ეთნოგრაფიული ნივთების კოლექციონერის მიზნები და გულისტკივილი

gurianews.com

კარმიდამო ჩემი

ეთნოგრაფიული ნივთების კოლექციონერის მიზნები და გულისტკივილი

2018 აპრ 3 10:11:43

დღეს საქართველოში მრავალი ეთნოგრაფიული მუზეუმი არსებობს, სიდიდით თუ საკუთრების ფორმით განსხვავებული. რა თქმა უნდა, სახელმწიფო საკუთრებაში არა ერთი მუზეუმია, ჩვენი ქვეყნის ყველა კუთხისთვის დამახასიათებელი თვალსაჩინო საყოფაცხოვრებო ნივთებით. თუმცა, უკანასკნელ წლებში ფართო გასაქანი ჰპოვა ცალკეული კერძო პირების მიერ საკუთარი გემოვნებით მოწყობილი ეთნოგრაფიული კუთხეების თუ უფრო სრული სახით წარმოდგენილი მუზეუმების მოწყობამ.

სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფელ გორმაღალში მცხოვრებ ახალგაზრდა ისტორიკოსს, გოგიტა გიორგაძეს, ორი შვილის მამას და სოფლის ეკლესიის სტიქაროსანს, საკუთარ კარმიდამოში უკვე საკმაოდ მოზრდილი ეთნოგრაფიული მუზეუმი აქვს. ის, დიდი ხანია, ეთნოგრაფიული ნივთების შეგროვებითაა დაკავებული და ეს საქმიანობა სტუდენტობის ასაკიდან დაიწყო. თუმცა, როგორც თავად გვეუბნება, ბავშვობიდანაც იზიდავდა ლამაზად ნაკეთი, ხეზე კვეთილობით თუ ძველი ტექნოლოგიებით დამზადებული და დამუშავებულ-გაფორმებული არა ერთი ნივთი, რომელსაც ოსტატის ხელი ეტყობოდა.

_ მინდა ჩემ კარმიდამოში პატარა ეროვნული მუზეუმი მქონდეს. ვიღაცას ეღიმება, ზოგი დამცინის კიდეც _ "შენ უბერავო", მეუბნებიან. ზოგს პირიქით, მოსწონს ჩემი საქმიანობა და არა ერთ ადამიანს უჩუქებია სხვადასხვა საინტერესო ნივთი. ჩემი ხალხის ეთნოგრაფიული ყოფა და ამ ყოფის ამსახველი ნივთები განსაკუთრებული შთაგონებით მავსებს, ჩემი პროფესიის გამოც არის, ალბათ, რომ სულ ეთნოგრაფიული წიაღი მეძახის. ვაგროვებ ყველანაირ საყოფაცხოვრებო ნივთს, ოღონდ ყველა კუთხეში გავრცელებულს. მხოლოდ იმერული ყოფის დამახასიათებელი ნივთებით არ ვავსებ ჩემი პატარა მუზეუმის სივრცეს. ვეძებ, მჩუქნიან, მიგზავნიან; ხან გადაგდებულ, გაბზარულ ნივთებსაც ვპოულობ, ვასუფთავებ, ვცდილობ პირვანდელი სახე დავუბრუნო და განსაკუთრებულ ადგილზე ვდებ. სიბრალულის განცდა მაქვს _ მეცოდება უგულო ადამიანების მიერ მიგდებული და მოძულებული, _ გვიამბობს ის და საკუთარ კარმიდამოში დაგვატარებს.

კითხვაზე, ნაჩუქარ ნივთებს თუ აწერს, ვინ უსახსოვრა, ამბობს, რომ ყველა ადამიანი ახსოვს, ვისგან რა გადმოეცა, თუმცა, ჯერ სრულად ჩამოყალიბებული მუზეუმის სახე არ მიუცია თავისი კოლექციისთვის და როცა დაასრულებს შეგროვებას და შინ თუ გარეთ ნივთების განლაგებას, მაშინ ყველა ნივთს წარწერას გაუკეთებს.

გოგიტა გიორგაძის კარმიდამოში, ღია ცის ქვეშ, უამრავ ეთნოგრაფიულ ნივთს ნახავთ. ხშირად, მხატვრული კომპოზიციებიც გვხვდება. ხის კუნძებით, კრამიტით თუ სხვადასხვა ფორმის ქვებით გაკეთებული დეკორაციული ხაზები გარემოს უფრო საინტერესოს ხდის, ვიდრე მარტო ეთნოგრაფიული ნივთების ხილვა.

გუთანი, საწნახელი, სხვადასხვა ზომის ქვევრები სხვადასხვა ადგილზეა განლაგებული. თიხის ჭურჭელს _ ფიალებს, დოქებს, ჭინჭილებს სახლის სიმყუდროვეში აქვს კუთხე მიჩენილი. იქვეა ჩუქურთმებიანი მაგიდა, რომელიც განსაკუთრებით უყვარს ჩვენს მასპინძელს:

_ ეს მაგიდა ძალიან დიდი ხნისაა. მოგეხსენებათ, ხეზე კვეთის ხელოვნებას ჩვენს ქვეყანაში უძველესი ტრადიცია აქვს, დღეს კი დავიწყებას ეძლევა. ძალიან ცოტას თუ შეხვდებით ხეზე კვეთის ოსტატებს. ეს მაგიდა რომ ვნახე, საკმაოდ მოძველებული, მაგრამ ლამაზი, ნამდვილად ხელოვნებით შესრულებული, პატრონმა, ასაკოვანმა კაცმა, გოდერძი გეგუჩაძემ თავად მაჩუქა _ შემატყო, რომ მომეწონა. მან იცის ჩემი გატაცების ამბავი და გამახარა. ძალიან მადლობელი ვარ ამ ადამიანის, _ ამბობს იგი და წუხს, რომ ჯერჯერობით, ყველაფერი მაინც ერთ კუთხეში აქვს მოთავსებული.

_ მეტი ხიბლი და ეფექტურობა ექნება მაშინ, როცა მუზეუმის სახე მიეცემა, სხვადასხვა ოთახში განთავსდება და მიგნებულ ადგილს დაიკავებს, ამ ეტაპზე მაინც შეგროვილი კოლექციის პატრონი ვარ და მინდა ნაბიჯი უფრო წინ გადავდგა, _ ამბობს გოგიტა.

საქართველოში არა ერთ კერძო პირს აქვს საკუთარი ეთნოგრაფიული მუზეუმი. მოტივაცია, თითქმის, ყველგან ერთი და იგივეა _ ტურიზმის განვითარებასთან ერთად, ადამიანები ნელ-ნელა ფიქრობენ და ცდილობენ საკუთარი ძიებით განახლებული ეთნოგრაფიული სამყარო ჩართონ ამ მიმართულებაში.

_ ეს საქმიანობა რომ რაღაც კუთხით ბიზნესად ვაქციო და ტურიზმის განვითარებას ნაბიჯი ავუწყო, ბევრი კეთილისმყოფელი მირჩევს, თუმცა, ჯერ ამ კუთხით ნაბიჯი არ გადამიდგამს. ზოგს სასაცილოდაც არ ჰყოფნის ჩემი გატაცება, მათ შორის, შინაურებსაც. ამაზე მეცინება და რომ ჰგონიათ, საქმედალეული ვარ, მე მაინც მეტი მონდომებით ვაგრძელებ ჩემს საქმეს და მჯერა, რომ ერთ მშვენიერ დღეს აქ ძალიან ლამაზი, მოწესრიგებული და ტურისტებისთვის თუ ადგილობრივებისთვის საინტერესო სანახაობა მექნება. ჩემთან დღესაც ბევრი მოდის, მოჰყავთ მოსწავლეებიც, თუმცა, ეს უფრო სტიქიურად ხდება, _ გვეუბნება მასპინძელი და იხსენებს ერთ უსიამოვნო ამბავს, როცა უთხრეს, სამტრედიაში და ქალაქებში არ დადის ხალხი მუზეუმში და გორმაღალში ვინ ამოგაკითხავსო. ამის შემდეგ უფრო მტკიცედ აქვს გადაწყვეტილი, სწორედ აქ, მშობლიურ გორმაღალში გააკეთოს ისეთი ეთნოგრაფიული მუზეუმი, მნახველი რომ არ მოაკლდება.

ახალგაზრდა ისტორიკოსი და ეთნოგრაფიული ნივთების კოლექციონერი ძალიან მოწადინებულია. ასე ახალგაზრდა ასაკიდანვე ფიქრობს, სასოებით შეგროვებული ნივთები მხოლოდ მის საკუთრებაში დარჩეს და მისი ექვსი წლის საბა და ორი წლის რატი იმ სულისკვეთებით გაზარდოს, რომ მუზეუმს ეპატრონონ, უყვარდეთ აქაურობა, გააგრძელონ მამის საქმე და სოფლის გამაგრების გზა ამ საქმეშიც ეძებონ.

_ მე ეს სამყარო, სოფლის იდილია და ტყეებით დაბურული გარემო მიტაცებს და არა ქალაქის ტროტუარები. ძალიან მაწუხებს იმაზე ფიქრი, რომ ამაში ბევრი თანამოაზრე არ მყავს. არც ესაა პრობლემა. მარტო რომ დავრჩე, ამ საქმეს მაინც არ დავთმობ, ასეთი შთაგონებით გავზრდი შვილებსაც, _ სიმტკიცე ეტყობა ხმაში და კითხვაზე, უყვარს თუ არა სასოფლო-სამეურნეო შრომა, გულწრფელად ამბობს, კი მიყვარს, მაგრამ მშობლები უფრო უძღვებიან ამ საქმეს და მე უფრო ჩემი გატაცებით ვარ დაკავებულიო.

ოჯახში, სოფლის შესაფერად, ჰყავთ შინაური პირუტყვი, ფრინველი, საკარმიდამო ნაკვეთში ხეხილოვნები არ აკლიათ, თუმცა, გოგიტას ყველაზე ძალიან უწყინარი ცხვარი უყვარს.

_ ჩვენი ცხვრები იმერული ჯიშისაა და ზედმეტად წყნარი, მიმნდობნი არიან. ძალიან მიყვარს, ხშირად ადამიანივით ვეფერები, კისერზეც ვისვამ და ამ ჩემს მუზეუმში დავატარებ... ძალიან მიყვარს ჩემი ეზო-გარემო, ჩემი პროფესია, რომელმაც ასეთი გატაცება შვა ჩემში, _ ამბობს ის და უახლოეს მიზანსაც გვიმხელს _ გოგიტას სურს, როგორც თვითონ ამბობს, მეტი სული შთაბეროს ამ გარემოს _ ერთ ჰოლში ისე განალაგოს ნივთები, რომ საგანგებოდ მოძიებულ და შედგენილ სოფლის ისტორიას ესადაგებოდეს. დანარჩენ ოთახებსა და ეზოში, ღია ცის ქვეშ კი ძირითადად ისე დატოვოს ყველაფერი, როგორც დღემდე გააკეთა. ამბობს, რომ შენიშვნების გათვალისწინება უყვარს, უაღრესად ეკლესიურია, სოფლის ტაძარში სტიქაროსანია და ერთადერთი, რასაც კარგად ვერ ასწრებს, სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობაა. უფრო სწორად, ამ საქმეს ოჯახში მშობლები უძღვებიან და სწორედ მათი დახმარებით შეძლო საყვარელი საქმიანობის ისე წარმართვა, რომ ახლა უკვე მის მიერ მოძიებული ეთნოგრაფიული ნივთები ერთი მუზეუმისთვის სავსებით საკმარისია.

_ ჩემი სოფელი სამტრედიიდან 18 კილომეტრითაა დაშორებული. ზოგს სწორედ ეს აკვირვებს და იმასაც კი მეუბნებიან, ქალაქის ეთნომუზეუმს ჩააბარე შენი ნივთები და ერთობლივად იმუშავეთო. თუმცა, მე სხვა აზრზე ვარ _ ჩემს სოფელში უნდა გავაკეთო ეს, საკუთარ ოჯახში და მნახველები აქეთ უნდა მოვიზიდო. ვფიქრობ, სოფლის გამაგრების საქმეში ასე საკმაო როლს შევასრულებ. ყოფილა შემთხვევა, ერთი ნივთი ხელიდან წამირთმევია და ფული გადამიხდია ადამიანისთვის, რომელიც ნახევარ ლიტრ არაყში ცვლიდა ან ამ ფასად ყიდდა ძველებურ სანათს თუ ფიალებს, _ ასე ასრულებს ჩვენთან საუბარს პროფესიით ისტორიკოსი, უდაოდ ნიჭიერი და პატრიოტი ახალგაზრდა კაცი გოგიტა გიორგაძე.

წარმატებას ვუსურვებთ საკუთარ სოფელზე და პროფესიაზე შეყვარებულ ადამიანს, რომელსაც სოფლის გამაგრების და შენარჩუნების საკუთარი საინტერესო ხედვა აქვს და არც ცდება _ ამ ყველაფერს საკუთარი საქმიანობით აჩვენებს მნახველებს.


ნახვა: 355


 ახალი ამბები
  • გაიმართება თუ არა რიგგარეშე სხდომა 21 ივნისს ჯერჯერობით, უცნობია გაიმართება თუ არა 21 ივნისს რიგგარეშე სხდომა ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოში _ ამის შესახებ კომენტარი “გურია ნიუსთან“ საკრებულოს თამჯდომარის მოადგილემ გიორგი ღურჯუმელიძემ გააკეთა. “18 ივნისს შემოვიდა წერილი საკრებულოში. როგორც არაერთხელ აღვნიშნე, ვამზადებთ პასუხს და  კანონით გათვალისწინებული ვადების დაცვით ეცნობება ფრაქცია “ ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ დეპუტატებს“, _ გვითხრა გიორგი ღურჯუმელიძემ. “ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ წევრი ბესო ქათამაძე ამბობს, საკრებულო გუბერნიასთან გადის კონსულტაციებს, თუ რა პასუხი უნდა გაგვცეს საკრებულომ ჩატარდება თუ არა ხვალ რიგგარეშე სხდომა. “ეს ინფორმაცია არ შეესაბამება  სიმართლეს“, _ ამბობს ჩვენთან საუბრის დროს საკრებულოს თავმჯდომარის ... ...
  • ,,განათლებული ადამიანი მთავრობას ტვირთად არ აწვება“_ გუგული მაღრაძეგანათლებისა და მეცნიერების კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილემ, გუგული მაღრაძემ პარლამენტის რიგგარეშე სხდომაზე აღნიშნა, რომ განათლებული ადამიანი ტვირთად არ აწვება სახელმწიფოს და ქვეყნის განვითარებაში წვლილი შეაქვს. ამასთან, მაღრაძემ მთავრობის პროექტებში მოსახლეობის ჩართულობის მნიშვნელობაზე ამერიკის ერთ-ერთი პრეზიდენტის გამონათქვამი გაიხსენა. ,,განათლება მართლა ძალიან მნიშვნელოვანია იმიტომ, რომ განათლებული ადამიანი, თავის პროფესიაში მყარად მყოფი ადამიანი ეგუება ცვლილებებს, თვითონ მართავს თავის ცხოვრებას და ტვირთად კი  არ აწვება მთავრობას, არამედ თავისი წვლილი შეაქვს ქვეყნის განვითარებაში. ეს არის გზა იმისა, რომ თვითონ მოსახლეობა იყოს ჩართული მთავრობის პროექტების და გეგმების განხორციელებაში. ამერიკის ერთ-ერთი ცნობილი პრეზიდენტი ამბობდა, რაც არ უნდა კარგი პროგრამა იყოს, თუკი ის მოსახლეობაში არ სარგებლობს მხარდაჭერით და ჩართულობით ძნელი იქნება მისი გახორციელებაო“_თქვა ... ...
  • ,,ბრწყინვალე იდეებიდან კვირიკაშვილი რომლის გახორციელებაში გიშლიდათ ხელს?“_ ბოკერიაპარლამენტის რიგგარეშე სხდომაზე ,,ევროპული საქართველოს“ წევრმა, გიგა ბოკერიამ  მომავალ პრემიერ-მინისტრს, მამუკა ბახტაძეს  მიმართა კითხვით, ბრწყინვალე ინიციატივებიდან, რომლის განხორციელებაში უშლიდა ხელს ყოფილი პრემიერ-მინისტრი გიორგი კვირიკაშვილი. ამასთან, ბოკერიამ მომავალ პრემიერს სრული უნდობლობა გამოუცხადა და თქვა, რომ მისი იდეები ლოზუნგებად დარჩება. ,,ბატონო მამუკა, არ გაგიკვირდებათ, რომ თქვენი ახალი პროგრამა ჩვენი გუნდისთვის დამაჯერებელი არ არის. ძირითადად, იქ რა იდეებიც არის მოტანილი ან მავნებლობად მიგვაჩნია, ან უაზრობად, ან უბრალოდ ვშიშობ, რომ ლოზუნგად დარჩება. ასეთი კითხვა მაქვს თქვენთან, ამ თქვენი ახალი ბრწყინვალე იდეებიდან რომლის განხორციელებაში გიშლიდათ ხელს პრემიერ-მინისტრი კვირიკაშვილი? აქამდე რომელს გიბლოკავდათ? თუ არც ერთს არ გიბლოკავდათ და ყველა ეს ბრწყინვალე იდეა მოგივიდათ მაშინ, როცა მისი მოხსნა გადაწყდა? ამ კითხვებზე უნდა გასცეთ პასუხი საზოგადოებას“, _ განაცხადა ... ...
  • ქართველების ოცნება კითხვის ნიშნის ქვეშ დგას _ ქუცნაშვილიპარლამენტის რიგგარეშე სხდომაზე, სადაც დეპუტატებმა მთავრობას ნდობა უნდა გამოუცხადონ, მმართველი გუნდის წარმომადგენელმა, ზაქარია ქუცნაშვილმა მომავალ პრემიერ-მინისტრს მამუკა ბახტაძეს  მოუწოდა, რომ  როშკა-არხოტის დამაკავშირებელი გზის მშენებლობაში ჩაერთოს, რადგან მისი თქმით, ეს პროექტი ჩავარდნილია. ამასთან,  როგორც ქუცნაშვილმა აღნიშნა, გარკვეული პრობლემებიდან გამომდინარე,  დღეს ქართველებისა და ხევსურების ოცნება კითხვის ნიშნის ქვეშ დგას. ,,მინდა ინფორმაციისთვის გითხრათ,  ხევსურებმა დამაბარეს თქვენთან, რომ  ჩავარდნილია როშკა-არხოტის დამაკავშირებელი გზის მშენებლობა, რომლის დამფინანსებელი მუნიციპალური განვითარების ფონდი იყო. ამ შემთხვევაში, 21-ე საუკუნის ხევსურების ოცნება და ქართველების ოცნება კითხვის ნიშნის ქვეშ დგას. თქვენი ჩარევა აუცილებელი სხვანაირად ეს პროექტი არ დასრულდება“,_ განაცხადა ... ...
  • ავტომობილი სახლის ეზოში ჩავარდა _ შემთხვევა პარლამენტთანთბილისში, პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე ავტოსაგზაო შემთხვევა მოხდა. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, მძღოლმა პარკირებისას ავტომობილის მართვას თავი ვერ გაართვა და საცხოვრებელი სახლის ეზოში ჩავარდა. მომხდარზე გამოძიება 276-ე მუხლით დაიწყო. რაც შეეხება მძღოლს, მას სხეულის მსუბუქი დაზიანება აღენიშნება. ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

ალოეს სამკურნალო თვისებები

შესაძლოა, ალოეს დადებითი თვისებების შესახებ...

როგორ აღვიდგინოთ მხედველობა ნივრის დახმარებით

დროთა განმავლობაში, ადამიანის ჯანმრთელობის მდგომარეობა...

რატომ არ უნდა აადუღოთ წყალი ხელმეორედ

ფილმის ყურებაში ისე გაერთეთ, რომ...

"უთვალავ საქმეთაგან, სახარების გადაწერაა შვება"

ჩვენი სტატიის გმირი მრავალმხრივი ნიჭით...

როგორ ვებრძოლოთ პირუტყვის კანქვეშა ბორას

ზაფხულის პერიოდში განსაკუთრებით, მსხვილფეხა რქოსანი...

მეფუტკრის კალენდარი _ მაისი და ივნისი

მაისის შუა რიცხვებიდან დგება დიდი...

ქართული ზამბახი დედამიწის ზურგზე ერთადერთია

ქართული ზამბახის ყვავილის წარმტაცი სილამაზე,...

მოვამზადოთ ჭინჭრის წუნწუხი

გაზაფხულზე ჩვენს ბოსტნებში, უამრავ სამუშაოსთან...

კენკროვნების კერკი

სხვადასხვა კენკროვნების, ასევე, კურკოვანებისგანაც მოვამზადოთ...

როგორ ავიცილოთ თავიდან გრიპი და ვირუსები

საზოგადოებისთვის გრიპი და გავრცელებული ვირუსები...

მარტო კაცის დიდი მეურნეობის სავიზიტო ბარათი იხვისა და ბატის ფერმაა

ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სუფსის მკვიდრი...
ზაფრანი

დედამიწის ზედაპირზე ოქროს გაჩენის საიდუმლო

ამერიკელი  მეცნიერების აზრით, ოქრო დედამიწის...

„თამამი და ჭირვეული“ ზოდიაქოს ნიშნები

არსებობობენ ადამიანები, რომლებსაც უბრალოდ არ...

ფეხით სიარული ტვინის მუშაობას აუმჯობესებს

ამერიკელი მკვლევარების ჯგუფმა ჰაილენდსის უნივერსიტეტიდან...

რომელია თქვენი ფერი ზოდიაქოს მიხედვით

ვერძი ზოდიაქოს ამ ნიშანს შეესაბამება...

რა მუსიკას უსმენენ ნიჭიერი ბავშვები

ბრიტანელი მეცნიერების კვლევის შედეგად დადგინდა,...

საინტერესო ფაქტები ქალებზე

თუ მიკროსკოპში ჩავხედავთ აღმოვაჩენთ, რომ...