შემოსავლების სამსახურის მივლინებები, პრემიები და წარმომადგენლობითი ხარჯები

მთავარი თემა

შემოსავლების სამსახურის მივლინებები, პრემიები და წარმომადგენლობითი ხარჯები

5 იან. 2015, 20:55:56

2012 წლის განმავლობაში ქვეყნის გარეთ მივლინებებზე შემოსავლების სამსახურის მიერ გახარჯულია 587.0 ათასი ლარი. ხარჯები გაწეულია მთლიანად საკუთარი შემოსავლებიდან. მივლინებებთან დაკავშირებით გამოცემულია 205 ბრძანება, რომელთა საფუძველზეც გაწეულია საკასო ხარჯი.

აუდიტის სახელმწიფო სამსახურის დასკვნაში აღნიშნულია, რომ  60 შემთხვევაში წარმოდგენილი იქნა მივლინების საფუძვლები (მიწვევები სხვადასხვა ქვეყნებიდან და საერთაშორისო ორგანიზაციებიდან). 145 შემთხვევაში, რომლის შესაბამისი ხარჯი შეადგენს 415.8 ათას ლარს (მთლიანი ხარჯის 70%) მივლინების საფუძვლები წარმოდგენილი ვერ იქნა.

2013 წლის განმავლობაში ქვეყნის გარეთ მივლინებებზე გახარჯულია 292.5 ათასი ლარი (ასევე მთლიანად საკუთარი შემოსავლებიდან). მივლინებებთან დაკავშირებით გამოცემულია 113 ბრძანება, რომელთა საფუძველზეც გაწეულია საკასო ხარჯი. მათ შორის 46 შემთხვევაში წარმოდგენილი იქნა მივლინების საფუძვლები. 67 შემთხვევაში, რომლის შესაბამისი ხარჯი შეადგენს 175.9 ათას ლარს (60%) მივლინების საფუძვლები წარმოდგენილი ვერ იქნა.

იმ მივლინებების კანონიერების შემოწმებით, რომლებზეც წარმოდგენილი იქნა მივლინების საფუძვლები გაირკვა, რომ რიგ შემთხვევებში ადგილი ჰქონდა თანხების ზედმეტად ანაზღაურებას კანონმდებლობით დადგენილ ზღვრულ გასაცემ ნორმებთან შედარებით (რომელიც პრაქტიკაში მიღებულად ითვლებოდა და იყენებდა ყველა საბიუჯეტო ორგანიზაცია, მათ შორის სსიპ-ები, მიუხედავად იმისა პირდაპირ ავალდებულებდა თუ არა ამას ეს ნორმა). აღნიშნული გამოწვეული იყო სხვადასხვა გარემოებებით.

კერძოდ: - რიგ შემთხვევებში მიწვევებში დაფიქსირებულია, რომ მიმწვევი მხარე ანაზღაურებდა კვების ხარჯებს. მიუხედავად ამისა მოხსენებით ბარათებში (რომელთა საფუძველზეც გამოიცემოდა ბრძანებები მივლინებებთან დაკავშირებით) ეს დაფიქსირებული არ არის. შედეგად მივლინების სადღეღამისო ხარჯები ანაზღაურებულია სრულად, ნაცვლად კანონმდებლობით განსაზღვრული 30%-ისა;

რიგ შემთხვევებში ბრძანებებით დაფიქსირებული მივლინების ვადები არ ემთხვევა (რამდენიმე დღით აღემატება) მიწვევებში დაფიქსირებულ უცხოეთში დასასწრებ ღონისძიებების ვადებს;

ცალკეულ შემთხვევებში თანამდებობის პირებისთვის ანაზღაურებულია სასტუმროს ნომრის ღირებულება ნორმებით განსაზღვრულზე მეტი ოდენობით ისე, რომ წარმოდგენილი არ არის ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები.

მაგალითად:  საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 20 აპრილის N231 ბრძანებულებით დამტკიცებული „მოსამსახურეთათვის სამსახურებრივი მივლინების ხარჯების ანაზღაურების წესის“ მე-11 პუნქტის და საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 5 აპრილის N220 ბრძანების (დაქირავებულისთვის გადახდილი სამივლინებო ხარჯების ნორმების განსაზღვრის შესახებ) მე-4 პუნქტის მიხედვით. 

შემოსავლების სამსახურის უფროსის მოადგილის 2012 წლის 3 იანვრის Nმ-04 ბრძანებით შემოსავლების სამსახურის ორი თანამშრომელი 2012 წლის 11-13 იანვარს მივლინებული იქნა ქ. ბუდაპეშტში საგადასახადო ადმინისტრაციების შიდაევროპული ორგანიზაციის (IOTA) ორგანიზებით მოწყობილ სემინარში მონაწილეობის მისაღებად. მიწვევის წერილის შესაბამისად მიმწვევი მხარე უზრუნველყოფდა საცხოვრებლის და კვების ხარჯებს. საერთაშორისო ურთიერთობათა დეპარტამენტის უფროსის მოხსენებით ბარათში დაფიქსირებულია მხოლოდ მიმწვევი მხარის მიერ საცხოვრებლის ანაზღაურების პირობა. შედეგად სადღეღამისო ხარჯები ანაზღაურებულია სრულად, ნაცვლად 30%-ისა. ზედმეტად ანაზღაურებულია ორივე თანამშრომელზე ჯამურად 252 ლარი.

შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2012 წლის 28 ივნისის Nმ-1069 ბრძანებით შემოსავლების სამსახურის სამი თანამშრომელი მივლინებული იქნა ქ. ოსლოში საგადასახადო ადმინისტრაციების შიდაევროპული ორგანიზაციის (IOTA) ორგანიზებით მოწყობილ რიგით მე-16 გენერალურ ასამბლეაზე. ღონისძიება გაიმართა 2012 წლის 5-6 ივლისს. საერთაშორისო ურთიერთობათა დეპარტამენტის უფროსის მოადგილის მოხსენებით ბარათში და ბრძანებაში დაფიქსირებულია მივლინების ვადები (ერთი თანამშრომლისთვის 2-8 ივლისი, ხოლო დანარჩენი ორისთვის 4-7 ივლისი), რომლებიც არ შეესაბამება მიწვევაში დაფიქსირებულ ღონისძიების ვადებს. გარდა ამისა მიმწვევი მხარე უზრუნველყოფდა კვების ხარჯებს, რაც არ არის დაფიქსირებული მოხსენებით ბარათში.
შედეგად ზედმეტად ანაზღაურებულია სამივე თანამშრომელზე ჯამურად 922 ლარი.

შემოსავლების სამსახურის უფროსის მოადგილის 2012 წლის 17 თებერვლის Nმ-221 ბრძანებით შემოსავლების სამსახურის სამი თანამშრომელი 2012 წლის 4-11 მარტს მივლინებული იქნა მალაიზიაში მსოფლიო საბაჟო ორგანიზაციის რიგით მე-3 ფორუმზე მონაწილეობის მისაღებად. ერთ–ერთ თანამშრომელს აუნაზღაურდა სასტუმროს ღირებულება ნორმებით განსაზღვრულზე 283 ლარით მეტი ოდენობით. წარმოდგენილი არ არის ფაქტობრივი ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტი (რასაც გამონაკლისის სახით აღნიშნულ შემთხვევაში ითვალისწინებს ზემოაღნიშნული კანონმდებლობა).

შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2013 წლის 1 თებერვლისის Nმ–201 ბრძანებით სამსახურის ერთი თანამშრომელი მივლინებული იქნა საფრანგეთში. მიწვევის წერილის შესაბამისად მიმწვევი მხარე ანაზღაურებდა კვების ხარჯებს. სადღეღამისო ხარჯები ანაზღაურებულია სრულად, ნაცვლად 30%-ისა. ზედმეტად ანაზღაურებულია 340 ლარი.

ასევე, შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2013 წლის 13 მაისის Nმ–965 ბრძანებით სამსახურის ერთი თანამშრომელი მივლინებული იქნა ქ. ბრიუსელში. მიწვევის წერილის შესაბამისად მიმწვევი მხარე ანაზღაურებდა კვების ხარჯებს. სადღეღამისო ხარჯები ანაზღაურებულია სრულად, ნაცვლად 30%-ისა. ზედმეტად ანაზღაურებულია 283 ლარი.

იმ მიწვევების შემოწმებით, რომლებიც წარმოდგენილი იქნა, დადგინდა, რომ ზემოაღნიშნული სახის დარღვევებით 2012 წლის განმავლობაში ქვეყნის გარეთ მივლინებებზე ზედმეტად გაცემულია ჯამურად 8.4 ათასი ლარი. 2013 წლის განმავლობაში კი - 7.6 ათასი ლარი. აუდიტის პერიოდში ზედმეტად გაცემულია ჯამურად 16.0 ათასი ლარი (დეტალური ინფორმაცია და გაანგარიშება მოცემულია დანართში ელექტრონული სახით). დანარჩენ ნაწილში, რომელშიც მივლინების საფუძვლები (მიწვევები) ვერ იქნა წარმოდგენილი, ადგილი ჰქონდა აუდიტის მასშტაბის შეზღუდვას. 

ქვეყნის გარეთ მივლინებების დაფინანსებაში არსებული ზემოაღნიშნული ხარვეზების მიზეზი იყო შიდა კონტროლის გარემოს არ არსებობა, რაც იმაში გამოიხატებოდა, რომ მივლინებებთან დაკავშირებული მიწვევები არ იგზავნებოდა საფინანსო სამმართველოში და შესაბამისად ამ სტრუქტურის მიერ ვერ კონტროლდებოდა მიწვევის პირობები.

მოხსენებითი ბარათების (რომლებიც ძირითადად იწერებოდა საერთაშორისო ურთიერთობათა დეპარტამენტში) სისწორე არ კონტროლდებოდა არც ბრძანების პროექტის მომმზადებლის (ყოფილი ადამიანური რესურსების დეპარტამენტი) მიერ.

2012 წლის განმავლობაში შემოსავლების სამსახურს წარმომადგენლობითი ხარჯების სახით გაწეული აქვს 193.6 ათასი ლარის საკასო ხარჯი. მათ შორის 5.8 ათასი ლარის ხარჯი გაწეულია საბიუჯეტო სახსრებიდან, ხოლო 187.8 ათასი ლარი - საკუთარი შემოსავლებიდან. 2013 წლის განმავლობაში წარმომადგენლობითი ხარჯების სახით გაწეულია 171.2 ათასი ლარის საკასო ხარჯი (მთლიანად საკუთარი შემოსავლებიდან). ხარჯების უდიდესი ნაწილი გაწეულია სარესტორნო და სასტუმრო მომსახურებების შესაძენად.

წარმომადგენლობითი ხარჯების გაწევა წარმოებდა საერთაშორისო ურთიერთობათა დეპარტამენტის პასუხისმგებელი პირების მოხსენებითი ბარათების საფუძველზე. აღნიშნული დეპარტამენტის მიერ სრულყოფილად ვერ იქნა წარმოდგენილი ღონისძიებების მიხედვით სისტემატიზებული დოკუმენტაცია (მოხსენებითი ბარათები, მოწვევები და სხვა), რის შედეგადაც რიგ შემთხვევებში გაურკვეველი დარჩა ღონისძიებების მიზნები, სარესტორნო თუ სასტუმრო მომსახურების გაწევისას სტუმრების და მასპინძლების ვინაობა, რაოდენობა და ა.შ.

შემოსავლების სამსახურის მიერ 2012 წლის განმავლობაში შრომის ანაზღაურების მუხლით გაწეულია სულ 47,322.6 ათასი ლარის ხარჯი (საბიუჯეტო სახსრებიდან 41,000.0 ათასი ლარის ხარჯი, ხოლო საკუთარი შემოსავლებიდან 6,322.6 ათასი ლარის ხარჯი). მათ შორის პრემიის სახით გაწეულია სულ 17,862.4 ათასი ლარის ხარჯი (საბიუჯეტო სახსრებიდან 11,539.8 ათასი ლარის ხარჯი, ხოლო საკუთარი შემოსავლებიდან 6,322.6 ათასი ლარის ხარჯი). 2013 წლის განმავლობაში შრომის ანაზღაურების მუხლით გაწეულია სულ 58,690.5 ათასი ლარის ხარჯი (საბიუჯეტო სახსრებიდან 40,551.8 ათასი ლარის ხარჯი, ხოლო საკუთარი შემოსავლებიდან 18,138.7 ათასი ლარის ხარჯი). მათ შორის პრემიის სახით გაწეულია სულ 24,477.6 ათასი ლარის ხარჯი (საბიუჯეტო სახსრებიდან 6,338.9 ათასი ლარის ხარჯი, ხოლო საკუთარი შემოსავლებიდან 18,138.7 ათასი ლარის ხარჯი).

შრომის ანაზღაურების სახით ერთ პიროვნებაზე (ხელმძღვანელი პირებიდან) გაცემული წლიური ჯამური თანხების ოდენობა 2012 წლის განმავლობაში მერყეობს 74.6 ათასი 43  ლარიდან 106.7 ათას ლარამდე, მათ შორის წლიური პრემიების ოდენობა 48.7 ათასი ლარიდან 78.5 ათას ლარამდე (რაც თანამდებობრივი სარგოების 188%-278% შეადგენს).

ხოლო 2013 წლის განმავლობაში 87.0 ათასი ლარიდან 98.7 ათას ლარამდე, მათ შორის წლიური პრემიების ოდენობა 59.4 ათასი ლარიდან 68.5 ათას ლარამდე (რაც თანამდებობრივი სარგოების 216%-227%-ს შეადგენს).

აუდიტის სამსახურის მიერ  შესწავლილი იქნა აგრეთვე შემოსავლების სამსახურის თანამდებობის პირების მიერ „საჯარო სამსახურში ინტერესთა შეუთავსებლობისა და კორუფციის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-13 მუხლის მოთხოვნების დაცვის მდგომარეობა. რასთან დაკავშირებითაც სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2014 წლის 30 სექტემბრის N73/06 წერილით მოთხოვნილი იქნა ინფორმაცია თანამდებობის პირთა შემოსავლების შესახებ.

შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 9 ოქტომბრის N21/72131 წერილით მოწოდებული ინფორმაციის მიხედვით შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის უფროსს 2013 წლის განმავლობაში გარდა სსიპ შემოსავლების სამსახურიდან მიღებული ხელფასისა, შრომის ანაზღაურების სახით შემოსავალი მიღებული აქვს ასევე სს „გაერთიანებული ენერგეტიკული სისტემა საქრუსენერგოდან“ (ს/ნ 211324468) 59.8 ათასი ლარის ოდენობით და შპს „MASURO”-დან (ს/ნ 404869585) 24.0 ათასი ლარის ოდენობით, რითაც დარღვეულია ზემოაღნიშნული კანონის მე-13 მუხლის მე-3, მე-4 და მე-8 პუნქტების მოთხოვნები.




 ახალი ამბები
  • ლარი ისევ გაუფასურდა - სებ-ის ახალი კურსიეროვნული ვალუტა დღესაც გაუფასურდა. სებ-მა ახალი ოფიციალური კურსი დაადგინა, რომლის მიხედვით, 1 აშშ დოლარი  3.2897 ლარი გახდა. კურსი კი რომელიც დღეს მოქმედებდა 3.2641 ლარი იყო რაც შეეხება ევროს, მისი კურსი 3.8292 ლარია. მაშინ, როცა დღეს მოქმედი კურსი 3.8226 ლარი იყო დღევანდელი ვაჭრობის შედეგად მიღებული კურსები ძალაში ხვალ ... ...
  • აფხაზეთში დაღუპულ მეომართა ხსოვნის ტურნირი''აფხაზეთის თასი 2020'' (R)მიმდინარე წლის 24 სექტემბერს, ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურისა და საქართველოს ამპუტანტთა ფეხბურთის ასოციაციის ორგანიზებით, საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის, თავდაცვის სამინისტროსა და აფხაზეთის ა/რ მთავრობის მხარდაჭერით, თბილისში, სპორტულ-გამაჯანსაღებელ პარკ'' მზიურის''საფეხბურთო სტადიონ ''მასტერ კლას-არენაზე'' დაიწყო საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის, აფხაზეთში დაღუპულ მეომართა ხსოვნისადმი მიძღვნილი ტურნირი ამპუტანტ ფეხბურთელთა შორის. აღნიშნულ ტურნირში მონაწილეობას საქართველოს ამპუტანტ ფეხბურთელთა 5 გუნდი მონაწილეობს: თბილისის ''თბილისი'', ზესტაფონის ''მარგვეთი'', ზუგდიდის ''ოდიში'', ბათუმის ''აჭარა'' და გორის ''დილა''. გუნდების შემადგენლობაში, ძირითადად, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის ბრძოლებსა და საერთაშორისო- სამშვიდობო მისიებში დაჭრილ-დასახიჩრებული ვეტერანები არიან. ტურნირის პირველი შეხვედრა გაიმართა თბილისის''თბილისსა'' და ზესტაფონის ''მარგვეთს'' შორის და იგი მასპინძელთა გამარჯვებით, 7:4 დასრულდა. ტურნირის ფინალური შეხვედრა გაიმართება 26 სექტემბერს, 12:00 საათზე. გამარჯვებულ გუნდს ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურის მიერ დაწესებული გარდამავალი თასი გადაეცემა. აფხაზეთში დაღუპულ მეომართა ხსოვნისადმი მიღვნილი ტურნირი 2016 წელს დაარსდა და ყოველწლიურად ტარდება.    ... ...
  • "მეხანძრე მაშველს 10 სექტემბერს შეუსრულდა 55 წელი და 11 სექტემბერს უკვე უმუშევარი იყო" _ ჭიჭინაძე“პოლიციის ზემდეგ, ზაურ გოგიაშვილს 10 სექტემბერს შეუსრულდა 55 წელი  და 11 სექტემბერს უკვე უმუშევარი იყო. მიზეზი: როგორც მეხანძრე- მაშველი, ასაკის გამო ვეღარ აკმაყოფილებს პროფესიის მოთხოვნებს. ეს გასაგებია, მაგრამ ამ ადამიანებს, ვისაც  23-25 წელი აქვთ ნამსახურები მეხანძრე- მაშველად და პენსიამდე კიდევ 10 წელი რჩებათ, დღეს, ახალი სამსახურის დაწყების პერსპექტივის,  ელემენტალური საარსებო მინუმუმის გარეშე და  ბანკების ვალებით  აბსოლუტურად ბედის ანაბარა აღმოჩნდნენ დატოვებული. საქმე კი იმაშია, რომ 2008-2019 წლებში  სამაშველო და სახანძრო სამსახურები გადაცემული იყო ადგილობრივი თვითმმართველობს ორგანოების  დაქვემდებარებაში. 2019 წელს ისევ დაუბრუნდნენ შსს სტრუქტურა, რის გამოც 55 წლის ასაკის ადამიანებს პენსიაში უშვებენ, მაგრამ ძალოვნებისთვის კუთვნილი პენსიის გარეშე!  ანუ,  გამოდის, რომ სახელმწიფო მათ უბრალოდ პარავს საკუთარი ნამოღვაწარის  11 წელს, რადგან ამ ადამიანებს  ეს პერიოდი არ ეთვლებათ,  როგორც გასამხედროებული სამსახური  20 წლის სტაჟის პირობებში. ამ ყველაფერს კი, შესაბამის სტრუქტურებში უბრალოდ არ იმჩნევენ, ან შეგნებულად ხუჭავენ თვალს.“ - აცხადებს პოლიტიკური მოძრაობა „ტრიბუნას“ ლიდერი, დავით ჭიჭინაძე. თავად ზაურ გოგიაშვილის განცხადებით კი,  მის უკან ათეულობით ადამიანი დგას, რომელთაგან ზოგი ხმას ვერ იღებს, რადგან ეშინიათ, ზოგის ოჯახის წევრები კი, სხვადასხვა სახელმწიფო სამსახურებში მუშაობენ და მათაც ასევე ეშინიათ, რომ ისინიც უმუშევრები არ დარჩნენ. ამას გარდა, ზაურ გოგიაშვილის განცხადებით, სახანძრო მანქანების დიდი ნაწილი ტექნიკურად გაუმართავია და ხშირად უწევთ შეკეთება, სპეციალური ტანისამოსი ორ წელზე მეტია არ გამოუცვლიათ, საკვებად კი ყოვლედღიურ რაციონში შედის ორი კონსერვი, ჩაი და შაქარი და ეს ყველაფერი პურის გარეშე. ... ...
  • საქართველოს ბანკი ადგილობრივი წარმოების მხარდაჭერას განაგრძობსსაქართველოს ბანკი კვლავ განაგრძობს ადგილობრივი წარმოების მხარდაჭერას. ბანკის ფინანსური ჩართულობით ხის ნაკეთობების ბრენდი „თილისმა“ წარმოებას აფართოვებს. კომპანიამ საქმიანობა 2018 წელს დაიწყო და დღეს ბრენდის ნაკეთობების რეალიზაცია უკვე www.amazon.com-ზე ხორციელდება. წარმოებული პროდუქტის გამრავალფეროვნების მიზნით განხორციელებულმა ინვესტიციამ 58,000 დოლარი შეადგინა. წარმოების პროცესში 13 ადამიანია ჩართული. ბრენდი 5 სხვადასხვა სახეობის პროდუქციას აწარმოებს. ესაა ხელნაკეთი წიგნის დამჭერები. „თილისმა“ ამაზონის გარდა პროდუქციის ადგილობრივ ბაზარზე რეალიზაციასაც გეგმავს. „საქართველოს ბანკი ბიზნესების მხარდაჭერას განაგრძობს. მოხარული ვართ, რომ ჩვენი ჩართულობით ხის ნაკეთობების ბრენდ „თილისმა“ -ს მიეცა შესაძლებლობა, კიდევ უფრო გააფართოვოს წარმოება სხვადასხვა სახეობის ხის ნაკეთობების რეალიზაციით. საქართველოს ბანკი აქტიურად აგრძელებს ბიზნესების წახალისებას, რათა კიდევ უფრო განვითარდნენ ისინი და შეიტანონ საკუთარი წვლილი ქვეყნის ეკონომიკურ გაძლიერებაში.“ - განაცხადა მერაბ ახვლედიანმა, საქართველოს ბანკის საცალო ბიზნესის საბანკო მომსახურების დეპარტამენტის დირექტორმა. ... ...
  • ჭრილობასთან უსათუთესი, თოფთან_ მეომარი _ საქართველოში პირველი ბაზიერი ქალბატონი იუბილარიაოზურგეთელი   ქალბატონი, კლარა  თავართქილაძე სულ მალე 80 წლის ხდება, 57 წელი კი მარტო სამედიცინო სფეროში მუშაობის სტაჟი აქვს. ოზურგეთის  სამედიცინო სასწავლებლის  დამთავრების  შემდეგ, გასული საუკუნის 50-იან წლებში, მუშაობა ოზურგეთის (მაშინდელი მახარაძის) რაიცენტრალურ საავადმყოფოში დაიწყო, ქირურგიულ განყოფილებაში,   შემდეგ  კი ბავშვთა ქირურგიული საავადმყოფოს საოპერაციო ბლოკში გადაინაცვლა და ასე გალია ,თითქმის , 60 წელი მედდად მუშაობაში. როგორც გვიამბობს, მუშაობდა რესპუბლიკაში ცნობილი  ექიმების გვერდით და არცერთი სიკვდილის ფაქტი    საოპერაციო მაგიდაზე  არ მომხდარა. _ ექვსი და-ძმა ვიყავით. მამა ომში დაიღუპა. ერთმანეთი გაზარდეს ჩემმა და-ძმებმა. მე , როგორც ნაბოლარას, დედაც და და-ძმებიც მანებივრებდნენ. ყველაზე დიდი  გატაცება  ჩემი ბაზიერობა იყო, რასაც  13 წლის ასაკიდან ისეთი ლტოლვით ავეკიდე, რომ დღესაც ჟრუანტელი მივლის. დამჭერ მტაცებელ ფრინველზე ნადირობა, გურიაში,  ნებისმიერ   პოპულარულ სპორტზე მეტი ჟინით გამოირჩეობდა.   ჩვენ უამრავი ახალგაზრდა დავიხსენით   ხეტიალისგან თუ ნარკოტიკისგან,  ბაზიერობის დაინტერესებით, _ გვიამბობს ქალბატონი და პირველ ნაბიჯებს იხსენებს, როგორ გაჰყვა 13 წლის ასაკში ძმებს დამჭერ მტაცებელი ფრინველზე სანადიროდ. .. შემდეგ გახდა მაშინდელი მახარაძის მონადირეთა საზოგადოების სექციის წევრი და როგორც ქალი ბაზიერი,   მთელი რესპუბლიკის მასშტაბით, ყურადღების ცენტრში მოექცა. _მე მედდად ვმუშაობდი,   თან ამ უდიდესი საქმის, ბაზიერობის ტრფიალი ვიყავი. როგორც ცნობილია,   ჩვენს ქვეყანაში ცხოვრების   ადათ-წესებთან შესისხლხორცებული იყო ბაზით ნადირობა. თუმცა ქალ ბაზიერს ნაკლებად ნახავდით, _ გვიამბობს კლარა თავართქილაძე და იხსენებს მაკვანეთის ტერიტორიაზე გორმაღალას ფერდობს, სადაც უმეტესად   ხდებოდა მიმინოს  დაჭერა. _ ეეე,  „ნაპერტყულებს“ ვიჭერდით  ჩვენ, ჩოხატაურელებს  და ლანჩხუთელებს რომ გამოექცეოდათ. ისინი აქეთ ნაკლებად გამოუშვებდნენ კარგ მიმინოს და  თუ გამოექცეოდათ, ჩვენც მუდამ იმის ცდაში ვიყავით, როგორმე საუკეთესო მიმინოს დაჭერა მოგვეხერხებინა. მაინც მოხდა ისე, რომ მე მყავდა თეთრზე თეთრი, დედოფალი მიმინო, რითაც 1972 წელს გავხდი საქართველოს ჩემპიონი, 100 ქულა მისცეს მსაჯებმა. მიმინოს   დასაჭერად   ძირითადად  ღაჟოს ვიყენებდით. მას ჯერ გალიაში ვათავსებდით,    თვალებზე ტყავს ვაწებებდით, რომ ცაში გაშვების დროს,   მიმინო ვერ დაენახა.  როცა  გორმაღალას სეზონს ვიწყებდით, აგვისტოს ბოლოს, აი, მაშინ, როცა გადაფრენისთვის ემზადებიან    ფრინველები, მონადირეები და მათთან ერთად  მეც ,  დილაადრიან მივდიოდით.   ვამაგრებდით მუქი ფერის ძაფისგან მოქსოვილ ბადეს, რომლის შუაგულში ღაჟოს   ვათავსებდით.  აი, როცა მიმინო გამოჩნდებოდა და შურდულივით   დაეშვებოდა ღაჟოს მიმართულებით, მონადირის მარიფათზე  და სისწრაფეზე  იყო დამოკიდებული, რა სწრაფად  დაიჭერდა ღაჟოზე დამცხრალ მიმინოს. შემდეგ , სახლში   წამოყვანილი მიმინოს  მოთვინიერების უმთავრესი პროცედურა  იწყებოდა თვალების ამოკემსვით, _ ამბის  თხრობას ისე განაგრძობს ქალბატონი კლარა, კარგ ორატორს შეშურდება.    ალბათ, ბაზიერთა სკოლა რომ არსებობდეს, უკეთეს ლექტორს  ვერც ინატრებდა კაცი. იხსენებს, რომ პირველივე შემთხვევაზე  დაჭერილი მწყრის ტვინს აჭმევდნენ მიმინოს, რომელიც მას ყველაზე  ძალიან მოსწონს.  ისე კი წელიწადში, რვათვიან მიმინოს 17 კილოგრამი ხორცი სჭირდებოდა. _ ქალი ბაზიერი, რაც მე ეს საქმე დავიწყე,  სამი წლის შემდეგ  გამოჩნდა ჩოხატაურიდან,   გიული ბერძენიშვილი.      მასთან ერთად,  1970 წელს თბილისში,   „ლოკომიტივის“ სტადიონზე, დამჭერ ფრინველთა  მეორე რესპუბლიკურ გამოფენა-შეჯიბრში მიიღეს მონაწილეობა.   აქ   გუნდური შეჯიბრი   იყო. 1971  წელს კი ჩოხატაურში გამართულ  დამჭერ ფრინველთა მესამე რესპუბლიკურ გამოფენაზე პირველი ადგილი მოვიპოვე. გუნდურში კი ჩოხატაურელებმა იმარჯვეს. მათ ბადალი ნაკლებად ჰყავთ ამ საქმეში. ძნელია,   გავიხსენო, ყველა გამოფენა თუ შეჯიბრი, რომელშიც ცხოვრების მანძილზე მივიღე  მონაწილეობა და მუდამ მაღალი  შედეგები მქონდა. გორმაღალაზე სიარულს ბოლო ათი წელია, თავი დავანებე, რადგან გულის ოპერაცია გავიკეთე და ახლა უფრო შორიდან ვადევნებ   თვალს ბაზიერთა  საქმიანობას, -სინანულით ამბობს ქალბატონი კლარა და ვერ იხსენებს სიგელების და მედლების რაოდენობას,   რითაც  საუკეთესო ბაზიერობისთვის დააჯილდოეს. თუმცა ის კარგად ახსოვს, რომ ხუთჯერ იყო საქართველოს  დამჭერ   ფრინველთა გამოფენა-შეჯიბრის   ჩემპიონი. კლარა თავართქილაძეს ოჯახი არ შეუქმნია. არც კითხვას გაურბის, თუ რატომ მოხდა ისე, რომ უმშვენიერესი გარეგნობის, განათლებული, სპორტსმენი  ქალბატონი  არ დაოჯახდა. _ ბედის საკითხიაო, რომ იტყვიან, არც მთლად მასეა. რატომღაც, იმდენად ბუნების შვილი ვიყავი, იმდენად კაცურ საქმეში გადართული, განსაკუთრებით ბაზიერობის მხრივ, ადვილად ვერც მელაპარაკებოდნენ ამ საკითხზე. არ ვიცი, რატომ ხდებოდა ასე... თოფს ისე ვისროდი, როგორც კაცი, იარაღთან მეომარი ვიყავი,  თუმცა მგრძნობიარე და  უსათუთესი ჭრილობასთან, არ აქვს მნიშვნელობა, ფრინველი იქნებოდა ეს თუ ადამიანი. აკი, გითხარით, ნახევარ საუკუნეზე მეტი,  ქირურგიულ განყოფილებაში ვიმუშავეთ და ადამიანის, ბავშვის სიკვდილის შემთხვევა არ გვქონია.  ან ის როგორ შეიძლებოდა, ჭრილობა დაჩირქებოდა ვინმეს? ყველაზე მწარედ და გაუნელებელი   ტკივილით  მახსოვს, გასული საუკუნის 80-იან წლებში იყო, თუ არ ვცდები, წვერმაღალასთან   მატარებლები შეეჯახნენ ერთმანეთს. სამგზავრო და  საწვავის  გადამზიდი. აი, მაშინ ვნახე საშინელება, ბევრი გარდაცვლილი, დამწვარი, რომლებსაც ვერ ვუშველეთ. დღესაც მტკივა, მიძნელდება იმ საშინელი სურათის გახსენება, _ ტირილს ვერ იკავებს ქალბატონი. კლარა თავართქილაძე მიიჩნევს, რომ უდიდესი იყო საქმე, რომელსაც საავადმყოფოში ემსახურებოდა -  ავადმყოფობას და სიკვდილს იმდენი ადამიანი გადაარჩინეს მან და მისმა კოლეგებმა, მისივე თქმით, სათვალავი არ აქვს.  ხოლო ბაზიერთა გუნდში ყოფნისას, უფრო მეტი ახალგაზრდა დაიხსნეს უსაქმურად ხეტიალისგან, რასაც, საბოლოოდ, ისინი ციხის კარებთან მიჰყავდა. ქალი მედიკოსი და ქალი ბაზიერი, რომელიც მალე 80 წლის გახდება, სამეზობლოში ახლაც ისე მზადაა  სხვადასხვა მედიკამენტებით სავსე,  საოჯახო თუ საველე აფთიაქით, როგორც ათეული წლების წინ იყო. _ ეს რომ არ გვყავდეს, რა ეშველება ფარნავაზ მეფის ქუჩის სამეზობლოს? ძველებურად მხნე, დაუზარელი,  ენით მოგარჩენს, სხვა რომ არაფერი. შეკრება-საღამოები ხომ მისი მოგონილია. აინტერესებს, რომელ ოჯახში რა უჭირთ, ვინმე ავად ხომ არ არის. 80 წლის ქალბატონს თანაკლასელები, რომლებიც  ცოცხლები არიან,  „სმენაზე ყავს დაყენებული“.   თვე არ გავა, რომ არ შეიკრიბონ ან ერთმანეთს არ შეეხმიანონ. მაგის იმედი ნუ მოგვიშალოს ღმერთმა. 25 წლის ახალგაზრდას გააკვირვებს თავისი ენერგიულობით და შემართებით.  რაღაც მიზიდულობა აქვს. სულ მასთან  მივდივართ.  რომ ვერ ვნახავთ, რაღაც გვაკლია იმ დღეს, - სამეზობლოს სახელით გვესაუბრება პედაგოგი, ნატო ნიკოლაიშვილი. ქალბატონი კლარა კი შენიშვნას აძლევს, რა ამბავია ამდენი ქება, ადამიანი იმიტომ მოდიხარ ქვეყნად, ადამიანი და საქმე გიყვარდეს, საქმეში  კი გული ჩადო და თუ ასე იზამ, სიცოცხლეს და კეთილ საქმეს დასასრული არ  ექნებაო. „გურია ნიუსი“ 80 წლის იუბილეს ულოცავს  კლარა თავართქილაძეს _ მედიკოსს, პირველ ბაზიერ  ქალბატონს და ქვეყნის  ხუთგზის ჩემპიონს ამ საქმეში.  ქალბატონს,  რომელმაც თავისი პროფესიებით,  შეუფასებელი ამაგი  დასდო ადამიანის  განკურნების  და  ახალგაზრდა თაობების  ქუჩის გავლენისგან და დანაშაულში ჩათრევისგან  დახსნის  ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ აქვს თუ არა თქვენს ერუდიციას ფართო ჰორიზონტი

ეიფელის კოშკი ზაფხულში 15 სანტიმეტრით...

ტესტი _ რამდენად ერკვევი სხვადასხვა სფეროში

რომელია ყველაზე პატარა სახელმწიფო მსოფლიოში?

ტესტი _ ხარ თუ არა "უგზო-უკვლოდ" განათლებული? (მეორე ვარიანტი)

რა დასტრიალებდა თავს მაურისიო ბაბილონიას...

ტესტი _ იცი თუ არა ფეხბურთის ისტორია

ვის გაუტანა 1986 წელს მარადონამ...

ტესტი _ რა იცი ჰოლივუდის ვარსკვლავების შესახებ

ლეონარდოს დი კაპრიოს სახელი ლეონარდო...

ტესტი _ იცნობ თუ არა ქართულ მხატვრობას?

გამოიცანი, ვისია ეს ნახატი

კარმიდამო ჩემი

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...

სოკოს სალათი შებოლილი ქათმის ხორცით

ეს უგემრიელესი სალათი უნდა მოვამზადოთ...