეს ზოგადად პროფესიის არჩევის შესახებ, თუ რა პროგრამებს და სწავლის გარე აქტივობებს ფლობს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი.  საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის უფროსმა ანა კვანჭილაშვილმა ახალგაზრდებს ვრცლად ესაუბრა ილიაუნის გაცვლითი  პროგრამების შესახებ,  თუ რამდენ ქვეყანაში აქვთ ის.  ასევე,  თქვა, რომ საერთაშორისო თანამშრომლობის  მიხედვით, მობილობების  მაჩვენებლი ყოველ წელს  უკეთესობისკენ  იცვლება. ისაუბრა, ასევე, უცხოეთის რომელ ქვეყნებში  აქვთ  საბაკალავრო პროგრამები და რაც მთავარია, სახელმწიფოს მიერ სრულად დაფინანსებული პროგრამების შესახებ, სადაც, აბიტურიენტი მინიმალური კომპეტენციის ზღვარს თუ გადალახავს,  სრულად ექნება სახელმწიფო დაფინანსება. _ ჩვენ გთავაზობთ საუკეთესო პროგრამებს. უნივერსიტეტი მრავალი კუთხით არის პირველ ადგილზე სხვა უმაღლეს სასწავლებლებს შორის. ამიტომ თუ გსურთ საზოგადოება  შეცვალოთ  უკეთესობისკენ,  ილიაუნი   საუკეთესო ადგილია, _ თქვა მან. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ვიცე-რექტორმა, წარმოშობით ოზურგეთელმა ნინო დობორჯგინიძემ „გურია  ნიუსთან“ საუბრისას თქვა, რომ მათი მიზანი აბიტურიენტთათვის სრული ინფორმაციის მიწოდებაა ილიაუნის ოთხი ფაკულტეტის, პროგრამების და ყოველივე იმის შესახებ, რაც უნივერისტეტს გააჩნია, რაც აბიტურიენტებს აინტერესებთ. _მთელ საქართველოში დავდივართ. ახლა დასავლეთში ვართ, ხვალ ფოთით ვასრულებთ აბიტურიენტებთან  შეხვედრებს, _ გვითხრა ... ...
  • შშმ პირთა დაცვის დღისადმი მიძღვნილი ზეიმი: „ჩვენ გვსურს ყველა ღონისძიებაში ჩავერთოთ“14 ივნისს, ოზურგეთის ფოლკლორის ცენტრში შშმ პირთა უფლებების დაცვის დღისადმი მიძღვნილი კვირეულის დასრულების  აღსანიშნავი ღონისძიება შედგა. საზეიმო შეხვედრას, რომელიც  პროექტის მონაწილემ, ფოტოგრაფმა გოგა ჩანადირმა გახსნა, გურიის გუბერნატორი ზურაბ ნასარაია, ოზურგეთის  მუნიციპალიტეტის მერი კოტე შარაშენიძე, სხვა ხელმძღვანელი პირები, საზოგადოების წარმომადგენლები და შშმ პირთა ოჯახების წევრები ესწრებოდნენ. _ პროექტმა, „ჩვენ შეგვიძლია“,  რომელიც განათლების სამინისტროს მიერ გახორციელდა, ამ ადამიანებს კიდევ უფრო მეტად აგრძნობინა თავი საზოგადოების წევრებად. ცალკე დგომით  ვერავინ ვერაფერს შეძლებს, ძალა  ერთობაშია.  წავიდა  ის დრო, როცა არსებობდა რაღაც სტიგმა, რომ შშმ პირები უნდა ყოფილიყვნენ სახლებში.  ადაპტირებული, მორგებული გარემო  უნდა იყოს ირგვლივ ყველა ადამიანისთვის, განსაკუთრებით  კი მათთვის,  _ თქვა გოგა ჩანადირმა და მადლობა გადაუხადა ხელმძღვანელ პირებს იმის გამოც, რომ სწორედ მათი ძალისხმევით, გურია ხდება  რესპუბლიკაში პირველი, ვინც ასე აზარტულად შეუდგა ამ საქმის კეთებას. „სლოგანი _ „ჩვენ შეგვიძლია“ მასშტაბურად მოედო მთელ გურიას, მთელ საქართველოზე ასე გავრცელდება“, _ თქვა მან. კვირეულის განმავლობაში ჩატარებულ შეჯიბრში გამარჯვებულები გურიის გუბერნატორმა ზურაბ ნასარაიამ  დააჯილდოვა. პირველი ადგილი ნარდში ასაკით ყველაზე უფროსმა შშმ პირმა, ჩოხატაურელმა იამზე კეკელიძემ დაისაკუთრა.  ყველა  გამარჯვებულს გადაეცა ჯილდო.  სცენაზე ავიდნენ სამივე მუნიციპალიტეტის შშმ პირები. შეასრულეს სხვადასხვა მხატვრული ნომრები. იგრძნობოდა მათი საოცარი, ემოციური ერთიანობა. _ ჩვენ დღეს უსაზღვროდ ბედნიერები  ვართ.  გვინდა, მომავალში, გამოყოფილი არ ვიყოთ მხოლოდ შშმ პირთა ღონისძიების სახელწოდებით და ჩართული ვიყოთ ნებისმიერ ღონისძიებაში, _ ემოციურად ისაუბრა შშმ პირმა თამუნა ლურსმანაშვილმა. მის გამოსვლას დარბაზში ოვაციით  შეხვდნენ. ღონისძიების დასასრულ, უჩვენეს პროექტის ფარგლებში გადაღებული ვიდეოფილმი.  ყველამ ერთად კი  შეასრულა საფინალო სიმღერად მოაზრებული: „ჩემი საქართველო აქ ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

პიტნის სამკურნალო თვისებები

ამ საოცრად სურნელოვანი და არომატული...

"ჩემი პატარა ვენეცია" მაქვს" _ რას საქმიანობს 80 წლის პურის...

ამირან პეშკოვი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ...

როგორ ვკვებოთ ქათამი, რომ საუკეთესო კვერცხი მოგვცეს

სოფლის პირობებში, როცა შინაურ ფრინველს...

"საქართველოში მოყვანილი მანდარინის ჩირი მსოფლიოში საუკეთესოა"

ოზურგეთში, სოფელ გურიანთაში მცხოვრები იუზა...

დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის საიდუმლო

ბრიტანელმა სწავლულებმა, შესაძლოა, გახსნან მეცნიერების...

ეკონომიური დიეტა

ამბობენ, სწორად შერჩეული რაციონი ძვირი...

რა რაოდენობის მარილი გვჭირდება დღეში

მარილი აუცილებელია, რომ ორგანიზმმა სწორად...

წიწიბურა წნევას არეგულირებს

წიწიბურა ადამიანისთვის ძალიან სასარგებლო და...
ზაფრანი

რომელი ნაყინი არ ასუქებს

იყო დიეტაზე არ ნიშნავს იმას,...

რატომ ვტირით ხახვის დაჭრის დროს

ყველა დიასახლისისათვის ყოველდღიურად ხახვის დაჭრის...

აღმოჩენილია თამბაქოს სიყვარულის გენი

ცოტა ხნის წინ იაპონელმა ექიმებმა...

საინტერესო ცნობები ალკოჰოლის შესახებ

მეთილის სპირტის სასიკვდილო დოზა ადამიანისათვის...

რა ზიანი მოაქვს ვადაგასულ კოსმეტიკას

მეცნიერების გამოკითხვით აღმოჩნდა, რომ ქალბატონები,...