ქართული საღებავების საიდუმლო

კარმიდამო ჩემი

ქართული საღებავების საიდუმლო

2017 აპრ 13 12:11:59

ჩვენს ქვეყანაში უძველესი დროიდან იყენებდნენ მცენარეულ საღებავებს და ამას ისეთი ოსტატობით აკეთებდნენ, რომ ბუნებრივი საღებავების გამოყენებით შექმნილი ხალიჩები ასეულობით წლებს უძლებდნენ და დღემდე გაუხუნარი იერით არის მოღწეული.

ქართველი ხალხი იყენებდა ენდროს ფესვებს, ბროწეულის, თრიმლის, წყავის, ტყემლის, კოწახურის, კაკლის ქერქს. კაკლის ქერქის გარდა, მისი ფოთოლი და წენგოც არანაკლებ გამოიყენებოდა. თავდაპირველად სწორედ ფოთლებს, ყვავილებს და ნაყოფს იყენებდნენ შესაღებად. მცენარის ფესვების თუ ქერქის გამოყენება საღებავ საშუალებად უფრო მოგვიანებით დაიწყეს.

ძალზე პოპულარულია ენდროს საღებავი, რომლის მომზადება ყველამ იცის და უპირველესად ის სააღდგომო კვერცხის შეღებვასთან ასოცირდება. თუმცა, უძველესი დროიდან სწორედ ენდრო იყო ერთ-ერთი პირველი საშუალება შინაურ პირობებში ძაფის შესაღებად, რომელიც ასობით წლის მანძილზე გაუხუნრად ინახებოდა.

რაკი აღდგომა მოახლოებულია და ორიოდე კვირა გვაშორებს ამ უდიდეს ქრისტიანულ დღესასწაულს, გესაუბრებით ენდროს ფესვების გამოყენებით კვერცხის შეღებვის წესზე, რომელიც ყველამ იცის, თუმცა, არც თუ იშვიათად ივიწყებენ ნიუანსებს, რაც შეღებვის წესს ახლავს. სწორედ ამიტომ, არც თუ იშვიათად, ვხედავთ ცუდად შეღებილ სააღდგომო კვერცხებს. მცენარეული საშუალებებით (ყვავილი, ქერქი, ფესვი) კვერცხის შეღებვა ბიომეთოდიცაა, რაზეც ასე ხშირად საუბრობენ დღეს და ბუნებრივია, ყველანაირ ქიმიურ საღებავთან უპირატესობა გააჩნია.

თუ გვინდა, რომ კვერცხი კარგად შეიღებოს, უნდა გავითვალისწინოთ როგორც დოზა, ისე საღებავის მომზადების წესი.

50 ცალი კვერცხის შესაღებად საჭიროა, დაახლოებით ენდროს 500-600 გრამი ფესვები. ჩაქუჩით დავჩეჩქვოთ ეს ფესვები და ორი დღით ადრე დავალბოთ წყალში, რომელიც მას მხოლოდ ფარავს.

შემდეგ დავამატოთ ორი ლიტრი წყალი და ვხარშოთ საშუალო ცეცხლზე, ერთი საათით მაინც. გავწუროთ. ჩავასხათ ქვაბში, რომელშიც კვერცხის მოხარშვა გვინდა. დავუმატოთ ორი სუფრის კოვზი მარილი და კარგად გავხსნათ. ჩენჩო, რომელიც გამონაწურს დარჩა, გამოვკრათ მარლაში და ამ ქვაბის კუთხეში გავნასკვოთ, ჩავკიდოთ, უფრო სწორად. ჩავალაგოთ კვერცხები, დავამატოთ წყალი იმდენი, რომ დაიფაროს. ვადუღოთ საშუალოზე ოდნავ დაბალ ცეცხლზე ერთი საათის განმავლობაში. შემდეგ კვერცხი ამოვალაგოთ ცხრილზე ან მარლაგადაკრულ სათავსზე ისე, რომ კარგად გაშრეს. ამის შემდეგ გავაპრიალოთ ზეთში ოდნავ დასველებული მარლით.

ერთხელ ასეთი "ცდაც" ჩავატარე _ ენდროს საღებავის მომზადებისას დაჩეჩქვილ მასას დავუმატე ხუთი თავი დეკორატიული ზაფრანის ფოთლები და მაისის ვარდის ფურცლები. კვერცხი მუქი ალისფერი გამოვიდა, ძალზე ლამაზი. შემოქმედებითად მიდგომა თქვენი ნებაა. უნდა ვიცოდეთ ძირითადი და წარმოქმნილი ფერების ელემენტარული თვისებები. ამის შემდეგ კი შესაძლოა, თქვენდა უნებურად, საოცარი ფერი მიიღოთ.

ენდროში უძველეს დროში ანალოგიური ფერით ღებავდნენ ძაფს, ოღონდ ქვაბიდან ამოღების შემდეგ კვლავ მოაყრიდნენ დაფქვილ ენდროს, დაახლოებით ისე, შეწვის წინ, როგორც თევზს ან კატლეტს ამოავლებენ საფანელში. შემდეგ ასეთი ძაფის შულოებს ჩადებდნენ იმავე საღებავიან ქვაბში და დილამდე ტოვებდნენ. ბოლოს კი გამდინარე ცივი წყლით რეცხავდნენ და ბოლოს მზეზე გააშრობდნენ.

მცენარეების საშუალებით მომზადებული ბუნებრივი, გაუხუნარი საღებავებით არა მარტო ძაფებს, არამედ ღებავდნენ საბრძოლო იარაღს, საცხოვრებელ ბინებს, იყენებდნენ სილამაზისთვის.

დღეისთვის უფრო მეტრად შეიძლება გამოვიყენოთ მცენარეული წარმოშობის ბუნებრივი საღებავები ისე, რომ ეკოლოგიური თვალსაზრისით, ბუნებას ზიანი არ მივაყენოთ. მაგალითად, ჭიაფერას და ანწლის ნაყოფი, კაკლის ფოთლები თუ წენგო, ჩაის ფოთლები თუ ღეროები, ცოცხის თესლი, ე. წ. "ჯიქურა". ჩვენს სინამდვილეში უდიდესი გამოუყენებელი რეზერვი არსებობს ბუნებრივი საღებავების შესაქმნელად, რომელიც უსარგებლოდ იკარგება ჩვენივე გულგრილი მიდგომის გამო.

ოზურგეთელი ხელოვანი ქალბატონი, ხალხური რეწვის ოსტატი, სულიკო ლომჯარია სწორედ ასეთ გამოუყენებელ სიმდიდრეზე საუბრობს და ამბობს, რომ ჩვენს ფლორას უდიდესი იდუმალი ძალა გააჩნია, რომელიც უკვდავ ფერებში გამოიხატება._ ამ ფერების წარმოქმნას, შესაძლოა, განაპირობებდეს გამორჩეული კლიმატი, დღეისთვის ჯერ კიდევ სუფთად შემორჩენილი ეკოლოგიური გარემო, რომელსაც თვალის ჩინივით გაფრთხილება და მერე გონიერი გამოყენება სჭირდება, _ ამბობს ის.




 ახალი ამბები
  • ყაჩაღობა თბილისში-დაკავებულია უცხო ქვეყნის მოქალაქეუცხო ქვეყნის მოქალაქემ  თანამზრახველთან ერთად, თბილისში, ახვლედიანის ქუჩაზე მდებარე სავალუტო ჯიხურის დაყაჩაღაბის მიზნით, ამავე ჯიხურის თანამშრომელს ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა, ხელჩანთა გასტაცა და შემთხვევის ადგილიდან მიიმალა. შემთხვევა 15 იანვარს მოხდა. სამართალდამცველებმა, ცხელ კვალზე ჩატარებული სამძებრო-საგამოძიებო ღონისძიებების შედეგად, ბრალდებული მომხდარიდან რამდენიმე წუთში დააკავეს. დაკავებული 1996 წელს დაბადებული, ირანის რესპუბლიკის მოქალაქე ჰ.მ. ჯგუფურად ჩადენილი ყაჩაღობის ბრალდებით, თბილისში დააკავეს. პოლიციამ ჰ.მ.-ს თანამზრახველის ვინაობა დაადგინა და მისი დაკავების მიზნით შესაბამის ღონისძიებებს ახორციელებს. გამოძიება ჯგუფურად ჩადენილ ყაჩაღობის ფაქტზე, საქართველოს სსკ-ის 179-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით მიმდინარეობს.    დანაშაული 6-დან 9 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. ... ...
  • სუს-მა ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის მერიის თანამშრომელი დააკავასახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ანტიკორუფციული სააგენტოს თანამშრომლებმა, ჩატარებული ოპერატიულ-სამძებრო და საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, სასამართლოს განჩინების საფუძველზე, დიდი ოდენობით ქრთამის აღების ფაქტზე, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის მერიის ეკონომიკისა და ქონების მართვის სამსახურის ერთ-ერთი განყოფილების უფროსი ჰ. ნ. დააკავეს. გამოძიებამ დაადგინა, რომ ჰ. ნ-მ  საქართველოს ორ მოქალაქეს ნინოწმინდაში მდებარე სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული საძოვრით სარგებლობის სანაცვლოდ ქრთამის სახით მოსთხოვა 30 000 ლარი, საიდანაც წინასწარ გამოართვა 3000 ლარი. გამოძიება დიდი ოდენობით ქრთამის აღების ფაქტზე მიმდინარეობს (საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 338-ე მუხლის მეორე ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნტქით, რაც სასჯელის სახით ითვალისწინების თავისუფლების აღკვეთას 7-დან 11 წლამდე ვადით). გამოძიებას სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ანტიკორუფციული სააგენტო ... ...
  • ჯგუფურად ჩადენილი დანაშაული- უცხო ქვეყნის მოქალაქეები შუხუთში დააკავესლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუხუთში პოლიციამ ავტომობილი შეაჩერა და სამი ადამიანი დააკავა. დაკავებულები თურქეთის მოქალაქეები არიან და მათ ბრალი ჯგუფურად ჩადენილ დანაშაულში ედებათ. როგორც შინაგან საქმეთა სამინისტოს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაშია ნათქვამი, მათი დაკავება შინაგან საქმეთა სამინისტროს აჭარის პოლიციის დეპარტამენტის ბათუმის საქალაქო სამმართველოს და საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის გურიის მთავარი სამმართველოს თანამშრომლების ერთობლივად ჩატარებული ოპერატიულ-სამძებრო და საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად მოხდა. „გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულებმა ქალაქ ბათუმში, დიდი ოდენობით თანხის გამოძალვის მიზნით, თავისუფლება უკანონოდ აღუკვეთეს თურქეთის რესპუბლიკის მოქალაქეს - 1987 წელს დაბადებულ ბ.ე.-ს, რის შემდეგაც იგი ავტომანქანით თბილისის მიმართულებით წაიყვანეს. გამომძალველები მობილური ტელეფონის საშუალებით დაუკავშირდნენ დაზარალებულის ძმას და მას 130 000 აშშ დოლარი მოსთხოვეს, წინააღმდეგ შემთხვევაში კი ძმის - ბ.ე.-ს სიცოცხლის მოსპობით დაემუქრნენ. პოლიციამ, ცხელ კვალზე ჩატარებული ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიებების შედეგად, აღნიშნული ავტომობილი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუხუთში შეაჩერა და დანაშაულში მონაწილე სამივე პირი დააკავა. გამოძიება დიდი ოდენობით ქონების მიღების მიზნით ჯგუფურად ჩადენილ გამოძალვის ფაქტზე, საქართველოს სსკ-ს 181-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა" და „გ" ქვეპუნქტებით მიმდინარეობს. 1975 წელს დაბადებული დ.ს.-ის, 1982 წელს დაბადებული ი.ა.-ის და 1992 წელს დაბადებული ბ.ჯ.-ის მიერ ჩადენილი დანაშაული 4-დან 7 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს,“_ნათქვამია შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში. ... ...
  • მეტროსადგურ „ახმეტელის თეატრთან“ ტრანსპორტის მოძრაობის სქემა დროებით იცვლებამეტროსადგურ „ახმეტელის თეატრთან“ ტრანსპორტის მოძრაობის სქემა დროებით იცვლება. ამის შესახებ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ გავრცელებულ განცხადებაშია ნათქვამი. „სარეაბილიტაციო სამუშაოების გამო, 20 იანვრის საღამოდან ვეკუას ქუჩაზე, მეტროსადგურ „ახმეტელის თეატრის“ მიმდებარედ, ტრანსპორტის მოძრაობა შეიზღუდება. ხოლო შეშელიძის ქუჩიდან გობრონიძისა და ნოზაძის ქუჩებისკენ ვეკუას ქუჩის გავლით გადაადგილება ნებადართული იქნება. დროებითი სქემის თანახმად, კერძო ტრანსპორტისთვის შეშელიძის ქუჩიდან გლდანის დასახლებისკენ მოძრაობა შესაძლებელი იქნება ხიზანიშვილის ქუჩით და ხიზანიშვილის N17-თან არსებული ვეკუას ქუჩასთან დამაკავშირებელი გზის მეშვეობით; მოსულიშვილის ქუჩიდან ხიზანიშვილის ქუჩის გავლით შეშელიძის ქუჩისკენ მოძრაობა შეიზღუდება; გობრონიძისა და ნოზაძის ქუჩებიდან ვეკუას ქუჩაზე ტრანსპორტი ბოჭორიშვილის ქუჩის გავლით მოხვდება; ხიზანიშვილის ქუჩიდან გურამიშვილისა და სარაჯიშვილის გამზირების მიმართულებით მოძრავი ტრანსპორტი ქერჩის ქუჩას ომის გმირების, შენგელაიასა ან ლესელიძის ქუჩების გავლით დაუკავშირდება. ამასთანავე, დროებით შეიცვლება საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მარშრუტებიც. კერძოდ, ქერჩის ქუჩიდან მეტროსადგურ „ახმეტელის თეატრის“ მიმდებარე ტერიტორიას ავტობუსები N23, N24, N32, N33, N45, N51, N108 და მიკროავტობუსები N77, N85, N96, N111 და N133 ვასაძის და მოსულიშვილის ქუჩებით დაუკავშირდებიან. შემდეგ ისინი ხიზანიშვილის N17-თან არსებული გზით ვეკუას ქუჩას დაუკავშირდებიან. ხოლო, ავტობუსი N32 შეშელიძის ქუჩიდან მოძრაობას გააგრძელებს ხიზანიშვილის ქუჩისკენ და ხიზანიშვილის N17-თან არსებული გზით ვეკუას ქუჩაზე გადავა. „ახმეტელის თეატრიდან“ ავტობუსები N45, N73 და N108 და მიკროავტობუსები N86, N95, N116, N136 და N139  დადგენილი მიმართულებით მოძრაობას განაგრძობენ ვეკუას ქუჩაზე, სადაც ვეკუას N24ა-სთან მოუხვევენ ხიზანიშვილის ქუჩისკენ და ქერჩის ქუჩას ვასაძისა და მოსულიშვილის ქუჩებით დაუკავშირდებიან. N142 და N145 მიკროავტობუსები მუხიანის დასახლებიდან მეტროსადგურ „ახმეტელის თეატრისკენ“ იმოძრავებენ გობრონიძის, ნოზაძის, ბოჭორიშვილისა და ვეკუას ქუჩების გავლით, რის შემდეგაც N24ა-სთან ხიზანიშვილის ქუჩისკენ მოუხვევენ და დადგენილი სქემით იმოძრავებენ,“_წერია განცხადებაში. ... ...
  • ნათელაშვილი გომელაურს- ისე წაიმტვრევ კისერს, ივანიშვილი ვერ გიშველისღამით, შალვა ნათელაშვილის შვილის, ბექა ნათელაშვილის ავტომანქანა გაჩხრიკეს. მომხდარს ლეიბორისტული პარტიის ლიდერი სოციალურ ქსელში ეხმაურება: “მოკლედ, გუშინ ღამით, ბაზალეთის ტბასთან პოლიციამ გაჩხრიკა ბექას ავტომანქანა. ორი უშედეგო, უსაფუძვლო დაკავების შემდეგ ეტყობა ახალ პროვოკაციას ამზადებენ. რა თქმა უნდა ეს პირადად ბიძინას დავალებაა. ამის მიუხედავად, მე ვაფრთხილებ გომელაურს- დაანებე ნადირობას თავი,  თორემ ისე წაიმტვრევ კისერს, რომ მერე ივანიშვილი ვერ გიშველის. ცნობისათვის, ბექა არ ატარებს ცივ და ცხელ იარაღს,არაა ნარკომომხმარებელი და ამას გიცხადებთ საჯაროდ. ერთადერთი ნაკლი აქვს, რომ ჯერ განიცდის ჩვენი ხალხის მძიმე მდგომარეობას და მერე ამაზონის ჯუნგლებში ხანძრის ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...

საშიშია თუ არა ჯანმრთელობისთვის ლამინატის იატაკი

დღეს მოჭიმული იატაკი და ლამინატი...

როგორ ამოვიცნოთ ნატურალური თაფლი

ნამდვილი თაფლი არომატით გამოირჩევა ხელოვნურად...

უებარი საშუალება სიბერის შესაჩერებლად

მწვანილი ანელებს დაბერების პროცესს, აუმჯობესებს...

უებარი საშუალება გაციების წინააღმდეგ

ზამთრის მოახლოებასთან ერთად ვირუსებისა და...

მარილი _ უნიკალური გამაყუჩებელი საშუალება

თავის ტკივილით უამრავი ადამიანი იტანჯება....

ხურმა _ ჯადოსნური ხილი

ხურმა - ჩვენში დასავლეთ საქართველოში...

საშუალება, რომელიც კიბოს ამარცხებს

ლიკოპენს, რომელიც ბუნებრივი ძლიერი ანტიოქსიდანტია,...

უნიკალური მკურნალი მცენარე

მიუხედავად არაერთი მედიკამენტისა, საზოგადოების გარკვეული...

რას კურნავს მრავალძარღვა

მრავალძარღლვას საუკუნეების განმავლობაში იყენებდნენ, როგორ...
ზაფრანი

იუმორი და ასტროლოგია

ვერძი - მუშაობს პრობლემური სესხების...

ცოცხის „მაგიური“ ძალა

ბევრ ქვეყანაში არსებობს გარკვეული "ცრურწმენები",...

"წიწაკიანი" ქალები ზოდიაქოს ნიშნის მიხედვით

მორიელი _ ქალი მორიელის გამოხედვა ხერხს...

არსებობს თუ არა ერთი ნახვით სიყვარული

ოდესმე თქვენს ცხოვრებაში მომხდარა ისე,...

ყავის მომზადების რეცეპტები მსოფლიოში

ვიეტნამი - ყავის მომზადების დროს...

როგორ შევინარჩუნოთ მამაკაცი

არასდროს უყვიროთ მას - ის...