ეთნოგრაფიული ნივთების კოლექციონერის მიზნები და გულისტკივილი

კარმიდამო ჩემი

ეთნოგრაფიული ნივთების კოლექციონერის მიზნები და გულისტკივილი

3 აპრ. 2018, 10:11:43

დღეს საქართველოში მრავალი ეთნოგრაფიული მუზეუმი არსებობს, სიდიდით თუ საკუთრების ფორმით განსხვავებული. რა თქმა უნდა, სახელმწიფო საკუთრებაში არა ერთი მუზეუმია, ჩვენი ქვეყნის ყველა კუთხისთვის დამახასიათებელი თვალსაჩინო საყოფაცხოვრებო ნივთებით. თუმცა, უკანასკნელ წლებში ფართო გასაქანი ჰპოვა ცალკეული კერძო პირების მიერ საკუთარი გემოვნებით მოწყობილი ეთნოგრაფიული კუთხეების თუ უფრო სრული სახით წარმოდგენილი მუზეუმების მოწყობამ.

სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფელ გორმაღალში მცხოვრებ ახალგაზრდა ისტორიკოსს, გოგიტა გიორგაძეს, ორი შვილის მამას და სოფლის ეკლესიის სტიქაროსანს, საკუთარ კარმიდამოში უკვე საკმაოდ მოზრდილი ეთნოგრაფიული მუზეუმი აქვს. ის, დიდი ხანია, ეთნოგრაფიული ნივთების შეგროვებითაა დაკავებული და ეს საქმიანობა სტუდენტობის ასაკიდან დაიწყო. თუმცა, როგორც თავად გვეუბნება, ბავშვობიდანაც იზიდავდა ლამაზად ნაკეთი, ხეზე კვეთილობით თუ ძველი ტექნოლოგიებით დამზადებული და დამუშავებულ-გაფორმებული არა ერთი ნივთი, რომელსაც ოსტატის ხელი ეტყობოდა.

_ მინდა ჩემ კარმიდამოში პატარა ეროვნული მუზეუმი მქონდეს. ვიღაცას ეღიმება, ზოგი დამცინის კიდეც _ "შენ უბერავო", მეუბნებიან. ზოგს პირიქით, მოსწონს ჩემი საქმიანობა და არა ერთ ადამიანს უჩუქებია სხვადასხვა საინტერესო ნივთი. ჩემი ხალხის ეთნოგრაფიული ყოფა და ამ ყოფის ამსახველი ნივთები განსაკუთრებული შთაგონებით მავსებს, ჩემი პროფესიის გამოც არის, ალბათ, რომ სულ ეთნოგრაფიული წიაღი მეძახის. ვაგროვებ ყველანაირ საყოფაცხოვრებო ნივთს, ოღონდ ყველა კუთხეში გავრცელებულს. მხოლოდ იმერული ყოფის დამახასიათებელი ნივთებით არ ვავსებ ჩემი პატარა მუზეუმის სივრცეს. ვეძებ, მჩუქნიან, მიგზავნიან; ხან გადაგდებულ, გაბზარულ ნივთებსაც ვპოულობ, ვასუფთავებ, ვცდილობ პირვანდელი სახე დავუბრუნო და განსაკუთრებულ ადგილზე ვდებ. სიბრალულის განცდა მაქვს _ მეცოდება უგულო ადამიანების მიერ მიგდებული და მოძულებული, _ გვიამბობს ის და საკუთარ კარმიდამოში დაგვატარებს.

კითხვაზე, ნაჩუქარ ნივთებს თუ აწერს, ვინ უსახსოვრა, ამბობს, რომ ყველა ადამიანი ახსოვს, ვისგან რა გადმოეცა, თუმცა, ჯერ სრულად ჩამოყალიბებული მუზეუმის სახე არ მიუცია თავისი კოლექციისთვის და როცა დაასრულებს შეგროვებას და შინ თუ გარეთ ნივთების განლაგებას, მაშინ ყველა ნივთს წარწერას გაუკეთებს.

გოგიტა გიორგაძის კარმიდამოში, ღია ცის ქვეშ, უამრავ ეთნოგრაფიულ ნივთს ნახავთ. ხშირად, მხატვრული კომპოზიციებიც გვხვდება. ხის კუნძებით, კრამიტით თუ სხვადასხვა ფორმის ქვებით გაკეთებული დეკორაციული ხაზები გარემოს უფრო საინტერესოს ხდის, ვიდრე მარტო ეთნოგრაფიული ნივთების ხილვა.

გუთანი, საწნახელი, სხვადასხვა ზომის ქვევრები სხვადასხვა ადგილზეა განლაგებული. თიხის ჭურჭელს _ ფიალებს, დოქებს, ჭინჭილებს სახლის სიმყუდროვეში აქვს კუთხე მიჩენილი. იქვეა ჩუქურთმებიანი მაგიდა, რომელიც განსაკუთრებით უყვარს ჩვენს მასპინძელს:

_ ეს მაგიდა ძალიან დიდი ხნისაა. მოგეხსენებათ, ხეზე კვეთის ხელოვნებას ჩვენს ქვეყანაში უძველესი ტრადიცია აქვს, დღეს კი დავიწყებას ეძლევა. ძალიან ცოტას თუ შეხვდებით ხეზე კვეთის ოსტატებს. ეს მაგიდა რომ ვნახე, საკმაოდ მოძველებული, მაგრამ ლამაზი, ნამდვილად ხელოვნებით შესრულებული, პატრონმა, ასაკოვანმა კაცმა, გოდერძი გეგუჩაძემ თავად მაჩუქა _ შემატყო, რომ მომეწონა. მან იცის ჩემი გატაცების ამბავი და გამახარა. ძალიან მადლობელი ვარ ამ ადამიანის, _ ამბობს იგი და წუხს, რომ ჯერჯერობით, ყველაფერი მაინც ერთ კუთხეში აქვს მოთავსებული.

_ მეტი ხიბლი და ეფექტურობა ექნება მაშინ, როცა მუზეუმის სახე მიეცემა, სხვადასხვა ოთახში განთავსდება და მიგნებულ ადგილს დაიკავებს, ამ ეტაპზე მაინც შეგროვილი კოლექციის პატრონი ვარ და მინდა ნაბიჯი უფრო წინ გადავდგა, _ ამბობს გოგიტა.

საქართველოში არა ერთ კერძო პირს აქვს საკუთარი ეთნოგრაფიული მუზეუმი. მოტივაცია, თითქმის, ყველგან ერთი და იგივეა _ ტურიზმის განვითარებასთან ერთად, ადამიანები ნელ-ნელა ფიქრობენ და ცდილობენ საკუთარი ძიებით განახლებული ეთნოგრაფიული სამყარო ჩართონ ამ მიმართულებაში.

_ ეს საქმიანობა რომ რაღაც კუთხით ბიზნესად ვაქციო და ტურიზმის განვითარებას ნაბიჯი ავუწყო, ბევრი კეთილისმყოფელი მირჩევს, თუმცა, ჯერ ამ კუთხით ნაბიჯი არ გადამიდგამს. ზოგს სასაცილოდაც არ ჰყოფნის ჩემი გატაცება, მათ შორის, შინაურებსაც. ამაზე მეცინება და რომ ჰგონიათ, საქმედალეული ვარ, მე მაინც მეტი მონდომებით ვაგრძელებ ჩემს საქმეს და მჯერა, რომ ერთ მშვენიერ დღეს აქ ძალიან ლამაზი, მოწესრიგებული და ტურისტებისთვის თუ ადგილობრივებისთვის საინტერესო სანახაობა მექნება. ჩემთან დღესაც ბევრი მოდის, მოჰყავთ მოსწავლეებიც, თუმცა, ეს უფრო სტიქიურად ხდება, _ გვეუბნება მასპინძელი და იხსენებს ერთ უსიამოვნო ამბავს, როცა უთხრეს, სამტრედიაში და ქალაქებში არ დადის ხალხი მუზეუმში და გორმაღალში ვინ ამოგაკითხავსო. ამის შემდეგ უფრო მტკიცედ აქვს გადაწყვეტილი, სწორედ აქ, მშობლიურ გორმაღალში გააკეთოს ისეთი ეთნოგრაფიული მუზეუმი, მნახველი რომ არ მოაკლდება.

ახალგაზრდა ისტორიკოსი და ეთნოგრაფიული ნივთების კოლექციონერი ძალიან მოწადინებულია. ასე ახალგაზრდა ასაკიდანვე ფიქრობს, სასოებით შეგროვებული ნივთები მხოლოდ მის საკუთრებაში დარჩეს და მისი ექვსი წლის საბა და ორი წლის რატი იმ სულისკვეთებით გაზარდოს, რომ მუზეუმს ეპატრონონ, უყვარდეთ აქაურობა, გააგრძელონ მამის საქმე და სოფლის გამაგრების გზა ამ საქმეშიც ეძებონ.

_ მე ეს სამყარო, სოფლის იდილია და ტყეებით დაბურული გარემო მიტაცებს და არა ქალაქის ტროტუარები. ძალიან მაწუხებს იმაზე ფიქრი, რომ ამაში ბევრი თანამოაზრე არ მყავს. არც ესაა პრობლემა. მარტო რომ დავრჩე, ამ საქმეს მაინც არ დავთმობ, ასეთი შთაგონებით გავზრდი შვილებსაც, _ სიმტკიცე ეტყობა ხმაში და კითხვაზე, უყვარს თუ არა სასოფლო-სამეურნეო შრომა, გულწრფელად ამბობს, კი მიყვარს, მაგრამ მშობლები უფრო უძღვებიან ამ საქმეს და მე უფრო ჩემი გატაცებით ვარ დაკავებულიო.

ოჯახში, სოფლის შესაფერად, ჰყავთ შინაური პირუტყვი, ფრინველი, საკარმიდამო ნაკვეთში ხეხილოვნები არ აკლიათ, თუმცა, გოგიტას ყველაზე ძალიან უწყინარი ცხვარი უყვარს.

_ ჩვენი ცხვრები იმერული ჯიშისაა და ზედმეტად წყნარი, მიმნდობნი არიან. ძალიან მიყვარს, ხშირად ადამიანივით ვეფერები, კისერზეც ვისვამ და ამ ჩემს მუზეუმში დავატარებ... ძალიან მიყვარს ჩემი ეზო-გარემო, ჩემი პროფესია, რომელმაც ასეთი გატაცება შვა ჩემში, _ ამბობს ის და უახლოეს მიზანსაც გვიმხელს _ გოგიტას სურს, როგორც თვითონ ამბობს, მეტი სული შთაბეროს ამ გარემოს _ ერთ ჰოლში ისე განალაგოს ნივთები, რომ საგანგებოდ მოძიებულ და შედგენილ სოფლის ისტორიას ესადაგებოდეს. დანარჩენ ოთახებსა და ეზოში, ღია ცის ქვეშ კი ძირითადად ისე დატოვოს ყველაფერი, როგორც დღემდე გააკეთა. ამბობს, რომ შენიშვნების გათვალისწინება უყვარს, უაღრესად ეკლესიურია, სოფლის ტაძარში სტიქაროსანია და ერთადერთი, რასაც კარგად ვერ ასწრებს, სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობაა. უფრო სწორად, ამ საქმეს ოჯახში მშობლები უძღვებიან და სწორედ მათი დახმარებით შეძლო საყვარელი საქმიანობის ისე წარმართვა, რომ ახლა უკვე მის მიერ მოძიებული ეთნოგრაფიული ნივთები ერთი მუზეუმისთვის სავსებით საკმარისია.

_ ჩემი სოფელი სამტრედიიდან 18 კილომეტრითაა დაშორებული. ზოგს სწორედ ეს აკვირვებს და იმასაც კი მეუბნებიან, ქალაქის ეთნომუზეუმს ჩააბარე შენი ნივთები და ერთობლივად იმუშავეთო. თუმცა, მე სხვა აზრზე ვარ _ ჩემს სოფელში უნდა გავაკეთო ეს, საკუთარ ოჯახში და მნახველები აქეთ უნდა მოვიზიდო. ვფიქრობ, სოფლის გამაგრების საქმეში ასე საკმაო როლს შევასრულებ. ყოფილა შემთხვევა, ერთი ნივთი ხელიდან წამირთმევია და ფული გადამიხდია ადამიანისთვის, რომელიც ნახევარ ლიტრ არაყში ცვლიდა ან ამ ფასად ყიდდა ძველებურ სანათს თუ ფიალებს, _ ასე ასრულებს ჩვენთან საუბარს პროფესიით ისტორიკოსი, უდაოდ ნიჭიერი და პატრიოტი ახალგაზრდა კაცი გოგიტა გიორგაძე.

წარმატებას ვუსურვებთ საკუთარ სოფელზე და პროფესიაზე შეყვარებულ ადამიანს, რომელსაც სოფლის გამაგრების და შენარჩუნების საკუთარი საინტერესო ხედვა აქვს და არც ცდება _ ამ ყველაფერს საკუთარი საქმიანობით აჩვენებს მნახველებს.




 ახალი ამბები
  • რა შეზღუდვები წესდება სვანეთშიუწყებათაშორისმა საკოორდინაციო საბჭოს გადაწყვეტილებით, დაბა მესტიასა და მესტიის მუნიციპალიტეტის სხვა სოფლებში, დამატებითი შეზღუდვები წესდება, - ამის შესახებ მთავრობის ადმინისტრაციაში გამართულ ბრიფინგზე განაცხადეს. შეზღუდვები გულისხმობს შემდეგს: უშგულსა და ლენჯერში, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კანონის ფარგლებში მოქმედ რეგულაციებს, მათ შორის - საკარანტინო შეზღუდვებს. იზღუდება გადაადგილება როგორც მესტიის მუნიციპალიტეტის მიმართულებით, ისე - მესტიის მუნიციპალიტეტიდანაც. ასევე, წესდება შეზღუდვები გადაადგილებაზე დაბა მესტიასა და დაბა მესტიის სოფლებს შორის. დაბა მესტიაში, უშგულსა და ლენჯერში იფუნქციონირებს მხოლოდ აფთიაქები, საბანკო დაწესებულებები, სასურსათო მაღაზიები და ღია ტიპის საკვები დაწესებულებები. თავშეყრის ადგილებზე მკაცრად გაკონტროლდება დისტანციის დაცვა, დახურულ სივრცეებში ნიღბების გამოყენება და ხელის ჰიგიენა. მესტიის მუნიციპალიტეტში ჩატარდება ინტენსიური ეპიდემიოლოგიური კვლევები და ტესტირება, შესვლა-გასვლას კი პოლიცია გააკონტროლებს. გარდა ამისა, შესაბამისი უწყებები ტურისტების საკარანტინო ზონებში განთავსებას უზრუნველყოფენ. ყველა მოქალაქე, რომელიც დატოვებს მესტიის მუნიციპალიტეტს, გაივლის სავალდებულო კარანტინს. ცნობისთვის, დღეს, კორონავირუსის 25 ახალი შემთხვევიდან 17 სამეგრელო-ზემო სვანეთში ... ...
  • კახა ოქრიაშვილმა ცეზარ და იაგო ჩოჩელებთან ერთად პარტია შექმნამაჟორიტარმა დეპუტატმა კახა ოქრიაშვილმა და ბიზნესმენებმა ცეზარ და იაგო ჩოჩელებმა პარტია შექმნეს. ამის შესახებ განცხადებას კახა ოქრიაშვილის პრესსამსახური ავრცელებს. „პოლიტიკურ სივრცეში ახალი პარტია - „პროგრესი და თავისუფლება“ შეიქმნა. პარტია ცენტრალური საარჩევნო კომისიის მიერ უკვე დარეგისტრირდა საარჩევნო სუბიექტად. ახალი პარტიის სახელი მოქმედი მაჟორიტარის, კახა ოქრიაშვილისა და ძმების, ცეზარ და იაგო ჩოჩელების სახელს უკავშირდება“, - ნათქვამია გავრცელებულ ... ...
  • ვინ მიიღო მაღალი შეფასება ჩოხატაურში _ უცხო ენის გამოცდის შედეგები გამოქვეყნდაცოტა ხნის წინ გამოქვეყნდა ეროვნული გამოცდების უცხო ენის შედეგები. "გურია ნიუსი" გაგაცნობთ ამ წუთისთვის ჩვენს ხელთ არსებული შედეგებს _ მაღალქულიან აბიტურიენტებს, რომელთა შესახებ ინფორმაცია სკოლებიდან მივიღეთ. 80-დან 77 ქულით ლიდერის პოზიციაზე იმყოფება ჩოხატაურის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის საჯარო სკოლის კურსდამთავრებული ნინი მგალობლიშვილი. მისივე კლასელმა, ელისაბედ სიხარულიძემ 75 ქულა მიიღო. მომდევნო პოზიციაზე 74-74 ქულით პირველი საჯარო სკლის კურსდამთავრებულები სოფო მრელაშვილი და ქეთევან ჯიქია იმყოფებიან. 73 ქულა აქვს ასევე პირველსკოლელ მარიამ ტიშჩენკოს; ქრისტინე გუდავაძეს _ 70 (პირველი საჯარო სკოლა); სალომე ანდღულაძეს _ 69 (სამრევლო სკოლა); რუსუდან ლომთათიძე _ 66 ქულა (პირველი საჯარო სკოლა); ნინი ცინცაბაძეს _ 63 ქულა (სამრევლო სკოლა); ქეთი ჩხიკვაძეს _ 62 ქულა (სამრევლო სკოლა); გიორგი მეფარიშვილს _ 62 ქულა  (პირველი საჯარო სკოლა); ინა მეფარიშვილს _ 61 ქულა (პირველი საჯარო სკოლა); ია დოლიძეს _ 61 ქულა (სამრევლო სკოლა); მარიამ ანთიძეს _ 60 ქულა  (ხიდისთავის საჯარო სკოლა); ცოტნე გოცაძეს _ 60 ქულა (სამრევლო სკოლა); მარიამ ჩხიკვაძეს _ 60 ქულა (პირველი საჯარო სკოლა); ერეკლე მამალაძეს _ 60 ქულა (პირველი საჯარო სკოლა); თეა დოლიძეს _ 57 ქულა  (პირველი საჯარო სკოლა); მარიამ მდინარაძეს _ 55 ქულა (პირველი საჯარო სკოლა);  ლუკა კიკვაძეს _ 54  (პირველი საჯარო სკოლა); მარიამ ბარამიძეს _ 53 ქულა  (პირველი საჯარო სკოლა); დიმიტრი სიხარულიძეს _ 50 ქულა (პირველი საჯარო სკოლა); სალომე მახარაძეს _ 50 ქულა (პირველი საჯარო სკოლა); ანა უნგიაძეს _50 ქულა (სამრევლო სკოლა).  შეგახსენებთ, რომ ეს არ არის აბიტურიენტთა შედეგების შესახებ სრული ინფორმაცია. "გურია ნიუსმა" განათავსა მხოლოდ მათი სია, რომელიც სააგენტოს მოაწოდეს და მას მალე დაემატება სხვა სკოლებიდან მიღებული ... ...
  • სამტრედიელმა ნინო გეგეშიძემ ინგლისურის გამოცდაში უმაღლესი, 80 ქულა მიიღოსამტრედიის #11 საჯარო სკოლის კურსდამთავრებულმა  ნინო გეგეშიძემ ინგლისური ენის გამოცდაში მაქსიმალური - 80 ქულა მოიპოვა. მან ქართული ენისა და ლიტერატურის, ისტორიისა და ინგლისური ენის გამოცდა ჩააბარა. ქართულში 70-დან 63 ქულა მოიპოვა, ისტორიაში 60-დან 48, ინგლისურში კი, როგორც უკვე აღვნიშნეთ 80-დან 80 ქულა. ნინო სწავლის გაგრძელებას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფსიქოლოგიის ფაკულტეტზე ... ...
  • კორონავირუსის შემთხვევების მატების გამო, სვანეთში რეგულაციები ამოქმედდებაკორონავირუსით ინფიცირების მზარდი შემთხვევების გამო სვანეთში რეგულაციები ამოქმედდება,_ აღნიშნული განხადება ჯანდაცვის მინისტრმა, ეკატერინე ტიკარაძემ გააკეთა. „ამ მომენტისთვის, რეგულაციები ამოქმედდება სვანეთში, დანარჩენი რიცხვები არ გვაძლევს იმის საფუძველს, რომ ქვეყნის მასშტაბით გარკვეული გამკაცრებები გვქონდეს. კვლავ გვექნება მიზნობრივი ტესტირება, ბევრად უფრო გაფართოებული და მივყვებით იმ სტრატეგიულ გეგმას, რომელიც დღემდე გვქონდა დასახული“, _ განაცხადა ტიკარაძემ. მინისტრის განცხადებით, გადაუდებელი დახმარების სამსახური და ეპიდემილოგიური სამსახური მობილიზებულია სრულად, ადგილზე იმყოფება უკვე 5 ბრიგადა, რომელიც კვლევებს დეტალურად აწარმოებს. „მაქვს  შეხვედრა საბჭოში და მივიღებთ გადაწყვეტილებას დამატებითი ქმედების შესახებ, თუ რა ღონისძიებებს გავატარებთ“, - განაცხადა მინისტრმა. დღეს, კორონავირუსის 25 ახალი შემთხვევიდან 17 სამეგრელო-ზემო სვანეთში ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ რა იცი ჰოლივუდის ვარსკვლავების შესახებ

ლეონარდოს დი კაპრიოს სახელი ლეონარდო...

ტესტი _ ყველაზე, ყველაზე...

იცი თუ არა გეოგრაფია

ტესტი _ რა იცი მსოფლიოს ღირშესანიშნაობების შესახებ?

რომელმა ქვეყანამ აჩუქა აშშ-ს თავისუფლების...

ტესტი _ როგორ იცნობ გარე სამყაროს?

რომელ ცხოველს შეუძლია უწყლოდ გაძლება...

ტესტი _ აქვს თუ არა თქვენს ერუდიციას ფართო ჰორიზონტი

ეიფელის კოშკი ზაფხულში 15 სანტიმეტრით...

ტესტი _ რა არის გამოსახული ამ ისტორიულ ფოტოზე?

ისრაელის მიერ პალესტინის დაბომბვა თუ...

ტესტი _ რამდენად ერკვევი სხვადასხვა სფეროში

რომელია ყველაზე პატარა სახელმწიფო მსოფლიოში?

ტესტი _ ხარ თუ არა "უგზო-უკვლოდ" განათლებული? (მეორე ვარიანტი)

რა დასტრიალებდა თავს მაურისიო ბაბილონიას...

კარმიდამო ჩემი

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...

სოკოს სალათი შებოლილი ქათმის ხორცით

ეს უგემრიელესი სალათი უნდა მოვამზადოთ...