ქართული ზამბახი დედამიწის ზურგზე ერთადერთია

კარმიდამო ჩემი

ქართული ზამბახი დედამიწის ზურგზე ერთადერთია

2018 ივნ 8 11:56:40

ქართული ზამბახის ყვავილის წარმტაცი სილამაზე, მისი ყინვა და გვალვაგამძლეობა, გამრავლების სიადვილე, მინიმალური ღონისძიებების საჭიროება, რომელსაც მოითხოვს მცენარის კულტურაში შეტანა, მას ხდის ღირსეულ დეკორაციულ მცენარედ.

თუმცა, აღნიშნული სიადვილის მიუხედავად, ქართულ ზამბახს ძალზე სათუთი და თავისებური ბიოლოგია ახასიათებს. მოვლა-დამუშავების წესითაც საკმაოდ განსხვავდება ლურჯი ზამბახისგან.

ჩვენ გვინდა, ყვავილთმოყვარულებს მივაწოდოთ ინფორმაცია ქართულ ზამბახზე, რომელიც ბოლო პერიოდში უფრო გამოჩნდა ჩვენს ეზოებში, დასავლეთ საქართველოში. უმეტესად კი ის აღმოსავლეთ საქართველოში და აზერბაიჯანშიც გვხვდება.

გასული საუკუნის დასაწყისში, მოსკოველი ბოტანიკოსი ჰოფმანი საქართველოს ესტუმრა. აქ მან უხვი ბოტანიკური მასალა მოიპოვა. თბილისის მიდამოებში მოგზაურობისას კი პირველად წააწყდა ქართულ ზამბახს. შესწავლის შედეგად გამოირკვა, რომ დედამიწის ზურგზე ის სხვაგან არსად გვხვდება და მეცნიერთათვის ახალ სახეობად იქცა. ბოტანიკოსმა მას ქართული ზამბახის სახელწოდება მიანიჭა და მას შემდეგ ლიტერატურულ წყაროებში ასე დარჩა.

ქართული ზამბახი გაყოფილია ორ ფორმად: "საქართველოს სიამაყე" და "გამარჯვება".

"საქართველოს სიამაყე", ყვავილის ძირში კვერცხისებრ-ლანცეტა ფორმის, ღეროზე შემოხვეული ორი თანაყვავილით გამოირჩევა. მარტივი ყვავილსაფარი გვირგვინისებრია, ექვსად გაყოფილი. აქედან სამი ქვევით არის დახრილი, გარეთა ფოთლებით, სამი კი ზევით არის აღმართული და ყვავილსაფრის გარეთა ფოთლები ჰქვია. ყვავილსაფრის გარეთა ფოთლები მომრგვალო-კვერცხისებრია, ცენტრში მსხვილი, მომრგვალო-კვერცხისებრი, მუქი ყავისფერ-ღვინისფერი, თითქმის მოშავო ხავერდოვანი ლაქა აქვს. ლაქის შემდეგ, ძირისკენ მუქი ყავისფერ-ღვინისფერი მოკლე ბეწვების ზოლი მოსდევს. საერთო ფონი ზოგჯერ მოცისფრო-თეთრია, ზოგჯერ კი მოყვითალო-თეთრი.

"გამარჯვება" უფრო მწვანე ფოთლებით გამოირჩევა, ყვავილის სიდიდით და შედარებით დაგვიანებული ყვავილობით. ნასკვი ქვედაა, ისე, რომ ყვავილში მხოლოდ ბუტკოს სამად გაყოფილი სვეტის ნაკვთები ჩანს, რომელიც ქვევით არის დახრილი და მჭიდროდ ებჯინება ყვავილსაფრის ქვედა ფოთოლს. სვეტის ნაკვთები ზურგჩამოზნექილია, კიდეებს ზევით აშვერილი, ყავისფერ-ღვინისფერი, ძირში უფრო მუქი.

დღეისთვის ქართული ზამბახი დასავლეთ საქართველოშიც არის გავრცელებული. ბოლო ხანს განსაკუთრებით გამოჩნდა გურიაში. ყავისფერ-ღვინისფერი, მოშავო ხავერდოვნით დამთავრებული საოცარ სილამაზეს აფრქვევს. ის ადვილად მრავლდება, როგორც თესლით, ისე ფესურათი. უმეტესად ფესურით გამრავლებას ამჯობინებენ. დაყოფილი ფესურით მეორე გაზაფხულზე უკვე ყვავილობს, თესლით გამრავლებისას კი შვიდი წელი სჭირდება.

მცენარე გაზაფხულზე, აპრილ-მაისში ხანმოკლე ყვავილობით ხასიათდება, თუმცა, თუ სათანადო პირობებს შევუქმნით, მისი ყვავილობა შეიძლება წლის თითქმის ყოველ დროში მოხდეს.

ქართულ ზამბახს მეტად თავისებური ბიოლოგია ახასიათებს. ზრდასრული მცენარე ვეგეტაციას აგვისტო_ სექტემბერში იწყებს. ამ პერიოდიდან იგი უხვად იფოთლება და ახალ ამონაყარს იძლევა. ზამთრის მოახლოებისას და თვით სუსხიანი ზამთრის პერიოდშიც ფოთოლი არ უქრება და მწვანე რჩება. იტანს მინუს 15 გრადუს ყინვას. მოსვენების პერიოდი თებერვლის ბოლოს ან მარტის დასაწყისში მთავრდება და ხშირად ჯერ კიდევ თოვლის ქვეშ მყოფი ზამბახი კვლავ იწყებს ზრდას და პირველად ახალი ფოთლების განვითარებას იძლევა. სწორედ ამიტომ არის შესაძლებელი, მას დავაკვირდეთ, შევუქმნათ სათანადო პირობები და წელიწადის ყოველ დროს გამოვიწვიოთ მისი ყვავილობა. ულამაზესი, იშვიათ ფერთა გამით გამორჩეული ქართული ზამბახი ყვავილობას აპრილის, ზოგჯერ მაისის პირველი რიცხვებიდან იწყებს. ყვავილის ხანგრძლივობა ერთი კვირაა, ხოლო ჯგუფად დარგული ერთ თვეს ყვავილობს.

საოჯახო გარემოში, გამწვანების საქმეში დეკორაციულ მებაღეობაში, შესაძლებელია უნიკალური ქართული ზამბახის ახლებურად და ყველა დროში გამოყენება. მიუხედავად იმისა, რომ დღეს უთვალავ, ზღაპრულ ყვავილთა სახეობებს ვხვდებით, ბაზარი გაჯერებულია და სავსე, ქართული ზამბახის ნიშა გამორჩეული და უალტერნატივოა. მთავარია, მივაღწიოთ ამ სახეობის წელიწადის ყველა დროში აყვავილებას, რის საშუალებასაც მცენარე თავად გვაძლევს.




 ახალი ამბები
  • უგულავას პასუხი სააკაშვილს: გამიხარდება თუ მკვდართან შეჯიბრი არ მომიწევს"მე მხოლოდ გამიხარდება თუ კარგ ფორმაში იქნები და მკვდართან შეჯიბრი არ მომიწევს" _ ასე უპასუხა და საუკეთესო სურვილებით დაემშვიდობა გიგი უგულავამ მიხეილ სააკაშვილის, მიერ რამდენიმე წუთის წინ გავრცელებული პოსტის კომენტარებში. პოსტში სააკაშვილი აღნიშნავს, რომ უგულავას და მის ზოგიერთ კოლეგას მკვდარიც კი აჯობებს 100 წლის შემდეგ; "გუშინ გიგი უგულავა გვარამიასთან სულ იმეორებდა "არაა სააკაშვილი ფორმაშიო".. რა თქმა უნდა,მუდმივად საჭიროა საკუთარ თავზე მუშაობა და ძვირფასო გიგი, გისურვებ კიდევ 100 წლის სიცოცხლეს. ამასთანავე მეც არ ვაპირებ ჯერ სიკვდილს, მაგრამ დაიმახსოვრე, მკვდარი უფრო კარგ ფორმაში ვიქნები, ვიდრე შენ და შენი ზოგიერთი კოლეგა შემდეგი 100 წლის მანძილზე" _ წერს სააკაშვილი. ... ...
  • სააკაშვილი უგულავას: "მკვდარი უფრო კარგ ფორმაში ვიქნები, ვიდრე შენ და შენი ზოგიერთი კოლეგა..."საქართველოს ყოფილი პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი, ყოფილი თანაგუნდელის გიგი უგულავას მიერ, გუშინ, რუსთავი 2_ის ეთერში გაკეთებულ განცხადებებს სოციალურ ქსელში ეხმაურება: "გუშინ გიგი უგულავა გვარამიასთან სულ იმეორებდა "არაა სააკაშვილი ფორმაშიო".. რა თქმა უნდა,მუდმივად საჭიროა საკუთარ თავზე მუშაობა და ძვირფასო გიგი, გისურვებ კიდევ 100 წლის სიცოცხლეს. ამასთანავე მეც არ ვაპირებ ჯერ სიკვდილს, მაგრამ დაიმახსოვრე, მკვდარი უფრო კარგ ფორმაში ვიქნები, ვიდრე შენ და შენი ზოგიერთი კოლეგა შემდეგი 100 წლის მანძილზე" _ წერს ... ...
  • ინიშნება თუ არა ირინა ინარიძე ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ვიცე-მერის მრჩევლად „გურია ნიუსის“ წყაროს ინფორმაციით, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ვიცე-მერის, ალექსანდრე სურგულაძის თანაშემწედ ირინა ინარიძე ინიშნება. აღნიშნული ინფორმაცია ჩვენთან საუბრისას უარყო სურგულაძემ: _ ორი-სამი დღე აქეთ არ ვიყავი. არაფერი ვიცი, ჩემ თანაშემწედ? გამორიცხულია, _ გვითხრა სურგულაძემ. ის, რაც სურგულაძემ გამორიცხა, არ გამორიცხა თავვად ინარიძემ და დაგვდასტურა, რომ ამ თემაზე საუბრი მიდის:  _არის საუბარი, თუმცა, ჯერ ვერ დაგიდასტურებთ, _ აღნიშნა "გურია ნიუსთან" საუბრისას ინარიძემ. განსხვავებული პასუხი მივიღეთ ოზურგეთის მერისგან _  პრესსამსახურის საშუალებით მოწოდებულ კომენტარში აღნიშნულია, რომ კონსტანტინე შარაშენიძე ინარიძის დანიშვნას არ გეგმავს: "მერი ახლა მოქალაქეებს ხვდება, მიღება აქვს. ვკითხე და თქვა, რომ არავინ არსად დაუნიშნავს", _ გვითხრა ეკა მგელაძემ და თავის კომენტარში აღნიშნა, რომ ინარიძის მერიაში დანიშვნა გამორიცხული არ არის: "ვიცე-მერს ჰყავს მრჩეველი და აქედან გამომდინარე, შეუძლებელია კიდევ დაინიშნოს. ჩემი ვარაუდით, შესაძლოა, ინარიძე უფრო დაბალ თანამდებობაზე დაინიშნოს", _ თქვა ჩვენთან საუბრისას მგელაძემ. ირინა ინარიძე წლების განმავლობაში მუშაობდა როგორც გურიის გუბერნიაში, ისე ოზურგეთის გამგეობაში, საპასუხისმგებლო თანამდებობებზე.  იყო  ოზურგეთის #2 საჯარო სკოლის დირექტორიც. 2011-2012 წლებში ოზურგეთის საგანმანათლებლო რესპურსცენტრის ხელმძღვანელის თანამდებობას იკავებდა. მის სახელს უკავშირდება პედაგოგების პოლიტიკური ნიშნით გათავისუფლება. ამავე თემაზე: ერთი სხდომის ორი ოქმი _ ასე ყალბდება ... ...
  • "სააკაშვილმა არშემდგარი სახელმწიფოსგან სამაგალითო ქვეყანა შექმნა“_ დიმიტრი შაშკინი “მიხეილ სააკაშვილმა არშემდგარი სახელმწიფოსგან სამაგალითო ქვეყანა შექმნა. საქართველოს ისტორიაში ცხრა წელი ყველაზე წარმატებული იყო. ვისაც ამნეზია აქვს და არ ახსოვს, შეუძლია თვალი არქივებს გადაავლოს“,_ აღნიშნა „გურია ნიუსთან“ „ნაციონალური მოძრაობის“ პოლიტსაბჭოს წევრმა დიმიტრი შაშკინმა. მისივე თქმით, რიგგარეშე არჩევნებში გაერთიანებული ოპოზიცია ყველა იმ სცენარის განვითარებისთვის იქნება მზად, რომლის განხორციელებას ხელისუფლება იკადრებს.  _ბატონო დიმიტრი, მმართველმა პარტიამ შუალედურ არჩევნებში მონაწილე კანდიდატები დაასახელა და რიგ შემთხვევებში, ცნობილია არჩევნებში მონაწილე ოპოზიციის წარმომადგენელთა ვინაობაც.  ამ ფონზე, როგორ აფასებთ  მხარეთ შორის ძალთა გადანაწილებას? ფიქრობთ, რომ „ოცნება“, რომელიც არჩევნების მოგებას მის ხელთ არსებული ყველა რესურსით შეეცდება, ოპოზიციის კანდიდატს გამარჯვებულის მანტიას დაუთმობს? _ ხელისუფლებამ 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვებულ გაერთიანებულ ოპოზიციას მოგება უნამუსოდ წაართვა, რაც  საქართველოს მოქალაქეებმა და საერთაშორისო დამკვირვებლებმა კარგად დაინახეს, ამიტომ არარელევანტურია კითხვა, რამდენად შეძლებს ოპოზიცია არჩევნებში გამარჯვებას.   გაერთიანებული ოპოზიცია ყველა იმ სცენარის განვითარებისთვის იქნება მზად, რომლის განხორციელებას ხელისუფლება იკადრებს.  _ მიუხედავად იმისა, რომ „ქართული ოცნების“ ლიდერების მიერ, მათ შორის, პარლამენტის თავმჯდომარის, გაჟღერებულია პოზიცია, რომ ხელისუფელბა საარჩევნო კოდექსის ცვლილებას 2024 წლამდე არ აპირებს, რატომ გაქვთ მოლოდინი, რომ მილიონი ხელმოწერის შეგროვების შემთხვევაშიც კი მმართველს პარტიას საარჩევნო სისტემის ფორმირებაზე დაითანხმებთ? _არ არის საუბარი ხელისუფლება რაზე დაგვთანხმდება და ჩვენ რა გვინდა. მილიონი ადამიანი აპირებს ხელისუფლებას უთხრას, რომ ის საარჩევნო სისტემა, რომელიც დღეს მოქმედებს, არ არის სამართლიანი და არ ასახავს არსებულ პოლიტიკურ რეალობას. ნებისმიერი კვლევა არჩევნებს, რომ ჩვენი მოსახლეობის აბსოლუტური უმრავლესობა მაჟორიტარებს არც კი იცნობს. ხელმოწერების შეგროვების შემდეგ გამოჩნდება, ხელისუფლებას რამდენად აინტერესებს ერთი მილიონი მოქალაქის პოზიცია.  _ საქართველოს ყოფილმა პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა  პარტია „ნაციონალური მოძრაობის“ ყრილობაზე  განაცხადა, ციტირება:_“ვინც რა უნდა ილაპარაკოს, ცხრა წელი იყო არა სისხლიანი, არამედ ყველაზე წარმატებული საქართველოს ისტორიაში“. ობიექტურობისთვის უნდა ითქვას, რომ პარტიას წარმატების პარალელურად, ბევრი გადაცდომა ჰქონდა, რამაც 2012 წლის არჩევნებში „ნაციონალური მოძრაობის“ მარცხი განაპირობა. ხელისუფლების გადაბარების შემდეგ, პარტიის წევრების მიერ დაშვებული შეცდომები გაანალიზდა? და ასევე, „ყველაზე წარმატებულ ცხრა წელთან“ დაკავშირებით ექსპრეზიდენტის პოზიციას ეთანხმებით? _ საქართველოს ისტორიაში ცხრა წელი ყველაზე წარმატებული იყო. ვისაც  ამნეზია აქვს და არ ახსოვს, შეუძლია თვალი არქივებს გადაავლოს. საქართველოში 2003 წლამდე რა ხდებოდა, საზოგადოებამ კარგად გაიხსენოს. ყველა მოქალაქე ნატრულობდა ერთი დღის განმავლობაში დენი ორი საათი მაინც მოსულიყო, გაზი გვქონოდა და კრიმინალის გამო ბავშვები ისე გაგვეშვა ქუჩაში, რომ მათზე არ გვენერვიულა. პედაგოგის ხელფასი 28 ლარი იყო და სკოლებში გათბობა საერთოდ არ არსებობდა. მიხეილ სააკაშვილმა 9 წლის განმავლობაში ბიუჯეტი 12-ჯერ გაიზარდა, მან შეძლო პოსტსაბჭოურ სივრცეში არშემდგარი სახელმწიფოსგან სამაგალითო ქვეყანა შეექმნა. რაც შეეხება „ნაციონალური მოძრაობის“ გადაცდომებს, ქვეყანა სწრაფად ვითარდებოდა და ბუნებრივია, შეცდომები დაშვებული იქნებოდა, რაზეც ჩვენ პასუხისმგებლობა 2012 წლის არჩევნებში ავიღეთ, როცა „ქართულ ოცნებას“ ხელისუფლება აბსოლუტურად მშვიდობიანად გადავაბარეთ. _ “ნაციონალური მოძრაობის“ მიერ შექმნილი სასამართლო სისტემა, რომელიც „ქართულმა ოცნებამ“ მემკვიდრეობით გადმოიბარა და შეისისხლხორცა, თქვენივე კრიტიკის ობიექტად იქცა. როგორი იყო „ნაციონალური მოძრაობის“ მმართველობის დროს და როგორია ახლა ოპოზიციის თვალით დანახული “ქართული ოცნების“ პირობებში მოქმედი სასამართლო სისტემა? _სასამართლო სისტემა, სამწუხაროდ, არ იყო ჩვენი ძლიერი მხარე. მართლმსაჯულების ფორმირებაში  მთავარი შეცდომა დავუშვით. ვერ მოვასწარით სასამართლო სისტემის რეფორმის ბოლომდე მიიყვანა, რომელიც უცხოელი მოსამართლეების ჩამოყვანას ეხებოდა, თუმცა ყველა აღიარებს, რომ ჩვენ სასამართლო სისტემის კორუფციისგან გათავისუფლება შევძელით. „ქართული ოცნების“ პირობებში კი მართლმსაჯულებაში კორუფციაა დაბუდებული. ხელისუფლებამ სასამართლოს პოლიტიკური დავალებების შესრულების ნაცვლად, ფულის კეთების საშუალება მისცა. _ საქართველოში ნატოს გენერალურმა მდივამა იენს სტოლტენბერგმა განაცხადა, ციტირება _“მოგიწოდებთ, ყველა შესაძლებლობა გამოიყენოთ იმისათვის, რომ საბოლოო ჯამში, გახდეთ ჩვენი წევრი. როგორ ფიქრობთ, დღეს ნატოში ინტეგრაციის შესაძლებლობებს საქართველო მაქსიმალურად იყენებს? _ 2012 წლის შემდეგ, სამწუხაროდ, დეკლარირებას ვისმენთ იმის შესახებ, რომ ნატოში შესვლა გვინდა, თუმცა აღნიშნულისთვის მნიშვნელოვანი ნაბიჯები არ იდგმება. ცალსახად შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ამ მიმართულებით 2018 წლის არჩევნები უკან გადადგმული ნაბიჯი იყო, რაზეც საერთაშორისო პარტნიორებიც მიუთითებენ. ისეთი მძიმე რაპორტები, რომლებიც  2018 წლის არჩევნებზე დაიწერა, არ მახსოვს მანამდე დაწერილიყო, მათ შორის, შევარდნაძის მმართველობის პერიოდშიც. აღნიშნული საქართველოს ევროპულ მომავალზე, ბუნებრივია, უარყოფითად ... ...
  • პოლონეთში 24 წლის ქართველი მოკლესპოლონეთში საქართველოს მოქალაქე მოკლეს. ის 24 წლის იყო, _ ინფორმაცია ადგილობრივი მედია ავრცელებს. ამავე ინფორმაციით, დაჭრილია ასევე 38 წლის საქართველოს მოქალაქე. როგორც მედიაში წერენ, დაპირისპირება საქართველოსა და უკრაინის მოქალაქეებს შორის მოხდა. სხვა დეტალები ჯერჯერობით უცნობია. მომხდართან დაკავშირებით დაკავებულია საქართველოს ორი და უკრაინის ერთი ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

ჟოლო გახდომაში დაგეხმარებათ

ჟოლოს ერთდღიანი დიეტა ორგანიზმს შლაკებისა...

თაფლი მხედველობას აუმჯობესებს

დღეისათვის კომპიუტერთან მუშაობა ჩვეულებრივ ამბად...

თხილის მცენარის დაავადებათა აფეთქება

თხილის დაავადების აფეთქებას ჩვენში მოსახლეობა...

მეფუტკრე და ადრიანი გაზაფხული

გაზაფხულის დადგომისთანავე განსაკუთრებული ყურადღება უნდა...

თხილის დამღუპველ დაავადებას წლევანდელი თბილი ზამთარი ეხმარება

თხილის კულტურას რომ ყოფნა-არყოფნის საფრთხე...

მოვამზადოთ სათესლე მასალა და დახურულ გრუნტში დავთესოთ

სხვადასხვა ბოსტნეულის დათესვა, უმჯობესია, თებერვლის...

სანამ გაგრძელდება მშრომელი ხალხის აბუჩად აგდება?

საქართველოში, დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, ჩვენ,...

როგორ უნდა იცხოვროთ ისე, რომ სიმსივნით არ დაავადდეთ

ადამიანები, რომლებიც სიმსივნით იტანჯებიან და...

ოხრახუშს უნარი აქვს განკურნოს დეპრესია, შიზოფრენია და ალცჰეიმერის დაავადება

ბიოაქტიური ნივთიერება, რომელსაც შეიცავს ოხრახუში,...

"ბარი უნდა იცნობდეს მთასა და საქმეზე შეყვარებული და-ძმას"

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მთისპირის მკვიდრი...
ზაფრანი

მეცნიერებმა დედამიწის ზედაპირზე ოქროს გაჩენის საიდუმლო ამოხსნეს

ამერიკელი მეცნიერების აზრით, ოქრო დედამიწის...

როგორ გავზარდოთ ჭკვიანი ბავშვი

ყველა მშობელს სურს, რომ გაზარდოს...

საინტერესო ფაქტები ფაუნის სამყაროდან

ყავისფერი პანდა. ის ამ შეფერილობის...

ყველაზე იღბლიანი ზოდიაქოს ნიშნები

1. ვერძი ვერძებს ყველაფერში უმართლებთ,...

ეს „მახინჯი“ ეიფელის კოშკი

პარიზში ეიფელის კოშკის მშენებლობის დაწყებისას...

ლონდონური „ექსპერიმენტი“

ცოტა ხნის წინ, ქალაქ ლონდონის...