პრიორიტეტულ კულტურებს შორის თამბაქოც დაიკავებს ადგილს

კარმიდამო ჩემი

პრიორიტეტულ კულტურებს შორის თამბაქოც დაიკავებს ადგილს

17 დეკ. 2020, 11:56:29

დასავლეთ საქართველოს სუბტროპიკულ ზონაში, დღეისთვის პრიორიტეტულ კულტურებად ითვლება ჩაი, ციტრუსი, თხილი და კენკროვანი კულტურები, თუმცა, მათ გვერდით, ასევე, უნდა კულტივირებდეს ეთერზეთოვანი და ტექნიკური კულტურები. უკანასკნელ პერიოდში იმატა მოსახლეობის მომართვიანობამ თამბაქოს კულტურის გაშენების, მოვლა-მოყვანისა და ექსპლუატაციის საკითხებზე.

ვაანალიზებთ რა ქვეყანაში შექმნილ სიტუაციას, საბაზრო ეკონომიკიდან გამომდინარე, მოსახლეობას უნდა მივაწოდოთ ეკონომიკურად, ეკოლოგიურად და სოციალურად ეფექტური, მეცნიერულად დასაბუთებული წინადადებები, რჩევები ფერმერულ და გლეხურ მეურნეობებში, სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა შესაძლო შეთანაწყობაზე, მოვლა-მოყვანის ტექნოლოგიაზე, მათი სამომავლო პერსპექტივის გათვალისწინებით.

გასულ საუკუნეში, საქართველოში, სამრეწველო მეთამბაქოეობის ძირითად წამყვან რეგიონებს წარმოადგენდა აფხაზეთის ასსრ, აჭარის ასსრ, აღმოსავლეთ საქართველოში კი ლაგოდეხის, მარნეულისა და ბოლნისის რაიონები. 1976 წლისთვის, საქართველოში, თამბაქოს ნათესების ფართობი 12,5 ათას ჰექტარს შეადგენდა. საშუალო საჰექტარო მოსავლიანობა 2-4 ტონის ფარგლებში მერყეობდა. ეს დარგი კოლმეურნეობათა ფულადი შემოსავლების მნიშვნელოვანი წყარო იყო. წარსულში საკუთარი მოთხოვნილების დასაკმაყოფილებლად, თამბაქო მცირე მასშტაბით მოჰყავდათ, აგრეთვე, სამეგრელოს, გურიისა და იმერეთის გორაკ-ბორცვიან ზონებში.

დღეისთვის ქვეყანაში მნიშვნელოვნად შემცირებულია თამბაქოს წარმოება, თუმცა, ღიად შესამჩნევია, რომ გლეხურ და ფერმერულ მეურნეობებში ამ კულტურით დაინტერესება ყოველწლიურად იზრდება.

 როგორი მცენარეა თამბაქო?

თამბაქო ეკუთვნის ძაღლღურძენასებრთა ოჯახს, რომელიც უმთავრესად სუბტროპიკულ ქვეყნებშია გავრცელებული. გვარი - Nicotiana აერთიანებს მრავალ სახეობას, მაგრამ სამრეწველო მნიშვნელობა და გავრცელება მოიპოვა მხოლოდ ორმა: ჩვეულებრივმა თამბაქომ (Nicotiana tabacum) და წეკომ (Nicotiana rustica). ჩვეულებრივი თამბაქო ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა, მისი ფესვთა სისტემა მთავარღერძიანია, რომელიც უხვად იტოტება და ფუნჯა ფესვის სახეს იღებს. ფესვთა სისტემის ძირითადი ნაწილი ნიადაგში 30-40 სმ სიღრმის ფენაში ვრცელდება. ღერო სწორი, ცილინდრული, საკმაოდ მსხვილი, სიმაღლით 3 მეტრამდეა. ფოთოლი კიდემთლიანი, დიდი ზომის, სიგრძე 10-50 სმ. სიგანე 8-30 სმ-მდე

 წეკო, ეს არის ღერო სწორად მდგომი, დაკუთხული, უხეში, სიმაღლით 60 სმ, მუხლთაშორისები გრძელი, ფოთოლი დიდი, მომრგვალებული ფორმის, ახასიათებს იღლიებიდან ნამხრევების განვითარება.

 მცენარის აგროკლიმატური მოთხოვნილება

 ხარისხიანი თამბაქოს ნედლეულის მისაღებად ყველაზე უკეთესია სუბტროპიკული კლიმატი. დაბალი ხარისხის თამბაქო _ წეკო გაცილებით ნაკლებ სითბოს საჭიროებს და ამიტომ მისი გავრცელების ფარგლები და შესაძლებლობებიც გაცილებით მეტია.

 ხარისხიანი თამბაქო თავისი განვითარებისთვის ხანგრძლივ თბილ პერიოდს მოითხოვს. სითბო განსაკუთრებით საჭიროა ივლის-აგვისტოში, როდესაც ფოთლების მომწიფება მიმდინარეობს. სავეგეტაციო პერიოდში აქტიურ ტემპერატურათა ჯამი უნდა უდრიდეს 2000 – 35000 -ს.

თამბაქო მგრძნობიარეა დაბალი ტემპერატურებისადმი, კერძოდ გაზაფხულისა და შემოდგომის სიცივეებისადმი -2-30 ტემპერატურაზე ფოთლები და ღერო იღუპება.

თამბაქოს მაღალი მოსავლის მისაღებად, მთელი ვეგეტაციის მანძილზე უზრუნველყოფილი უნდა იყოს წყლით. წყლის სიმცირის პირობებში მცენარე წვრილფოთლიანი და უხეში ხდება. ამასთან, წყლის ნაკლებობა ხელს უწყობს ნიკოტინის მეტი რაოდენობით დაგროვებას, ამიტომ, გვალვიან წლებში თამბაქოს ნარგაობის მორწყვა აუცილებელია; ასევე, უარყოფითად მოქმედებს ზედმეტი ტენი, რაც ხშირ შემთხვევაში იწვევს ფესვების სიდამპლით დაავადებას.

 თამბაქო სინათლის მოყვარული მცენარეა, არასაკმარისი განათების პირობებში იგი დაბალი ხარისხის ნედლეულს იძლევა, ამიტომ უნდა ვიცოდეთ, რომ პლანტაციების გასაშენებლად ყველაზე კარგია სამხრეთ ფერდობები.

საქართველოში გავრცელებული მაღალხარისხოვანი ნედლეულის მისაღებად საუკეთესოა სამხრეთის, სამხრეთ-აღმოსავლეთისა და სამხრეთ-დასავლეთის მიმართულების ფერდობების, მსუბუქი მექანიკური შედგენილობის ეწეროვანი და ნეშომპალა-კარბონატული ნიადაგები. ასეთ ფერდობებზე ნიადაგი უფრო თბილია, ბუნებრივი დრენაჟის გამო არ ჭაობდება. თამბაქოსთვის გამოუსადეგარია დაჭაობებული მლაშე და ქვიშა ნიადაგი.

მინდვრის სხვა კულტურებთან შედარებით, თამბაქო განსაკუთრებულ მოთხოვნას უყენებს, როგორც კულტურულად დამუშავებულ, ისე ადვილად ასათვისებელ საკვებ ნივთიერებათა დიდი რაოდენობით შემცველ ნიადაგებს. ერთსა და იმავე ადგილზე თამბაქოს რამდენიმეჯერ მოყვანა ამცირებს მოსავლიანობას და აუარესებს ხარისხს, იწვევს დაავადებებისა და მავნებლების მასობრივ გავრცელებას.

როგორც აღმოსავლეთ, ისე დასავლეთ საქართველოში მიწის ძირითადი მოხვნის (22-25 სმ) შემდეგ, ნიადაგი მთელი შემოდგომა-ზამთრის განმავლობაში ხელუხლებელი რჩება. საგაზაფხულო წაყინვების თავიდან აცილების მიზნით, თამბაქოს ნერგს შედარებით გვიან, აპრილის მეორე ნახევრიდან უნდა დარგვა. ამიტომ ადრე გაზაფხულზე ჩატარებული გაფხვიერების შემდეგ, სასურველია, დარგვამდე 8-10 დღით ადრე, ნაკვეთის ზედაპირული დარგვისწინა კულტივაცია. შემოდგომის მზრალად ხვნის დროს, თამბაქოს პლანტაციაში შეტანილი უნდა იქნას გადამწვარი ნაკელი. მეთამბაქოეობაში უმაღლესი ეფექტის მომცემია, ნაკელთან ერთად, ფოსფორიანი სასუქების გამოყენება.

ადგილობრივი სასუქებიდან არანაკლები მნიშვნელობისაა ნაცარი, კომპოსტი, ტორფი, ფრინველის ნაკელი და სხვა.

თამბაქოს კულტურა განსაკუთრებულ მოთხოვნებს უყენებს მინერალური სასუქების დიფერენცირებულ შეტანა-გამოყენებას. მრავალწლიანი კვლევებით დადგენილია, რომ ქლორკალიუმის მთელი წლის ნორმა შეტანილ უნდა იქნას შემოდგომაზე ნიადაგის ძირითადი მოხვნის დროს, სუპერფოსფატის მიღებული ნორმის 50% მზრალად ხვნის დროს, 25% _ დარგვისწინა დამუშავების დროს და 25 % _ მწკრივებში დარგვის დროს. აზოტიანი სასუქების სრული ნორმის 50 % გოგირდმჟავა ამონიუმის სახით მწკრივში დარგვის დროს და დანარჩენი 50% ამონიუმის გვარჯილის სახით, მწკრივში თამბაქოს მეორედ გათოხნის დროს.

 ჩითილების გამოყვანა

მეთამბაქოეობაში მეტად მნიშვნელოვანია ჩითილების გამოყვანის აგროტექნოლოგია. უვირუსო ჯანსაღი ნერგების გამოყვანა ძირითადად განსაზღვრავს კულტურის მოსავლიანობისა და ხარისხობრივი მაჩვენებლების ზრდას. ჩითილების გამოყვანა, როგორც წესი, თესლის თესვით მიმდინარეობს. აღსანიშნავია, რომ თესლის სრული სიმწიფე იწყება, მოსავლის აღებიდან რამდენიმე ხნის შემდეგ, ამიტომ დასათესად უკეთესია წინა წელს აღებული თესლი. შესაფერის პირობებში შენახული თესლი, თუ იგი ნორმალურად მომწიფებულია და 8-9 %-ზე მეტ ტენს არ შეიცავს, გაღივების უნარს 5-6 წლის მანძილზე ინარჩუნებს.

ხარისხოვან თამბაქოს ჯიშებს, ჩვეულებრივ გრძელი სავეგეტაციო პერიოდი ახასიათებს. ამიტომ, საჭიროა თამბაქოს თესლი დაითესოს თებერვალში ან მარტში, რათა გადარგვა არ დაგვიანდეს.

პრაქტიკაში ნერგების გამოსაყვანად რეკომენდირებულია, როგორც კვალსათბურებში ისე ღია კვლებზე მისი გამოყვანა, თუმცა, კვალსათბურებში თესლის თესვა უზრუნველყოფს ნერგების ადრეულ (აპრილისთვის) გამოყვანას. საქართველოს მეთამბაქოეობის ზონებში ამ მიზნით რეკომენდირებულია ნახევრად თბილი და ცივი კვალსათბურების გამოყენება.

ნახევრად თბილი კვალსათბურების სიგრძე უნდა იყოს 10,4 მეტრი, სიგანე 1,5 მეტრი. კვალსათბურის სამხრეთ მხარეზე ნიადაგის ზედაპირიდან კოლოფის სიმაღლე უნდა იყოს 10-12 სმ. კოლოფის სიღრმე მინიმუმ 50 სმ. კვალსათბური უნდა მომზადდეს შემდეგნაირად: სასურველია მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის ახალი ნაკელის და ცხენის ნაკელის 1:1 შეფარდებით შერევა. ნარევი ქვეშსაგებთან ერთად (ნამჯა, ბზე, ხის ფოთლები) უნდა ჩაიყაროს სიღრმეში და დაიტკეპნოს 20 სმ სისქეზე.

 ახალი ნაკელის ქვეშსაგებით დატკეპნის შემდეგ კვალსათბური ჩარჩოებით უნდა დაიხუროს. რამდენიმე დღის შემდეგ, როცა ნაკელი შეხურდება დაახლოებით 30-35 გრადუსამდე კვალსათბურში დატკეპნილი ნაკელის ზედაპირი განმეორებით უნდა მოსწორდეს, ნაკელი უნდა დაემატოს ჩადაბლებულ ადგილებს და სატკეპნით დაიტკეპნოს. მოტკეპნილ ზედაპირს დავამატოთ მეორე ფენა კორდის მიწა 10 სმ. სისქით და მოვასწოროთ. ყოველივე აღნიშნულს ზემოდან ეყრება ხელოვნური საკვებნარევიანი მიწა 5-7 სმ სისქეზე. მოვასწოროთ ჰორიზონტალურად, რადგან ოდნავ დაქანების შემთხვევაშიც კი ადგილი აქვს რწყვის დროს თესლის ქვედა კიდეზე ჩამოტანას. ამის შემდეგ ნიადაგისა და მკვებავი ნარევის გათბობისთვის კვალსათბურს მჭიდროდ ახურავენ ჩარჩოებს და ჭილოფს. როდესაც ამჯერად მომზადებული კვალსათბურის მკვებავ ნარევში ტემპერატურა 120 -ს მიაღწევს, იწყება თესვა.

 გადასარგავად მხოლოდ ჯანსაღი და კარგად განვითარებული ნერგი უნდა შეირჩეს. მომწიფებულ ნერგს უნდა ჰქონდეს 5-6 ფოთოლი, 6-8 სმ-ის სიგრძისა და 3-4 მმ. დიამეტრის ღერო. სოკოვან ავადმყოფობათაგან დაცვის მიზნით ნერგი გადარგვამდე ორი დღით ადრე 1 %-იანი ბორდოს სითხით უნდა შეიწამლოს. ამასთან დარგვის წინ სასურველია ფესვების 1 %-იანი ბორდოს სითხით დამუშავება, რისთვისაც ნერგები იკვრება კონებად, კონას ფესვის ყელამდე ჩაუშვებენ ადრევე მომზადებულ ბორდოს ხსნარში და უმალვე ამოიღებენ, აღნიშნული პროცედურის დროს დაუშვებელია წვრილი ფესვების დაწყვეტა.

 თამბაქოს გაშენება და მოვლა

როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ თამბაქოს ნერგის დასარგავად ნაკვეთი უნდა იყოს ყოველმხრივ მომზადებული _ სარეველებისგან გასუფთავებული, ხნულის ზედაპირი გასწორებული და ფხვიერი. თამბაქოს მიერ გარემო პირობების სრულად გამოყენებისთვის კვების არეს უაღრესად დიდი მნიშვნელობა აქვს. მეჩხრად, შორი-შორს დარგული მცენარეები ლაღად იზრდებიან, ივითარებენ დიდი წონისა და ზომის ფოთლების, მაგრამ ასეთი მცენარეები ფართობის ერთეულზე ნაკლებ მოსავალს იძლევიან, ამასთან, თამბაქოს ფოთლები მეტი რაოდენობით შეიცავს ცილებსა და ნიკოტინს, ამიტომ ნაკლები ხარისხის ნედლეულს იძლევა. ხშირი ნარგავის ფოთლები კი პირიქით უფრო თხელი და ნაზია, ამასთან ნაკლები რაოდენობით შეიცავს ცილასა და ნიკოტინს, რაც უკეთესი ხარისხის მაჩვენებელია.

კვლევებით დადგენილია რომ თამბაქოს თითოეული ჯიში, მისი ზრდა განვითარების ხასიათის მიხედვით, საჭიროებს შესაფერის კვების არეს. პატარა და საშუალო ფოთლიანი ჯიშებისთვის (დიუბეკი, სამსუნი) ყველაზე ნაკლები კვების არე საჭიროა (55X18 სმ), ხოლო ფართოფოთლიანი ჯიშებისთვის (ტრაპზონი და სასიგარე) _ 65X18 სმ. ამასთან კვების არე იცვლება, რეგიონის, ნიადაგის ნაყოფიერებისა და ფერდობის ქანობის გათვალისწინებითაც.

თამბაქოს ჩარგვა ხდება, როგორც მანქანური წესით ისე ხელით. ხელთ დარგვა მიზანშეწონილია მხოლოდ 8-10 გრადუსის მეტი დაქანების მთაგორიან და პატარა ზომის ნაკვეთებზე. დარგვის წინ ნაკვეთზე გაყავთ 5-6 სმ. სიღრმის კვლები მწკრივში. ხელით რგვის დროს გამოიყენება 18-25 სმ. სიგრძის სარგავი კავ-პალოები. მარჯვენა ხელით კავ-პალოების დახმარებით აკეთებენ ორმოებს, ხოლო მარცხენა ხელით ნერგს ორმოში ფრთხილად ჩაუშვებენ, იგივე პალოთი გვერდიდან მიწას მიატკეპნიან და ფხვიერი მიწით შეავსებენ.

 თამბაქოს პლანტაციის მოვლა დარგვის დროიდან იწყება. ნერგის ფესვთა სისტემის ნიადაგთან დაკავშირებას 10-12 დღე სჭირდება. განსაკუთრებით დიდი მნიშვნელობა აქვს პირველი თოხნა-კულტივაციის დროულად და წესიერად ჩატარებას. პირველ თოხნა-კულტივაციას 5-6 სმ . სიღრმეზე ატარებენ, ამასთან აწარმოებენ მცენარეთა ძირებზე მიწის შემოყრას. მესამედ აფხვიერებენ მეორიდან დაახლოებით 15-20 დღის შემდეგ 7-10 სმ. სიღრმეზე, მწკრივთაშორისების შემდგომი გაფხვიერება, როგორც წესი, საჭიროა ყოველი მორწყვის, წვიმისა და სარეველების წამოზრდის შემდეგ.

თამბაქო ზრდა-განვითარების სხვადასხვა პერიოდში წყლის სხვადასხვა რაოდენობას საჭიროებს. განვითარების პირველ პერიოდში ნარგავები წყლის მიმართ ნაკლებ მომთხოვნია, ვიდრე დაკოკრებისა და ყვავილობის ფაზაში. დასავლეთ საქართველოში ნორმალური ნალექიანი წლის პირობებში მორწყვა სულ ორჯერ, პირველად გაზაფხულზე, დარგვისას და მეორედ კოკრების გამოტანის პერიოდში წარმოებს, თუმცა, გლობალური კლიმატური ცვლილებებისა და გვალვიანი სავეგეტაციო პერიოდის განმავლობაში რწყვის ჯერადობა იზრდება.

 თამბაქოს მოსავლის აღება

თამბაქო უნდა ავიღოთ ფოთლის ტექნიკურ სიმწიფეში, როცა ფოთოლი ყველაზე ხარისხოვანია, მდიდარია მშრალი ნივთიერებებით. ტექნიკური სიმწიფის ნიშნებია: ფოთლის ნაპირებზე ყვითელი ლაქების გაჩენა, მთავარი ძარღვის გაფერმკრთალება, ფოთლის მოთენთვა და ღეროდან ყუნწის ადვილად მოტეხვა.

საადრეო ჯიშები უფრო ადრე იწყებს მომწიფებას, ადრე მწიფდება თამბაქო, აგრეთვე, სამხრეთ ფერდობებზე, მსუბუქ და ღორღიან ნიადაგებზე. ადრე მომწიფებას ხელს უწყობს მშრალი და თბილი ამინდი, ხოლო ცივი, ტენიანი ნიადაგი და წვიმიანი გრილი ზაფხული, პირიქით აგვიანებს მას.

ფოთლების შეტეხვა ხდება ცალკე იარუსების მიხედვით ექვს (სამსუნი, ტრაპზონი) ან რვა (დიუკები) ჯერად. შეტეხვა უმჯობესია საღამოს საათებში, როდესაც ფოთოლში მშრალი ნივთიერება მეტია. შეტეხილი ფოთლები უნდა გადაიზიდოს ფარდულში და აიკემსოს. აკემსვის დროს ფოთლები წინასწარ უნდა დახარისხდეს ზომის, სიმწიფისა და დაზიანების მიხედვით. აკემსილი ფოთლები ერთმანეთისგან დაცილებული უნდა იქნეს დაახლოებით ყუნწის დიამეტრის მანძილით. მჭიდროდ აცმული ფოთოლი ადვილად ჩახურდება და დაავადდება სოკოთი. სანამ ფაბრიკას გადავცემდეთ, შეტეხილი ფოთოლი უნდა ჩაყვითლდეს, გაშრეს, დახარისხდეს, გაიაროს ფერმენტაციის პროცესი. ჩაყვითლება თამბაქოს ფოთლის დამუშავების პირველი ოპერაციაა, რომელიც მას გამოშრობისთვის ამზადებს. ჩაყვითლების მიზანია თამბაქოს ხარისხის, არომატისა და ფერის გაუმჯობესება. ჩაყვითლებისას ნიკოტინის ოდენობა საწყისი რაოდენობის 35%-მდე ეცემა, რასაც უაღრესად დადებითი მნიშვნელობა აქვს, რადგან ნიკოტინის დიდი რაოდენობა ამცირებს მის გემოვნებით ღირსებას. ოპტიმალურ პირობებში ჩაყვითლების პროცესი სულ 2-3 დღის განმავლობაში გრძელდება.

 ჩაყვითლების შემდეგ თამბაქოს ფოთოლი უნდა გაშრეს. არჩევენ თამბაქოს შრობის ორ ძირითად სახეს. ჰაერზე შრობას და ცეცხლით _ ხელოვნური გათბობით შრობას. ჰაერზე შრობა თავის მხრივ იყოფა 1) მზეზე _ ღია ცის ქვეშ შრობად, რომელიც ყველაზე მეტად გავრცელებულია და 2) ჩრდილში (ფარდულში) შრობად. ეს წესი უმთავრესად სასიგარე თამბაქოსა და წეკოს მოყვანის რაიონებშია გავრცელებული. ცეცხლით შრობა შეიძლება მილებიან საშრობში და ხელოვნური კლიმატის პირობებში. არსებობს შრობის მესამე კომბინირებული მეთოდიც.

 გაშრობის შემდეგ თამბაქოს ჩამოხსნიან ჩარჩოებიდან და შეკრავენ ჰავანგებად (სამ-ოთხ აცმას ერთად). გამშრალ ჰავანგებს ჩვეულებრივ საშრობ ფარდულებში ინახავენ. მზის სხივების მოქმედებისგან დასაცავად ჰავანგები უნდა მოათავსონ ბნელ შენობაში, რადგან მზის სხივების ხანგრძლივი მოქმედება აუარესებს ფოთლის საგემოვნო და სასაქონლო თვისებებს, ასევე ფარდულებში დაცული უნდა იქნას 60-70 % ფარდობითი ტენიანობა, ჭარბი ტენიანობა ქმნის ხელსაყრელ პირობებს ობის განვითარებისთვის.

თამბაქოს მშრალი ფოთოლი სტანდარტის მიხედვით ხარისხდება დასტებად ეწყობა და ცალებად იკვრება, რის შემდეგ იგზავნება დამამზადებელ პუნქტებში. თამბაქოს ფოთლის საბოლოო დამუშავება ხდება საფერმენტაციო ქარხნებში, შემდეგ კი იგზავნება თამბაქოს ფაბრიკებში. ფერმენტაცია თამბაქოს ნედლეულის დამუშავების საქმეში მეტად მნიშვნელოვანი და რთული პროცესია. ფერმენტაციის დროს თამბაქოს ფოთლის შედგენილობაში ღრმა ცვლილებები მიმდინარეობს. ფერმენტაციის დროს ნიკოტინის რაოდენობა მცირდება 10-20 %-მდე, რაც დადებითად მოქმედებს თამბაქოს გემურ თვისებებზე. თამბაქოს ფერმენტაცია მიმდინარეობს საფერმენტაციო ქარხნებში ე.წ. "კლიმატური" დანადგარებით. ფერმენტირებული ნახევრადფაბრიკატი, რომლის ტენის შემცველობა 14-16 %-ია იგზავნება თამბაქოს ფაბრიკაში საბოლოო მზა პროდუქციის გამოსაშვებად.

 

ზაურ გაბრიჩიძე, სოფლის მეურნეობისმეცნიერებათა დოქტორი. პროფესორი;

იოსებ ბასილია,სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი;

ნიკა გუნთაძე, მაგისტრანტი,სსიპ სოფლის მეურნეობისსამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი




 ახალი ამბები
  • "საინტერესო საკითხები შიდა და გარეშე მოვლენებზე"26 თებერვალს ოზურგეთის საკრებულოს რიგგარეშე სხდომა გაიმართა. საკრებულოს თავმჯდომარემ, დავით დარჩიამ სხდომა, მისი თქმით, სასიამოვნო ინფორმაციით დაიწყო. _ ჩვენი საკრებულოს წევრმა ქალბატონებმა წარმატებით გაიარეს ლიდერ ქალთა სკოლა. მინდა, ეს წარმატება მივულოცო და გადავცე სერტიფიკატები, _ თქვა დავით დარჩიამ და კოლეგა ქალბატონებს: ლელა საჯაიას, ხათუნა ცერცვაძესა და მაია ზოიძეს მიულოცა პროგრამის წარმატებით დასრულება და სერტიფიკატები გადასცა. ფრაქცია "ქართული ოცნების" თავმჯდომარემ, ტარიელ აროშიძემ საკრებულოს თხოვნით მიმართა, რომ დღის წესრიგით გათვალისწინებული საკითხების მოსმენის შემდეგ, განცხადებით გამოსვლა სურდა, რაზეც თანხმობა განუცხადეს. სხდომა ჩვეულებრივად წარიმართა _ საკრებულოს წევრებმა დღის წესრიგით გათვალისწინებულ სამ საკითხზე იმსჯელეს. პირველი და მეორე საკითხი ეხებოდა ფრაქციის დაშლას და შექმნას, რაზეც საკრებულოს იურიდიულ საკითხთა კომისიის თავმჯდომარემ, ეროდი გორდელაძემ ისაუბრა: _ ფრაქცია "ქართული ოცნება _ მწვანეების" დაშლის თაობაზე, კომისიის სხდომაზე ვიმსჯელეთ, მოვისმინეთ საუბარი და საკითხი განხილულია. ახლა ახალი ფრაქციის _ "ქართული ოცნება _ ძლიერი თვითმმართველობის" შექმნის თაობაზე უნდა მოგახსენოთ _ მხოლოდ ცნობად მიღებაა დარჩენილი, რაზეც თქვენი თანხმობაა საჭირო, _ მიმართა მან საკრებულოს წევრებს. საკრებულოს წევრები დაეთანხმნენ, ცნობად მიიღეს ინფორმაცია ფრაქცია " ქართული ოცნება _ მწვანეების" დაშლისა და ახალი ფრაქციის _ "ქართული ოცნება _ ძლიერი თვითმმართველობისთვის" შექმნის თაობაზე, რომელიც ბიურომ უკვე დაარეგისტრირა. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის იურიდიული სამსახურის უფროსმა, ლაშა თავაძემ ისაუბრა მესამე საკითხზე, რომელიც სახელმწიფო და მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის ნორმატიული ფასის დადგენას ეხებოდა. _ წარმოგიდგენთ დადგენილების პროექტს, რომლის საფუძველი საქართველოს პრეზიდენტის დადგენილებაა. ამ საკითხზე ჩატარდა ადმინისტრაციული წარმოება. პროცესში გავითვალისწინეთ ყველა რეკომენდაცია და მოხდა კორექტირება, რაზეც შენიშვნები იყო. ახლა ეს დადგენილება უნდა დამტკიცდეს. კითხვები თუ არის მოგისმენთ, _ თქვა თავაძემ. საკრებულოს წევრი ვასილ ჩიგოგიძე ნაკვეთის ფასით დაინტერესდა. _ ცენტრალურ ზონაში 1 კვ.მ.-ის ფასი 8,11 ლარია, შუალედურ ზონაში _ 3,74 ლარი, ხოლო ქალაქის პერიფერიულ ზონებში _ 2,49 ლარი, _ უპასუხა ლაშა თავაძემ და თქვა ისიც, რომ საბალანსო და საბაზრო ღირებულება სხვადასხვაა და აღნიშნა, რომ საბაზრო ღირებულება განისაზღვრება აუდიტის მიერ. სხვა კითხვები აღნიშნული დადგენილების ირგვლივ არ ყოფილა და კენჭისყრა დადებითად დასრულდა. სხდომის დასრულების შემდეგ, ფრაქცია "ქართული ოცნების" თავმჯდომარემ, ტარიელ აროშიძემ განცხადება გააკეთა და ფრაქციის სახელით ქვეყანაში ბოლო დროს განვითარებული პოლიტიკური მოვლენები ასე შეაფასა: "ფეთქებადსაშიში სიტუაცია ბოლომდე არაა აღმოფხვრილი. ყოველივე ამის მთავარ დამრტყმელ ძალად ისევ "ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა" გვევლინება. ბინძური ზრახვების მისაღწევად, ისინი სახელმწიფო ინსტიტუტის შტურმით აღებას და ხელისუფლების ხელში ჩაგდებას შეეცადნენ. ხელისუფლების კანონიერი და ადეკვატური ღონისძიების გახორციელების შედეგად, მათი მცდელობა დროულად აღიკვეთა. კანონის უზენაესობა ნიშნავს, ყველაფერი იყოს კანონისა და კონსტიტუციის ფარგლებში", _ თქვა აროშიძემ. სხდომის ბოლოს, საკრებულოს წევრებმა მოისმინეს საკრებულოს თავმჯდომარის, დავით დარჩიას წლის შემაჯამებელი ანგარიში. "შემაჯამებელი ანგარიშების წარდგენა, საკრებულოს წევრის მოვალეობასთან ერთად, იმ ნდობის მანდატის შეფასებაა, რომელიც არჩევნების გზით მივიღეთ. 2020 წელი კი, რომელმაც შეცვალა არა მარტო ჩვენი, არამედ მსოფლიოს დღის წესრიგი, უამრავ გამოწვევასთან ერთად იყო ახალი შესაძლებლობები ახალი მექანიზმების, ახალ პოლიტიკურ, სოციალურ და ეკონომიკურ რელსებზე გადასვლის წელი. ჩვენ დღესაც უჩვეულო გარემოში გვიწევს საქმიანობა, ყოველდღიური ცხოვრება. მთავარ გამოწვევად ისევ რჩება პანდემია, ადამიანის ჯანმრთელობის, სიცოცხლის უსაფრთხოების უზრუნველყოფა და ეკონომიკის აღდგენა, როგორც ქვეყნის მასშტაბით, ასევე, ადგილობრივ დონეზე", _ თქვა საკრებულოს თავმჯდომარემ და მოქალაქეებს ყველა მნიშვნელოვან საკითხზე მიაწოდა ინფორმაცია. საკრებულოს თავმჯდომარემ ისაუბრა მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტსა და მთავარ პრიორიტეტებზე; რეგლამენტსა და 2020 წელს შემუშავებულ სამართლებრივ აქტებზე. მან ყურადღება გაამახვილა საჯარო მმართველობის რეფორმის ფარგლებში გახორციელებულ ღონისძიებებზე, მოქალაქეებთან შეხვედრების დროს დასმულ საკითხებსა და სხვადასხვა სტრუქტურებთან კოორდინირებულ მუშაობაზე: "ხელისუფლების წყარო ხალხია, რომელიც გვანიჭებს ნდობის მანდატს და რომლის წინაშეც ვართ ანგარიშვალდებულები. ოზურგეთის მეოთხე მოწვევის საკრებულო თავისი უფლებამოსილების ბოლო წელს ითვლის, ჩვენი მთავარი მიზანი და ამოცანაა, წლის ბოლოს როცა ჩაგაბარებთ ანგარიშს, შეგვაფასოთ და გვითხრათ _ საკრებულომ იმუშავა ეფექტურად. ეს მეოთხე მოწვევის საკრებულოს ბოლო წელია და წლის ბოლოს უკეთეს ანგარიშს მოვისმენთ", _ თქვა დავით დარჩიამ გამოსვლის დასასრულს. "ხანმოკლე, თუმცა, საინტერესო სხდომა იყო შიდა და გარეშე მოვლენებზე, იმ კუთხით, რომ მოვისმინეთ საკითხები ფრაქციის დაშლა-შექმნაზე, ქვეყანაში მიმდინარე პროცესების შეფასებაზე და ასევე, მოვისმინეთ საკრებულოს თავმჯდომარის საკმაოდ კარგი ანგარიში", _ ამბობდნენ დეპუტატები. ეროდი გორდელაძემ საკრებულოს წევრთა სახელით, მადლობა გადაუხადა დავით დარჩიას და უსურვა, "არა მხოლოდ ამ წლის დასასრულს, არამედ მომდევნო წლების ბოლოსაც მიცემოდეს საუკეთესო ანგარიშების წარდგენის ... ...
  • "სიარული და სელფები კარგია, მარა, იქნებ, მომასწროთ რამის შეცვლას, ნაომარს რომ ჰგავს ყველაფერი!"  "სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის" ფარგლებში, პრიორიტეტების გამოვლენის მიზნით, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლებში ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენელთა მხრიდან მოსახლეობასთან შეხვედრები მიმდინარეობს. ერთ-ერთი ასეთი მორიგი შეხვედრა სუფსის ადმინისტრაციული ერთეულის სოფლების მოსახლეობასთან გაიმართა. შეხვედრა, რომელსაც ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის მერი ალექსანდრე სარიშვილი, მერის წარმომადგენელი სუფსაში დავით გუმბარიძე და სუფსის მაჟორიტარი დეპუტატი საკრებულოში ზურაბ კუკულავა ესწრებოდნენ, სუფსის, ჩქუნის, ხიდმაღალას, გრიგოლეთის, მალთაყვის, ტაბანათისა და ახალსოფლის მცხოვრებლებისთვის გაიმართა. როგორც მერიის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში ვკითხულობთ, შეხვედრებზე მოსახლეობამ ის საკითხები წამოჭრა, რომელიც, მათი აზრით, პირველ რიგში მოსაგვარებელია. მერიისვე ინფორმაციით, ჯამში, "სოფლის მხარდამჭერი პროგრამიდან" ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტს 748 ათასი ლარი ერგო და აქედან სუფსის ადმინისტრაციულ ერთეულს 92 ათასი ლარი გამოეყო, რომელიც ასე გადანაწილდა: სუფსა _ 12 ათასი ლარი; ახალსოფელი _ 16 ათასი ლარი; გრიგოლეთი _ 12 ათასი ლარი; მალთაყვა _ 10 ათასი ლარი; ტაბანათი _ 16 ათასი ლარი; ჩქუნი _ 10 ათასი ლარი; ხიდმაღალა _ 16 ათასი ლარი. მერიის მიერ სუფსის ადმინისტრაციულ ერთეულში გამართული შეხვედრის გასაჯაროებას უწყებისვე ოფიციალურ ფეისბუქგვერდზე მოსახლეობის მხრიდან საკმაოდ მწვავე შეფასებები მოჰყვა. ეს კი მეტყველებს, რომ სოფლებში საკმაოდ მწვავე პრობლემებია, მიუხედავად იმისა, რომ ხელისუფლების მხრიდან გვარიანი თანხები იხარჯება ინფრასტრუქტურის კუთხით, რაც მიუთითებს გაკეთებული საქმის არაეფექტიანობაზე. სუფსის მოსახლეობა ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ სოფლებში მწვავედ დგას გზის პრობლემები და არის შემთხვევები, როცა შესაბამისი რეაბილიტაციის გასახორციელებლად თანხები დაიხარჯა, პრობლემა კი მაინც მოუგვარებელი დარჩა. განსაკუთრებით კი, ე.წ. ღურჯუმელასა და ანწლიანის უბნის მცხოვრებლები გამოთქვამენ საკუთარ გულისტკივილს და ფაქტების ამსახველ ფოტოებსაც ასაჯაროებენ. "ვამაყობთ თქვენი გაკეთებული საქმებით! გზა გვაქ ისეთი საოცარი, რა გვაქ საწუწუნო. ძალიან მაინტერესებს, აქ რო თავი მოგაქვთ, რეალურად რა გააკეთეთ ორჯუმალზე. ორი "ლაფათქი" მიწა ამოყარეთ და მაგაში დახარჯეთ ხო თორმეტიათასი ლარი. უნამუსაბასაც ხომ საზღვარი. აქ ვიძირებით ჭაობში, გზა _ არა, კვალი _ არა და აქ ყოყოჩობთ და მოგწონთ თავი. ამოცანა გვეკითხება, სად არის კვალი, რომელზეც დაიხარჯა გამოყოფილი თანხა", _ საყვედურით მიმართავს მუნიციპალიტეტისა და სოფლის ხელმძღვანელობას სუფსის მკვიდრი თამარ პატარაია. როგორც მერიის ფეისბუქზე მოქალაქეთა მხრიდან გაჟღერებული კომენტარებიდან ჩანს თამარ პატარაიას ამ პათოსს სოფლის სხვა მცხოვრებლებიც იზიარებენ და მუნიციპალიტეტის ხელმძღვანელობასა თუ საკრებულოში სოფლის წარმომადგენლების მიმართ საყვედურს არ იშურებენ: "სიარული და სელფები კარგია, მარა იქნებ მომასწროთ ცოტა რამის შეცვლა, ნაომარს რომ ჰგავს ყველაფერი"; "სიამაყით ამბობენ, 12 000 დავხარჯეთო. ესა სამარცხვინო, თავისი პირით აღიარებენ, რომ ფული გაიფლანგა, რადგან ორჯუმალს გაკეთებული საქმის არაფერი ეტყობა. ანწლიანის ბოლოსკენ გზა, ფაქტობრივად, ავარიულია და საჭიროა პროგრამაში ჩასმა, პირველ ეტაპზე მოიხრეშოს მაინც"; "გავლა შეუძლებელია, სამარცხვინო მდგომარეობაა, ვერც მანქანით გაივლი და ვერც ფეხით. დროა, მივხედოთ ამ პრობლემას ყველამ ერთად"; "მაგას ფიქრობენ ზუსტად, ანწლიანის ბოლოსკენ გზა გააკეთონ... ვინ მოდის ბოლომდე, რომ ნახოს. კვალი რომ გაეღოთ, ვიბრძოლეთ, მაგრამ არაფერი გამოვიდა, ლანჩხუთიდან ჩამოვიყვანეთ ხალხი"; "სირცხვილია ანწლიანზე გზის პრობლემა იყოს, იმიტომ, რომ ჩვენი კუთხიდან, ანწლიანიდან დიდი თანამდებობის ადამიანი გვყავს, ბატონი ბესო კუპრაძე ("ფრაქცია "ქართული ოცნების" თავმჯდომარე ლანჩხუთის საკრებულოში; ავტ.). ანწლიანზე გზა ხუთიანზე უნდა იყოს და არც სალაპარაკო არ უნდა იყოს... მაგრამ..."; "სირცხვილი თქვენი, ნეტა, რას უნდა მოახმაროთ 15 ათასი, გზები ისეთი გვაქვს სუფსაში, არსად რომ არ არის, მივარდნილ სოფელშიც კი. ნეტა, რის გამკეთებლები ხართ..."; "ძლივს დავინახე სურათით დეპუტატი. რა უბედურებაა, ვიცი, რომ დეპუტატი ხალხთან უნდა დადიოდეს და კითხულობდეს, ვის რა უჭირს. სამწუხაროდ, ჩვენთან გრიგოლეთში, ბაზის მხარეს დეპუტატს არც ვიცნობთ". როგორც ირკვევა, სუფსაში გზის პრობლემის გარდა, მოსახლეობას უწყლობაც აწუხებს და ხელისუფლებას ამ პრობლემის გადაჭრისკენაც მოუწოდებს: "წყალს ვთხოვთ ამდენი წელია. სასმელი წყლის პრობლემაა მოსაგვარებელი, პირველ რიგში, სუფსის ყველა უბანზე...წყალი სასიცოცხლო მნიშვნელობისაა და ვიფიქროთ ამაზე". ყველაფერი ამის პასუხად კი მუნიციპალიტეტის მერია მოსახლეობას სოფლის კრებებზე დასწრებისკენ მოუწოდებს, რომ იქ მოხდეს პრობლემის გადაჭრის გზებზე შეჯერება: "სასურველი იქნება, დაესწროთ სოფლის კრებებს და ის საჭიროებები, რაც სოფელს აწუხებს, ადგილობრივ ხელისუფლებასთან ერთად განიხილოთ", _ ვკითხულობთ მოსახლეობის საყვედურების პასუხად მერიის მიერ ფეისბუქზე გაკეთებულ კომენტარში. მერიის მხრიდან გაჟღერებულ მოწოდებას კრებებზე დასწრების თაობასა და იქ პრობლემების განხილვაზე, მოსახლეობა კონტრარგუმენტით პასუხობს და განმარტავს, რომ, სამწუხაროდ, ხელისუფლება შეხვედრებზე ისეთ ადამიანებს ეპატიჟება, ვინც მათ სასიკეთოდ ისაუბრებს მხოლოდ, მოსახლეობის დანარჩენ ნაწილს კი, არც კი ატყობინებენ მსგავსი შეხვედრების თაობაზე:  "კაია, როდის მოდიხართ ისე, რომ ვიგებდეთ. ყოველთვის იმ ხალხს გახვედრებენ, ვინც სათქმელს თქვენ სასიკეთოდ იტყვის. მოდით, თქვენ შემობრძანდით ორჯუმალზე და ნახეთ, რა გააკეთეს იმ თანხით, რაც გამოუყავით სოფელს და მერე ... ...
  • ხობში მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად, ცოლ-ქმარი დაშავდახობში მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად ორი ადამიანი დაშავდა. არსებული ინფორმაციით, ერთმანეთს მიკროავტობუსი და მსუბუქი ავტომობილი შეეჯახა. დაშავებული ცოლ-ქმარი ხობის რეფერალურ სავადმყოფოში გადაიყვანეს. ექიმების განცხადებით, მათ აღენიშნებათ ზედაპირული ტრავმები. შსს-მ გამოძიება სსკ-ის 276-ე მუხლით ... ...
  • EMC: ეს საკითხი პოლიტიკური პასუხისმგებლობის ქვეშ გადაწყვეტას საჭიროებსადამიანის უფლებების სწავლებსა და მონიტორინგის ცენტრი (EMC) ეხმიანება 6 მარტს ტელეკომპანია “ტვ პირველის” ეთერში გასულ ფარულ აუდიოჩანაწერებს და აღნიშნავს, რომ სიუჟეტში გასული მასალა შეიცავს ინფორმაციას სავარაუდო დანაშაულებზე მაღალი პოლიტიკური თანამდებობის პირების მონაწილეობით. „სამწუხაროდ სავარაუდო დანაშაულში ჩართული პირების თანამდებობრივი პოზიციების, ასევე ჩვენი პოლიტიკური სისტემის არაფორმალური ბუნებისა და სახელმწიფო ინსტიტუტებზე ივანიშვილების ოჯახის ჭარბი გავლენების გათვალისწინებით, არსებული ჩანაწერების კანონიერებისა და რაც ყველაზე მთავარია, მათი შესაძლო დანაშაულებრივი შინაარსის გამოძიების მოლოდინი დაბალია. ამასთან აღნიშნული აუდიოჩანაწერი კიდევ ერთხელ აჩვენებს, ქართული ოცნების ხელისუფლების პირობებში სახელმწიფოს მართვის არაფორმალურ, არადემოკრატიულ პრაქტიკას და სახელმწიფო ინსტიტუტების მოშლის უკიდურესად მძიმე ფორმებს. ტელეკომპანია “ტვ პირველის” ეთერში გასულ აუდიო ჩანაწერებში ფიგურირებენ მოქმედი პრემიერ-მინისტრი ირაკლი ღარიბაშვილი და სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის უფროსი, ანზორ ჩუბინიძე, აგრეთვე ყოფილი პრემიერ-მინიტრის, ბიძინა ივანიშვილის შვილი - ბერა ივანიშვილი. პირველადი დაკვირვებით, ჩანაწერების ნაწილი მაინც იმ პერიოდშია გაკეთებული, როცა აღნიშნულ პირებს მაღალი სახელმწიფო თანამდებობები ეკავათ და სწორედ ამ მანდატით მოქმედებდნენ. აუდიო-ჩანაწერი ერთი შეხედვით უკანონოდ არის მოპოვებული, თუმცა, მასში გაჟღერებული ინფორმაცია მიუთითებს სხვადასხვა ძალადობრივ დანაშაულზე, სადაც შესაძლოა ფიგურირებდნენ მაღალი პოლიტიკური თანამდებობის პირები. სწორედ ამიტომ ის საზოგადოებრივი და მედია ინტერესის საგანი გახდა და ის დროულ სამართლებრივ და პოლიტიკურ შეფასებასა და რეაგირებას საჭიროებს. ცხადია, რომ ამ პირობებში მედიას მაღალი თანამდებობის პირების შესაძლო დანაშაულებრივი საქმიანობის გამოქვეყნების პროფესიული ვალდებულება ჰქონდა და ეს მედიის მხრიდან ხელისუფლების დემოკრატიული კონტროლის პრინციპულ პასუხისმგებლობას წარმოადგენს. აქვე ხაზი უნდა გაესვას იმ გარემოებას, რომ ჩანაწერებში საუბარი არაა კონკრეტული პირების პირად ცხოვრებაზე, რომელიც ცალკე დაცვის ინტერესი შეიძლება გამხდარიყო. როგორც აღინიშნა, ჩანაწერში გაჟღერებული ინფორმაცია მიუთითებს ჩვენი მოქალაქეების, მათ შორის, არასრულწლოვანი პირების მიმართ ჩადენილ შესაძლო დანაშაულზე, კერძოდ, ძალადობის, მუქარის, უფლებამოსილების გადამეტების შემთხვევებზე, სადაც შესაძლოა ფიგურირებდნენ მაღალი თანამდებობის პირები. შესაბამისად, ჩანაწერების მოპოვების კანონიერების საკითხის მიუხედავად, სამართალდამცავ ორგანოებს აღნიშნულ ინფორმაციაზე გამოძიების დაწყების ვალდებულება ეკისრებათ. ცხადია, ჩანაწერის ავთენტურობა, მისი ჩაწერის დრო და კონტექსტიც სწორედ გამოძიების ფარგლებში უნდა დადგინდეს. თუმცა, სამწუხაროდ აშკარაა, რომ არსებულ პოლიტიკურ რეალობაში და საქმის კონტექსტის გათვალისწინებით, უკიდურესად დაბალია ნდობა და მოლოდინი, რომ ეს საქმე სათანადოდ იქნება გამოძიებული. ეს მდგომარეობა უკვე თავისთავად მიანიშნებს სამართლებრივი და დემოკრატიული სახელმწიფოს პრინციპების უგულებელყოფაზე და სახელმწიფო ინსტიტუტების დასუსტების უკიდურესად შემაშფოთებელ რეალობაზე. სამწუხაროდ, ფარული ჩანაწერების უკანონო წარმოება და მათი შინაარსით საზოგადოების თუ ცალკეული პირების პოლიტიკური მანიპულირება წლების განმავლობაში ქართული პოლიტიკის მახასიათებლად და მახინჯ ტრადიციად იქცა. ბოლო წლებში იშვიათად თუ გავიხსენებთ მნიშვნელოვან პოლიტიკურ მოვლენას, რასაც თან არ ახლდა უკანონო ჩანაწერების გავრცელება, ან მათი გავრცელებით შანტაჟი. ჩანაწერების შინაარსი სხვადასხვა დროს, განსხვავებული პოლიტიკური ჯგუფის ინტერესზე მიუთითებდა, თუმცა მათი საერთო მახასიათებელი ისაა, რომ არც ერთი შემთხვევა სახელმწიფოს მხრიდან სრულყოფილად და ობიექტურად არ გამოძიებულა. ფარული ჩანაწერების გავრცელების სიხშირე და მასშტაბი ცალსახად მიუთითებს ხელისუფლების არაეფექტურობაზე, ზოგიერთ შემთხვევაში კი პოლიტიკური ნების არქონაზე, გამოძიებულიყო მათი მოპოვებისა და გავრცელების ფაქტები. წინა ხელისუფლების დროს პირადი ცხოვრების ამსახველი ჩანაწერების წარმოების, შენახვისა და გამოყენების ტოტალური პრაქტიკები მძიმედ იყო გაკრიტიკებული საერთაშორისო და ადგილობრივი ადამიანის უფლებათა და პოლიტიკური აქტორების მიერ. მოქმედი ხელისუფლება ამ პრაქტიკას ასევე ემიჯნებოდა, თუმცა ჩვენ მალევე ვიხილეთ არსებული ხელისუფლების პირობებში პოლიტიკური ოპონენტებისა და მათთვის მიუღებელი ფიგურების მიმართ უკანონო აუდიო და ვიდეო ჩაწერის გამოქვეყნების პრაქტიკები და მათი პოლიტიკური ინსტრუმენტალიზება. არც ერთ ამ საქმეზე ხელისუფლებას სათანადო სამართლებრივი რეაგირება არ ჰქონია, რაც პირველ რიგში პოლიტიკური ნების არქონასა და ამ მახინჯი პრაქტიკის შეწყნარებას და პოლიტიკის წარმოების ლოგიკად ქცევის სახიფათო ნიშნებს აჩვენებს. ამ კონტექსტში განსაკუთრებით პრობლემურია სამართალდამცავი ორგანოების დამოუკიდებლობის და პოლიტიკური ნეიტრალიტეტის ხელყოფის ნიშნები, რაც შეუძლებელს ხდის კანონის უზენაესობის ფუნდამენტური პრინციპის გატარებას სახელმწიფოში და სახელმწიფო ინსტიტუტების მიმართ ნდობას უკიდურესად აზიანებს. აღნიშნული კრიტიკა პირველ რიგში პროკურატურას უკავშირდება, რომლის მიმართაც უკვე ჩამოყალიბდა გამოცდილება და განცდა, რომ ის არ უზრუნველყოფს პოლიტიკური თანამდებობის პირების შესაძლო დანაშაულებრივი ქმედებების ობიექტურ და მიუკერძოებელ გამოიძიებს. სამწუხაროდ ამ დრომდე ხელისუფლების მიერ გაკეთებული განცხადებები და გადაწყვეტილებები მომხდარის გამოძიებისა და ჯეროვანი და პასუხისმგებლიანი განმარტების მცდელობასაც კი არ აჩვენებს. სახელმწიფო ინსტიტუტების, მათ შორის, საგამოძიებო ორგანოების მკვეთრი პოლიტიზირების და სამართლებრივი სახელმწიფოს პრინციპების მიღმა მოქმედების პირობებში, მომხდარზე დამოუკიდებელი, სამართლიანი და რეალური გამოძიების მოლოდინი სამწუხაროდ არ არსებობს. სწორედ ამიტომ, EMC მიიჩნევს, რომ ეს საკითხი პოლიტიკური პასუხისმგებლობის ქვეშ გადაწყვეტას საჭიროებს. აგრეთვე, კრიზისის დაძლევის სტრატეგიულ გეგმაში, რომელიც საერთაშორისო ორგანიზაციების მედიაციით იმართება, ამ და სხვა მსგავსი შემთხვევების დამოუკიდებელი, ეფექტიანი და გამჭირვალე გამოძიების ინსტიტუციურ გარანტიებზე შეთანხმება უნდა მიიღწეს. მათ შორის, შესაძლოა შეთანხმდეს საქმის პროკურატურის განსჯადობიდან ამოღებისა და სახელმწიფო ინსპექტორისთვის მისი გამოსაძიებლად გადაცემის გადაწყვეტილება და ამ პროცესის დაზარალებული პირებისა და სამოქალაქო ორგანიზაციების აქტიური ზედამხედველობისა და ანგარიშვალდებულების ქვეშ წარმართვა“,_ ნათქვამია ... ...
  • "ბოდიში ბერას" - არის თუ არა რაიმე კავშირი ნოზაძის ბოდიშსა და გავრცელებულ ჩანაწერს შორისრეპერი ზაზა ნოზაძე სოციალურ ქსელ Facebook- გვერდზე განმარტავს, რომ  ბერასთვის მოხდილ ბოდიშსა  და ბოლო დროს გავრცელებულ ჩანაწერებს შორის კავშირი არ არის. ნოზაძე ამბობს, რომ თუ ფარული ჩანაწერის გავრცელების შედეგად გასაჯაროებული ინფორმაცია სიმართლეს შეესაბამება, მაშიმნ ამაზრზენი და დასაგმობი ფაქტებია. ძალადობის მსხვერპლ ადამიანებს კი თანაგრძნობას უცხადებს. „მეგობრებო, როგორც იხილავდით კონკრეტული ადამიანები თუ ძალები ცდილობენ ჩემი „ბოდიში“ მიაწერონ ბოლო დროს გავრცელებულ აუდიო ჩანაწერებს, რაც არის სრული ს ი ყ ა ლ ბ ე. საბედნიეროდ, პირადად არ გავმხდარვარ მსხვერპლი მსგავსი ავადმყოფური გამოვლინების, თუმცა ნებისმიერი მსხვერპლის მდგომარეობას ვიზიარებ მთელი გულით და ყველანაირად პროტესტს ვუცხადებ, იმ ჩანაწერებს, რაც მოვისმინეთ, 100000%-ით! თუ ეგ არის სინამდვილე - ეგ არის სრულიად ამაზრზენი და დასაგმობი ფაქტები და მჯერა შესაბამისად დაიგმობა კიდეც! ვიდექი და ვიდგები, ყოველთვის იმ მხარეს სადაც ხალხია რომელიც, არავის პატიობს ძალაუფლების ბოროტად გამოყენებას. თუმცა, ეს არავის აძლევს უფლებას ჩემი ცხოვრების პირადი ცხოვრებაში იქექიალოს და საზოგადოებას ისე მიაწოდოს ჩემზე ცნობა, როგორც მას აწყობს, რომ ამით კიდევ უფრო გაამყაროს მტკიცებულება. არანაირი არაფერი ისეთი ყოფილა რასაც შეიძლება ამ ჩანაწერთან კავშირი ქონდეს და მერე უკვე თქვენს გამოგონილ ზღაპრებთან. თქვენი დამონტაჟებული სიყალბე, სადაც აზრს არ მამთავრებინებთ, აკოწიწებთ და აწვდით საზოგადოებას როგორც გსურთ, სადამდე მიგიყვანთ ვერ ვხვდები! მე აქ ვარ და გეუბნებით,  რომ თქვენს მიერ გავრცელებული ყალბი ინფორმაციები არ მემსახურება არც მე,  არც საზოგადოებას! სიბინძურეს ნუ ებრძვით სიბინძურით!“_ წერს ნოზაძე. ცნობისთვის, ნოზაძემ 2018 წელს გამოაქვეყნა ვიდეო, სადაც ბერას ბოდიშს ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ დიდი აღმოჩენები და ასტრონომია

დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენების პერიოდში ვის...

ტესტი _ რა არის გამოსახული ამ ისტორიულ ფოტოზე?

ისრაელის მიერ პალესტინის დაბომბვა თუ...

ტესტი _ იკვებებით თუ არა სწორად?

ყოველდღე ჭამთ უმ ბოსტნეულს, სალათებს?

ტესტი _ გაქვს თუ არა კარგი ზოგადი განათლება?

რომელ ცნობილ მეცნიერს მიენიჭა 1921...

ტესტი _ ყველაზე, ყველაზე...

იცი თუ არა გეოგრაფია

ტესტი _ რა გახსოვს სკოლიდან?

გამოქვაბულში ქვევიდან ზევით აღმართულ წარმონაქმნებს...

ტესტი _ იცნობ თუ არა ქართულ მხატვრობას?

გამოიცანი, ვისია ეს ნახატი

კარმიდამო ჩემი

ქათმის მხალეული

მრგვალად მოხარშული (და არა შემწვარი)...

ბადრიჯნის უხორცო ჩანახი

ერთი კილოგრამი (ან რამდენიც გსურთ)...

უნაბი _ ძვირფასი ხეხილოვანი და სამკურნალო მცენარე

უნაბის ნაყოფი გემოთი და გარეგნობით...

მუშმულა _ საუკეთესო მცენარე, რომელიც უყურადღებოდ არ უნდა დარჩეს

 მუშმულა (იაპონური ზღმარტლი) განთქმულია ნაყოფის...

ჩავატაროთ თხილის "ცისფერი წამლობა"

ჩვენი მკითხველები აქტიურად გვეხმაურებიან და...

გურიაში კივს საშიში დაავადება გაუჩნდა

გურიაში, კერძოდ კი, ოზურგეთში, კივის...

გავიხსენოთ "ძველებური" ნამცხვრები

ბოლო დროს, სოციალურ ქსელში, არაერთხელ...

თებერვლის ძირითადი სამუშაოები საკარმიდამო ნაკვეთებში

თებერვლიდან, საკარმიდამო ნაკვეთებში, ხეხილოვანთა ბაღებში,...

ძიმითში ტყუპი ხბო დაიბადა

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძიმითში ტყუპი...

"მიკვირს _ ეს მე შევქმენი?!" _ თორმეტწლიანი შრომით შექმნილი ჯადოსნური სამყარო

ჩვენი სტუმარი ქალბატონი, ყვავილების მესაიდუმლე...

პრიორიტეტულ კულტურებს შორის თამბაქოც დაიკავებს ადგილს

დასავლეთ საქართველოს სუბტროპიკულ ზონაში, დღეისთვის...