მარტო კაცის დიდი მეურნეობის სავიზიტო ბარათი იხვისა და ბატის ფერმაა

კარმიდამო ჩემი

მარტო კაცის დიდი მეურნეობის სავიზიტო ბარათი იხვისა და ბატის ფერმაა

2018 მაი 9 15:50:27

ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სუფსის მკვიდრი ავთანდილ მოქია, კარგა ხანია, მარტო უძღვება უზარმაზარ საშინაო მეურნეობას.

_ უნდა დაწეროთ? კი, მარა, მაინც არ დაგიჯერებენ. აქ რომ მოდიან, მაშინაც არ სჯერათ, რომ ამ ყველაფერს მარტო ვაკეთებ, მაგრამ მე იმას ვერ ვიჯერებ, რატომ უკვირთ? რა უნდა ამ ყველაფრის გაკეთებას, თუ კაცი ცოცხალი ხარ? _ გვეუბნება მასპინძელი, რომელიც საკუთარი კარმიდამოს ჭიშკართან ახლოს ჩამომდინარე ღელესთან, საგანგებოდ მოწყობილ იხვებისა და ბატების საცურაო აუზებთან მივყავართ. ორივე სახეობის ფრინველთა მრავალრიცხოვან გუნდს თავისი აუზი და სათავსო აქვს. მეფრინველეობაში ბიზნესის დაწყება ორი წლის წინ დაიწყო და უკვე შედეგით კმაყოფილია.

მიუხედავად, საქმიანობის მრავალფეროვნებისა, ავთანდილ მოქიასთვის მთავარი საზრუნავი მაინც იხვის და ბატის ფერმაზე მზრუნველობაა. ამ ფრინველებს ჭირი და დაავადება ნაკლებად ვნებს, ადვილად იზრდება, მათი ხორცი უგემრიელესია და მასზე ბაზარზე დიდი მოთხოვნაა _ ამ ყველაფრის გამო, როგორც თავად ამბობს, გადაწყვიტა მისი ძირითადი საქმიანობა ამ ფრინველებით შემოფარგლულიყო, თუმცა, როგორც მეურნემ, საქმიანობა 30 წელზე მეტი ხნის წინ დაიწყო. ახლა ინკუბატორს დასტრიალებს თავს. მალე უთვალავი იხვისა და ბატის ჭუკი ეყოლება. ბატ "ლინგას" და "პეკინურ იხვს" დიდი მოწონება და გასავალი აქვს. "ინდიუტკების" პოპულარობას ბევრი კლიენტი მიჰყავს ავთანდილ მოქიას მეურნეობაში. როგორც ვთქვით, ორი წელია, რაც იხვისა და ბატის ბიზნესს მიჰყო ხელი. პარალელურად, "სულბატრას" და "ფენიქსის" ჯიშის ქათმები შეიძინა, რომელთაგან ზოგი ეზოში დასეირნობს, ზოგიც კი გალიების გარემოს ამჯობინებს.

_ ახლა მინდა, ერთ-ერთი ბატის სახეობა მოვაშენო, რომლის ღვიძლის წონა 900 გრამია და დელიკატესად ითვლება. თუმცა, ამაზე საუბარი ჯერ არ მინდა _ როცა შედეგი მექნება, მერე გეტყვით... ხშირად მეკითხებიან, მარტო როგორ აკეთებ ამდენ რამესო და შესაძლოა, ესეც არ დაიჯერონ, _ ეცინება ჩვენს მასპინძელს, _ არადა, ბევრი არაფერი სჭირდება ამ ყველაფერს _ უბრალოდ, ცოტა უნდა გაინძრე. შრომისადმი შემოქმედებითი მიდგომა ადამიანს სულის ქსოვილებში აქვს, ყოველ წუთს რაღაც ახალს აღმოაჩენ. მე მაღიზიანებს ხელებდაშვებული ადამიანი _ ყოველი მეათე რომ შეძლებისდაგვარად ირჯებოდეს, ქვეყანას სიზარმაცის სენისგან განკურნება დაეტყობა. გასაჭირი არის, მაგრამ ელოდე მთავრობას და ააფრინე ალალი...

ავთანდილ მოქიას კარმიდამოს მნახველი, პირველ რიგში, აუცილებლად იტყვის, თურმე, მარტო კაცი ჭამაში ბრალი სულაც არ არის და სასწაული თუ გინდა ჩაიდინო, მას უნდა უყურო და მიბაძო. აქ დომინირებს შინაური ფრინველების, იხვებისა და ბატების ფერმა, თუმცა, უხვადაა ფუტკარიც, უთვალავი დეკორატიული თუ ყვავილოვანი მცენარე, ყვავილოვნები, მარადმწვანეთა ნაირ-ნაირი ჯიშები, ვაზის უზარმაზარი ტალავერის წრეები, თხილის და კივის პლანტაციები _ ამ ყველაფერს დამხმარე ხელის გარეშე, ერთი კაცის მარჯვენა სამყაროსავით მართავს. ერთ ადამიანს რა შეუძლია აკეთოს, ავთანდილ მოქიას მაგალითი ერთ ქვეყანას ეყოფა და თაობებსაც ეყოფა სამაგალითოდ.

მიაჩნია, რომ გასაჭირს კაცი არ უნდა შეუშინდეს, სიგლახეს და სიღარიბეს არ უნდა შეეჩვიოს და მადლიერებით იხსენებს მშობლებს და დედაბუნებას _ სუფსის მშობლიურ გარემოს.

_ რატომ არ უნდა იშრომო აქ? მზე და ჰაერი საუცხოო, ნოყიერებით განთქმული სუფსის მიწა. პლასტმასის ჭურჭელი რამ დალია? ჩაყარე ეს დალოცვილი მიწა შიგ და ჩაარჭე ნერგი, ტოტი, მოეფერე მცენარეს და მიწას. აუცილებლად ორმაგად დაგიბრუნდება. ზარმაცს კიდევ უფრო უნდა გაუჭირვო, მარტო სხვისი ყანის გათოხნაზე რომ ფიქრობს, საღამოს 20 ლარს აიღებს და მერე არაყს და "კალბასს" იყიდის, დალევს და მორჩა... _ ასეთი საუბრით დაგვატარებს საკუთარ კარმიდამოში ბატონი ავთო. დრო და დრო კი მაინც იხვებისა და ბატების ფერმისკენ გარბის. დავხედავ და ახლავე მოვალო...

პროფესიით ეკონომისტი, ბავშვობიდანვე შრომაში გაზრდისთვის მშობლებს ემადლიერება. საკუთარ მეურნეობაზე ზრუნვა 30 წლის წინ, კივის პლანტაციის გაშენებით დაიწყო. იხსენებს კივის უხვმოსავლიან წელს, როცა ნაყოფი ვერ გაყიდეს. რა ექნათ, არ იცოდნენ და მერე ოჯახის წევრები რამდენიმე დღის განმავლობაში თლიდნენ. ოთხასი ცალი სამლიტრიანი ქილა კომპოტი გააკეთეს.

_ გადაყრას ასე ვამჯობინეთ. მერე კი, რა არ გავიგე. თურმე, ბადაგივით წვენი მზადდება, არაყი საუცხოო. სწორედ ამის შემდეგ გადავწყვიტე, მხოლოდ ისეთი ხეხილი გამეშენებინა, რომლითაც, თუ ვერ გავყიდდი, ნატურალური წვენი ან არაყი მიმეღო, რომ არ დავზარალებულიყავი, _ გვიამბობს ის და საგანგებოდ მომზადებულ კივის ბადაგს, როგორც თვითონ უწოდებს, ჭიქებში ასხამს, გასინჯეთ ეს საოცრებაო.

_ გაჭირვება არის, ხალხს კი სჭირდება დახმარება, მაგრამ ჩვენ ისეთი გარემო გვაქვს, როცა მეტი გზა არ არის, ადამიანმა უნდა იფიქროს, სანამ სხვა დაეხმარება, თავად დაეხმაროს საკუთარ თავს _ სიზარმაცემაც წალეკა ქვეყანა, _ ამბობს ის და ამჯერად ბაღნარად ქცეულ გარემოში კენკროვნების მწკრივებში მიგვიძღვება _ იშვიათი ჯიშის მარწყვი, ჟოლო, მაყვალი... ერთხელ კოოპერატივიც შექმნა "ჟოლო-მარწყვის" სახელით, თუმცა, არ გაამართლა _ წევრები შემოეფანტა. დიდად არ უნერვიულია. შებრუნდა და საქმე მარტომ გააგრძელა. წარმატება მოუტანა მარწყვის გამოსხმული სახით გაყიდვამ. საშუალო ზომის ქოთნებში ჩარგული მარწყვი, ყვავილობის ჟამს კლიენტთა დიდი მოწონებით სარგებლობს. ამიტომ აქცენტი ასე მომზადებაზე გადაიტანა.

ავთანდილ მოქიას შრომის საკუთარი სტილი აქვს შემუშავებული. უზარმაზარ კარმიდამოში ასობით ცალი, დიდი თუ პატარა ქოთანი დგას. მწკრივებს და რაოდენობას სათვალავი არ აქვს. კითხვაზე, თუ რატომ ამჯობინებს მცენარეების ასე გამოყვანას და მოვლას, გვპასუხობს:

_ წარმოიდგინეთ, ეს ყველაფერი მთელ ფართობზე რომ იყოს დათესილ-დარგული, რამდენი თოხნა და შრომა სჭირდება. ასე კი, ჩემი "ჩქიფით" რომ ჩამოვუვლი და ქოთნებს მიწას გავუფხვიერებ, წამოსული სარეველაც ისპობა და მიწასაც სუნთქვა უადვილდება. სათოხარი და საცელავი სხვაც ბევრი მაქვს, ამიტომ ასე დროს ვიგებ და შრომას ვიადვილებ, შედეგი კი უკეთესი მაქვს. ეს დალოცვილი მიწა, წყალი, მზე და მცენარე სულ რაღაცას გკარნახობს და სიღრმეში მიყავხარ, დაღლას ვერ გრძნობ... _ უსაზღვრო შრომასთან დამოკიდებულებას ასე რომანტიკულად ხსნის ჩვენი მასპინძელი და ძარღვიან და კოჟრებით მოფენილ ხელებს გვიჩვენებს. ამბობს, რომ ბავშვობაშიც ჰქონია კოჟრები. მშობლებს არასდროს უჭირდათ _ მამა ტუნგოს დამზადების საქმეს ხელმძღვანელობდა კომუნისტების დროს, დედა პედაგოგი იყო, თუმცა, სწავლასთან ერთად, სულ შრომას აძალებდნენ. ტყუილად დროს არ აკარგინებდნენ, ახლა კი სხვანაირად ვერც ძლებს.

ყვავილოვან მცენარეებს რაც შეეხება, უთვალავი ვარდის და დეკორატიული ბუჩქების ნაირსახეობებში, წითელი ფერი ჭარბობს. ამბობს, რომ თვითონ ძალიან უყვარს წითელი ფერი, მაგრამ, ზოგადად, წითელი ფერის ყვავილოვნებს ბაზარზე ყველაზე მეტად ეტანებიან. ამიტომაც ამჯობინებს ამ ფერზე სწორებას.

უამრავი ჯიშის ვარდი, გორდეზია, კოწახური, სურნელოვანი ოსმანტუსი, ალიანდრა, ფინიკის პალმა, მარდმწვანეებიდან ურთხელი, ტუიას უამრავი სახეობა, ავოკადო და ბოლო დროს ძალზე პოპულარული გოჯიბერი, რომლის დაკალმებით გამოყვანაზე ახლა საგანგებოდ ზრუნავს.

_ გოჯიბერის შესახებ, ალბათ, ყველას გსმენიათ. განსაკუთრებით, ქალბატონებს. მე ახლა კონკრეტული კულტურის, გოჯიბერის გამოყვანაზე ვმუშაობ. ვიცი, გამომივა, რადგან ჯერ არ მქონია შემთხვევა, რაიმე ახალი სახეობა მეყიდოს, დამეკალმებინოს ან დამეთესოს და შედეგი არ მიმეღოს. ამას რაიმე ჯადო არ სჭირდება. მონდომება, მზრუნველობა და ყურადღებაა მთავარი. მცენარეს, ფრინველს თუ ცხოველს თუ ისე მოუვლი, როგორც ადამიანი საკუთარ შვილს დასტრიალებ დაბადების დღიდან, შედეგს რა დაუდგება წინ? _ გვეუბნება თანამედროვე შრომის გმირი ავთანდილ მოქია და დამშვიდობებისას გულუხვად გვთავაზობს, რომელი ყვავილის სახეობა მოგწონთ, დაადეთ ხელი და ნერგს ახლავე მოგართმევთო. საჩუქრისთვის მადლობას ვუხდით, თუმცა პასუხს არ აგვიანებს _ საჩუქარი ჩემთვის ის არის, ამას რომ გაახარებთ, მერე სხვასაც გაუნაწილებთ, იცოდეთ, ჩემი გული ამას იგრძნობსო.

ავთანდილ მოქიას, უეჭველია, შრომის, როგორც დასაწყისში გვითხრა, სულის ქსოვილებში არსებობამ მისცა უნარი და ძალა ასეთი შედეგით გაეკვირვებინა ყველა.

წარმატებას ვუსურვებთ თავდადებულ მეურნეს!

 




 ახალი ამბები
  • კომუნიკაციების ეროვნულმა კომისიამ „მაგთიკომს“ ტარიფების გაძვირება შეუჩერასაქართველოს კომუნიკაციების ეროვნულმა კომისიამ დღეს კომპანია „მაგთიკომს“ 18 თებერვლიდან დაანონსებული ტარიფების გაძვირება შეუჩერა. აღნიშნული გადაწყვეტილება კომისიის სხდომაზე მიიღეს. „კომუნიკაციების კომისიამ შპს „მაგთიკომისა” და „სილქნეტის” მიერ ტარიფების გაზრდასთან დაკავშირებით გაკეთებული განცხადების შემდეგ, ორივე კომპანიას მოუწოდა, შეეჩერებინათ გაძვირების პროცესი და დალოდებოდნენ ბაზრის კვლევის დასრულებას, რომელსაც კომისია ატარებს. აღნიშნული მხოლოდ კომპანია „სილქნეტმა“ გაითვალისწინა. გამომდინარე იქედან, რომ „მაგთიკომმა“ თავის გადაწყვეტილებას არ გადახედა, კომისიამ კანონით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში იმსჯელა და მომხმარებლების ინტერესების დაცვის მიზნით, „მაგთიკომს“ ტარიფების გაძვირება გაუჩერა“, – ნათქვამია კომისიის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში. უწყების განმარტებით, გამომდინარე იქიდან, რომ „მაგთიკომის“ გადაწყვეტილება, ტარიფების გაძვირების შესახებ მომხმარებელს აყენებს ზიანს, კომისიის მიზანია, მაქსიმალურად დაცული იყო მომხმარებლების ინტერესები და ვიდრე კვლევა არ დასრულდება, კომპანიამ გააჩეროს გაძვირების პროცესი, რათა აბონენტები არ დაზარალდნენ. კომისიის გადაწყვეტილებით, „მაგთიკომს“ პაკეტების ღირებულების გაზრდა, მობილური საცალო ხმოვანი მომსახურებისა და მცირე ოპერატორების აბონენტთან დიდი ოპერატორების აბონენტებისგან განსხვავებული ტარიფით დაკავშირების ნაწილში შეუჩერდა, კერძოდ, კომპანიას დაევალა,  დღეს არსებული 25-ლარიანი ულიმიტო პაკეტი კვლავ ძალაში ... ...
  • მამუკა ბახტაძე ამერიკის შეერთებული შტატების ვიცე-პრეზიდენტ მაიკ პენსს შეხვდასაქართველოს პრემიერ-მინისტრი მამუკა ბახტაძე, მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენციის ფარგლებში, ამერიკის შეერთებული შტატების ვიცე-პრეზიდენტ მაიკ პენსს შეხვდა. როგორც „კვირას“ პრემიერ-მინისტრის ადმინისტრაციის პრესსამსახურიდან აცნობეს, ხანმოკლე შეხვედრა ჯონ მაკკეინის სახელობის სადისერტაციო ნაშრომების დაჯილდოების საზეიმო ცერემონიაზე შედგა. საუბრისას, ხაზი გაესვა საქართველოსა და აშშ-ს შორის არსებულ სტრატეგიულ პარტნიორობას და ურთიერთობებს, რომელიც უმაღლეს ნიშნულზეა. “საქართველოს გულმხურვალე მხარდამჭერის, ჯონ მაკკეინის სახელობის სადისერტაციო ნაშრომების დაჯილდოების საზეიმო ცერემონიაზე, საქართველოს დიდ მეგობართან, აშშ-ის ვიცე -პრეზიდენტ მაიკ პენსთან შეხვედრის შესაძლებლობა მქონდა. საქართველო-აშშ-ის ურთიერთობები ყველაზე მაღალ ნიშნულზეა და ყველა მიმართულებით ვმუშაობთ, ორმხრივი ურთიერთობების გასაღრმავებლად და გასაძლიერებლად”,- წერს საქართველოს პრემიერ-მინისტრი მამუკა ბახტაძე სოციალურ ქსელ “ტვიტერში”, საკუთარ ... ...
  • “არასოდეს მოიპარო ირაკლი!“ _ 16 წლის ბიჭის ამბავი“რამდენიმე დღის წინ ბათუმიდან თბილისისკენ მომავალს ლანჩხუთის სოფელ ვაზისუბანში რკინიგზის გადასასვლელთან პატარა ბიჭმა დამიქნია ხელი, წამიყვანეო. მარტო ვიყავი, გავუჩერე და წამოვიყვანე. გამეცნო როგორც ი.ა-შვილი”, _ წერს  სოციალურ ქსელში, ფეისბუქის მომხარებელი თამაზ ბოლქვაძე. ბოლქვაძის პოსტს “გურია ნიუსი“ უცვლელად გთავაზობთ. “ცოტა რომ გავშინაურდით, ვკითხე, ასე შუა გზაზე რას აკეთებდა და სად მიდიოდა. ამოიოხრა და დაიწყო: "აქეთ ვიყავი, ნისიად მინდოდა რაღაც საჭმელი და არ მომცეს, ახლა იქით უნდა გავიდე, იქნება იმათ მაინც მომცენ პური და კალბასი. სახლში მივედი მშიერი და რომ არ დამხვდა არაფერი, წამევედი". ვკითხე მშობლები სად გყავს-მეთქი. " მამა ციხეშია. მამაჩემი რავარც დეიჭირეს, დედაჩემი მესამე დღეს ადგა და სხვას გაყვა, გათხოვდა. სახლში ჩემი დაა, 16 წლის. კვერცხის შეწვა კი იცის, მარა რათ გინდა, არ გვაქ და რას შეწვავს... ნათესავებიც ვითომ გვკითხულიბენ ჭკვიანად იყავითო, მარა არავინ არაფერს გვეხმარება. შუქი ჩაგვიჭრეს. წინა თვეში ჯართზე ვიმუშავე და გადევიხადე რაცხა იყო _ 7 ლარი, მარა 2 კვირაა არ გვაქ შუქი. .." ამ საუბარში მივუახლოვდით შემდეგ "პერეეზდს". აქანე ჩამოვალ მეო. ვკითხე, სოციალური სამსახური ან სკოლა არ დაინტერესებულან თქვენი მდგომარეობით-თქო? კი იყვენ მოსული, გვნახენ, შეგვამოწმენ და გვითხრენ, ცოტა ხანი დეელოდოთ უნდა და მოგცემთ დახმარებასო თუ რაცხასო.. ნებართვა ვთხოვე, სურათი გადამეღო და დავპირდი რამეს ვიზამდი მათ დასახმარებლად. შემდეგ მანქანიდან ჩამოვედი და მაღაზიაში შევყევი. ვუთხარი აიღე, რაც გინდა და მე გადავიხდი-თქო. რამდენიმე დღის საჭმელი აიღო, მერე მაცივართან მივიდა , "ბუმს" მოკიდა ხელი და თავდახრილი გამომხედა. გავუღიმე და თვალი ჩავუკარი. აიღო გახარებულმა და გულიანად დამლოცა. მარკეტის გამყიდველმაც მადლობა გადამიხადა, თქვენ არ იცით რამხელა სიკეთე გააკეთეთო... მანქანაში რომ ვჯდებოდი მივუბრუნი და ვუთხარი: არასოდეს მოიპარო ირაკლი,  ყველაფერი კარგად იქნება მეთქი... "ხო მაგაში მართალი ხარ, მარაა.... " ამ "მარა"-მ ისე შემზარა და შემაშინა.. თვალწინ დამიდგა მისი განწირული "მომავალი." მთელი გზა ვცდილობდი ჯანდაცვის სამინისტროს ცხელ ხაზზე დარეკვას, მაგრამ არ პასუხობდნენ. არ ვიცი, ვის ხელეწიფება ამის მოგვარება, მაგრამ სასწრაფოდ უნდა შველა ამ ბავშვებს. გთხოვთ, გააზიარეთ და მონიშნეთ ყველა სამსახური, ვინც ვალდებულია ამათზე იზრუნოს. ვისაც დახმარების საშუალება ექნება, მომწერეთ და იქნებ გადავარჩინოთ სანამ ფეხი დაუცდება და რამე ცუდს ჩაიდენს.“ ამ წერილის გამოქვეყნების შემდეგ დიდი გამოხმაურება იყო ფეისბუქზე. საზოგადოების წევრები ხელისუფლებას დროულ რეაგირებისკენ მოუწოდებდნენ. “გურია ნიუსის“ მიერ მოპოვებული ინფორმაციით, 16 წლის ი.ა-შვილი იმერეთის ერთ-ერთი მუნიციპალიტეტიდან არის. ბიჭის ბედით ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის მერიის პრესასთან ურთიერთობის განყოფილების ხელმძღვანელი, სოციალური მომსახურების სააგენტოს, გურიის სოციალური მომსახურების სამხარეო ცენტრის ხელმძღვანელი, თეა ლომჯარია და ლანჩხუთის საგანმანათლებლო რესურსცენტრის უფროსი ნინო ჩიტაძე დაინტერესდნენ. “როგორც კი გავიგეთ ეს ამბავი, იმ წამსვე გადავამოწმეთ ბაზაში და აღმოჩნდა, რომ ეს მოზარდი იმერეთის ერთ-ერთ მუნიციპალიტეტში ცხოვრობს. შესაბამისად, სოცაგენტები უკვე დაინტერესდა ამ ბიჭის ბედით“, - გვითხრა თეა ლომჯარია. “გურია ნიუსი“ იმერეთის რეგიონის ერთ-ერთი მუნიციპალიტეტის სოციალური მომსახურების სააგენტოს სოციალურ მუშაკს დაუკავშირდა, რომელიც კარგად იცნობს 16 წლის ბიჭის ოჯახს. “მე, პირადად, ვმუშაობდი ა-ს შვილების საქმეზე, პრენვეცია გაკეთდა. ოჯახი ჩართული იყო კრიზისულ მდგომარეობაში მყოფ ბავშვიანი ოჯახების გადაუდებელი დახმარების ქვეპროგრამაში. ოჯახი იღებს  სოციალური დახმარების თანხას. ეს ბიჭი, რომლის სურათი გავრცელდა ინტერნეტში, სახლში დედასთან და ძმასთან ერთად ცხოვრობს. ბავშვების დედა ბავშვებზე ზრუნავს, სეზონურად კი მუშაობს და მაგ დროს მათ ბიძა პატრონობს. ჩვენ ნამდვილად არ დაგვიფიქსირებია, რომ ოჯახს პურის ფული არ ჰქონდეს და ბავშვები ქუჩაში დადიოდნენ საკვების მოსაპოვნელად“, _ გვითხრა ... ...
  • სკოლა წყლის, ხელსაბანის და საპირფარეშოს გარეშეწყალზე, სანიტარიასა და ჰიგიენაზე ადამიანის უფლება, როგორც ადამიანის ყველა სხვა ძირითადი უფლების საფუძველი გაეროს მიერ 2010 წელს იქნა აღიარებული. თითოეული ადამიანისთვის წყლის მიწოდება უნდა იყოს საკმარისი რაოდენობით და უწყვეტი, რაც დღე-ღამეში 100 ლიტრამდე წყალს გულისხმობს, რომ დაკმაყოფილდეს პირადი და საყოფაცხოვრებო საჭიროებები, სასმელი წყლის, ტანსაცმლის გარეცხვის, საკვების მომზადების, როგორც პირადი, ისე საყოფაცხოვრებო ჰიგიენის ჩათვლით, 20-25 ლიტრამდე წყლის მიწოდება  კი მიჩნეულია მინიმალურ რაოდენობად და განმარტებულია, რომ მინიმალური რაოდენობით მიწოდების შემთხვევაში შეუძლებელია არსებითად ჰიგიენური და სამომხმარებლო მოთხოვნების დაკმაყოფილება და სახეზეა ჯანმრთელობის გაუარესების მაღალი რისკი. წყალი და სანიტარული უზრუნველყოფის საშუალებები უნდა იყოს ფიზიკურად ხელმისაწვდომი და განთავსებული მოსახლეობისათვის ადვილად და უსაფრთხოდ მისასვლელ ადგილას. ფიზიკური ხელმისაწვდომობა განსაკუთრებით აქტუალური და არსებითია მოწყვლად ჯგუფებთან (შშმ პირებთან, ქალებთან, ბავშვებთან და ხანდაზმულებთან) მიმართებაში. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში მდებარე სოფელ წინწყაროს მოსახლეობას ქართველები, აზერბაიჯანელები და ბერძნები შეადგენენ. საჯარო სკოლაში, სადაც ამ დროისთვის 325 მოსწავლე სწავლობს, ბავშვებს წყალი დასალევად სახლიდან მიაქვთ, საპირფარეშო კი სკოლის შენობაში შესასვლელი კარიდან დაახლოებით 110 მეტრით არის დაშორებული. სკოლის დირექტორის, ნათელა ნიჟარაძის თქმით, სკოლა 1985 წელს აშენდა. სოფელი ბერძნებით იყო დასახლებული და 2004 წელს მხოლოდ 9 ბავშვი სწავლობდა, 2005 წლიდან კი სოფელში ეკოემიგრანტები აჭარიდან, სვანეთიდან და ეროვნული უმცირესობები აზერბაიჯანიდან დასახლდნენ, რის შედეგადაც, 2015 წლისთვის მოსწავლეების რაოდენობამ 365 შეადგინა. სკოლაში ფანჯრები 2009 წელს შეიცვალა და გათბობის სისტემა ჩაირთო, თუმცა, ქვანახშირის შეტანა ძვირი ჯდებოდა და 2013 წლიდან გათბობა ბუნებრივი აირით ხდება. 2015 წელს პირველ-მეორე სართულზე გაკეთდა განათება, შეიცვალა სახურავი ნაწილობრივ, კარებები მაგრამ მიუხედავად ამისა, პრობლემები ბევრია და ძირითად პრობლემას წყალი წარმოადგენს. „ხშირად გვიწევს მარნეულიდან წყლის ყიდვა. სპეციალური მანქანებით ამოაქვთ და ვასხამთ რეზერვუარში, მაგრამ ამდენი მოსწავლისთვის, სისუფთავის დასაცავად, გათბობის სისტემისთვის, სველი წერტილებისთვის საკმარისი არ არის. ბავშვებს სასმელი წყალი ძირითადად სახლიდან მოაქვთ. სკოლა 85 წელს არის აშენებული და უწყლობის გამო საკანალიზაციო სისტემა გაუმართავია. გარე სველი წერტილები შეძლებისდაგვარად გავარემონტეთ, გავაკეთეთ, მაგრამ წყლის პრობლემა არის იქაც“,_ამბობს წინწყაროს სკოლის დირექტორი. კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელმა, CENN-მა,  წელზე მეტია რაც Wash პროექტის გახორციელება დაიწყო და ქვემო ქართლსა და კახეთში სკოლები, ბაღები, ამბულატორიები და თავშესაფრები შეაფასა. როგორც სენის კოორდინატორი, მარიკო წიქორიძე შეფასების მიხედვით ამბობს, ერთი შეხედვით, წინწყაროს სკოლა თითქოს გარემონტებულია, მაგრამ გაეროს და იუნისეფის სტანდარტები ირღვევა. სკოლაში არ არის წყალი, საპირფარეშო და ხელსაბანი. „სკოლის ეზოში წყალი არ შედის არსაიდან, არც დასალევი და არც ტექნიკური. სკოლის თანამშრომლები ტექნიკურ წყალს აგროვებენ ავზებში. თუმცა, ის წყალი არ ვარგა დასალევად. საპირფარეშო არის 110 მეტრის მოშორებით, რაც უკვე დარღვევაა. გარდა ამისა, არ არის ხელსაბანი. სტანდარტით, რომელიც გაწერილია იუნისეფის მიხედვით, სკოლაში უნდა იყოს საპირფარეშო ცალკე გოგონებისთვის და ცალკე ბიჭებისთვის, უნდა ჰქონდეს საკეტი. ასევე საპირფარეშოში უნდა იყოს წყლის ნიჟარა, სადაც იდება საპონი და ხელსახოცი. ასევე პედაგოგებისთვის ცალკე და ადაპტირებული ცალკე. თუ საპირფარეშო არის გარეპერიმეტრზე აუცილებლად უნდა ჰქონდეს სეპტიკური ავზი და არ უნდა იყოს ყველაზე ცოტა 20-70 მეტრამდე დაშორებული სკოლის პერიმეტრიდან. ბავშვს არ უნდა ჰქონდეს იმის განცდა, რომ სანამ საპირფარეშოში წავა შესვენების დროს, დაბრუნებამდე გაკვეთილი დაიწყება. თუ გაკვეთილის პროცესში უნდა გასვლა, არ უნდა ჰქონდეს განცდა, რომ ვიდრე  ჩავა და ამოვა გაკვეთილი დამთავრდება. გარდა ამისა, იქვე უნდა იყოს ხელსაბანი, რაც არ შეგვხვდა და ასევე დარღვევაა. სკოლა უნდა იყოს შემოღობილი და არ ხვდებოდეს მსხვილფეხა და წვრილფეხა ცხოველების ფეკალიები, იმიტომ რომ მერე ხშირად ეს შედის სკოლაში და იწვევს ანტისანიტარიას სრულს. ოთახები უნდა მუშავდებოდეს სველი წესით და ტარდებოდეს დეზინფექცია. გარდა ამისა,  იუნისეფის და გაეროს მიხედვით, თუ  სკოლაში არ არის წყალი, ის სკოლა უნდა დაიხუროს. შესაბამისად, არის რამდენიმე დარღვევა ამ სკოლაში, რაზეც გვინდოდა ყურადღების გამახვილება და თუკი Wash საბჭო გადაწყვეტდა ჩავრთულიყავით პრობლემის მოსაგვარებლად პროცესში“, _ამბობს წიქორიძე. მისივე თქმით, ცალკე პრობლემაა მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლება Wash საკითხებთან დაკავშირებით, რადგან სკოლაში გარეპერიმეტრზე არსებული საპირფარეშო კი გაარემონტეს, მაგრამ დაბალი ცნობიერების გამო გააფუჭეს. „აქ დგას კიდევ ერთი პრობლემა ცნობიერების ამაღლების. წინწყაროს სკოლაში იყო იმის პრეცედენტი, რომ გააკეთეს საპირფარეშო გარეთ მაგრამ იმდენად დაბალი იყო ცნობიერება, რომ დაანგრიეს, გააფუჭეს, გატეხეს. ჯერ ცნობიერება უნდა ამაღლდეს. ბავშვებმა და არა მხოლოდ ბავშვებმა, უნდა გაითავისონ რა ფუნქცია აქვს გარემონტებულ და კარგად შენახულ, მოვლილ საპირფარეშოს და თავადაც უნდა იყვნენ ამ პროცესში ჩართულები, საინფორმაციო-შემეცნებითი გაკვვეთილები უნდა ტარდებოდეს. როგორც ვიცი, წინწყაროს სკოლაში ტარდება კვირაში ერთხელ კლასის საათი, მაგრამ არის სკოლები, სადაც არ არის ინფორმაცია  როგორ უნდა დაიცვან თავი წყლისა და სანიტარიის მდგომარეობა სკოლებში და ბავშვები როგორ უნდა მოიქცნენ. საერთო ჯამში, ნათქვამია, რომ ბავშვის გაზრდა იწყება სკოლაში საპირფარეშოდანო და თუ საპირფარეშოები არ უვარგა სკოლებში ქვეყანას, იმ ქვეყნის პრობლემა ჯერ აქედან უნდა გადაიჭრას“,_ამბობს წიქორიძე. როგორც თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის მერიაში, მერიისა და Wash საბჭოს წარმომადგენლებსა და ჟურნალისტებს შორის გამართულ შეხვედრაზე  განაცხადეს,  არის დაგეგმილი პროექტი, რომლის შედეგადაც მოხდება წინწყაროს სკოლის რეაბილიტაცია, რაც შეეხება სასმელი წყლის მიწოდებას არის მუნიციპალური პროექტი, რომელიც მიზნად ისახავს წინწყაროსთვის მთლიანად ქსელის მოწესრიგებას და პროექტის ფარგლებში მოხდება წინწყაროს  სკოლის  ... ...
  • მთაწმინდაზე ახალგაზრდა მამაკაცის ცხედარი იპოვესმაყაშვილის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიაზე ახალგაზრდა მამაკაცის ცხედარი იპოვეს. ადგილზე ამ წუთებში სამართალდამცველები და ექსპერტ-კრიმინალისტები არიან მობილიზებული. მთაწმინდაზე სამართალდამცველებმა გარდაცვლილის ცხედარი  დღეს დილით ნახეს. ცხედარს ამ წუთებში, ექსპერტიზა უტარდება. გამოძიება ადგენს, რა გახდა ახალგაზრდა მამაკაცის გარდაცვალების მიზეზი. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, საქმე თვითმკვლელობამდე მიყვანის მუხლით ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

როგორ უნდა იცხოვროთ ისე, რომ სიმსივნით არ დაავადდეთ

ადამიანები, რომლებიც სიმსივნით იტანჯებიან და...

ოხრახუშს უნარი აქვს განკურნოს დეპრესია, შიზოფრენია და ალცჰეიმერის დაავადება

ბიოაქტიური ნივთიერება, რომელსაც შეიცავს ოხრახუში,...

"ბარი უნდა იცნობდეს მთასა და საქმეზე შეყვარებული და-ძმას"

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მთისპირის მკვიდრი...

რა გავაკეთოთ შემოდგომის მიწურულს საკარმიდამო ნაკვეთებში

ნოემბერ-დეკემბერში აქტიური სამეურნეო სამუშაოები ძირითადად...

პესტიციდების გამოყენებისას უდიდესი სიფრხილეა საჭირო

არსებობს უნივერსალური პესტიციდები, რომლებსაც ერთდროულად...

სიმინდის მოვლა თავიდან უნდა ვისწავლოთ

სიმინდის მოვლა-მოყვანის წესებს დასავლეთ საქართველოს...

რატომ უნდა მოვაშენოთ ბატი

როგორც უხნესი ადამიანები ამბობენ, საქართველოში...

დედოფლის ყვავილს დედოფალივით მოვლა სულ არ სჭირდება

წარსულში ძალზე პოპულარული და მერე...

მოვამზადოთ ნესვის სასმელი

ნესვი გოგრისებრთა ოჯახის ერთ-ერთი ყველაზე...

თაფლის ღვინო _ "თაფლუჭა"

თაფლის ღვინო და არაყი უნიკალური...

"ზამთარშიც გაზაფხულს ვეძებ და "გატყავებულ" გარემოს ვმოსავ"

"კარმიდამო ჩემის" უამრავ რესპონდენტს შორის,...
ზაფრანი

ჰეგემონი ციფრები

ბედის ციფრის გამოთვლის ტექნიკა ჩვენი...

რატომ ეჩვენებათ მთვრალ მამაკაცებს ყველა ქალი ლამაზი

არსებობს ცნობილი რუსული გამოთქმა: ულამაზო...

დედამიწაზე ყველა ცოცხალი არსება გონიერი რომ გახდეს

ერთ მშვენიერ დღეს დედამიწაზე ყველა...

"ტატუ" იმუნურ სისტემას აუმჯობესებს

აქამდე ტატუს (სვირინგი) დანიშნულება, მხოლოდ...

როგორ გამოვიცნოთ პატიოსანი ადამიანი

ყველასთვის ცნობილია, რომ ბილწსიტყვაობა და...

როგორი მამაკაცი გჭირდებათ?

ქალების უმეტესობას მიაჩნია, რომ მამაკაცი,...