მანჭკვალას გამოყენება ძველებური და განახლებული მეთოდით

კულინარია

მანჭკვალას გამოყენება ძველებური და განახლებული მეთოდით

10 დეკ. 2018, 09:52:56

როგორც ვიცით, სოკოები უმდაბლესი უქლოროფილო მცენარეებია. თუმცა, მეცნიერები აქაც ვერ თანხმდებიან. სოკოებს ქლოროფილიანი მწვანე მცენარეებისგან განსხვავებით, ორგანული ნივთიერებების სინთეზი არ შეუძლიათ. პირიქით, არსებობისთვის სხვადასხვა ორგანულ ნაშთს იყენებენ. ადამიანი უხსოვარი დროიდან ფლობს სოკოს სახალხო მეურნეობაში გამოყენების ხერხებს და ოდითგან მიჩნეულია კვების მნიშვნელოვან პროდუქტად. საჭმელ სოკოებზე, ასევე უძველესი დროიდან არსებობს ინფორმაცია.

საჭმელი სოკოების კვებითი ღირებულება ჯერ კიდევ არაა კარგად შესწავლილი. საქართველოში კი კიდევ უფრო სუსტად არსებობს ინფორმაცია. ცნობილია ის, რომ საქართველოს საჭმელი სოკოების უმრავლესობა ცილების რაოდენობის მიხედვით, აღემატება კომბოსტოს, ჭარხალს, პომიდორს და სტაფილოს.

საჭმელი სოკოების ყუათიანობაზე მიგვანიშნებს ის ფაქტიც, რომ მათი გამოყენებით ადამიანის ორგანიზმი საკმაო რაოდენობით იღებს საჭირო მიკროელემენტებს. მაგალითად, დღე-ღამის განმავლობაში თუთიას და სპილენძს ასი გრამი მანჭკვალასგან იღებს.

ჩვენში ასე კარგად გავრცელებული მანჭკვალა, რომელიც, ძირითადად, ნოემბერში იზრდება _ გვიანი შემოდგომის სტუმარია. თუმცა, ფოთლოვანი და წიწვოვანი ჯიშების ჯირკებზე ივლისშიც გვხვდება. სხვათა შორის, მანჭკვალას შეუძლია ორასამდე ჯიშის მერქნიანი მცენარის დაზიანება.

ზოგადად, მანჭკვალა ხეების, როგორც ხმელ, ისე ნედლ ფესვებზეც იზრდება. ნედლად არ იჭმება,

მანჭკვალას შენახვა ზამთრისთვის ადვილად შეგვიძლია მარტივი ხალხური წესით, რომელსაც ადრიდან ხშირად იყენებდნენ ჩვენში _ უმეტესად აშრობდნენ მზეზე, თუმცა, გურიის პირობებში, მხოლოდ მზეზე ადვილი არ არის მის სრულფასოვანი გაშრობა. ამიტომ დავიხმაროთ ღუმელი.

გთავაზობთ ჩვენ მიერ ნაცად მეთოდს, რომლის მიხედვით მომზადებული და შენახული მანჭკვალა სრულიად საიმედოა საკვებად.

კარგად გარჩეული მანჭკვალა გავრეცხოთ, დავყაროთ ცხაურზე და გავაშროთ მზეზე. დღის განმავლობაში გადავაბრუნოთ, რომ სისველე არც ერთ მხარეს არ დარჩეს. საღამოს შინ შევიტანოთ. ლანგარზე დავაფინოთ სუფთა ქაღალდი. არ გამოიყენოთ გაზეთი. შემდეგ დავალაგოთ სოკო ისე, რომ ერთმანეთზე არ დავაწყოთ. დავდოთ ღუმელთან ახლოს. თუ ღუმელის ზემოთ მოვაწყობთ საკიდს და ისე დავდებთ, უფრო სწრაფად გაშრება. შეგიძლიათ ელექტროღუმელშიც გააშროთ, საშუალო ტემპერატურაზე, ოღონდ ტაფაზე არ დაალაგოთ _ გამოიყენეთ ცხაური. თუ მზიანი და მშრალი ამინდებია, დღის განმავლობაში ყოველთვის გაიტანეთ გარეთ. ათი დღე საკმარისია მანჭკვალას სრულად გამოსაშრობად. ასეთ დროს ნატურალურ ფერსაც ინარჩუნებს.

მშრალი სოკოს მასალა ჩავყაროთ მარლის ტომსიკაში და აუცილებლად მეორე სართულზე, მშრალ ადგილზე შევინახოთ. ასევე, კარგად გამომშრალი სოკო შეიძლება ჩავალაგოთ ჰერმეტულსახურავიან მინის ქილებში.

მანჭკვალა სოკო კარგად მოხარ­­­­შული, ხმელ სუნელებსა და ხახ­­ვში მოხრაკული, ბროწეულითა და ერთად დანაყული ნედლი პიტნითა და ნივრით ძალიან გემრიელია.

გაცილებით გემრიელია მანჭკვალა მწვადის მსგავსად შემწვარი. დარეცხილ და დაწრეტილ მასალას ცოტა მარილი, ქონდარი და წიწაკა მოაყარეთ. შემდეგ სათითაოდ წამოაცვით შამფურზე და შეწვით ბუხარში.

მანჭკვალას, ძირითადად, ხარშავენ და ჩახრაკულად აკეთებენ, თუმცა, ასე შემწვარი, ანუ საპიკნიკო ფორმა, უფრო გემრიელია.

ასევე, გთავაზობთ ჩვენ მიერ მარტივად მომზადებულ მანჭკვალას გამონაწური წვენის მიღების წესს. ახლად მოკრეფილ, კარგად გასუფთავებულ-გარეცხილი მანჭკვალა დავჭრათ წვრილად. დავაყაროთ ცოტა მარილი, გავაჩეროთ ორი საათით მაინც. ერთი კგ სოკოსთვის საკმარისია ერთი ჩაის ჭიქა წყალი. დავასხათ ამ მასალას და ვშუშოთ ნახევარი საათის განმავლობაში დაბალ ტემპერატურაზე. შემდეგ გადმოვწუროთ გამოყოფილი წყალი ცალკე ჭურჭელში და ჩვენი გემოვნებით მოვამზადოთ სუპი.

დარჩენილი სოკო თქვენი გემოვნებით შეკმაზეთ და გამოიყენეთ გარნირად.

ეს გამოცდილება ემყარება სისუფთავის მაღალ ხარისხს და რაც მთავარია, ახლად დაკრეფილ მანჭკვალას. მიუხედავად იმისა, რომ მანჭკვალა ყველაზე უვნებელ სოკოდ არის მიჩნეული და როგორც ხის ფესვებზე მობინადრე, ნაკლებადაა ტოქსიკური, მაინც სიფრთხილეს თავი არ ტკივა და მკაცრად დაიცავით მითითებული წესი. მოამზადეთ მოკრეფისთანავე, დღის განმავლობაში. თუ შეინახავთ, მხოლოდ ერთი დღით და ისიც კარგად გასუფთავებული მოათავსეთ წყლიან ჭურჭელში. ასევე, მოკრეფის დროს არ დაგავიწყდეთ დაკვირვება, რომ არ იყოს დაჭიანებული. მთლიანად გაშლილი ქორდა როცა აქვს ის უფრო უვარგისია. ქუდის ფორმიანები დაკრიფეთ, ნახევრად გაშლილი.




 ახალი ამბები
  • შსს გლდანის ხევში აღმოჩენილი ახალშობილის გარდაცვალების ფაქტს ეხმაურებაშინაგან საქმეთა სამინისტრო ეხმაურება 2020 წლის 2 ივნისს გლდანის ხევში აღმოჩენილი ახალშობილის გარდაცვალების ფაქტს. „2020 წლის 2 ივნისს, შინაგან საქმეთა სამინისტროს საზოგადოებრივი უსაფრთხოების მართვის ცენტრ "112"-ში დასუფთავების სამსახურის წარმომადგენლების მიერ შემოვიდა შეტყობინება, რომ ნაპოვნი იქნა ჩვილი. შეტყობინების მიღებიდან რამდენიმე წუთში პოლიცია შემთხვევის ადგილზე გამოცხადდა. მომხდარ ფაქტთან დაკავშირებით, შინაგან საქმეთა სამინისტროში დაიწყო გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 112-ე მუხლით, რაც დედის მიერ მშობიარობისას ან მშობიარობის შემდეგ უმალვე ახალშობილის განზრახ მკვლელობას გულისხმობს. შემთხვევის ადგილზე ჩატარდა გადაუდებელი საგამოძიებო მოქმედებები, მათ შორის, შემდგომი საექსპერტო კვლევისთვის ახალშობილის ცხედარი გადასვენებულ იქნა ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროში. მომხდარ ფაქტთან დაკავშირებით, გამოძიების ფარგლებში, გამოიკითხნენ შესაბამისი პირები, რომლებიც, შესაძლოა, ფლობდნენ რაიმე ინფორმაციას შემთხვევის შესახებ. მათ შორის, მოწმის სახით, სოციალური მუშაკისა და ფსიქოლოგის მონაწილეობით გამოიკითხა არასრულწლოვანი გოგონა. საქმეზე ჭეშმარიტების დადგენის მიზნით დანიშნულია შესაბამისი ექსპერტიზები. გამოძიება გრძელდება ყველა შესაბამისი ვერსიის გადამოწმებისა და რელევანტური მტკიცებულებების შეგროვების მიზნით. რაც შეეხება ზოგიერთი მედიასაშუალების მიერ გავრცელებულ ინფორმაციას არასრულწლოვანი გოგონას დაკავებასთან, ასევე, პოლიციის თანამშრომლის მიერ ახალშობილის ცხედრის გადაგდებასთან დაკავშირებით, არის დეზინფორმაცია. მოვუწოდებთ ყველა მედიასაშუალებას, რომ არასრულწლოვნის საუკეთესო ინტერესიდან და საქმის სენსიტიურობიდან გამომდინარე, აღნიშნული თემის გაშუქებისას დაიცვან საქართველოს კანონმდებლობით, მათ შორის, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსით დადგენილი მოთხოვნები და არ მოახდინონ არასრულწლოვნის უფლებების შელახვის პროვოცირება”,_ წერია უწყების მიერ გავრცელებულ ... ...
  • პოლიციამ ზუგდიდში გამოძალვის ბრალდებით 2 პირი დააკავაშინაგან საქმეთა სამინისტროს სამეგრელო-ზემო სვანეთის პოლიციის დეპარტამენტის თანამშრომლებმა, ჩატარებული ოპერატიულ-საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, 1991 წელს დაბადებული ა.წ. და 1976 წელს დაბადებული რ.პ., გამოძალვის ბრალდებით, სამეგრელოში, ცხელ კვალზე დააკავეს. დანაშაული 4-დან 7 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულები მოქალაქეს გარკვეული ოდენობის თანხას სისტემატურად სძალავდნენ. პოლიციამ ავტომანქანიდან, რომლითაც ერთ-ერთი ბრალდებული გადაადგილდებოდა, ნივთმტკიცების სახით ამოიღო 3500 აშშ დოლარი, ხოლო მეორე ბრალდებულის სახლიდან სამართალდამცველებმა საბრძოლო მასალა და სავარაუდოდ ცეცხლსასროლი იარაღი ამოიღეს. გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 181-ე მუხლის მე-2 ნაწილის "გ" ქვეპუნქტით მიმდინარეობს, რაც დიდი ოდენობით ქონების მიღების მიზნით ჩადენილ გამოძალვას ... ...
  • სროლა თბილისში- დაჭრილია 2 ადამიანისროლა იყო ცოტა ხნის წინ ბაგებში, სამხარაულის ექსპერტიზის ბიუროსთან. სროლის შედეგად 2 ადამიანია დაჭრილი. ამ დროისთვის დაჭრილები ხეჩინაშვილის კლინიკაში არიან გადაყვანილები და მათ სიცოცხლეს საფრთხე არ ემუქრება. ჯერჯერობით უცნობია, ჭრილობები რა სახის იარაღით არის მიყენებული. ადგილზე ექსპერტ-კრიმინალისტები მუშაობენ. ჯერჯერობით, უცნობია დაპირისპირების მიზეზი. შსს-მ გამოძიება 117-ე მუხლით დაიწყო, რომელიც ჯანმრთელობის განზრახ მძიმე დაზიანებას ... ...
  • “მწვანე გურია“ კაკო ღლონტის სამეფოშიოზურგეთის მუნიციპალიტეტის, სოფელ გურიანთაში მცხოვრები ფერმერი, აგრონომი კაკო ღლონტი საზოგადოებისთვის კარგად არის ცნობილი. “გურია ნიუსი“ დაინტერესდა, როგორ შეხვდა ღლონტების ოჯახი პანდემიას. კაკო ღლონტი ასევე ოზურგეთის  მუნიციპალიტეტის მერიაში სოფლის მეურნეობის განყოფილების თანამშრომელია. _ ბატონო კაკო, როგორ შეხვდით კორონავიურისს და როგორია თქვენი დღის წესრიგი? _ თითქმის არაფერი შეცვლილა, ვმუშაობდით ჩვეულებრივ რეჟიმში და გადავედით დისტანციურ რეჟიმზე.  ჩვენ ფერმერებთან  არ გაგვიწყვეტია კონტაქტი და ის, რაც პროექტები გვქონდა, გრძელდებოდა მისი გახორციელება. თხილის, ციტრუსის პროექტი გვაქვს, სიმინდის კუთხით ახალი ჯიშებს ვიყვანთ. ახალი ის არის, რომ ბროკოლის მოყვანა გადავწყვიტეთ და დავამტკიცეთ, ესეც შესაძლებელია გურიაში. _ სახლში რა ხდება, სადაც თქვენ ხართ მბრძანებელი? _ საქმის კეთება ყოველთვის მიყვარდა და ახლაც ვაგრძელებ სხვადასხვა კულტურების მოყვანას და მომრავლებას. უფრო მეტად აქტიური გავხდი ამ კორონავირუსის შემხედვარე. ვმუშაობ დაუღალავად. ჩემი მეუღლე, შვილები ჩემს გვერდით არიან.   _ ეს  პანდემია როდის გადაივლის,  ჯერჯერობით, არავინ არ იცის. დამწყებ ფერმერებს რა რჩევა-დარიგებას მისცემთ, რომ შემოდგომა-ზამთარს მომზადებულები შეხვდნენ? _ ადამიანი ყოველთვის უნდა იყოს მზად, რა იცი, წინ რა გველოდება. სიმართლე გითხრათ, ბევრი,  დავუშვათ, ვერ შემოიტანეს უცხოეთიდან მარცვლეული ან სხვა პროდუქტი? ადამიანმა იმდენი მაინც უნდა იშრომოს, რომ სახლში მოყვანილი პროდუქტებით ერთი ან ორი თვის მანძილზე გაიტანოს თავი. პირველ რიგში, უნდა დაეკითხონ და დაუჯერონ დარგის სპეციალისტებს და იმ ადამიანებს, რომლებსაც დიდი გამოცდილება აქვთ სოფლის მეურნეობაში. ასევე იკითხონ წიგნი, ნამეტარი ინტერნეტს ნუ მიეჯაჭვებიან. _ რომელი კულტურის მოყვანით და გამრავლებით არიან დაინტერესებულები? _ ყველას უნდა კონსერვი გააკეთოს. ძირითადად ბოსტნეულების მოყვანით არიან დაინტერესებულები. მაგრამ, მარტო კიტრის და პომიდორის მოყვანა ხომ არ არის საკმარისი. შეგვიძლია შემოდგომაზე და ზამთარში სალათების, მწვანილების, კიტრის მოყვანა. ფუჭად არ უნდა დავკარგოთ დრო, ერთხელ და სამუდამოდ უნდა ვისწავლოთ დროის გამოყენება შედეგიანად, რომ შემდეგ საკუთარ თავთან და ღმერთთან მართლები ვიყოთ. კარგად უნდა დავგეგმოთ თითოეული წუთი და საათი. უფრო მეტი გააქტიურება არის საჭირო და საკარმიდამო ნაკვეთების დამუშავება. _ თქვენ პირადად, რომელი კულტურის მოყვანით ხართ დაკავებული? _ მე ვარ მრავალფეროვნების მოყვარული. თუ კი რამეს მოყვანა შეიძლება გურიაში ყველაფერი მომყავს, ვაშენებ, ვამრავლებ და ვახარებ. ჩემთან, რომ მოდის ფერმერი ნერგის საყიდლად, აუცილებლად მას ვანახვებ იმ კულტურებს, რომლის გახარება და გამრავლება შევძელი. ამ კონსულტანციას და რჩევა-დარიგებებს კიდევ არავის ვამადლი. მთავარია, სასაუბრო დრო მქონდეს.  აგერ, მაგალითად, ჩემს ეზოში, სახლის გვერდზე, კომბოსტო უკვე თავშეხვეულია. ხომ იძახიან გურიაში არ იხარებს და არ მოდის კომბოსტოო, არ არის ეს სიმართლე, ბატონებო - მოდის, თან წელიწადში  _სამჯერ. _ რატომ არ ვიყენებთ? _ საკმარისი ცოდნა არ აქვთ და იმიტომ. მაგალითად, დაიწყო დამწყებმა ფერმერმა სხვადასხვა კულტურების მოყვანა, მაგრამ ცოდნა რომ არ ქონდა, ვერ გაახარა და ვერ გაამრავლა. შემდეგ კი ხელი ჩაიქნია და დაჯდა სახლში. საბედნიეროდ, მოდიან ისეთი ახალგაზრდები, რომლებიც აქტიურად სწავლობენ და მუშაობენ. შედეგიც არის და ეს იძლევა იმედს, რომ ყველაფერი კარგად იქნება. _ როგორც ვიცი, წელს ყველაზე მეტად იყიდება პომიდორის, კიტრის, ბულგარულის და სხვა კულტურის ნერგები. _ ჩემი მეუღლე მენერგეობას მისდევს და აგრარულ ბაზარში ყიდის ნერგებს. წელს  ფაქტიურად სახლიდან გაიყიდა ნერგები. ბაზარში ორი დღეც არ გასულა. თბილისიდან, ბათუმიდან, ქუთაისიდან რომ დაბრუდნენ, თავის კარმიდამოს მიხედვა ხომ ჭირდება, დაიწყეს მოვლა, შემდეგ ბოსტანში სხვადასხვა ნერგები დარგეს. ყველა ცდილობს, რაღაც გააკეთოს... ცოტა შიშმა შეაფუცხუნა ჩვენი ხალხი. _ ბატონო კაკო, საუბრის დასასრულს, იქნებ, თქვენ გვითხრათ, კორონავირუსის დროს გურია და კახეთი მწვანე ზონა იყო. თქვენი ვერსია  როგორია,  შეინარჩუნებს გურია მწვანე ზონად თავის თავს? _ ხომ იძახოდნენ გურულები, არ არიან კანონმორჩილნიო?! სინამდვილეში კანონმორჩილნი ვყოფილვართ. ყველაფერს ვასრულებდით, რაც რეკომენდაციები გაიცა სპეციალისტების მიერ.  კიდევ შემიძლია ვთქვა: ღმერთი გვფარავს გურულებს, ლაღები ვართ, ლაღი იუმორით და ალბათ, ლაღი ბუნებიდან გამომდინარე. ჩემი მოსაზრებით, არ მოგვივლინა დიდი განსაცდელი. შეიძლება ჩვენი სისუსტის ბრალია: აგენი ვერ გადაიტანს მაგასო და აღარ შეგვხდა ეს კორონავირუსი. _ გურიაში ხომ იყო პერიოდი, როდესაც არ სწამდათ ღმერთის და ეკლესია-მონასტრებში მძიმე მდგომარეობა იყო. _ ეს მხოლოდ გურიაში არ ყოფილა. იყო რაღაც პერიოდი, რომ ეშმაკმა დაძლია საზოგადოებას, მაგრამ დროულად გამოფხიზლდა ერი. გურიაში სწრაფი ტემპით მიდიოდა ეკლესია-მონასტრების აღდგენა და მშენებლობა. ადამიანები დაუბრუნდნენ ეკლესიას და ... ...
  • "გულის მუშაობა აღვუდგინეთ"- გაზგასამართ სადგურზე დაშავებული ექსპერტის მდგომარეობა მძიმეაექსპერტ-კრიმინალისტი, რომელსაც აფეთქებული გაზგასამართი სადგურის ტერიტორიაზე დღეს დენმა დაარტყა, საავადმყოფოშია მოთავსებული. მისი მდგომარეობა სტაბილურად მძიმეა. 39 წლის მამაკაცი "კავკასიის მედიცინის ცენტრში" მკურნალობს, ის მართვით სუნთქვაზე იმყოფება. მამაკაცს გული გაუჩერდა, მაგრამ ექიმებმა მისი მდგომარეობიდან გამოყვანა შეძლეს. კავკასიის მედიცინის ცენტრის დირექტორმა ნათია ნუცუბიძემ აღნიშნა, რომ პაციენტის მდგომარეობა სტაბილურად მძიმეა. "39 წლის მამაკაცს აღენიშნებოდა პარკუჭთა ფიბრილაცია, თუმცა 10 წუთში გულის მუშაობა აღვუდგინეთ. მისი მდგომარეობა სტაბილურად მძიმეა. 2-3 დღეში პაციენტის გამოღვიძება მოხდება,"- განაცხადა ნათია ნუცუბიძემ. შეგახსენებთ, რომ დღეს ელგუჯა ამაშუკელის ქუჩაზე ორი დღის წინ აფეთქებული გაზგასამართი სადგურის შესამოწმებლად ექსპერტ-კრიმინალისტები იყვნენ მისულები, რა დროსაც ერთ-ერთმა მათგანმა ჯანმრთელობის მძიმე დაზიანება მიიღო. დაშავებული მამაკაცი რეანიმაციულ განყოფილებაშია მოთავსებული. წყარო: რუსთავი ... ...

არქივი


ხვალ რომ საპარლამენტო არჩევნები იყოს, რომელ პარტიას მისცემდით ხმას?