უნდა გავაჩაღოთ ხელოვნურად შექმნილი დამღუპველი ტენიანობის წინააღმდეგ ბრძოლა

კარმიდამო ჩემი

უნდა გავაჩაღოთ ხელოვნურად შექმნილი დამღუპველი ტენიანობის წინააღმდეგ ბრძოლა

8 აგვ. 2019, 13:14:07

არაერთხელ გამოთქმულ თვალსაზრისს, ბუნებაში ადამიანის მიერ უხეშად ჩარევის შედეგად წარმოქმნილ მაღალი ტენიანობის თაობაზე, რაც ძირითადად დატბორვის მქონე ობიექტების მშენებლობითაა გათვალისწინებული, კიდევ ერთხელ მივუბრუნდები, რადგან მოახლოებულ საფრთხეს კარგად მაინც ვერ აცნობიერებენ ადამიანები.

ამ მავნეობის გასამჟღავნებლად ცნობილი თხილის სიდამპლე ყველაზე ღია პროცესი აღმოჩნდა და კარგა ხანია, არა მარტო თხილი, გახმობის პირასაა მისული ფლორის ძვირფასი ჯიშები აჭარა-გურიის მხარეში. სწორედ მაღალი ტენის გამო ხდება ეს და ამას არაერთი მეცნიერი და ექსპერტი ადასტურებს.

გავრცელებული ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ წელს თხილის ნაყოფი საკმაოდ გაუმჯობესებულია და სიდამპლე ნაკლებად შეიმჩნევა, ეს მხოლოდ შეწამვლის და კარგი ამინდების გამო არ მომხდარა. ვინმეს შესაძლოა გაეღიმოს, მაგრამ, ტენიანობის დაწევაზე ჩვენს მხარეში ამ პერიოდში ძალიან კარგად იმოქმედა შუახევის მუნიციპალიტეტში 187 მეგავატიანი დატბორვის მქონე ჰესის გაჩერებამ. ის გვირაბის ჩამონგრევის გამო დაცალეს და დღეისთვის არ მუშაობს. ამავე დროს წელს კარგი ამინდებია და ამავე დროს არ არის ძალიან მაღალი სიცხეები, რაც წყლის ნაკლები რაოდენობით აორთქლებას ნიშნავს.

მრავალი წელია პრობლემას ვაკვირდები და დარწმუნებული ვარ, რომ თხილის ლპობის უმთავრესი მიზეზი არის ბუნებაში ადამიანის მიერ ბარბაროსული ჩარევა და თავს ნუ დავიმშვიდებთ, რომ წელს თხილის ხარისხი გაუმჯობესდა წამლობის გამო.

ნება მიბოძეთ, ცოტა უკან მივბრუნდეთ და გავიხსენოთ 1980, 1990 და 2000 წლები, როცა ავაშენეთ ენგურჰესი, სათევზე მეურნეობები. ამ ყოველივემ, ჩვენდა შეუმჩნევლად, დამანგრევლად იმოქმედა გარემოზე და დღეისთვის ძალიან ცუდად ხარობს ან არ ხარობს ბალი, კომში, ანალოგიური შეიძლება ითქვას ხეჭეჭურ მსხალზე, რომელიც გურიაში უპრობლემოდ ხარობდა. ქლიავს და ატამსაც ძალიან უჭირს უკვე გურიაში.

სამწუხაროდ, ექსპერტთა მიერ არ იქნა გათვალისწინებული ბუნებაში უკვე არსებული პრობლემები მაღალი ტენიანობის მიმართულებით, რამაც მოგვიტანა ფატალური შედეგები არა მარტო თხილთან დაკავშირებით, არამედ ნებისმიერ მცენარესთან მიმართებაში. კარგად ვხედავთ უკვე ყოველ სეზონზე, თანდათან როგორ ნადგურდება საკარმიდამო ნაკვეთებში კარალიოკი, ვაშლი, მსხალი, ხდება ხეების უფრო დახავსიანება და ფოთლების სიყვითლე, წვეროების წახმობა, მცენარის ვარჯზე კანის დახეთქვა. და ასეთი სურათი მხოლოდ საკარმიდამო ნაკვეთებში არ გვაქვს _ ტყეებს გავხედოთ და ვნახავთ საგანგაშო მდგომარეობას. მაგალითად, მე არაერთხელ დავაკვირდი და მოვიარე ტყეები ძიმითის და ნასაკირალის განაპირას _ იქ ხმება და ნადგურდება წაბლი, აკაცია, რცხილა და არაერთი სხვა მცენარე.

ჩაის კულტურა, რომელიც განსაკუთრებით გამძლეა ტენიანობის მიმართ, ამოძირკვას რაც გადაურჩა, იმ ნაწილზეც, ფოთლებზე ბევრგან შეიმჩნევა ყვითელი, მსხვილი წერტილები.

როცა აგრონომები, ბიოლოგები თუ არაერთი მეცნიერი და ექსპერტი ხშირ შემთხვევაში, თხილის კულტურის ირგვლივ შექმნილ პრობლემას უკავშირებენ ჩაის ნამყოფ ნიადაგებზე თხილის გაშენებას, ეს მიდგომა არასწორია. პირველად თხილი ადამიანებმა არა ჩაის ნამყოფ, არამედ სხვა თავისუფალ ნიადაგზე გააშენეს და პრობლემამ იქაც იჩინა თავი და უფრო ადრეც, ვიდრე ჩაის ნამყოფ ნიადაგზე.

ხმება და ჭრაქის ავადმყოფობით ბევრად უფრო უარესად ავადდება ბოსტნეული კულტურები: კვახი, ლობიო, სიმინდი...

ხელოვნურად შექმნილმა მაღალმა ტენიანობამ, განსაკუთრებით მეოთხე წელია, ფატალური შედეგები თანდათან მოიტანა და მოაქვს, რაც პრაქტიკულად სოფლის მეურნეობას ჩამოშლით ემუქრება. ეს პირველ რიგში თხილის, მარჩენალი კულტურის განადგურებაში გამოიხატება. ნებისმიერ მცენარეს, ადამიანის მსგავსად, გააჩნია საშუალო სიცოცხლის ხანგრძლივობა და დღეისთვის შექმნილ არანორმალურ პირობებში, მაღალი ტენიანობის პირობებში მცენარეები, ასე ვთქვათ, ადრე "ხუცდებიან" და ნადგურდებიან. ამის გამო უნდა დავფიქრდეთ, ტურიზმიც კი ჩამოიშლება ასეთ პირობებში, სასმელი წყლებიც შემცირდება და გაუდაბნოებისკენ წავა გარემო.

ყველა პატრიოტი, ყველა თანამდებობის პირი თუ მეცნიერი, სხვადასხვა სფეროში მოღვაწე ადამიანი ვალდებულია, მოითხოვოს სათანადო ექსპერტიზა, რა იწვევს მცენარეთა სამყაროს მასობრივ განადგურებას, ეკოციდს. შემდგომ ამისა მოითხოვონ ხელოვნური დატბორვების დემონტაჟი. უფრო მეტიც, თუ ჩვენ გვინდა ტურიზმის და სოფლის მეურნეობის განვითარება, მწვანე საფარი და სხვა სიკეთეები, გლობალური დათბობის გათვალისწინებით, ჩვენ იმაზე ნაკლები დატბორვა უნდა გვქონდეს (ჰესები იქნება ეს თუ სათევზე მეურნეობები), რაც გვქონდა მე-20 საუკუნის დასაწყისში.

იკითხავთ, რა უნდა ვქნათ, არ გვინდა ეს ყველაფერი? თუმცა, შესაძლებელია, სათევზე მეურნეობების დახურულ სივრცეში გადატანა, საიდანაც აორთქლება არ მოხდება. ასევე, დატბორვის მქონე ჰიდრორესურსების ნაცვლად, მხოლოდ ჩამონადენზე ჰესების შეძლებისდაგვარად ფუნქციონირებაც არის შესაძლებელი.

 ბენო თოდუა, ჩოხატაური




 ახალი ამბები
  • რა შეზღუდვები იხსნება ხვალიდან ხვალიდან შეზღუდვების შეზღუდვების მოხსნის მორიგი ეტაპი იწყება. ამის შესახებ გადაწყვეტილება მთავრობის, კორონავირუსთან დაკავშირებით საგანგებოდ შექმნილმა უწყებათშორისმა საბჭომ მიიღო. 8 ივნისიდან ცვლილება შეეხება საქალაქთაშორისო ტრანსპორტს, რესტორნებს, სასტუმროებსა და ვალუტის გადაცვლის ჯიხურებს. მთავრობის გადაწყვეტილებით: ხვალიდან ამოქმედდება საქალაქთაშორისო ტრანსპორტი და გადაადგილებას შეეძლებენ უკვე საქალაქთაშორისო მიკროავტობუსები თუ ავტობუსები. სარკინიგზო გზით მგზავრთა გადაყვანა 8 ივნისიდან კვლავ აკრძალული დარჩება. ასევე, ორშაბათიდან რესტორნებს სრულად შეეძლებათ იმუშაონ. ყველა რესტორნისთვის სავალდებულოა შემდეგი მოთხოვნების დაცვა: პირბადის ტარება, დისტანციის დაცვა, ერთ მაგიდაზე დასაშვებია მაქსიმუმ 6 ადამიანის განთავსება და ა.შ. 8 ივნისიდან საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე ვალუტის გადამცვლელი პუნქტები ჩვეულ სამუშაო რეჟიმს დაუბრუნდებიან. მთავრობის გადაწყვეტილებით, ხვალიდან გაიხსნება სასტუმროები, რომლებსაც გავლილი ექნებათ ჯანდაცვის სამინისტროს შესაბამისი უწყებების შემოწმებები და ექნებათ შესაბამისი ... ...
  • 1 _ დაინფიცირებული და 11 გამოჯანმრთელებული პაციენტი _ კორონავირუსი საქართველოშისაქართველოში კორონავირუსით კიდევ 1 ადამიანი დაინფიცირდა, 11 კი გამოჯანმრთელდა. ამის შესახებ ინფორმაცია ვებგვერდ StopCov.ge-ზე გამოქვეყნდა. საერთო ჯამში ქვეყანაში კორონავირუსი 809 ადამიანს დაუდასტურდა, აქედან 674 უკვე გამოჯანმრთელდა, 13 ადამიანი კი გარდაიცვალა. კარანტინის რეჟიმში 3161 ადამიანი რჩება, სტაციონარში მეთვალყურეობის ქვეშ კი - 285. ვირუსით ინფიცირების პირველი შემთხვევა ქვეყანაში 2020 წლის 26 თებერვალს დადასტურდა. 21 მარტს საქართველოში საგანგებო მდგომარეობა ამოქმედდა, 31 მარტიდან კი - საყოველთაო კარანტინის ... ...
  • "მანერვიულებს, ძალიან მანერვიულებს" _ ინგა გრიგოლია ტვ პირველის დირექტორის პოსტს ტოვებს. ამის შესახებ მან სოციალურ ქსელში დაწერა და მიზეზები განმარტა, თუ რატომ მიიღო ეს გადაწყვეტილება. ინგა გრიგოლიას დირექტორობიდან წასვლის შემდეგ ტელევიზიას მისი დამფუძნებელი ვატო წერეთელი უხელმძღვანელებს."რაც ტვ,,პირველის ,,დირექტორი ვარ, არასოდეს, არც ერთ რეპორტაჟში, არც ერთ გადაცემაში არ ჩავრეულვარ და სულ ვიამაყებ იმით, რომ ყველაზე დიდი ბედნიერება, რასაც ჩემი ტელევიზია მაძლევს, ესაა თავისუფლება და ზუსტად ვიცი, რომ ეს თავისუფლება იქნება მუდამ ტვ ,,პირველის,, მთავარი ღირებულება.ბევრი წელი გამიჯნული მქონდა ჩემი საქმიანი და ოჯახური ან სამეგობროს ინტერესები და წარმატებით გამომდიოდა...ასეც ვაპირებ გაგრძელებას.ბოლო პერიოდში,ჩემი საქმიანი და ჩემი ოჯახური ინტერესები ძალიან შეეჯახა ერთმანეთს. იმის გამო, რომ ჩემთვის ყველაზე ფასეულია ჟურნალისტის თავისუფლება, როგორც დირექტორს, არასოდეს მიცდია ჩემი ოჯახური ინტერესების გამო,რამე თემა დამებლოკა ან გამელაითებინა, სხვათა შორის, არც ჩემს გადაცემებში.ვაწყენინე უამრავ ადამიანს, იმიტომ რომ არ ჩავერიე (არც არასდროს ჩავერევი!) მწვავე რეპორტაჟების გაკეთებასა და გაშვებაში, ვაწყენინე უამრავ მეგობარს და ახლობელს,რადგან მართლა მჯერა, როცა ჟურნალისტი ხარ. არასოდეს არავის ინტერესებით არ უნდა დაგეგმო გადაცემა ან რეპორტაჟი,მაგრამ ამ ბოლო დროს ვაწყენინე და ლამის დავკარგე ჩემი ოჯახის წევრები, ტელევიზიაში გადიოდა რეპორტაჟები, რომელიც პირდაპირ მათ სამსახურს ეხებოდა. ისინი თვლიდნენ, რომ არ იყო სწორი,რასაც ვაშუქებდით, მე ვთვლიდი ,რომ სწორი იყო და ახლაც ასე მჯერა(გავაგრძელებ იგივეს)...რა უფრო ძვირფასია ჩემთვის? ოჯახი თუ საქმე, რომელსაც ვაკეთებ? ორივე! ორივე ძალიან მიყვარს,ვერც ერთს ვერ შეველევი. თუმცა აღმოვაჩინე, რომ არ მინდა ჩემი დირექტორობით ტკივილი მივაყენო ჩემთვის ძვირფას ადამიანებს,რომლებსაც ცხადია, გაუჭირდებოდათ იმის გაგება, რომ დირექტორი არ ერევა ჟურნალისტების საქმიანობაში.ამიტომ გადავწყვიტე, მოვიხსნა ეს პასუხისმგებლობა, რომ არ დავაზარალო არც საქმე და არც ოჯახი.რომ როდესმე,ვჩემი ტელევიზიის ჟურნალისტების თავისუფლებაზე არ მოვახდინო თუნდაც ირიბი გავლენა. ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ჩემს გადაცემებში რაიმეს არ გავაშუქებ, იგივე სიმწვავით და ობიექტურობით, როგორც აქამდე მიკეთებია. აღარ ვიქნები დირექტორი, მაგრამ ვიქნები ,,რეაქციის,,წამყვანი და ანუნა-რუსოს გადაცემების პროდუსერი.მადლობა მთელს ტელევიზიას,ტვ ,,პირველის,,მთელს შემადგენლობას, ვისი დირექტორობაც ჩემთვის საამაყო იყო და ბოდიში ჩემს ოჯახს, ჩემი საქმის გამო რომ არაერთხელ ვაწყენინე. მეტად აღარ გავშლი ამ თემას. მანერვიულებს,ძალიან მანერვიულებს "-წერს გრიგოლია.ინგა გრიგოლია ტვ პირველის დირექტორის პოსტს 2019 წლის 16 ოქტომბრიდან იკავებდა. მის მიერ დირექტორობიდან წასვლის შესახებ გაკეთებულ განცხადებას  ტელევიზიის დამფუძნებელი ვატო წერეთელი სოციალ ქსელშივე გამოეხმაურა და ინგა გრიგოლიას გაწეული საქმიანობისთვის მადლობა ... ...
  • რა იწვოდა ჩოხატაურშიცოტა ხნის წინ ხანძარი იყო ჩოხატაურში. როგორც "გურია ნიუსს" საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის პრესსამსახურში განუცხადეს, ხანძარი ამჟამად ლოკალიზებულია. "ცეცხლი ეკიდა ბალახს, რომელიც ამჟამად ლოკალიზებულია", _ გვითხრეს  პრესსამსახურში. როგორ ჩვენთვის გახდა ცნობილი ხანძარი ადამიანთა დაუდევრობამ ... ...
  • რა რისკებს შეიცავს პანდემიის დროს ზღვაზე დასვენება _ თენგიზ ცერცვაძის განმარტებაზღვის სეზონი წელს ცოტა მოდიფიცირებულად უნდა ჩავატაროთ. ანუ არ უნდა იყოს თავისუფლება, _ ამის შესახებ თენგიზ ცერცვაძემ „იმედის“ ეთერში განაცხადა. მისი თქმით, ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ კორონავირუსი წყლით არ გადადების კვლევებით დამტკიცებული არ არის, ამიტომ დამსვენებლებს მაქსიმალური სიფრთხილე მართებთ. „ვარაუდობენ, რომ წყლით ეს ვირუსი არ გადადის. მაგრამ ვინაიდან გამოცდილება მცირეა, ამის გარანტიას ვერავინ მოგვცემს. უბრალოდ არის ინფორმაცია, რომ წყლით გადასვლის რისკი ძალიან დაბალია. იქაც, იმ ტურისტული სეზონის და ზღვაზე დასასვენებლად გასვლის დროს წამყვან რისკ-ფაქტორად დარჩება მაინც საზოგადოებრივი თავშეყრები“, - აღნიშნა ცერცვაძემ. მისი თქმით, რისკებს ივლისიდან უცხოელი ტურისტების შემოსვლაც ზრდის, ამიტომ დამსვენებლებმა სოციალური დისტანცია უნდა დაიცვან და საჯარო სივრცეებში პირბადე ატარონ. საქართველო უცხოელი ტურისტების მიღებას 1-ლი ივლისიდან დაიწყებს, შიდა ტურიზმი კი ქვეყანაში 15 ივნისიდან ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ იცნობ თუ არა ქართულ მხატვრობას?

გამოიცანი, ვისია ეს ნახატი

ტესტი _ იცი თუ არა ფეხბურთის ისტორია

ვის გაუტანა 1986 წელს მარადონამ...

ტესტი _ რამდენად ერკვევი სხვადასხვა სფეროში

რომელია ყველაზე პატარა სახელმწიფო მსოფლიოში?

ტესტი _ როგორ იცნობ გარე სამყაროს?

რომელ ცხოველს შეუძლია უწყლოდ გაძლება...

ტესტი _ როგორ იცნობ საქართველოს ისტორიას

სად დაამარცხა თამარ მეფემ რუმის...

ტესტი _ რა არის გამოსახული ამ ისტორიულ ფოტოზე?

ისრაელის მიერ პალესტინის დაბომბვა თუ...

ტესტი _ რა იცი მსოფლიოს ღირშესანიშნაობების შესახებ?

რომელმა ქვეყანამ აჩუქა აშშ-ს თავისუფლების...

კარმიდამო ჩემი

გურული კერძი ხობოკვერა _ “გამორჩეული მარგალიტი“

სოციალურ ქსელში ჟურნალისტი და გიდი...

აღვადგინოთ ქართული დაფნა

გასულ საუკუნეში, დაფნა, ჩაისა და...

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

ვუშველოთ ციტრუსოვნებს

25 წლის მანძილზე, დასავლეთ საქართველოს...

საკურა_ იაპონიაში გაზაფხულის სიმბოლო, მალე სამტრედიაშიც აყვავდება

საკურა-იაპონიაში გაზაფხულის სიმბოლო, ულამაზესი ალუბლის...

ფუტკრის რძე _ ოცდამეერთე საუკუნის ჯადოსნური წამალი

საქართველოს ბუნება ყოველგვარ პირობას ქმნის...

როგორ დავიბრუნოთ ფუტკრის მართვე

გაზაფხულის მოახლოებისთანავე ნებისმიერმა მეფუტკრემ თუ...

მსხვილნაყოფა ციტრუსი _ "ოიუ" (Citrus Oiu)

საქართველოს მოსახლეობისთვის ციტრუსოვანი კულტურებიდან ყველაზე...

"გვაქვს უთვალავი ფერითა!"

ოზურგეთელი, პროფესიით ფარმაცევტი და ხელოვანი...

"დეკემბერა" საოცარი საშობაო ყვავილია

ალბათ, არც ერთი ყვავილის შესახებ...