"ბევრმა ნიჭიერმა ადამიანმა იმიტომ წაიტეხა ცხვირი, რომ გვერდით "მომქანჯალებელი" არ დაიტოვა" _ ვასილ მაღლაფერიძე

მთავარი თემა

"ბევრმა ნიჭიერმა ადამიანმა იმიტომ წაიტეხა ცხვირი, რომ გვერდით "მომქანჯალებელი" არ დაიტოვა" _ ვასილ მაღლაფერიძე

8 თებ. 2016, 16:02:30

რა ურთიერთობა აქვს ბიძინა ივანიშვილთან, როგორი პარლამენტი სჭირდება საქართველოს, რამდენად ადეკვატურები არიან დღევანდელი პარლამენტარები და შეძლებს თუ არა "ქართული ოცნება" არჩევნების მოგებას, რა კავშირი აქვს "მაესტროს" წილების გადაფორმებასთან _ ამ და სხვა მნიშვნელოვან თემებზე "გურია ნიუსისთვის" მიცემულ ექსკლუზიურ ინტერვიუში ტელეკომპანია "GDS"-ის გადაცემა "20/30"-ის მთავარი პროდიუსერი, პუბლიცისტი ვასილ მაღლაფერიძე საუბრობს.

_ ბატონო ვასილ, ბოლო დროს აქტიურად ვრცელდება ხმები, რომ "ქართული ოცნების" სიის ათეულში მოხვდებით. მიუხედავად თქვენს მიერ გაკეთებული განცხადებებისა, რომ პოლიტიკაში მოსვლას არ აპირებთ, მედია ამ თემაზე ბევრს წერს. უფრო მეტიც, მომავალი პარლამენტის თავმჯდომარედაც კი გასახელებენ... 

– ამ შემთხვევაში უფრო საინტერესო ის არის, როგორი დიდი გასაქანი აქვს ჩვენში ჭორ-ინფორმაციებს. რაც გინდა სისულელე მოიგონე და მთავარია, თქმა მოასწრო, უცებ გავრცელდება, არც გადაამოწმებს ვინმე, არც წყაროს იკითხავს. მაგის საჩვენებლად იყო, თავის დროზე რომ დავწერე, ევროკავშირი გოჭის დაკვლას გვიკრძალავს,-მეთქი და გახსოვთ, რა ამბავიც ატყდა. ჩვენთან წაკითხულის და ტელევიზორში მოსმენილის ლამის ბრმად სჯერათ, ლუარსაბს რომ მკითხავის სჯეროდა ისე და ჭორების შექმნაც ბიზნესად იქცა.

ახლა ეს ჩემი მოგონილი გოჭის ამბავი დამიბრუნდა პარლამენტის თავმჯდომარეობის ამბად. თუმცა, გამორიცხულია, რომ საერთოდ პარლამენტში შესვლაც კი ვცადო და ამაზე სამჯერ თუ ოთხჯერ ვუპასუხე ამ მოკლე ხანში.

ვინც ჩემი პარლამენტში შესვლის ამბავი შეთხზა, იმას, სინამდვილეში, საკუთარი თავი ანაღვლებს. არჩევნებამდე რამდენიმე თვეა დარჩენილი და ალბათ, აინტერესებს, რა ბედი ელის. ეტყობა, არ ეუბნება არავინ არაფერს, ამიტომ შემოაგდო ჭორი და აკვირდება, ვის რა რეაქცია ექნება, რომ, იქნებ, აქედან მაინც გაიგოს რამე.

_ ანუ პარლამეტში შესვლას არ აპირებთ!

– არ მგონია, ვინმეს დიდად აინტერესებდეს ეს საკითხი, მაგრამ, ვინაიდან გამეორება ცოდნის დედაა, კიდევ ერთხელ ვიტყვი _ პარლამენტში შესვლას არ ვაპირებ და იმედია, დაიხურება თემა. თუმცა, როგორ წარიმართება არჩევნები, ძალიანაც მაინტერესებს _ პროცესიც და შედეგებიც.

_ ერთ-ერთ კომენტარში აღნიშნეთ, რომ თქვენ იცით, როგორი პარლამენტარები სჭირდება ქვეყანას.

_ ეგ ვინ არ იცის?! მთავარია, როგორ შევიყვანოთ! გონიერი, სხარტი აზროვნების, ენა უნდა უჭრიდეს, უნდა ერკვეოდეს _ ვინ ვართ, საიდან მოვდივართ და საით მივდივართ. უნდა შეეძლოს საზოგადოების მთავარი პრობლემების დანახვა და მათი სწორად ფორმულირება; კანონის სტრიქონებს შორის ჩამალულ ნადვილ აზრს უნდა ხვდებოდეს; ადეკვატური უნდა იყოს! მგონი, დიმიტრი გელოვანის თამასას გადავაჭარბე, მაგრამ ნამდვილად სჭირდება ქვეყანას ადეკვატური პარლამენტარები.

_ დღევანდელი პარლამენტარები არ არიან ადეკვატურები?

_ 2012 წელს ხელისუფლების შეცვლა და თანაც უსისხლოდ, იყო უმნიშვნელოვანესი მოვლენა. როცა, პირდაპირი მნიშვნელობით ბრძოლა მიდიოდა ყველაფრის მკადრებელ ავტორიტარიზმის წინააღმდეგ და, კარგად გვახსოვს, რომ "ქართულ ოცნებასთან" სიახლოვე სახიფათო თემა იყო, იმ დროს, რასაკვირველია, "ქართული ოცნების" სია იყო ადეკვატური. ეს ადამიანები ბიძინა ივანიშვილს გვერდით დაუდგნენ, ბრძოლის ავანგარდში ჩადგნენ და მათ ამისთვის მადლობა ეკუთვნით. 

მაგრამ 2016 წლის პარლამენტი ახალი გამოწვევების წინაშე დგას და ამიტომ ამჟამად ისეთი პარლამენტარები სჭირდება ქვეყანას, რომლებიც ამ ახალ გამოწვევებს უპასუხებენ. შეიძლება, ძალიან კარგი ადამიანი იყო, ქვეყნის გულშემატკივარიც, მაგრამ თუ კონკრეტული დროში, კონკრეტულ სივრცეში, კონკრეტული საქმის კეთებისას მაინცდამაინც ის უნარები არ აღმოგაჩნდება, რომელიც ამ საქმეს სჭირდება, სასაცილო გამოჩნდები, შემაფერხებელი გახდები, ხელს შეუშლი სხვას და ქვეყანას დააზარალებ. საბოლოოდ, ამას არაადეკვატურობისკენ მივყავართ. ამიტომ, პარლამენტარი სტუმარივითაა, როგორც დროული მოსვლით გაგვახარა, ასევე წასვლით უნდა გაგვახაროს. თუ სტუმრის საუბარი ბჟუტურში გადადის და მისი საქციელი არაადეკვატური ხდება, მისი ადრინდელი დამსახურებაც გავიწყდება. ამიტომ წასვლა ყოველთვის დროულად სჯობს. თუნდაც ადრე წასვლითაც კი არაფერი შავდება, მაგრამ თუ წასვლა თუნდაც ერთი დღით დააგვიანე, დაგისტვენენ.

_ ვინ უნდა გადაწყვიტოს, ვინ რამდენად ადეკვატურია?

_ ამის უნივერსალური რეცეპტი არ არსებობს. გურიაში იციან სიტყვა "მოქანჯალება", რაც იმას ნიშნავს, სადღაც რომ იჩეხები და ცოტას შეგაჯანჯღარებენ, შეგაფხიზლებენ, რათა აზრზე მოხვიდე. 

ტკბობაში რომ ხარ, თავი კიტრად რომ მოგაქვს, შენ რომ არ შეგშვენის, იმ საქმისკენ რომ გაგიწევს გული და ამ დროს ახლობელი დაგიშლის, არ ქნა მაგი საქმეო, ე, მაგია "მოქანჯალება". 

ბევრმა ნიჭიერმა ადამიანმა სწორედ იმიტომ წაიტეხა ცხვირი, რომ გვერდით "მომქანჯალებელი" არ დაიტოვა, შემაკავებელი არ ჰყავდა და თავკონტროლი დაკარგა _ ამ წუთისოფლის უღრანში "მომქანჯალებლის" გარეშე მარტოხელა ადამიანი გზას ვერ გაიკვლევს.

_ ბიძინა ივანიშვილმა თუ იცის "მოქანჯალება"?

_ მე ახლა ბიძინა ივანიშვილს არ ვგულისხმობდი, თუმცა, რატომაც არა?! ბიძინამაც მაგარი "მოქანჯალება" იცის, მაგას კაცს არ ამადლის, მაგრამ, "მოქანჯალება" სახრე და იძულება კი არ არის, რჩევაა და გაფრთხილება; შეუსმენელი თუ ხარ, "მოქანჯალება" ვერ გიშველის _ ცოტა შენც უნდა გინდოდეს, რომ კედელს არ ურტყა თავი.

პარლამენტის თემას დავუბრუნდები. პარლამენტი განსაკუთრებული ადგილია _ აკვარიუმის თევზივით ხარ, ყველა მხრიდან გიყურებენ, შენს მუშაობას პირდაპირ ეთერში გადასცემენ, აიხედავ - გადაგიღებენ, დაიხედავ - გადაგიღებენ, ყველა ნაბიჯს და სიტყვას გიწონიან, სისულელეს იტყვი - დაგცინებენ, აბდალიაო! პირში წყალს ჩაიგუბებ და უაზროს დაგიძახებენ! სულ ფორმაში უნდა იყო და, რაც მთავარია, შენი აზრები და საუბარი მხოლოდ შენ კი არ უნდა მოგწონდეს, სხვებისთვისაც მისაღები უნდა იყოს და არსებულ რეალობასთანაც მოდიოდეს თანხვედრაში.

ისეც ხდება, რომ ადამიანს თვითშეფასებაში ჩავარდნა აქვს ხოლმე _ ვირს რქები არ ამოუვიდა, თავი ბოჩოლა ეგონა და კუნტრუში მოიწადინაო, - მაშინ ოჯახმა უნდა მოაქანჯალოს, მეგობარმა უნდა მოაქანჯალოს, მშობლიურმა პარტიამ უნდა მოაქანჯალოს და, თუ მაინც გაჯიქდა, ბოლოს ამომრჩეველმა უნდა მოაქანჯალოს. მოკლედ, რეცეპტი ის არის, რომ ადამიანი გრენლანდიის ნახატად არ უნდა გადაიქცეს!

ახლა გვჭირდებიან ისეთი პარლამენტარები, რომლებიც, პოლიტიკური ცხოვრების ავანგარდში იქნებიან, ქვეყნის შიგნით პულსზე ედებათ ხელი და კანონის სტრიქონებს შორის ამოიკითხავენ ნამდვილ შინაარსს. ამავე დროს, საერთაშორისო ასპარეზზე და სტრუქტურებში შეძლებენ ქვეყნის ინტერესების დაცვას, რაც ძალიან კონკრეტულ ცოდნას და უნარებს მოითხოვს.

_ თქვენი აზრით, როგორი მთავრობა სჭირდება საქართველოს?

_ მე ვფიქრობ, გიორგი კვირიკაშვილი ახლაც და არჩევნების შემდეგაც შეძლებს ისეთი მთავრობის ჩამოყალიბებას, რომელიც წარმატებით უპასუხებს ახალ გამოწვევებს. მას აქვს თანამედროვე მმართველისთვის მნიშვნელოვანი თვისებები _ კეთილსინდისიერია, კვალიფიციურია, მშვიდია, გულისყურით მომსმენია(!), საკმარისად მკაცრია, გადაწყვეტილებების მიმღებია და კლანებთან არ ასოცირდება. არც ერთ ამ საკითხში საზოგადოებას მის მიმართ ეჭვი არ უჩნდება.

სხვათა შორის, ვინაიდან გიორგი კვირიკაშვილს პარტიის თავმჯდომარედ ირჩევენ, ზემოთ ნახსენები საპარლამენტო სიის შემადგენლობაც მნიშვნელოვნად იქნება დამოკიდებული მის პოლიტიკურ გემოვნებაზე და ხედვებზე. ნადვილად ველი, რომ ეს პროგრესზე ორიენტირებული სია იქნება!

_ არჩევნების თემაზე რადგან ვსაუბრობთ, მინდა გკითხოთ, როგორ უყურებთ ოლქების ახლებურად დაყოფის საკითხს. მაგალითად, გურიაში ჩოხატაურმა და ლანჩხუთმა ერთი დეპუტატი უნდა აირჩიოს, ზოგან _ პირიქით, გაიყო მუნიციპალიტეტი. თქვენი აზრით, რამდენად გამართლებულია ამომრჩეველთა ასეთი გადანაწილება?!

_ ამჟამად მიღებული გადაწყვეტილებით, ეს დროებითი ნორმაა და 2020 წლიდან მაჟორიტარული არჩევნები საერთოდ უნდა გაუქმდეს. ზოგი წელსვე ითხოვს მაჟორიტარული სისტემის გაუქმებას.

პარტიების წარმომადგენლები, ბუნებრივია, ამ საკითხს ისე შეხედავენ, ისე დაასაბუთებენ და ისეთ მაგალითებს მოიყვანენ საერთაშორისო პრაქტიკიდან, რაც მათ პარტიებს უფრო მეტ ძალაუფლებას მოუტანს. ეს ბუნებრივია, რადგან ნებისმიერი პარტია ძალაუფლების მოპოვების მსურველთა გაერთიანებაა.

მაგრამ ეს ჩვენ დაგვატყდა უცებ ყველაფერი ერთად _ დამოუკიდებლობა, დემოკრატია, პარლამენტი, პარტიები, პოლიტიკური ცხოვრება და თანაც უკიდურესი გაჭირვების ფონზე, როდესაც ადამიანები პირდაპირი მნიშვნელობით გადარჩენისთვის იბრძოდნენ. ამიტომაც ვერ დავლაგდით; ამიტომ ვერასდროს გახდა კონსტიტუცია საერთო ეროვნული შეთანხმების საგანი. ვისაც როგორ "აწყობდა" იმ მოცემულ მომენტში, ისე ჭრიდა და კერავდა ამ კონსტიტუციას. დღეს აღმოჩნდა, რომ თურმე მაჟორიტარული სისტემა გვიშლის ხელს, დრო გავა, მერე შეიძლება ისევ მოგვინდეს.

ბევრ ქვეყანაში, სადაც საზოგადოებრივი და პოლიტიკური ცხოვრება საუკუნეების განმავლობაში დამოუკიდებლად და თანამიმდევრულად ვითარდებოდა, ქვედა პალატასთან ერთად, თითქმის, ყველგან არის ზედა პალატა _ სენატი, სადაც თანაბრად წარმოდგენილია კუთხეების, რეგიონების თუ შტატების ინტერესები, განურჩევლად მოსახლეობის რაოდენობისა.

საქართველოს რეალობიდან და ბუნებითი მოწყობიდან გამომდინარე, ვგულისხმობ, კუთხეებს, რაც ჩვენი სიმდიდრე და საფუძველია, პირადად მე სენატი აუცილებელი მგონია და დარწმუნებული ვარ, აქამდეც მივალთ.

_ ფიქრობთ თუ არა, რომ ქალები და კაცები თანაბრად უნდა იყვნენ პარლამენტში?

_ დარწმუნებული ვარ, რომ მალე შეიცვლება არასწორი წარმოდგენა, თითქოს პოლიტიკური გადაწყვეტილებები მხოლოდ კაცებმა უნდა მიიღონ და ეს მათ უკეთ გამოსდით. 

სახელმწიფოს საფუძველი ოჯახია და მხოლოდ ის ოჯახი იქნება სიცოცხლისუნარიანი, სადაც ქალი და კაცი ერთად იღებენ გადაწყვეტილებებს. ყველაფერს რომ თავი დავანებოთ, გადარჩენის ინსტინქტი გვკარნახობს ამას და ეს ქართველებმა კარგად გამოვცადეთ _ საუკუნეების განმავლობაში სახელმწიფო არ გვქონდა და ოჯახებმა შეინარჩუნეს საქართველო. იმ ოჯახში კი, ცხადია, ქალი და კაცი ერთად იღებდნენ გადაწყვეტილებებს. ასე ხდებოდა ყველაზე ტრადიციულ საზოგადოებებშიც კი, სადაც არასდროს ყოფილა მამაკაცების დიქტატურა, როგორც ეს ზოგს შეცდომით ჰგონია.

ხოლო თუ ერთპიროვნული მმართველობების ეპოქებს გავიხსენებთ, ვერავინ იტყვის, რომ, გინდ საქართველოში და გინდ საზღვარგარეთ, ქალებმა მართვა მამაკაცებზე ცუდად მოახერხეს. პირიქით _ ქალების მმართველობის პერიოდი თითქმის ყველგან ოქროს ხანად იქცა. ჰოდა, თუ ყველგან და ყველა დროში შეძლეს ქალებმა მართვა, რაღა ამ ჩვენ პარლამენტში არ გამოუვათ?!

ჩვენ ქვეყანას განსაკუთრებით სჭირდება გადაწყვეტილებების მიღებაში ქალების მონაწილეობა ყველა დონეზე. ეს კაცების დაჩაგვრას სულაც არ ნიშნავს _ ქალს ძლიერად აქვს განვითარებული შთამომავლობის დაცვის ინსტინქტი და ხანგრძლივ სტაბილურობაზე ორიენტირებულ გადაწყვეტილებებს იღებს. ამიტომ, თანაბარი ბალანსის შემთხვევაში, ბავშვიც უფრო დაცული იქნება, კაციც, ქვეყანაც და გარემოც. ვის რა უნდა ჰქონდეს ამის საწინააღმდეგო?! 

_ ასევე, აქტიურად იწერება თქვენი და ბიძინა ივანიშვილის ურთიერთობაზე. ხშირად ამბობენ, რომ ივანიშვილი გადაწყვეტილებებს თქვენს გარეშე არ იღებს და უფრო მეტიც, მედიასთან ურთიერთობებს სწორედ თქვენ არკვევთ. რა ურთიერთობა გაქვს ბიძინა ივანიშვილთან?

_ ასეთი რამ სხვადასხვა დროს, მხოლოდ ჩემზე კი არა, ბევრ სხვაზეც დაწერილა. კარგი და თავმოსაწონი ამბავი იქნებოდა ეს ჩემთვის, მარა დაიჯერებს ამას ვინმე?! ნებისმიერი საშუალო სტატისტიკური გურული რას გეტყვით ამაზე, თუ იცით? – "ამდენი თუ იცოდა და ასეთი ჭკვიანი იყო, ივანიშვილს რეიზა ეუბნებოდა ამ რჩევებს, თავისთვის ვერ მეიხმარაო?!" ამ გურულის ნათქვამს დავამატებ, რომ "მაგრობა" ბიძინა ივანიშვილისთვის რჩევის მიცემა კი არ არის _ იგი დიდი ყურადღებით უსმენს ყველას, "მაგრობა" მისგან რჩევის მიღებაა. 

მედიასთან ურთიერთობის გარკვევას რაც შეეხება, აგერ არის მედია და ტყუილს არ მათქმევინებენ _ საერთოდ არანაირი ურთიერთობა არ მაქვს სხვა მედიასაშუალებებთან, თუ მხედველობაში არ მივიღებთ, რომ ზოგან მუშაობენ ჩემი მეგობრები და ნაცნობები, რომელთაც ძირითადად ფეისბუქში თუ ვხედავ და კიდევ ხანდახან ინტერვიუსთვის მირეკავენ ხოლმე. 

_ ჟურნალისტმა ელისო კილაძემ ინგა გრიგოლიასთან თქვა და დაწერა კიდეც ასეთი რამ: "უჩა მამაცაშვილთან ერთად "მაესტროს" წილების გაფორმების მოლაპარაკებებში ნამდვილად მონაწილეობდა "20/30"-ის ჟურნალისტი ბიძინა ივანიშვილის მხრიდან. მის ვინაობას დავასახელებ მაშინ, როცა ამას საჭიროდ ჩავთვლი." თქვენ ან სხვა ვინმე მართლაც მონაწილეობდით "მაესტროს" წილების გაფორმებაში?

_ ქალბატონ ელისოს, ალბათ, ძალიან დაწყდება გული, როდესაც შეიტყობს, რომ მისთვის, თურმე, არასწორი ინფორმაცია მიუწოდებიათ გასავრცელებლად. ასევე, ალბათ, გული დაწყდებათ იმ ჟურნალისტებსაც და ექსპერტებსაც, რომელთაც ამ მცდარი ინფორმაციის საფუძველზე, მცდარი ვარაუდები გამოთქვეს და შესაბამისი დასკვნებიც გააკეთეს, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, მაინც უნდა ვთქვა, რომ ამ ინფორმაციას სიმართლესთან არავითარი კავშირი არ აქვს. 

რას ვიზამთ, ხდება ხოლმე _ ვის არ შეშლია?! თუმცა, ეს ტრაგედია ნამდვილად არ გახლავთ _ საქართველოში ყოველდღე იმდენი დეზინფორმაცია ვრცელდება, რომ ერთი და ორი ტყუილით მეტი საერთო სურათს ძალიან ვერ დაამძიმებს.

_ საინტერესოა თქვენი აზრი იმ წინააღმდეგობების შესახებ, რაც პერიოდულად თავს იჩენს ხოლმე პრეზიდენტის ინსტიტუტსა და აღმასრულებელ ხელისუფლებას შორის...

_ პრობლემის სათავე ლოგიკურად გაუმართავ კონსტიტუციაშია, რომელიც ასეთი იმიტომაა, რომ თავის დროზე ერთმა ადამიანმა, ამჯერად სხვა ქვეყნის მოქალაქემ, საკუთარ ტანზე გადაწყვიტა ქვეყნის ძირითადი კანონის მორგება და ცუდმა მკერავმა _კონსტიტუციონალისტებმაც მის ხუშტურზე ჭრეს და კერეს. ამიტომაც დღეს ჩვენი კონსტიტუცია ისევ სერიოზულ ცვლილებებს საჭიროებს. საკონსტიტუციო კომისიაც არის შექმნილი ამ მიზნით.

ჯერ საპრეზიდენტო ქვეყანა ვიყავით, მერე გავხდით საპარლამენტო, მაგრამ შევინარჩუნეთ საპრეზიდენტო მოდელის ორნამენტები. აღმასრულებელი ხელისუფლება და რეალური ძალაუფლება პრემიერის ხელშია, რომელსაც პარლამენტი ნიშნავს, სამაგიეროდ, საყოველთაო არჩევნების გზით ვირჩევთ პრეზიდენტს, რომელიც ბევრს ვერაფერს წყვეტს. მე მგონია, რომ წინააღმდეგობები სწორედ იმიტომაც იჩენს ხოლმე თავს, რომ დღევანდელი პრეზიდენტი, ცნობიერად თუ ქვეცნობიერად, ძველი საპრეზიდენტო უფლებებისადმი მონატრებას განიცდის და ეს განუწყვეტლივ იგრძნობა მის ქცევაში, საუბარში, ცერემონიების დაგეგმვაში და, თუ გნებავთ, იმ ბედუკუღმართი სასახლისადმი დამოკიდებულებაშიც, რასაც იგი, როგორც ჩანს, ძალაუფლების სიმბოლოდ აღიქვამს.

ძალაუფლებისადმი ლტოლვა ადამიანის ინსტინქტია და ეს უნდა მივიღოთ, როგორც ბუნებრივი მოვლენა, მაგრამ კონსტიტუციის დანიშნულებაც სწორედ ის არის, რომ ეს ინსტინქტები მოთოკოს, ძალაუფლება გადაანაწილოს და მკაფიო საზღვრებში მოაქციოს ისე, რომ ერთი შტო მეორის ფუნქციებში ვერ შეიჭრას. ამ კუთხით ჩვენი კონსტიტუცია გარკვეულ კითხვის ნიშნებს აჩენს. მაგალითად _ საპარლამენტო ქვეყანაში რატომ ვირჩევთ პრემიერზე გაცილებით დაბალი უფლებების მქონე პრეზიდენტს საყოველთაო არჩევნებით?! არჩევნები პრეზიდენტს ანიჭებს მაღალ ლეგიტიმაციას, თუმცა, კონსტიტუცია უსაზღვრავს დაბალ უფლებებს, ამიტომაც პრეზიდენტი მუდმივად ცდილობს, რომ ხელისუფლების დანარჩენმა შტოებმა მისი უფლებამოსილება ცნონ არჩევნებით განპირობებული მაღალი ლეგიტიმაციის კონტექსტში, მთავრობა კი მის უფლებებს განიხილავს კონსტიტუციით განსაზღვრული უფლებების ფარგლებში. უბრალო ენით რომ ვთქვათ, პრეზიდენტი იბრძვის საკუთარი ძალაუფლებისთვის.

ამჟამად ბატონმა გიორგი მარგველაშვილმა პრეზიდენტად მუშაობის საკმაო გამოცდილება მიიღო და საინტერესო იქნებოდა მისი მოსაზრებების მოსმენა სწორედ კონსტიტუციასთან დაკავშირებით _ როგორ ხედავს იგი მისი გადმოსახედიდან პრეზიდენტის ინსტიტუტს, რა უფლებების დამატებას მიიჩნევს მიზანშეწონილად და რა უფლებების ჩამოცილებას მიაჩნევს საჭიროდ. თუ ასეთი დისკუსია დაიწყება, თვალნათელი გახდება ნამდვილი მიზეზი, თუ რატომ იძაბება პერიოდულად ურთიერთობები პრეზიდენტსა და მთავრობას შორის. პრობლემის დანახვა კი მისი მოგვარების აუცილებელი წინაპირობაა.

_ შეძლებს "ქართული ოცნება" არჩევნების მოგებას?

_ ფაქტობრივად, უკვე გიპასუხეთ ამ კითხვაზე, როდესაც გითხარით, რომ ჩემი აზრით, გიორგი კვირიკაშვილი ახლაც და არჩევნების შემდეგაც შეძლებს ისეთი მთავრობის ჩამოყალიბებას, რომელიც წარმატებით უპასუხებს ახალ გამოწვევებს,-მეთქი.

დღევანდელი გადასახედიდან ასე ჩანს, რომ ახალ პარლამენტში "ოცნების" და "ნაციონალების" გარდა, შეიძლება ვიხილოთ კიდევ ორი, ან იქნებ სამი პარტიაც კი, რომლებიც დამოუკიდებლად გადალახავენ ბარიერს. ეს არის ჩვენი პოლიტიკური რეალობა, და, სწორედ ამ პარტიებს შორის მოუწევს მოსახლეობას არჩევნის გაკეთება.

არ ჩანს, რომ ამ ეტაპზე "ქართული ოცნების" გარდა, რომელიმე სხვა პარტია მზად იყოს ხელისუფლების ასაღებად. ვგულისხმობ პარტიულ ინფრასტრუქტურას, რეგიონებში განშლადობას და მოსახლეობის განწყობას, თორემ ცალკეული პარტიების ლიდერებს შეიძლება აქვთ კიდეც ასეთი ირაციონალურ სურვილები!

თუ "ქართულ ოცნება" კარგ საპარლამენტო სიას დადებს და სწორ საარჩევნო სტრატეგიას შეიმუშავებს, რაც ძალიან რთულ ამოცანას არ წარმოადგენს, იგი მყარი უმრავლესობით იქნება წარმოდგენილი პარლამენტში.




 ახალი ამბები
  • ლარი ისევ გაუფასურდა - სებ-ის ახალი კურსიეროვნული ვალუტა დღესაც გაუფასურდა. სებ-მა ახალი ოფიციალური კურსი დაადგინა, რომლის მიხედვით, 1 აშშ დოლარი  3.2897 ლარი გახდა. კურსი კი რომელიც დღეს მოქმედებდა 3.2641 ლარი იყო რაც შეეხება ევროს, მისი კურსი 3.8292 ლარია. მაშინ, როცა დღეს მოქმედი კურსი 3.8226 ლარი იყო დღევანდელი ვაჭრობის შედეგად მიღებული კურსები ძალაში ხვალ ... ...
  • აფხაზეთში დაღუპულ მეომართა ხსოვნის ტურნირი''აფხაზეთის თასი 2020'' (R)მიმდინარე წლის 24 სექტემბერს, ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურისა და საქართველოს ამპუტანტთა ფეხბურთის ასოციაციის ორგანიზებით, საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის, თავდაცვის სამინისტროსა და აფხაზეთის ა/რ მთავრობის მხარდაჭერით, თბილისში, სპორტულ-გამაჯანსაღებელ პარკ'' მზიურის''საფეხბურთო სტადიონ ''მასტერ კლას-არენაზე'' დაიწყო საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის, აფხაზეთში დაღუპულ მეომართა ხსოვნისადმი მიძღვნილი ტურნირი ამპუტანტ ფეხბურთელთა შორის. აღნიშნულ ტურნირში მონაწილეობას საქართველოს ამპუტანტ ფეხბურთელთა 5 გუნდი მონაწილეობს: თბილისის ''თბილისი'', ზესტაფონის ''მარგვეთი'', ზუგდიდის ''ოდიში'', ბათუმის ''აჭარა'' და გორის ''დილა''. გუნდების შემადგენლობაში, ძირითადად, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის ბრძოლებსა და საერთაშორისო- სამშვიდობო მისიებში დაჭრილ-დასახიჩრებული ვეტერანები არიან. ტურნირის პირველი შეხვედრა გაიმართა თბილისის''თბილისსა'' და ზესტაფონის ''მარგვეთს'' შორის და იგი მასპინძელთა გამარჯვებით, 7:4 დასრულდა. ტურნირის ფინალური შეხვედრა გაიმართება 26 სექტემბერს, 12:00 საათზე. გამარჯვებულ გუნდს ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურის მიერ დაწესებული გარდამავალი თასი გადაეცემა. აფხაზეთში დაღუპულ მეომართა ხსოვნისადმი მიღვნილი ტურნირი 2016 წელს დაარსდა და ყოველწლიურად ტარდება.    ... ...
  • "მეხანძრე მაშველს 10 სექტემბერს შეუსრულდა 55 წელი და 11 სექტემბერს უკვე უმუშევარი იყო" _ ჭიჭინაძე“პოლიციის ზემდეგ, ზაურ გოგიაშვილს 10 სექტემბერს შეუსრულდა 55 წელი  და 11 სექტემბერს უკვე უმუშევარი იყო. მიზეზი: როგორც მეხანძრე- მაშველი, ასაკის გამო ვეღარ აკმაყოფილებს პროფესიის მოთხოვნებს. ეს გასაგებია, მაგრამ ამ ადამიანებს, ვისაც  23-25 წელი აქვთ ნამსახურები მეხანძრე- მაშველად და პენსიამდე კიდევ 10 წელი რჩებათ, დღეს, ახალი სამსახურის დაწყების პერსპექტივის,  ელემენტალური საარსებო მინუმუმის გარეშე და  ბანკების ვალებით  აბსოლუტურად ბედის ანაბარა აღმოჩნდნენ დატოვებული. საქმე კი იმაშია, რომ 2008-2019 წლებში  სამაშველო და სახანძრო სამსახურები გადაცემული იყო ადგილობრივი თვითმმართველობს ორგანოების  დაქვემდებარებაში. 2019 წელს ისევ დაუბრუნდნენ შსს სტრუქტურა, რის გამოც 55 წლის ასაკის ადამიანებს პენსიაში უშვებენ, მაგრამ ძალოვნებისთვის კუთვნილი პენსიის გარეშე!  ანუ,  გამოდის, რომ სახელმწიფო მათ უბრალოდ პარავს საკუთარი ნამოღვაწარის  11 წელს, რადგან ამ ადამიანებს  ეს პერიოდი არ ეთვლებათ,  როგორც გასამხედროებული სამსახური  20 წლის სტაჟის პირობებში. ამ ყველაფერს კი, შესაბამის სტრუქტურებში უბრალოდ არ იმჩნევენ, ან შეგნებულად ხუჭავენ თვალს.“ - აცხადებს პოლიტიკური მოძრაობა „ტრიბუნას“ ლიდერი, დავით ჭიჭინაძე. თავად ზაურ გოგიაშვილის განცხადებით კი,  მის უკან ათეულობით ადამიანი დგას, რომელთაგან ზოგი ხმას ვერ იღებს, რადგან ეშინიათ, ზოგის ოჯახის წევრები კი, სხვადასხვა სახელმწიფო სამსახურებში მუშაობენ და მათაც ასევე ეშინიათ, რომ ისინიც უმუშევრები არ დარჩნენ. ამას გარდა, ზაურ გოგიაშვილის განცხადებით, სახანძრო მანქანების დიდი ნაწილი ტექნიკურად გაუმართავია და ხშირად უწევთ შეკეთება, სპეციალური ტანისამოსი ორ წელზე მეტია არ გამოუცვლიათ, საკვებად კი ყოვლედღიურ რაციონში შედის ორი კონსერვი, ჩაი და შაქარი და ეს ყველაფერი პურის გარეშე. ... ...
  • საქართველოს ბანკი ადგილობრივი წარმოების მხარდაჭერას განაგრძობსსაქართველოს ბანკი კვლავ განაგრძობს ადგილობრივი წარმოების მხარდაჭერას. ბანკის ფინანსური ჩართულობით ხის ნაკეთობების ბრენდი „თილისმა“ წარმოებას აფართოვებს. კომპანიამ საქმიანობა 2018 წელს დაიწყო და დღეს ბრენდის ნაკეთობების რეალიზაცია უკვე www.amazon.com-ზე ხორციელდება. წარმოებული პროდუქტის გამრავალფეროვნების მიზნით განხორციელებულმა ინვესტიციამ 58,000 დოლარი შეადგინა. წარმოების პროცესში 13 ადამიანია ჩართული. ბრენდი 5 სხვადასხვა სახეობის პროდუქციას აწარმოებს. ესაა ხელნაკეთი წიგნის დამჭერები. „თილისმა“ ამაზონის გარდა პროდუქციის ადგილობრივ ბაზარზე რეალიზაციასაც გეგმავს. „საქართველოს ბანკი ბიზნესების მხარდაჭერას განაგრძობს. მოხარული ვართ, რომ ჩვენი ჩართულობით ხის ნაკეთობების ბრენდ „თილისმა“ -ს მიეცა შესაძლებლობა, კიდევ უფრო გააფართოვოს წარმოება სხვადასხვა სახეობის ხის ნაკეთობების რეალიზაციით. საქართველოს ბანკი აქტიურად აგრძელებს ბიზნესების წახალისებას, რათა კიდევ უფრო განვითარდნენ ისინი და შეიტანონ საკუთარი წვლილი ქვეყნის ეკონომიკურ გაძლიერებაში.“ - განაცხადა მერაბ ახვლედიანმა, საქართველოს ბანკის საცალო ბიზნესის საბანკო მომსახურების დეპარტამენტის დირექტორმა. ... ...
  • ჭრილობასთან უსათუთესი, თოფთან_ მეომარი _ საქართველოში პირველი ბაზიერი ქალბატონი იუბილარიაოზურგეთელი   ქალბატონი, კლარა  თავართქილაძე სულ მალე 80 წლის ხდება, 57 წელი კი მარტო სამედიცინო სფეროში მუშაობის სტაჟი აქვს. ოზურგეთის  სამედიცინო სასწავლებლის  დამთავრების  შემდეგ, გასული საუკუნის 50-იან წლებში, მუშაობა ოზურგეთის (მაშინდელი მახარაძის) რაიცენტრალურ საავადმყოფოში დაიწყო, ქირურგიულ განყოფილებაში,   შემდეგ  კი ბავშვთა ქირურგიული საავადმყოფოს საოპერაციო ბლოკში გადაინაცვლა და ასე გალია ,თითქმის , 60 წელი მედდად მუშაობაში. როგორც გვიამბობს, მუშაობდა რესპუბლიკაში ცნობილი  ექიმების გვერდით და არცერთი სიკვდილის ფაქტი    საოპერაციო მაგიდაზე  არ მომხდარა. _ ექვსი და-ძმა ვიყავით. მამა ომში დაიღუპა. ერთმანეთი გაზარდეს ჩემმა და-ძმებმა. მე , როგორც ნაბოლარას, დედაც და და-ძმებიც მანებივრებდნენ. ყველაზე დიდი  გატაცება  ჩემი ბაზიერობა იყო, რასაც  13 წლის ასაკიდან ისეთი ლტოლვით ავეკიდე, რომ დღესაც ჟრუანტელი მივლის. დამჭერ მტაცებელ ფრინველზე ნადირობა, გურიაში,  ნებისმიერ   პოპულარულ სპორტზე მეტი ჟინით გამოირჩეობდა.   ჩვენ უამრავი ახალგაზრდა დავიხსენით   ხეტიალისგან თუ ნარკოტიკისგან,  ბაზიერობის დაინტერესებით, _ გვიამბობს ქალბატონი და პირველ ნაბიჯებს იხსენებს, როგორ გაჰყვა 13 წლის ასაკში ძმებს დამჭერ მტაცებელი ფრინველზე სანადიროდ. .. შემდეგ გახდა მაშინდელი მახარაძის მონადირეთა საზოგადოების სექციის წევრი და როგორც ქალი ბაზიერი,   მთელი რესპუბლიკის მასშტაბით, ყურადღების ცენტრში მოექცა. _მე მედდად ვმუშაობდი,   თან ამ უდიდესი საქმის, ბაზიერობის ტრფიალი ვიყავი. როგორც ცნობილია,   ჩვენს ქვეყანაში ცხოვრების   ადათ-წესებთან შესისხლხორცებული იყო ბაზით ნადირობა. თუმცა ქალ ბაზიერს ნაკლებად ნახავდით, _ გვიამბობს კლარა თავართქილაძე და იხსენებს მაკვანეთის ტერიტორიაზე გორმაღალას ფერდობს, სადაც უმეტესად   ხდებოდა მიმინოს  დაჭერა. _ ეეე,  „ნაპერტყულებს“ ვიჭერდით  ჩვენ, ჩოხატაურელებს  და ლანჩხუთელებს რომ გამოექცეოდათ. ისინი აქეთ ნაკლებად გამოუშვებდნენ კარგ მიმინოს და  თუ გამოექცეოდათ, ჩვენც მუდამ იმის ცდაში ვიყავით, როგორმე საუკეთესო მიმინოს დაჭერა მოგვეხერხებინა. მაინც მოხდა ისე, რომ მე მყავდა თეთრზე თეთრი, დედოფალი მიმინო, რითაც 1972 წელს გავხდი საქართველოს ჩემპიონი, 100 ქულა მისცეს მსაჯებმა. მიმინოს   დასაჭერად   ძირითადად  ღაჟოს ვიყენებდით. მას ჯერ გალიაში ვათავსებდით,    თვალებზე ტყავს ვაწებებდით, რომ ცაში გაშვების დროს,   მიმინო ვერ დაენახა.  როცა  გორმაღალას სეზონს ვიწყებდით, აგვისტოს ბოლოს, აი, მაშინ, როცა გადაფრენისთვის ემზადებიან    ფრინველები, მონადირეები და მათთან ერთად  მეც ,  დილაადრიან მივდიოდით.   ვამაგრებდით მუქი ფერის ძაფისგან მოქსოვილ ბადეს, რომლის შუაგულში ღაჟოს   ვათავსებდით.  აი, როცა მიმინო გამოჩნდებოდა და შურდულივით   დაეშვებოდა ღაჟოს მიმართულებით, მონადირის მარიფათზე  და სისწრაფეზე  იყო დამოკიდებული, რა სწრაფად  დაიჭერდა ღაჟოზე დამცხრალ მიმინოს. შემდეგ , სახლში   წამოყვანილი მიმინოს  მოთვინიერების უმთავრესი პროცედურა  იწყებოდა თვალების ამოკემსვით, _ ამბის  თხრობას ისე განაგრძობს ქალბატონი კლარა, კარგ ორატორს შეშურდება.    ალბათ, ბაზიერთა სკოლა რომ არსებობდეს, უკეთეს ლექტორს  ვერც ინატრებდა კაცი. იხსენებს, რომ პირველივე შემთხვევაზე  დაჭერილი მწყრის ტვინს აჭმევდნენ მიმინოს, რომელიც მას ყველაზე  ძალიან მოსწონს.  ისე კი წელიწადში, რვათვიან მიმინოს 17 კილოგრამი ხორცი სჭირდებოდა. _ ქალი ბაზიერი, რაც მე ეს საქმე დავიწყე,  სამი წლის შემდეგ  გამოჩნდა ჩოხატაურიდან,   გიული ბერძენიშვილი.      მასთან ერთად,  1970 წელს თბილისში,   „ლოკომიტივის“ სტადიონზე, დამჭერ ფრინველთა  მეორე რესპუბლიკურ გამოფენა-შეჯიბრში მიიღეს მონაწილეობა.   აქ   გუნდური შეჯიბრი   იყო. 1971  წელს კი ჩოხატაურში გამართულ  დამჭერ ფრინველთა მესამე რესპუბლიკურ გამოფენაზე პირველი ადგილი მოვიპოვე. გუნდურში კი ჩოხატაურელებმა იმარჯვეს. მათ ბადალი ნაკლებად ჰყავთ ამ საქმეში. ძნელია,   გავიხსენო, ყველა გამოფენა თუ შეჯიბრი, რომელშიც ცხოვრების მანძილზე მივიღე  მონაწილეობა და მუდამ მაღალი  შედეგები მქონდა. გორმაღალაზე სიარულს ბოლო ათი წელია, თავი დავანებე, რადგან გულის ოპერაცია გავიკეთე და ახლა უფრო შორიდან ვადევნებ   თვალს ბაზიერთა  საქმიანობას, -სინანულით ამბობს ქალბატონი კლარა და ვერ იხსენებს სიგელების და მედლების რაოდენობას,   რითაც  საუკეთესო ბაზიერობისთვის დააჯილდოეს. თუმცა ის კარგად ახსოვს, რომ ხუთჯერ იყო საქართველოს  დამჭერ   ფრინველთა გამოფენა-შეჯიბრის   ჩემპიონი. კლარა თავართქილაძეს ოჯახი არ შეუქმნია. არც კითხვას გაურბის, თუ რატომ მოხდა ისე, რომ უმშვენიერესი გარეგნობის, განათლებული, სპორტსმენი  ქალბატონი  არ დაოჯახდა. _ ბედის საკითხიაო, რომ იტყვიან, არც მთლად მასეა. რატომღაც, იმდენად ბუნების შვილი ვიყავი, იმდენად კაცურ საქმეში გადართული, განსაკუთრებით ბაზიერობის მხრივ, ადვილად ვერც მელაპარაკებოდნენ ამ საკითხზე. არ ვიცი, რატომ ხდებოდა ასე... თოფს ისე ვისროდი, როგორც კაცი, იარაღთან მეომარი ვიყავი,  თუმცა მგრძნობიარე და  უსათუთესი ჭრილობასთან, არ აქვს მნიშვნელობა, ფრინველი იქნებოდა ეს თუ ადამიანი. აკი, გითხარით, ნახევარ საუკუნეზე მეტი,  ქირურგიულ განყოფილებაში ვიმუშავეთ და ადამიანის, ბავშვის სიკვდილის შემთხვევა არ გვქონია.  ან ის როგორ შეიძლებოდა, ჭრილობა დაჩირქებოდა ვინმეს? ყველაზე მწარედ და გაუნელებელი   ტკივილით  მახსოვს, გასული საუკუნის 80-იან წლებში იყო, თუ არ ვცდები, წვერმაღალასთან   მატარებლები შეეჯახნენ ერთმანეთს. სამგზავრო და  საწვავის  გადამზიდი. აი, მაშინ ვნახე საშინელება, ბევრი გარდაცვლილი, დამწვარი, რომლებსაც ვერ ვუშველეთ. დღესაც მტკივა, მიძნელდება იმ საშინელი სურათის გახსენება, _ ტირილს ვერ იკავებს ქალბატონი. კლარა თავართქილაძე მიიჩნევს, რომ უდიდესი იყო საქმე, რომელსაც საავადმყოფოში ემსახურებოდა -  ავადმყოფობას და სიკვდილს იმდენი ადამიანი გადაარჩინეს მან და მისმა კოლეგებმა, მისივე თქმით, სათვალავი არ აქვს.  ხოლო ბაზიერთა გუნდში ყოფნისას, უფრო მეტი ახალგაზრდა დაიხსნეს უსაქმურად ხეტიალისგან, რასაც, საბოლოოდ, ისინი ციხის კარებთან მიჰყავდა. ქალი მედიკოსი და ქალი ბაზიერი, რომელიც მალე 80 წლის გახდება, სამეზობლოში ახლაც ისე მზადაა  სხვადასხვა მედიკამენტებით სავსე,  საოჯახო თუ საველე აფთიაქით, როგორც ათეული წლების წინ იყო. _ ეს რომ არ გვყავდეს, რა ეშველება ფარნავაზ მეფის ქუჩის სამეზობლოს? ძველებურად მხნე, დაუზარელი,  ენით მოგარჩენს, სხვა რომ არაფერი. შეკრება-საღამოები ხომ მისი მოგონილია. აინტერესებს, რომელ ოჯახში რა უჭირთ, ვინმე ავად ხომ არ არის. 80 წლის ქალბატონს თანაკლასელები, რომლებიც  ცოცხლები არიან,  „სმენაზე ყავს დაყენებული“.   თვე არ გავა, რომ არ შეიკრიბონ ან ერთმანეთს არ შეეხმიანონ. მაგის იმედი ნუ მოგვიშალოს ღმერთმა. 25 წლის ახალგაზრდას გააკვირვებს თავისი ენერგიულობით და შემართებით.  რაღაც მიზიდულობა აქვს. სულ მასთან  მივდივართ.  რომ ვერ ვნახავთ, რაღაც გვაკლია იმ დღეს, - სამეზობლოს სახელით გვესაუბრება პედაგოგი, ნატო ნიკოლაიშვილი. ქალბატონი კლარა კი შენიშვნას აძლევს, რა ამბავია ამდენი ქება, ადამიანი იმიტომ მოდიხარ ქვეყნად, ადამიანი და საქმე გიყვარდეს, საქმეში  კი გული ჩადო და თუ ასე იზამ, სიცოცხლეს და კეთილ საქმეს დასასრული არ  ექნებაო. „გურია ნიუსი“ 80 წლის იუბილეს ულოცავს  კლარა თავართქილაძეს _ მედიკოსს, პირველ ბაზიერ  ქალბატონს და ქვეყნის  ხუთგზის ჩემპიონს ამ საქმეში.  ქალბატონს,  რომელმაც თავისი პროფესიებით,  შეუფასებელი ამაგი  დასდო ადამიანის  განკურნების  და  ახალგაზრდა თაობების  ქუჩის გავლენისგან და დანაშაულში ჩათრევისგან  დახსნის  ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ რამდენად ფართოა შენი ცოდნის არეალი

მე-20 საუკუნის რომელი პოლიტიკური მოღვაწე...

ტესტი _ რა არის გამოსახული ამ ისტორიულ ფოტოზე?

ისრაელის მიერ პალესტინის დაბომბვა თუ...

ტესტი _ გაქვს თუ არა კარგი ზოგადი განათლება?

რომელ ცნობილ მეცნიერს მიენიჭა 1921...

ტესტი _ როგორ იცნობ გარე სამყაროს?

რომელ ცხოველს შეუძლია უწყლოდ გაძლება...

ტესტი _ როგორ იცნობ საქართველოს ისტორიას

სად დაამარცხა თამარ მეფემ რუმის...

ტესტი _ რა იცი ჰოლივუდის ვარსკვლავების შესახებ

ლეონარდოს დი კაპრიოს სახელი ლეონარდო...

ტესტი _ იცი თუ არა ფეხბურთის ისტორია

ვის გაუტანა 1986 წელს მარადონამ...

კარმიდამო ჩემი

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...

სოკოს სალათი შებოლილი ქათმის ხორცით

ეს უგემრიელესი სალათი უნდა მოვამზადოთ...