საფუძვლიანად ვიცოდეთ ყველაფერი თხილის შესახებ და თავდაუზოგავად ვებრძოლოთ მასზე გავრცელებულ დაავადებებს

კარმიდამო ჩემი

საფუძვლიანად ვიცოდეთ ყველაფერი თხილის შესახებ და თავდაუზოგავად ვებრძოლოთ მასზე გავრცელებულ დაავადებებს

2019 აგვ 8 13:17:28

ვიცით თუ არა ყველაფერი თხილის მცენარის შესახებ, რომელსაც ქართველმა კაცმა მეოცე საუკუნის მიწურულს მარჩენალი კულტურა უწოდა, თუმცა, ჩვენში გავრცელებული ადრიდანვე იყო? გვაქვს თუ არა უნარი და შესაძლებლობები, მიზანმიმართულად, ცოდნით აღჭურვილი და თავდაუზოგავი გულმოდგინებით ვიბრძოლოთ სწორედ ამ სასიცოცხლოდ აუცილებელი კულტურის დაავადებებისგან გამოსატაცებლად, საჭირო გეგმაზომიერებით, თანამედროვე სტანდარტების მიხედვით, რასაც კარგად განვითარებული ქვეყნების მოწინავე გამოცდილება გვთავაზობს და არა სტიქიურად და დაუგეგმავად.

თხილი უძველესი კულტურაა და წარმოშობილია დედამიწის ისტორიის მეოთხეული პერიოდის შუა ეპოქაში, 8 000-5 500 წელს, ჩვენს წელთაღრიცხვამდე. ამ კულტურით დაკავებული იყო მთელი ჩრდილოეთ ევროპის უმეტესი ნაწილი. მისი დღევანდელი გავრცელების მაღალი ჰიმალაიდან კანადის ჩრდილოეთ საზღვრამდეა. თუმცა, ნარგაობანი თავმოყრილია შუა ევროპასა და მცირე აზიის ქვეყნებში, ჩინეთსა და სამხრეთ კავკასიაში, აშშ-სა და კანადაში. თხილის სასაქონლო პროდუქციას დიდი რაოდენობით აწარმოებენ თურქეთში, იტალიაში, ესპანეთში, აშშ-ში.

რაც შეეხება ჩვენს ქვეყანას, თხილი ძალიან კარგად არის ადაპტირებული საქართველოს ნიადაგურ-კლიმატურ პირობებს. უდიდესია მოსახლეობის მოთხოვნილება თხილზე და განუსაზღვრელია მისი დაკმაყოფილების პერსპექტივები.

ის საოცარი მცენარეა იმ მხრივ, რომ ძალზე სარგებლიანია მრავალი მიმართულებით და მისი მოვლა-მოყვანა ყველაზე ნაკლებ შრომატევადია სხვა კულტურებთან შედარებით, ამიტომ ის, როგორ ფართოდაც უნდა გავრცელდეს, არავითარ კონკურენციას არ უწევს სხვა კულტურებს.

თხილის გული ძალზე მდიდარია ცხიმებით _ 60-70%, ცილებით _ 15-16%. საუკეთესო გემოს მქონეა თხილის ზეთი, ორგანიზმი ადვილად ითვისებს მასში გახსნილ ვიტამინებს. ამიტომ მისი კვებითი ღირებულება ძალზე მაღალია. კალორიის მიხედვით თხილის გული ორჯერ აღემატება ხორბალს, სამ-ოთხჯერ _ ხორცს, 8-9-ჯერ _ რძეს.

თხილის გული დიდი რაოდენობით შეიცავს ლეციტინს, რომელიც ხელს უწყობს თავის ტვინის ნორმალურ მუშაობას, აფერხებს პარკისონის დაავადების წარმოშობას, აჯანსაღებს გულ-სისხლძარღვთა სისტემას, აუმჯობესებს მეხსიერებას. იგი მდიდარია კალიუმის, ფოსფორის და მაგნიუმის მარილებით, რომელთა ნაკლებობა ხშირად იწვევს გულის დაავადებებს, ნევროზს. თხილის მიღებით რეგულირდება ნივთიერებათა ცვლა. შეიცავს იოდს და ჩიყვის საწინააღმდეგოდ უებარი საშუალებაა.

თხილის ნაჭუჭის ნახარში სახალხო მედიცინაში ფართოდ გამოიყენება ხველების წინააღმდეგ. თხილის ხის და ბუჩქის მკვრივი, ლამაზი მერქანი გამოყენებას პოულობს საოჯახო და სხვა დანიშნულების ნაკეთობათა დასამზადებლად. თხილს აქვს ძლიერი და ამავე დროს ჰორიზონტალურად, ნიადაგის ზედა ფენებში განლაგებული ფესვები, რითაც ამაგრებს და იცავს ნიადაგს ეროზიისგან, რაც სხვა კულტურებისთვის გამოუყენებელ ადგილზე თხილის გაშენების შესაძლებლობას იძლევა.

თხილის უხვი და მყარი მოსავლის მიღების აგროტექნიკურ ღონისძიებათა კომპლექსში დიდი მნიშვნელობა ენიჭება თხილის კულტურის დაცვას პათოგენური მიკროორგანიზმებისგან, რომელთაც თავიანთი განვითარებისა და გავრცელებისთვის ხელსაყრელი პირობების დადგომისას შეუძლიათ, მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენონ აღნიშნულ კულტურას. აქედან გამომდინარე, თხილის კულტურაზე ასოცირებული მავნე მიკროორგანიზმების კვლევას, მათ გამოვლენას, აღრიცხვას, მათი გავრცელების ხელშემწყობი პირობების დადგენას დიდი მნიშვნელობა აქვს.

ჩვენი მრავალწლიანი გამოკვლევების შედეგად, ანასეულის კვლევით ინსტიტუტში, რომელსაც ანალოგი არ აქვს, შესწავლილია 51 სხვადასხვა სახეობის სოკო. გაამახვილეთ ყურადღება სწორედ ამ დაავადებებზე, რომელმაც ბოლო წლებში ეს საოცარი, მართლაც მარჩენალი კულტურა კატასტროფამდე მიიყვანა.

გამოვლენილი სოკოებიდან თხილის მცენარისთვის უარყოფითი მნიშვნელობით გამოირჩევა თხილის ნაცრისფერი სიდამპლე _ ის აავადებს ფოთლებს, ახალგაზრდა ყლორტებს და ნაყოფებს, დაავადებულ ორგანოებზე ჩნდება მოწითალო-მოყავისფრო, ხოლო შემდეგ მუქი ყავისფერი სხვადასხვა ფორმისა და ზომის სველი ლაქები, რომლებიც გაშრობისას იღებენ ნაცრისფერს. სოკოს განვითარებისთვის ხელსაყრელ პირობებში ლაქა ფერს არ იცვლის, ინარჩუნებს პირვანდელ ყავისფერს, იფარება ნაცრისფერი ფიფქით, რის შედეგადაც ახალგაზრდა ფოთლები რბილდება, ჭკნება და ცვივა. ნაყოფის დაავადებისას, სოკო ჯერ აავადებს გარეთა ნაწილს, შემდეგ სველი ლაქის სახით, რომელიც თანდათან ყავისფერდება, გადადის ჯერ კიდევ რბილ ნაჭუჭზე და იკავებს ნაყოფის დიდ ნაწილს. დაავადებული უმწიფარი ნაყოფის პერიკარპიუმი შრება, იჭმუჭნება, შიგ ნაყოფი არ ვითარდება, ჭკნება და ცვივა, ხოლო დაავადებული მწიფე ნაყოფი ძლიერ ზიანდება.

გახსოვდეთ, ეს დაავადება უმეტესად გავრცელებულია თხილის შემდეგ ჯიშებზე: გულშიშველა, ხაჭაპურა, დედოფლისთითა და შველისყურა.

თხილის ყავისფერი სიდამპლე _ ის აავადებს ფოთლებს, ყლორტებს, ტოტებს, ნაყოფს. ფოთლებზე მუქი ყავისფერი, სხვადასხვა ზომის მომრგვალებული ფორმის ლაქები ვითარდება. ლაქაზე სოკოს ნაყოფიანობა წვრილი, პატარა ზომის შავი წერტილების სახით ჯგუფურადაა განვითარებული. დაავადებულ ნაყოფებზე მუქი ყავისფერი ლაქები მოშავო ფერის არშიითაა შემოვლებული, რომელზედაც ნაყოფიანობა ისეთივე სახისაა, როგორც ფოთლებზე. დაავადებული ნაყოფი ლპება. ტოტის და ყლორტის ხმობა ყოველთვის წვეროდან იწყება. დაავადებულ და საღ ნაწილს შორის მუდამ მკვეთრი საზღვარია.

თხილის ვარდისფერი სიდამპლე _ ამ დაავადებით ზიანდება როგორც ხეზე, ისეც დაკრეფილი და შენახული. ეს სოკო თავდაპირველად აავადებს ნაყოფის მფარავ ნაწილს, შემდეგ კი რბილ ნაჭუჭს, იქედან შედის თხილის გულში, რის შედეგადაც თხილის გული ყავისფერდება, მწარე გემოს იღებს და ლპება. დაავადებული ნაწილები იფარება მოვარდისფრო ფიფქით.

თხილის ნაცარი _ იგი აავადებს, როგორც კულტურულ, ისე ტყის ჯიშებს. ავადდება ფოთლები, რომლის ქვედა მხარეზე პირველად მოყვითალო, ხოლო შემდეგ მოშავო სხეულები ჩნდება, რომლებიც წარმოადგენენ სოკოს ჩანთიან ნაყოფიანობას _ კლეისტოკარპიუმს ორი ტიპის დანამატით, რითაც ის განსხვავდება სხვა ნაცროვანი სოკოებისგან. სოკო ჩამოცვენილ ფოთლებში ზამთრობს ჩანთიანი ნაყოფიანობით. გაზაფხულზე დაავადება განახლდება ასკოსპორებით, რომლებიც კლეისტოკარპიუმიდან, კედლის მექანიკურად გახსნის შემდეგ, თავისუფლდება. დაავადების გამოჩენა იწყება გაზაფხულის ბოლოს და გრძელდება გვიან შემოდგომამდე.

წინა წლებში თხილის ნაცარი ზაფხულის შუა პერიოდში გამოვლინდებოდა, ძირას ფოთლების ჩამოცვენა მცირე რაოდენობით აგვისტო-სექტემბერში ხდებოდა და მას მცენარისთვის მნიშვნელოვანი მავნეობა არ მოჰქონდა. 2018 წელს თხილის ნაცარი ფართოდ გავრცელდა და თხილს დიდი ზიანი მიაყენა. ფაქტობრივად, 2017-2018 წლებში მოხდა თხილის დაავადებათა აფეთქება _ ეპიფიტოტია.

ეპიფიტოტია გამოიწვია სოკოების განვითარება-გავრცელებისთვის ხელსაყრელი პირობების არსებობამ, ფიტოსანიტარული ღონისძიებების ჩაუტარებლობამ, მავნებელ ხოჭოს _ ფაროსანას გავრცელებამ, რომელმაც ინფექცია სხვადასხვა მცენარეებზე გადაიტანა. საერთოდ მემცენარეობაში სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენს საზღვრებს გარედან ჰაერის ნაკადით შემოტანილი ინფექცია.

თხილის დაავადებათა საწინააღმდეგოდ აუცილებლად თანმიმდევრულად უნდა ჩავატაროთ პროფილაქტიკური ღონისძიებები _ როცა დავასრულებთ მოსავლის აღებას, არსად არ დავტოვოთ, ისე გამოვჭრათ დახავსებული და მღიერებით დასახლებული ღეროები, ტოტები. ძლიერ დაავადებული და გამხმარი ტოტები მოჭრისთანავე გავიტანოთ თხილნარებიდან და დავწვათ. ხშირად არ აკეთებენ ამას ადამიანები და გულგრილად შენიშნავენ, რომ თითქოს, არ აქვს დიდი მნიშვნელობა, დაწვავენ თუ არა. ასევე, აუცილებელია ჩამოცვენილი ფოთლების და ხეზე შერჩენილი დაავადებული თხილის ბურჩხების შეგროვება და დაწვა. გვიან შემოდგომაზე ან ზამთარში საჭიროა თხილის მცენარის ირგვლივ ნიადაგის შემობარვა. ამ დროს დაავადებული მცენარის ნარჩენები, რომლებშიც სოკოები და სხვა მავნე მიკროორგანიზმები იზამთრებენ, ნიადაგის ღრმა ფენებში მოექცევა და ლპება.

თხილის მცენარის სოკოვანი და ბაქტერიული დაავადებების საწინააღმდეგოდ საჭიროა ჩატარდეს სამკურნალო ღონისძიებები, შემდეგი პრეპარატებით, 1% ბორდოს სითხე ან 0,5% სპილენძის ქლორჟანგი ან 0,15-0,2% ზატოსტარი ან იგივე პროცენტით ჯეკოპოტის ან ზახისტის ხსნარი. პირველი შესხურება ვეგეტაციის დაწყებამდე უნდა მოხდეს, მეორე და მესამე შესხურება ვეგეტაციის პერიოდში, 10-15 დღის ინტერვალით. ნაცრის საწინააღმდეგოდ კარგ შედეგს იძლევა დაფქული გოგირდის შეფრქვევა ან კოლოიდური გოგირდის 0,5, 1,5 %-იანი ნაზავი. ეს შეიძლება 4-5-ჯერ გამოიყენო საჭიროების შემთხვევაში.

თხილის დაავადებათა წინააღმდეგ ღონისძიებათა ჩატარების კალენდარულ გეგმას მიყევით თანმიმდევრულად: ზაფხულში, აგვისტოდან, როცა თხილს ვკრეფთ, ნუ დაიზარებთ ნარჩენების, ჩამომსკდარი ტოტების თუ სხვადასხვა ზედმეტი გროვების გატანას, კრეფის პარალელურად. შემოდგომაზე ყველა დაავადების წინააღმდეგ იმოქმედეთ, რაც გამოიხატება თხილნარების სანიტარულ-ჰიგიენური პირობების მაღალი ხარისხით დაცვაში _აუცილებელია მღიერებით დასახლებული და ხავსით დაფარული ტოტების გამოჭრა, ნაკვეთის მოშორებით გატანა და დაწვა. თუმცა, ამ ყველაფერს ბევრი ნაწილობრივ აკეთებს. ამიტომ გვიანდება თხილნარების მთლიანად გაუმჯობესება. გაზაფხულის სავეგეტაციო პერიოდში საჭიროა თხილის ნაცრის და ცრუნაცარა სოკოების, სიდამპლეების, ლაქების, ალტერნარიორიზის, ფუზარიოზული დაავადებების საწინააღმდეგო შესხურება ზუსტად და თანმიმდევრულად.

გახსოვდეთ, როგორც ავადმყოფის სრულად განკურნებისთვის არ შეიძლება დანიშნულების შეცვლა ან რომელიმე პუნქტის გამოტოვება, ისეთივე მიდგომით უნდა მოვუაროთ თხილის მცენარეს, თუ გვსურს საუკეთესო შედეგი და აქედან გამომდინარე ძლიერი საოჯახო ეკონომიკა.

 ლამზირი ბერიძე,
ბიოლოგიის მეცნიერებათა აკადემიური დოქტორი




 ახალი ამბები
  • გიორგი გახარია: მხარდამჭერი აქტი ადასტურებს, რომ ჩვენი პარტნიორობა დემოკრატიის საერთო ფასეულობებს ეფუძნებასაქართველოს მხარდამჭერი აქტის გამოცემით წარმომადგენელთა პალატამ ხაზი გაუსვა ამერიკის შეერთებულ შტატებში საქართველოსადმი ძლიერ ორპარტიულ მხარდაჭერას, - ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრი გიორგი გახარია სოციალურ ქსელ „ტვიტერში" საკუთარ გვერდზე წერს. მთავრობის მეთაურის შეფასებით, საკანონმდებლო აქტი კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ საქართველო-აშშ-ის პარტნიორობა თავისუფლებისა და დემოკრატიის საერთო ფასეულობებს ეფუძნება. „საქართველოს მხარდამჭერი აქტის გამოცემით წარმომადგენელთა პალატამ ხაზი გაუსვა ამერიკის შეერთებულ შტატებში საქართველოსადმი ძლიერ ორპარტიულ მხარდაჭერას. ჩვენი პარტნიორობა ეფუძნება თავისუფლებისა და დემოკრატიის ზიარ და საერთო ფასეულობებს", - წერს გიორგი გახარია ... ...
  • მალხაზ მაჩალიკაშვილი: სპეცრაზმელმა, რომელმაც თემირლანს ესროლა, თავი მოიკლაპანკისში დაღუპული თემირლან მაჩალიკაშვილის მამა, მალხაზ მაჩალიკაშვილი აცხადებს, რომ ამ სპეცოპერაციაში მონაწილე პირთა უმრავლესობამ საქართველო დატოვა, ხოლო იმ სპეცრაზმელმა კი, რომელმაც უშუალოდ ესროლა თემირლან მაჩალიკაშვილს, სიცოცხელ თვითმკვლელობით დაასრულა. მალხაზ მაჩალიკაშვილის თქმით, ეს ინფორმაცია სანდო წყაროებისგან მიიღო. გენერალურ პროკურატურაში კი ამ საქმეზე სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ყოფილი უფროსი ვახტანგ გომელაური, მისი ყოფილი მოადგილე სოსო გოგაშვილი და სუს-ის ანტიტერორისტული ცენტრის ხელმძღვანელი ირაკლი ჩიმაკაძე დაიკითხნენ. თავდაპირველად აღნიშნული ინფორმაცია „ინტერპრესნიუსმა“ გაავრცელა.    რატომ არ დაიკითხნენ საქმის ირგვლივ აღნიშნული პირები ამ ხნის განმავლობაში და რა ახალი გარემოეებები შეიძლება გამოძიების დროს მათი დაკითხვის შემდეგ გამოიკვეთოს? აღიარებს თუ არა სახელმწიფო დანაშაულს მაჩალიკაშვილის მკვლელობის ფაქტზე? ერთი წელი და ათი თვე გავიდა მას შემდეგ, რაც პანკისში სპეცოპერაციის  დროს 19 წლის თემირლან მაჩალიკაშვილი დაიჭრა და შემდეგ გარდაიცვალა. თემირლან მაჩალიკაშვილის მამა მალხაზ მაჩალიკაშვილი „რეზონანსთან“ მაღალჩინოსნების დაკითხვას სტრასბურგის სასამართლოს უკავშირებს. მაჩალიკაშვილი გვიდასტურებს, რომ მათი დაკიხვა, სავარაუდოდ, ორშაბათს მოხდა და მან ამის შესახებ წაინასწარ უკვე ერთი კვირის წინ იცოდა.  მალხაზ მაჩალიკაშვილი  აცხადებს, რომ საქართველოს ხელისუფლებას ევროპულმა სასამართლომ რამდენიმე კვირა მისცა იმისთვის, რომ ამ საქმის ირგვლივ კონკერტული მტკიცებულებები შეგროვდეს და გამოძიება წარიმართოს. მისივე განცხადებით, ეს არის ტყუილების ახალი სერია, რომელსაც ახლა საქართველოს პროკურატურა მიმართავს.  გენერალურ პროკურატურაში ადასტურებენ, რომ მოქმედი მაღალჩინოსნების დაკითხვა მოხდა, თუმცა, გამოძიების ინტერესებიდან გამომდინარე, დაკონკრეტებისგან თავს იკავებენ. მათი თქმით, საქმის ირგვლივ ჭეშმარიტების დასადგენად ყველა საჭირო პირის დაკითხვა მოხდება, ვინც გამოძიებისთვის საინტერესო იქნება.   სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის ყოფილი მოადგილე, სოსო გოგაშვილი გენერალურ პროკურატურაში მის დაკითხვასთან დაკავშირებით პირველ კომენტარს აკეთებს. „ინტერპრესნიუსთან“ საუბარში გოგაშვილი იმედს გამოთქვამს, რომ პანკისის ხეობაში ჩატარებულ სპეცოპერაციასთან დაკავშირებით გამოძიება მალე დასრულდება და ყველაფერს ნათელი მოეფინება. „გიდასტურებთ, რომ დავიკითხე პანკისის სპეცოპერაციასთან დაკავშირებით დაახლოებით ორი თვის წინ. იმედი მინდა გამოვთქვა, რომ მალე დასრულდება აღნიშნული გამოძიება“, - განაცხადა გოგაშვილმა.      მალხაზ მაჩალიკაშვილი „რეზონანსთან“ ამბობს, რომ მაღალჩინოსნების დაკითხვა კიდევ ერთი სპექტაკლია, რომელსაც ახლა პროკურატურა სტრასბურგის სასამართლოს მოსაჩვენებლად თამაშობს. ევროპულმა სასამართლომ  მაჩალიკაშვილის ასქმე წარმოებაში მიიღო და მისი თქმით, სწორედ ეს არის მიზეზი, რის გამოც საქმის ირგვლივ საქართველოს ხელისუფლება გააქტიურდა.  მისივე  ინფორმაციით, მაღალჩინოსნებთან მიმდინარეობდა მოლაპრაკაება, თუ როგორ  და რა ფორმით უნდა მომხდარიყო მათი დაკითხვა.  „ეს არის ტყულების კიდევ ერთი სერია. რეალურად არაფერი ამ საქმის ირგვლივ არ შეიცვლება. ახლა ამათი გააქტიურება სტრასბურგის სასამართლოს გამო დაიწყო. იქიდან მიიღეს უკვე დავალება, რომ რამდენიმე კვირის განმავლობაში საქმის ირგვლივ გარკვეული სიახლე უნდა იყოს და შეშინებულებმა ფაცხა-ფუცხი დაიწყეს.  „ჩემი სანდო წყაროები მეუბნებიან, რომ სპეცრაზმის უფროსი, რომელიც ამ ოპერაციას ხელმძღვანელობდა და სხვა კიდევ მკვლელობის შემსწრე პირები საქართველოდან წავიდნენ. მათ ქვეყანა ფარულად დაატოვებინეს. ერთმა, რომელმაც თემირლანს ესროლა, არ ვიცი რამდენად მართალია, მაგრამ მითხრეს, რომ თავი მოიკლა. „თემირლანის ოთახში სამი სპეცრაზმელი შევიდა. სწორედ ამ სამმა იცოდა რეალურად რა და როგორ მოხდა. ცოცხალი თავით არ ამბობენ, რომ თემირლანს ყურსასმენები ეკეთა და ისე მოკლეს. მერე ხელყუმბარა უკვე მაღალჩინოსნებმა მიიტანეს. რა ფარსიც არ უნდა დადგან, ამ ასქმეს მაინც ბოლომდე მივიყვან“, - აცხადებს მალხაზ მაჩალიკაშვილი „რეზონანსთან“.  მისივე თქმით, ყველა ღონეს გამოიყენებს, წლებიც რომ დასჭირდეს, რათა  ამ საქმეზე სახელმწიფომ დანაშაული აღიაროს. აღიაროს, რომ თემირლან მაჩალიკაშვილი ტერორისტი არ ყოფილა და უდანაშაულო ადამიანი მოკლეს.  მაჩალიკაშვილი ამბობს, რომ წელიწადი და ათი თვეა რაც ხელისუფლებას იმედი ჰქონდა თემირლან მაჩალიკაშვილის დანაშაულის დამტკიცების, თუმცა ეს ვერ შეძლო, რადგანაც ის დამნაშავე არ არის. ეს კი რაც დრო გადის, უფრო მტკიცდება. გამოძიების ინფორმაციით კი, თამირლან მაჩალიკაშვილი, ამ საქმეზე დაკავებულ რუსლან ალდამოვთან, ბადურ ჩოფანაშვილთან და რამაზ მარგოშვილთან ერთად, უშუალოდ ხელმძღვანელობდა ახმედ ჩატაევისა და მისი დაჯგუფების წევრების საქართველოში შემოყვანას, მათ დაბინავებას, საცხოვრებელი ბინით, საკვებით, მობილური ტელეფონებით და სხვა საყოფაცხოვრებო პირობებით უზრუნველყოფას. თემირლან მაჩალიკაშვილს 331-ე პრიმა მუხლით გათვალისწინებული ბრალდება ჰქონდა წაყენებული, რაც ტერორიზმის დაფინანსებას, ტერორისტული საქმიანობის სხვაგვარ მატერიალურ მხარდაჭერას, ან რესურსებით უზრუნველყოფას გულისხმობს, რამაც მძიმე შედეგი გამოიწვია. ეს მუხლი სასჯელის ზომად 17 დან 20 წლამდე ვადით, ან უვადო თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. ... ...
  • გიორგი გახარია: საქართველოს 41-ე ადგილი უკავია და მას რეგიონის ქვეყნები ბევრად ჩამორჩებიანსაქართველოს საერთო წინსვლა აყალიბებს ინვესტიციებისადმი კეთილგანწყობილ გარემოს, რაც ჯეროვნად ითარგმნება პირდაპირ უცხოურ ინვესტიციებში, _ ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა გიორგი გახარიამ საინვესტიციო ფორუმზე განაცხადა. მთავრობის მეთაურის თქმით, ბოლო 5 წლის განმავლობაში ინვესტიციების შემოდინება საქართველოს ეკონომიკაში 8 მილიარდ დოლარს გასცდა. „დღეს, საქართველო გარე სამყაროს სთავაზობს ლიბერალურ საგადასახადო სისტემას, გადასახადების მცირე რაოდენობასა და დაბალ საგადასახადო განაკვეთებს. ჩვენს საგადასახადო სისტემაში ნულოვანი განაკვეთით იბეგრება რეინვესტირებული მოგება. არ არსებობს აქტივების ფასის ნაზარდზე კაპიტალის გადასახადი და არც კაპიტალის რეპატრიაცია იზღუდება. აი ეს ინიციატივა გარდაქმნიდა ჩვენს ქვეყანას ღია საბაზრო ეკონომიკის წყობად და სავაჭრო პოლიტიკად, რომელიც მსოფლიოში ყველაზე ლიბერალურია", - განაცხადა გიორგი გახარიამ. პრემიერ-მინისტრის თქმით, ევროკავშირთან და ჩინეთთან თავისუფალი სავაჭრო შეთანხმებების გარდა, საქართვლო თავისუფალი სავაჭრო რეჟიმით სარგებლობს თურქეთთან, დსთ-სთან, თავისუფალი ვაჭრობის ევროპულ ასოციაციასთან: „პრეფერენციების საერთო სისტემა გაგვაჩნია აშშ, კანადასა და იაპონიასთან. ასევე, მოლაპარაკებებს ვიწყებთ ინდოეთთან თავისუფალი სავაჭრო შეთანხმების გაფორმებაზე, ხოლო ისრაელთან თითქმის დასრულებულია ტექნიკურ-ეკონომიკური დასაბუთება თავისუფალი სავაჭრო შეთანხმების გაფორმებაზე. ამ შეთანხმებების არსებული ქსელი საქართველოში მოქმედ სამეწარმეო-ეკონომიკურ სუბიექტებს საშუალებას აძლევს გავიდნენ 2.3 მილიარდი მომხმარებლის მქონე სარეალიზაციო ბაზრებზე", - განაცხადა გიორგი გახარიამ. პრემიერის თქმით, ძლიერი სავაჭრო ქსელის გარდა, საქართველო ინვესტიციებს ახორციელებს ინფრასტრუქტურის, ტრანსპორტისა და ლოგისტიკის განვითარებაში, რათა დაკავშირებადობის ხარისხი გაძლიერდეს. „მიზნად გვაქვს დასახული საქართველო ვაქციოთ რეგიონალურ სატრანსპორტო და ლოგისტიკის ცენტრად. ამასთანავე, საქართველოს წინსვლა დადებითად წარმოჩინდება სხვადასხვა საერთაშორისო რეიტინგში და შეფასებაში. მსოფლიო ბანკის ბიზნესის კეთების ინდექსი ცხადყოფს, რომ საქართველო მსოფლიოში მე-6 ქვეყანაა ბიზნესის კეთების სიმარტივით. Heritage Foundation-ის თანახმად, 180 ქვეყანას შორის მე-16 ადგილზე ვართ ეკონომიკური თავისუფლების მიხედვით. Transparency International-ის კორუფციის აღქმის ინდექსში საქართველოს 41-ე ადგილი უკავია და მას რეგიონის ქვეყნები ბევრად ჩამორჩებიან. სტაბილური მაკროეკონომიკური გარემო და სტრუქტურული ეკონომიკური რეფორმები აისახება ბოლო წლების გაუმჯობესებულ საერთაშორისო საკრედიტო რეიტინგებში. იმედი მაქვს ყოველივე ეს გვეხმარება საქართველოს ეკონომიკური ხედვა და საინვესტიციო მიმზიდველობა ერთიან კონტექსტში წარმოვაჩინოთ. სწორედ ამიტომ არის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ახალი აბრეშუმის გზის საინვესტიციო პოტენციალის რეალიზება საქართველოს ჩათვლით მისი ყველა მონაწილე ქვეყნისთვის. ოდითგანვე აბრეშუმის გზაზე შემდგარი მოგზაურები საქართველოში შემოდიოდნენ და ახალ სამყაროს აღმოაჩენდნენ. დარწმუნებული ვარ, რომ ეს ფორუმი დაგეხმარებათ ახლებურად გაიაზროთ ეს რეგიონი და ეს ქვეყანა", - განაცხადა გიორგი ... ...
  • აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატამ საქართველოს მხარდამჭერი რეზოლუცია მიიღოამერიკის შეერთებული შტატების წარმომადგენელთა პალატამ საქართველოს მხარდამჭერი ორპარტიული აქტი ერთსულოვნად დაამტკიცა. კანონპროექტი კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს საქართველოს მიმართ ამერიკის ორპარტიულ მტკიცე მხადრაჭერას, გმობს რუსეთის მიერ საქართველოს ტერიტორიების ოკუპაციას და ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ადამიანის უფლებათა დამრღვევი პირების წინააღმდეგ სანქციების დაწესების ინიციატივით გამოდის. წარმომადგენელთა პალატის კანონპროექტის HR 598 სპონსორები, რომლის მოკლე სახელი “საქართველოს მხარდაჭერის აქტია,” დემოკრატმა კონგრესმენმა გერი კონოლიმ და რესპუბლიკელმა ადამ კინზინგერმა წარუდგინეს კონგრესს. მისი მიზანი “საქართველოს დამოუკიდებლობის, სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის” მხარდაჭერაა. კანონპროექტის თანახმად, შეერთებული შტატების პოლიტიკა საქართველოში “დემოკრატიული ღირებულებების განვითარების მხარდაჭერაა, რაშიც თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების ჩატარება, საჯარო სექტორის გამჭვირვალობა, ანგარიშვალდებულება, კანონის უზენაესობა და ანტიკორუფციული ძალისხმევა შედის.” ის ასევე ხაზს უსვამს, რომ ამერიკა აგრძელებს საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის მხარდაჭერას მის საერთაშორისოდ აღიარებულ საზღვრებში და საქართველოს უფლებას თვითონ განსაზღვროს საკუთარი მომავალი. კონგრესი მხარდაჭერას უცხადებს საქართველოს ევრო-ატლანტიკურ და ევროპულ მისწრაფებებს. კანონპროექტი აცხადებს, რომ ამერიკის პოლიტიკაა “არ აღიაროს რუსეთის ფედერაციის მიერ ძალის გამოყენებით ტერიტორიული ცვლილება, მათ შორის, არაკანონიერი შეჭრა და საქართველოს რეგიონების, აფხაზეთის და ცხინვალის/სამხრეთ ოსეთის რეგიონის ოკუპაცია.” ორპატიული კანონპროექტი ასევე აცხადებს, რომ ამერიკის პოლიტიკაა “დაგმოს მიმდინარე დაკავებები, გატაცებები და ადამიანის უფლებების სხვა დარღვევები, რომელიც ჩადენილია საქართველოს რეგიონების, აფხაზეთის და ცხინვალის რეგიონის/სამხრეთ ოსეთის [ტერიტორიაზე], რომლებიც ძალისმიერადაა ოკუპირებული რუსეთის ფედერაციის მიერ, მათ შორის, ბოლო პერიოდში საქართველოს მოქალაქეების არჩილ ტატუნაშვილის, გიგა ოთხოზორიას და დავით ბაშარულის მკვლელობები.” კანონპროექტი აცხადებს, რომ მხარს უჭერს კონფლიქტის მშვიდობიან მოგვარებას და რუსეთის მთავრობას მოუწოდებს სრულად შეასრულოს 2008 წლის 12 აგვისტოს ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება. შეერთებული შტატების კონგრესმა 2018 წელს საქართველოს 37,200,000 მილიონი დოლარი გამოუყო უსაფრთხოების მიმართულებით. გამომდინარე იქიდან, რომ საქართველო ნატოს ასპირანტი წევრია და რომ მსოფლიოს უსაფრთხოებაში ნატოს მხარდამხარ საკუთარი წვლილი შეაქვს, კანონპროექტი საქართველოს მიმართ ამერიკის დახმარების გაზრდას ითხოვს. “ამერიკის პოლიტიკა იქნება საქართველოსთან კონსულტაციით, გააძლიეროს საქართველოს შეკავების, გამძლეობის და თავდაცვის უნარები, მათ შორის, შესაბამისი დახმარებით, საქართველოს შეიარაღებული ძალების შესაძლებლობების გაუმჯობესებით,” ნათქვამია კანონპროექტში. ის ამერიკის სახელმწიფო მდივანს 180 დღის განმალვონაში საქართველოს დახმარების პაკეტის წარდგენას სთხოვს. კანონპროექტი საქართველოს კიბერ-უსაფრთხოების მიმართულებით დახმარებასაც მოიცავს, რაშიც სახელმწიფო კომპიუტერული ქსელების უსაფრთხოების უზრუნველყოფაც შედის. საქართველოს მხარდაჭერის აქტი აცხადებს, რომ ამერიკის პოლიტიკა საქართველოსთვის რუსული დეზინფორმაციის წინააღმდეგ ბრძოლაში დახმარებაც იქნება, რაც პრესის თავისუფლების გაძლიერებასაც მოიცავს. კანონპროექტი აცხადებს, რომ კონგრესს სურს საქართველოსა და შეერთებულ შტატებს შორის ორმხრივი თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმების მისაღწევად მოლაპარაკებებში პროგრესი იხილოს. საქართველოს მხარდაჭერის აქტი ამერიკის პრეზიდენტს ავალდებულებს სანქციები დაუწესოს ყველას, ვინც რუსეთის ფედერაციის მიერ ოკუპირებულ აფხაზეთსა და ცხინვალის რეგიონში/სამხრეთ ოსეთში ადამიანის უფლებების დარღვევებში და საქართველოს მოქალაქეების სიცოცხლის ხელყოფაში მონაწილეობს. კანონპროექტი ახლა შეერთებული შტატების სენატს გაეგზავნება. სენატის მიერ მისი დამტკიცების შემთხვევაში კანონპროექტს ხელი პრეზიდენტმა უნდა მოაწეროს, რის შემდეგაც ის კანონად იქცევა. ... ...
  • გახარია: მიზნად გვაქვს საქართველო ვაქციოთ რეგიონალურ სატრანსპორტო და ლოგისტიკის ცენტრადსაქართველო რეგიონის კარიბჭეა, ჩვენი მიზანია, ინტეგრაცია მოვახდინოთ არა მხოლოდ აღმოსავლეთთან და დასავლეთთან, არამედ ჩრდილოეთთან და სამხრეთთან, – ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა, გიორგი გახარიამ „აბრეშუმის გზის ფორუმის“ მეორე დღეს, ღონისძიების გახსნისას განაცხადა. საქართველოს პრემიერმა მისასალმებელ სიტყვაში ფორუმის მნიშვნელობაზე ისაუბრა. „დღევანდელზე უფრო მნიშვნელოვანი დრო ისტორიაში არ არსებულა, რადგან ხალხი საერთო მიზნის ირგვლივ ზიარი სიკეთისთვის გაგაერთიანეთ. სწორედ ამიტომ, ძალიან მსიამოვნებს, რომ თბილისის აბრეშუმის გზის მესამე ფორუმზე მოგესალმებით. ჩვენ შევიკრიბეთ აბრეშუმის გზისადმი ჩვენი ისტორიული ვალდებულების და შესაძლებლობების ხაზგასასმელად, რადგან ოდეს გავერთიანდით კაპიტალდაბანდებისთვის, ჩვენი ქვეყნების ეკონომიკური ზრდისა და განვითარებისთვის, მშვიდობისა და სტაბილურობის შენარჩუნებისთვის. აი, ეს გახლავთ თანამედროვე აბრეშუმის გზის ინიციატივა. ყველამ ვიცით, რომ ეს რეგიონი მნიშვნელოვან საინვესტიციო პოტენციალს ფლობს და ის მზარდია, რადგან ვიყენებთ ერთიან პოლიტიკას, ვამცირებთ სავაჭრო ბარიერებს და ვაუმჯობესებთ დაკავშირებადობას. ნება მიბოძეთ აქცენტი გავაკეთო საქართველოზე, რადგან ყველამ სრულად გავაცნობიეროთ, რამდენად თავსებადია ახალი აბრეშუმის გზის ინიციატივასთან ჩვენი ფართომასშტაბიან ეკონომიკურ პროგრამასთან. ჩვენი მთავრობის მთავარი მიზნებია მეტი სამუშაო ადგილის შექმნა, ძლიერი საშუალო კლასის შენება, მშვიდობისა და სტაბილურობის უზრუნველყოფა. უსაფრთხოებისთვის ძალისხმევის გაერთიანება სჭირდება ძლიერ ეკონომიკას. და აქ ჩვენ გთავაზობთ კაპიტალდაბანდების, ვაჭრობისა და ინოვაციების უნიკალურ შესაძლებლობას, რაც ჩვენს გეოგრაფიულ ადგილმდებარეობასა და ბიზნესისადმი კეთილგანწყობილ გარემოს ეფუძნება. საქართველო ამ რეგიონის კარიბჭეა. ჩვენი მიზანია ინტეგრაცია მოვახდინოთ არა მხოლოდ აღმოსავლეთთან და დასავლეთთან, არამედ ჩრდილოეთთან და სამხრეთთან“, – განაცხადა გახარიამ. მისივე თქმით, საქართველო დგამს კონკრეტულ ნაბიჯებს იმისათვის, რომ ძლიერი ეკონომიკური ურთიერთობები იქონიოს ყველა პარტნიორთან რეგიონში და მის ფარგლებს მიღმა. „ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში, საქართველომ სიღრმისეული გარდაქმნა განიცადა და ყოველივე ამის შედეგად ჩამოყალიბდა ძლიერი სახელმწიფო ინსტიტუტები, რომლებიც დემოკრატიის დასავლურ პრინციპებს, სამართლის უზენაესობასა და თავისუფალ საბაზრო ეკონომიკას ეფუძნება. ბიზნესისადმი კეთილგანწყობილი პოლიტიკა, ძლიერი სავაჭრო ურთიერთობები და ხელსაყრელი ადგილმდებარეობა განაპირობებდა ქვეყნის გარდაქმნას ახალ რეგიონალურ ცენტრად საინვესტიციო შესაძლებლობების ასათვისებლად. დღეს, საქართველო გარე სამყაროს სთავაზობს ლიბერალურ საგადასახადო სისტემას, გადასახადების მცირე რაოდენობასა და დაბალ საგადასახადო განაკვეთებს. ჩვენს საგადასახადო სისტემაში ნულოვანი განაკვეთით იბეგრება რეინვესტირებული მოგება. არ არსებობს აქტივების ფასის ნაზარდზე კაპიტალის გადასახადი და არც კაპიტალის რეპატრიაცია იზღუდება. აი ეს ინიციატივა გარდაქმნიდა ჩვენს ქვეყანას ღია საბაზრო ეკონომიკის წყობად და სავაჭრო პოლიტიკად, რომელიც მსოფლიოში ყველაზე ლიბერალურია. ევროკავშირთან და ჩინეთთან თავისუფალი სავაჭრო შეთანხმებების გარდა, საქართველო თავისუფალი სავაჭრო რეჟიმით სარგებლობს თურქეთთან, დსთ, თავისუფალი ვაჭრობის ევროპულ ასოციაციასთან; პრეფერენციების საერთო სისტემა გაგვაჩნია აშშ, კანადასა და იაპონიასთან. ასევე, მოლაპარაკებებს ვიწყებთ ინდოეთთან თავისუფალი სავაჭრო შეთანხმების გაფორმებაზე, ხოლო ისრაელთან თითქმის დასრულებულია ტექნიკურ-ეკონომიკური დასაბუთება თავისუფალი სავაჭრო შეთანხმების გაფორმებაზე. ამ შეთანხმებების არსებული ქსელი საქართველოში მოქმედ სამეწარმეო-ეკონომიკურ სუბიექტებს საშუალებას აძლევს გავიდნენ 2.3 მილიარდი მომხმარებლის მქონე სარეალიზაციო ბაზრებზე“, – განაცხადა გიორგი გახარიამ. მისი თქმით, ძლიერი სავაჭრო ქსელის გარდა, საქართველო ინვესტიციებს ახორციელებს ინფრასტრუქტურის, ტრანსპორტისა და ლოგისტიკის განვითარებაში, რათა დაკავშირებადობის ხარისხი გაძლიერდეს. „მიზნად გვაქვს დასახული საქართველო ვაქციოთ რეგიონალურ სატრანსპორტო და ლოგისტიკის ცენტრად. საქათველოს საერთო წინსვლა აყალიბებს ინვესტიციებისადმი კეთილგანწყობილ გარემოს, რაც ჯეროვნად ითარგმნება პირდაპირ უცხოურ ინვესტიციებში. ბოლო 5 წლის განმავლობაში მისი შემოდინება საქართველოს ეკონომიკაში 8 მილიარდ დოლარს გასცდა. ამასთანავე, საქართველოს წინსვლა დადებითად წარმოჩინდება სხვადასხვა საერთაშორისო რეიტინგში და შეფასებაში. მსოფლიო ბანკის ბიზნესის კეთების ინდექსი ცხადყოფს, რომ საქართველო მსოფლიოში მე-6 ქვეყანაა ბიზნესის კეთების სიმარტივით. Heritage Foundation-ის თანახმად, 180 ქვეყანას შორის მე-16 ადგილზე ვართ ეკონომიკური თავისუფლების მიხედვით. Transparency International-ის კორუფციის აღქმის ინდექსში საქართველოს 41-ე ადგილი უკავია და მას რეგიონის ქვეყნები ბევრად ჩამორჩებიან. სტაბილური მაკროეკონომიკური გარემო და სტრუქტურული ეკონომიკური რეფორმები აისახება ბოლო წლების გაუმჯობესებულ საერთაშორისო საკრედიტო რეიტინგებში. იმედი მაქვს, ყოველივე ეს გვეხმარება საქართველოს ეკონომიკური ხედვა და საინვესტიციო მიმზიდველობა ერთიან კონტექსტში წარმოვაჩინოთ. სწორედ ამიტომ არის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ახალი აბრეშუმის გზის საინვესტიციო პოტენციალის რეალიზება საქართველოს ჩათვლით მისი ყველა მონაწილე ქვეყნისთვის. ოდითგანვე აბრეშუმის გზაზე შემდგარი მოგზაურები საქართველოში შემოდიოდნენ და ახალ სამყაროს აღმოაჩენდნენ. დარწმუნებული ვარ, რომ ეს ფორუმი დაგეხმარებათ ახლებურად გაიაზროთ ეს რეგიონი და ეს ქვეყანა“, – განაცხადა გიორგი გახარიამ. ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

ციტრუსოვანთა დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლა კიდევ უფრო უნდა გავააქტიუროთ

მეციტრუსეობა საქართველოს სუბტროპიკული სოფლის მეურნეობის...

მოცვის კულტურა სოფლის ხვალინდელი დღეა (R)

მოცვის კულტურის გაშენებით დაინტერესებულმა პირებმა...

გურიაში გოჯიბერის გაშენება პერსპექტიულია

არსებობს მცენარეთა ისეთი პერსპექტიული, პოპულარული...

ულამაზესი, "მორჩილი" სურო და ლიანებით გამოხატული სილამაზე

სუროს დეკორატიულობა განსაკუთრებით თვალში საცემი...

როგორ შევინახოთ სათესლედ და სანელებლად გამოსაყენებელი ბოსტნეული

სხვადასხვა ბოსტნეული, განსაკუთრებით, სანელებლები, როგორიცაა...

როგორ ვებრძოლოთ კოღოებს ხალხური მეთოდებით

კოღოები ნამდვილადაა დიდი თავსატეხი. არც...

როგორ გახდა იდეალური დედა იდეალური მეწარმე

ქალი, რომლის ცხოვრება საგანგებოდ შექმნილი...

საზამთრო გურიის პირობებში

ზოგადად, დასავლეთ საქართველოში საზამთროს მოყვანა...

შევარჩიოთ ტყემლის ჯიშები და მეტი ყურადღება დავუთმოთ მის გაშენებას

ტყემლის კულტურა საქართველოში უძველესი დროიდან...

სახის მოვლის ნატურალური საშუალებები

მუდამ სილამაზესა და სიკოხტავეზე მოფიქრალ...
ზაფრანი

რა მოხდება მაშინ, თუ ყოველდღე ორ ბანანს მივირთმევთ

ბანანი მნიშვნელოვნად არეგულირებს არტერიულ წნევას,...

არ მიირთვათ ხილი ჭამის შემდეგ

ხილი მიირთვით საჭმლის მიღებამდე, რადგან...

რამდენიმე რჩევა ბავშვის მოვლის შესახებ

როგორ დაიჭიროთ ბავშვი ხშირად მშობელს...

როგორ მოვიშოროთ ნეგატიური ენერგია?

სალბი ( სამკურნალო მცენარე) შორეულ...

ჰოლივუდელების საყვარელი წიგნები

ბრიუს უილისის რჩეული წიგნია, ჰეროდოტეს...

ყველაზე მომხიბლავი ქერა მსახიობები

ქერა თუ შავთმიანი? სხვადასხვა გამოკვლევებით...