ესტონეთის კიბერუსაფრთხოების ექსპერტის ექსკლუზიური რჩევები _ როგორ დავიცვათ თავი ჰაკერებისგან

მთავარი თემა

ესტონეთის კიბერუსაფრთხოების ექსპერტის ექსკლუზიური რჩევები _ როგორ დავიცვათ თავი ჰაკერებისგან

2017 მარ 20 15:38:13

 კიბერ ომი 21-ე საუკუნეში ტექნოლოგიურ წინსვლასთან ერთად სამყაროსთვის  აქტუალური პრობლემა გახდა.

ჰაკერული თავდასხმის მსხვერპლი ონლაინ სივრცის ჩვეულებრივი მომხმარებლები, სხვადასხვა ორგანიზაციები თუ პოლიტიკური ფიგურები ხშირად ხდებიან.

საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სსიპ „მონაცემთა გაცვლის სააგენტოსა“ და ევროკავშირის პროექტ Twinning-ის  ფარგლებში კიბერ და საინფორმაციო უსაფრთხოების გაშუქების საკითხებზე ჟურნალისტებისთვის სემინარი გაიმართა, რომლის ჩასატარებლადაც, ესტონეთის კიბერუსაფრთხოების ექსპერტი, ანტო ველდრე საქართველოში სპეციალურად ჩამოვიდა.

რას უკავშირდება მედიაზე განხორციელებული ჰაკერული თავდასხმები, რა მიზანი შეიძლება ამოძრავებდეს თავდამსხმელს, რა გზით არის შესაძლებელი კიბერთავდასხმისგან თავდაცვა და როგორ აფასებს ესტონეთის კიბერუსაფრთხოების ექსპერტი საქართველოში ამ მხრივ არსებულ ვითარებას_ ეს ის საკითხებია, რაზეც კიბერუსაფრთხოების ექსპერტი ანტო ველდრე "გურია ნიუსს" ექსკლუზიურად ესაუბრა.

_ თქვენი აზრით, რას უკავშირდება საინფორმაციო სააგენტოებზე კიბერ თავდასხმა და რა შეიძლება იყოს თავდამსხმელის მიზანი?

_კიბერთავდასხმის ორი შესაძლებლობა არსებობს. პირველ შემთხვევაში, თავდასხმა არ არის მიზანმიმართული, რაც ნიშნავს, რომ კიბერკრიმინალი სამიზნეს შემთხვევით არჩევს. ხშირად ადამიანები ფიქრობენ, რატომ დამესხნენ თავს მე მაგრამ კიბერკრიმინალებს არ აქვთ პირადი მოტივები ან არჩევანი, გარკვეულ შემთხვევებში, ისინი მოქმედებენ სიების მიხედვით, რომლებიც ინტერნეტში აქვთ მოპოვებული და ამ შემთხვევაში, არ აინტერესებთ ვირუსით ვინ დაინფიცირდება.

კიბერ თავდასხმის მეორე შესაძლებლობა კი, განსაკუთრებით ჟურნალისტების შემთხვევაში, არის ის, რომ შესაძლოა, თქვენ გამოაქვეყნეთ სტატია, რაც გარკვეულ ადამიანებს არ მოეწონათ, ეს შეიძლება იყოს, როგორც პირადი ინტერესიდან, ასევე, პოლიტიკური კუთხით განხორციელებული თავდასხმა.

 ეს შეიძლება იყოს საშიში, მაგრამ ჟურნალისტები საფრთხის ქვეშ ბევრ ქვეყანაში არიან, როგორც დაზვერვის მიერ მოპოვებული მასალების, ასევე კიბერუსაფრთხოების თვალსაზრისით, რისგან, გამოსავალიც იმაში მდგომარეობს, რომ ჟურნალისტები ორგანიზებულები უნდა იყვნენ უფრო უსაფრთხო გზით იმუშაონ. კომპიუტერში ჩაწერონ ისეთი პროგრამები, რაც პრაქტიკის მიხედვით საუკეთესო დაცვაა_ანტივირუსი, firewalls და დააყენონ პაროლები.

_რა ვითარებაა ამ მხრივ ესტონეთში? ხდება თუ არა მსგავსი რამ და თუ ხდება რა დრო სჭირდება საქმის გამოძიებას?

 _ რა თქმა უნდა, მსგავსი შემთხვევები ესტონეთშიც ხდება. მათ შორის ჩვეულებრივ მომხმარებლებზეც ძალიან ხშირია CryptoLocker-ის ტიპის ვირუსებით თავდასხმა. CryptoLocker ეს არის ვირუსი, რომელიც თქვენს მონაცემებს შიფრავს და მათ აღსადგენად თანხის გადარიცხვას ითხოვს. მსგავსი რამ რამდენიმე წლის წინ ტალინის პორტში მოხდა, როდესაც CryptoLocker-ის გამო პორტმა მისი მონაცემების დიდი ნაწილი დაკარგა.

ხშირია, ასევე, ყალბი ელექტრონულ ფოსტის მეშვეობით თავდასხმა. ამ შემთხვევაში მაგალითად,  რომელიმე დიდი კომპანიის ბუღალტერი მეილზე იღებს შეტყობინებას, რომლის თაღლითი ავტორიც მას გაყალბებულ საბანკო რეკვიზიტებზე სთხოვს თანხის გადარიცხვას. ამიტომაც, ყოველთვის შეხედეთ ელ-ფოსტას დაკვირვებით და არა მხოლოდ სახელით.

რა თქმა უნდა, სხვა ტიპის თავდასხმებიც ხდება. APT28 _რუსული წარმოების დაზვერვის ინსტრუმენტი იპოვნეს ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ქარხანაში. მთავრობის ინსტიტუტებში მომუშავე პირები საკმაოდ ხშირად იღებენ ელექტრონულ შეტყობინებებს, რომლებიც საზიანო პროგრამულ დანართებს შეიცავს.

 ესტონეთში, საგანგებო სიტუაციების კანონი განსაზღვრავს ე.წ. სასიცოცხლო მომსახურებას. ეს  მომსახურება გრძელდება ნებისმიერ სიტუაციაში, სხვა შემთხვევაში, სახელმწიფოს ფუნქციონირებას შეიძლება საფრთხე დაემუქროს. მაგალითად, ეროვნული მაუწყებელი ითვლება სასიცოცხლო მნიშვნელობის წყაროდ, მაგრამ, რომელიმე პატარა ქალაქის გაზეთს მსგავსი მნიშვნელობა არ აქვს. ამიტომ როდესაც ეროვნული მაუწყებელი გარკვეული კიბერთავდასმხის მსხვერპლი ხდება, რასაც საინფორმაციო სისტემის ორგანოს კომპიუტერული საგანგებო სიტუაციებზე რეაგირების ჯგუფი, რისი მსგავსიც საქართველოში არის DEA, ხელს უშლის და ადგილზე გზავნის საუკეთესო სპეციალისტებს. იმ შემთხვევაში კი თუ ნაკლებად მნიშვნელოვანი შემთხვევაა, მაგალითად, რომელიმე ადგილობრივი გაზეთი გატეხეს, საინფორმაციო სისტემის ორგანოს სპეციალისტები მიდიან ადგილზე და ექსპერტიზის ჩატარებაში მონაწილეობას იღებენ.

უნდა აღინიშნოს, რომ კომპიუტერული საგანგებო სიტუაციებზე რეაგირების ჯგუფი პოლიციას არ ცვლის. ესტონეთში, ჩვენ ვურჩევთ, რომ მონაცემების მოპარვის, განადგურების ან სხვა კიბერ ინციდენტის შემთხვევაში პოლიციას მიმართონ და განცხადება დაწერონ.

მომსახურების აღდგენა ძალიან სწრაფად, რამდენიმე საათში ან დღეში ხდება. მაგრამ ეს უნდა გაკეთდეს ძალიან ფრთხილად, რომ ინციდენტი თავისით არ განმეორდეს და პოლიციისთვის საქმის გამოსაძიებლად მტკიცებულებები იქნეს შენარჩუნებული. ზოგჯერ პოლიციას უმართლებს და დამნაშავეებს იჭერს, თუმცა გამოძიება დიდ ხანს გრძელდება. ესტონეთის პოლიციას აქვს ძალიან უნარიანი კიბერ პოლიციის დანაყოფი, რომელიც უკვე 15 წელია არსებობს.

_იცნობთ თუ არა, ამ მხრივ, საქართველოში არსებულ მდგომარეობას და როგორ შეაფასებთ მას? რამდენად დაცულია ქართული ინტერნეტსივრცე?

_ დავესწარი რამდენიმე კონფერენციას, სადაც საქართველოდანაც რამდენიმე ინფორმაციების დამცველი პიროვნება იმყოფებოდა და გავისაუბრეთ, რადგან ინფორმაციის გაცვლა საფრთხეების შესახებ და მათი გადაჭრის მეთოდები ძალიან მნიშვნელოვანია. რამდენიმე წლის წინ ქართველები ეწვივნენ ესტონეთის ინფორმაციული უსაფრთხოების კონფერენციას და განიხილეს თუ როგორ შეძლეს ეპოვნათ რუსი ჰაკერის კვალი, სახის მეშვეობით, რომელიც კამერიდან უჩანდა,

საქართველოს კიბერდამცველები არიან საერთაშორისო თანამეგობრობისთვის  თანაბარი პარტნიორები, მათ შორის, ესტონეთის კომპიუტერული საგანგებო სიტუაციებზე რეაგირების ჯგუფმა ქართული მხრიდან დახმარება არა ერთხელ მიიღო. უნარები, რასაც ჩვენი ქართველი მეგობრები იყენებენ თავიანთი დაცვის სისტემისთვის (სენსორები, ვირუსის ანალიზის სისტემები, ტრეინიგები ცნობიერების ასამაღლებლად) იგივეა, რასაც მთელი მსოფლიო იყენებს.

 ქვეყნისთვის კიბერთავდაცვას შეუფასებელი მნიშვნელობა აქვს. დიდი იმედი მაქვს, რომ მომავალში კიბერთავდაცვაში შემდგომი განათლების მისაღებად, მსოფლიო დონის კონფერენციებზე გასამგზავრებლად და პროგრამული უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფი აპარატურის შესაძენად, რაც კიბერსივცრის დასაცავად მნიშვნელოვანია, ქვეყანაში თანხები იქნება. ეს არის აუცილებელი, რომ კიბერსივრცე იყოს უსაფრთხო, განსაკუთრებით, ბავშვებისთვის. კიბერსივრცის სუფთად შენახვას კი მუდმივი შრომა სჭირდება.

_თქვენი სპეციალობიდან გამომდინარე, რას ურჩევთ საინფორმაციო სააგენტოებს და არა მარტო მათ, როგორ უნდა დაიცვან თავი რომ არ გახდნენ კიბერთავდასხმის მსხვერპლები და თუ მაინც გახდებიან არის თუ არა შესაძლებელი რაიმე გზით არქივში გამოქვეყნებული მასალების წაშლისგან დაზღვევა?

 _იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა დაიცვათ თავი კიბერუსაფრთხოების მიზნით, ნაწილობრივ უკვე ვისაუბრე. მაგრამ კიდევ რამდენიმე მეთოდს დავამატებ.

შექმენით თქვენი შიდა ქსელი, ისე რომ შიდა რესურსების პაროლის გამოყენება (დისკები, ელ-ფოსტა, ვებგვერდები) იყოს შეზღუდული. ამისთვის გამოიყენეთ ზოგიერთი დამატებითი მოწყობილობა, მაგალითად, ID ბარათი, რადგან პირადი სერტიფიკატები გააჩნია. რაც ნიშნავს, რომ შიდა სისტემაში შემოსაღწევად ჰაკერს მხოლოდ პაროლი არ ეყოფა, რადგან ის დისტანციურად მუშაობს.

საკუთარი ელექტრონული ფოსტის სერვერის სათანადოდ უზრუნველყოფაც არ არის ადვილი, მაგრამ უნდა ეცადოთ, რომ ის არ იყოს საჯარო. რადგან პოპულარული გზა ჰაკერებისთვის ან დაზვერვის სამსახურისთვის ინფორმაციის ადვილად მისაღებად ფოსტის სერვერია.

ლეპტოპებს დისკებისა და მობილურ ტელეფონების დასაცავად  გამოიყენეთ პაროლები, რადგან იმ შემთხვევაში თუ მოწყობილობას დაკარგავთ ინფორმაციას ვერ წაიკითხავენ. უკიდურეს შემთხვევაში იგივე გააკეთეთ კომპიუტერების ეკრანებზეც.

გამოიყენეთ VPN იმ თანამშრომლებთან ურთიერთობისთვის, რომლებიც ოფისის გარეთ მუშაობენ.  ეს არის გზა, რომ ვერავინ მოუსმინოს თქვენს კომუნიკაციას.

უსაფრთხოებისთვის, ხშირად შეამოწმეთ ოფისში თქვენი FIREWALL და როუტერის მოწყობილობები. ამას შეღწევადობის ტესტირებას უწოდებენ. დააყენეთ პროგრამული უზრუნველყოფის მონიტორინგის სისტემა, რომ შეამჩნიოთ ოფისის ქსელში ანომალიები.

გქონდეთ ყველა მნიშვნელოვანი მონაცემის რეზერვი. მყარი დისკები დღეს საკმაოდ იაფია იმისთვის, რომ ასლები რეგულარულად ჩაწეროთ ზედ და ასე დაიცვათ ისინი ჰაკერებისგან, კიდევ უფრო უკეთესია, თუ შეძლებთ მათ დაშიფვრას გრძელი პაროლებით, რისი ცოდნაც სხვისთვის არ არის აუცილებელი და სასარგებლო.

და რა თქმა უნდა ყველაზე მნიშვნელოვანია, თქვენი როგორც ადამიანის განათლება. რაც გულისხმობს, რომ არ გახსნათ ნებისმიერი ვიდეო რგოლი და დანართები, რაც მას მოჰყვება. დღეს ყველაზე საშიში დაინფიცირების ვექტორია. შეამოწმე დანართი გახსნამდე. ამისთვის არსებობს უფასო მომსახურება, როგორიცაა www.virustotal.ee .

იმ შემთხვევაში კი თუ ფიქრობთ, რომ დანართი შეიძლება შეიცავდეს თქვენს ან ვინმეს საიდუმლოებას ვირუსის საჯარო გამშვების მომსახურება არ არის შესაფერისი და შეგიძლიათ გამოიყენოთ ასევე უფასო  ლუქსემბურგის "virus washing machine" პროგრამა.

ასევე მნიშვნელოვანია ადამიანებმა ისწავლონ, რომ ერთი და იგივე პაროლი ყველა მომსახურების მისაღებად არ უნდა გამოიყენონ.




 ახალი ამბები
  • "ვიმედოვნებ, რომ თქვენი მთავრობა იპოვნის გზებს"- კიდევ ერთი წერილი გახარიასსაქართველოს პრემიერ-მინისტრმა გიორგი გახარიამ ამჯერად წერილი კონგრესმენ ბრაიან ბაბინისგან მიიღო. წერილი ბაბინმა სოციალურ ქსელ თვითერში გაასაჯაროვა. კონგრესმენი სოციალურ ქსელში აღნიშნავს,რომ წერილი საქართველოს პრემიერ მინისტრს შეფერხებული რეფორმების და ამერიკის ინვესტიციების შემცირების გამო გამოუგზავნა. კონგრესმენი წერილის ბოლოს იმედს გამოთქვამს,რომ საქართველოს მთავრობა შეძლებს იპოვოს გზა აშშ-ს კომპანიების მიმართ აგრესიული ქმედებების შესაჩერებლად და ასევე აღმოფხვრის ნიშნებს, რომელიც დემოკრატას ქვეყანაში საფრთხეს უქმნის. „გწერთ, რომ მივუმატო ჩემი ხმა მზარდ შეშფოთებას საქართველოს განგრძობად უკუსვლაზე დემოკრატიული ღირებულებების მიმართულებით და ამასთან დაკავშირებული ეკონომიკური კეთილდღეობის გაუარესებაზე. ვუერთდები ჩემს კოლეგებს, რომლებიც კონგრესში საქართველოს, კავკასიის ჯგუფს წარმოადგენენ, თავმჯდომარე ადამ კინზინგერსა და თავმდჯომარე გერი კონოლის, თავიანთ ბოლოდროინდელ, 2019 წლის 13 დეკემბრის წერილში თქვენ მიმართ, რომელიც წინ წამოწევდა შეშფოთებას შეპირებული დემოკრატიული რეფორმებზე უარის თქმის გადაწყვეტილების გამო, ისევე, როგორც ამასთან დაკავშირებულ მშვიდობიან საპროტესტო აქციებზე ძალადობის ცნობების გამო. ამას გარდა, ასევე მაქვს სურვილი, შევუერთდე ჩემს კოლეგას, კონგრესმენ მაკუაინ მალინს და იმ შეტყობინებას, რომელიც მან გადმოგცათ თავის 2020 წლის 13 იანვრის წერილში. როგორც იცით, 1991 წლიდან, მას შემდეგ რაც საქართველომ დამოუკიდებლობა მოიპოვა, ქვეყანას მტკიცედ უჭერდა მხარს ამერიკის შეერთებული შტატები, ბევრი წლის განმავლობაში. გასულ წელს ამერიკის შეერთებული შტატების წარმომადგენელთა პალატამ მიიღო „საქართველოს მხარდამჭერის აქტი“, რომელიც ამჟამად აშშ-ს სენატში იმყოფება განსახილველად. ღირს იმის აღნიშვნა, რომ ყველაზე მნიშვნელოვანი პრინციპი, რომელიც პირველ რიგში იყო წინ წამოწეული ამ აქტის ტექსტში, შემდეგია: აშშ-ს პოლიტიკაა, რომ დაუჭიროს მხარი საქართველოში დემოკრატიული ღირებულებების უწყვეტ განვითარებას, მათ შორის, თავისუფალ და სამართლიან არჩევნებს, საჯარო სექტორის გამჭვირვალობას და ანგარიშვალებულებას, კანონის უზენაეობას და ანტიკორუფციულ ძალისხმევებს, ამ პოლიტიკის სულისკვეთებიდან გამომდინარე,  გწერთ, საქართველოში დემოკრატიული და თავისუფალი ბაზრის ეკონომიკის ინდიკატორებში შესამჩნევი მზარდი ნეგატიური ტრენდის გამო, რომელიც ამერიკის შეერთებული შტატების კონგრესის წევრებს შორის შეშფოთების საგანი გახდა. ამ ტენდენციის შედეგია საქართველოში უცხოური პირდაპირი ინვესტიციების შემცირება, რადგან აშშ-სა ევროპული ბისნეს ინტერესები შევიწროვების, კონტრაქტის გაწყვეტის და ექსპროპრიაციის თავდასხმის ქვეშ იყვნენ. ამის ცნობილი მაგალითია ზეთისა და გაზის კომპანია Houston, Texas,  Frontera Resources. ასევე, შემაშფოთებელი იყო, რომ ამერიკის შეერთებული შტატების სოციალურმა მედია კომპანიამ, ფეისბუქმა, ახლახანს გამოაცხადა, რომ მან აღმოაჩინა და გააუქმა იმ ანგარიშების ფართო ქსელი, რომელიც მმართველ, „ქართულ ოცნების“ პარტიასთან იყო დაკავშირებული, და აღმოჩენილი იქნა,რომ ისინი ეწეოდნენ „კოორდინირებულ არაავთენტიკურ საქმიანობას“, იმ მიზნით, რომ საქართველოში ოპოზიციური შეხედულებები ჩაეხშოთ და წინ წაეწიათ ანტი-დასავლური სენტიმენტები, განსაკუთრებით, შეერთებული შტატების წინააღმდეგ. ამ გაუარესებული გარემოს გამო, ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტმა ხელი მოაწერა აშშ-ს კონგრესის ორ აქტს თანხის გამოყოფის შესახებ, 2019 და 2020 წლებში, რომლებშიც განსაკთრებით არის საუბარი იმ შეშფოთების შესახებ, რაც საქართველოს მთავრობის მიერ დემოკრატიული ღირებულებების, თავისუფალი ბაზრის პრინციპებისა და ამერიკული ბიზნეს ინტერესების მიმართ მზარდად ანტაგონისტურ ქმედებებს უკავშირდება. პირველად საქართველოს თანამედროვე ისტორიაში, თქვენი ქვეყანა გამოჩნდა უარყოფით და გამაფრთხილებელ შუქზე, ამერიკის მთავრობის ასიგნებებთან მიმართებაში. იმ ნეგატიური ტენდენციის გამო, რაც აღვწერე და ცვლილების წახალისების მცდელობით, სანქციების და სხვა ჯარიმების განხილვისკენ მოწოდებები იზრდება. კონგრესის წევრების ამ მზარდ რიცხვს შევუერთდი, რომლებიც მხარს უჭერენ რეფორმებს „საქართველოს სამართლიანი ბიზნეს პრაქტიკების სანქციების აქტის“ მხარდაჭერით. ვიმედოვნებ, რომ საქართველო გააგრძელებს, იყოს აშშ-ს სტრატეგიული პარტნიორი ბევრი მომავალი წლის განმავლობაში, დემოკრატიული ინსტიტუტების და თავისუფალი საბაზრო ეკონომიკის აშენებით მტკიცე საფუძველზე, როგორიცაა „თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნები, საჯარო სექტორის გამჭვირვალობა და ანგარიშვალდებულება, კანონის უზენაესობა და ანტიკორუფციული ძალისხმევები“. ასევე ვიმედოვნებ, რომ თქვენი მთავრობა  იპოვის გზებს, რომ შეაჩეროს აგრესიული ქმედებები აშშ-ს კომპანიებისა და საქმიანობის წინააღმდეგ და იმუშავებს, რომ აღმოფხვრას მზარდი შემაშფოთებელი ნიშნები, რაც საფრთხეს წარმოადგენს დემოკრატიისთვის, ეკონომიკური კეთილდღეობისთვის და თავისუფლებისთვის, იმისთვის, რაც ბუნებრივი, ღვთის მიერ მიცემული უფლებაა ყველა ქართველი ადამიანისთვის“, - წერია ... ...
  • კონგრესმენი: საქართველოს კორუმპირებული მთავრობა თავს ესხმის დემოკრატიულ ღირებულებებსრესპუბლიკელი კონგრესმენი პიტ ოლსონი ტვიტერში სშშ-ს კონგრესში საქართველოს მხარდამჭერი ჯგუფის წევრების, ადამ კინსინგერისა და გერი კონოლის 16 დეკემბრის წერილს აზიარებს და წერს, რომ საქართველოს კორუმპირებული მთავრობა დემოკრატიულ ღირებულებებს თავს ესხმის. „ვეთანხმები ჩემს კოლეგას ადამ კინზინგერს. საქართველოს კორუმპირებული მთავრობა თავს ესხმის დემოკრატიულ ღირებულებებს, მიმართავს სისასტიკეს მშვიდობიანი პროტესტის მონაწილეების წინააღმდეგ და ერჩის იმ ამერიკულ ინვესტიციებს, რაც ორივე ქვეყნისთვის სასარგებლოა. ქართველი ხალხი უკეთესს იმსახურებს! ” - წერს ოლსონი ... ...
  • ფარავნის უღელტეხილზე ავტოტრანსპორტის მოძრაობა აკრძალულიასაქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს, საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ინფორმაციით, რთული მეტეოროლოგიური პირობების (ქარბუქი და შეზღუდული ხილვადობა) გამო, შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის კოდა–ფარცხისი–მანგლისი–წალკა–ნინოწმინდის საავტომობილო გზის კმ94-კმ110 (ფარავანის უღელტეხილი) მონაკვეთზე აკრძალულია ყველა სახის ავტოტრანსპორტის მოძრაობა.  გზის დანარჩენ მონაკვეთებზე ავტოტრანსპორტის მოძრაობა ... ...
  • დედოფლისწყაროს მთავარი ნაძვის ხე ძლიერმა ქარმა წააქციაკახეთში, დედოფლისწყაროს მთავარი ნაძვის ხე ძლიერმა ქარმა წააქცია. ადგილზე ამ დროისთვის მერიის კეთილმოწყობის სამსახური იმყოფება და ნაძვის ხის დემონტაჟი მიმდინარეობს.   ცნობისთვის, ქალაქის მთავარ მოედანზე დამონტაჟებული ნაძვის ხე 2 იანვარს  დაიწვა. მუნიციპალიტეტის მერიამ რამდენიმე დღეში ახალი ნაძვის ხე შეიძინა და  იმავე ადგილზე ... ...
  • გამყრელიძე: ყველაფერი კეთდება, რომ ინფექციის შემოტანის პრევენცია მოხდესდაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელის ამირან გამყრელიძის განცხადებით ე.წ. კორონავირუსთან დაკავშირებით საქართველოში პანიკის საფუძველი არ არსებობს. მისი თქმით, ევროპის დაავადებათა კონტროლის ცენტრის კლასიფიკაციით საქართველო ე.წ. მწვანე, ანუ დაბალი რისკის ზონაშია. ამირან გამყრელიძის თქმით, ქვეყანაში ყველაფერი კეთდება, რათა ინფექციის შემოტანის პრევენცია მოხდეს. „პანიკის საფუძველი არ არის. საქართველო ამ ეტაპზე რჩება ე.წ. მწვანე ზონაში ევროპის დაავადებათა კონტროლის ცენტრის კლასიფიკაციით, ანუ დაბალი რისკის ზონაში, თუმცა, რა თქმა უნდა, რადგან მიმოსვლა ჩინეთთან არის და ყოველთვიურად დაახლოებით 4-დან 5 ათასამდე ადამიანი შემოდის ჩინეთიდან, რა თქმა უნდა, რისკი ინფექციის შემოტანისა, არის, ამიტომ ქვეყანაში ყველაფერი კეთდება იმისთვის, რომ მოვახდინოთ პრევენცია ინფექციის შემოტანის. შემუშავებულია შესაბამისი ალგორითმი, შემოსავლების სამსახურს დაურიგდა სამ ენაზე ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციისა და ჩვენ მიერ შემუშავებული ტექსტი რეკომენდაციებისა, რომელიც ურიგდება ჩინეთიდან და განსაკუთრებით ქალაქ უჰანიდან შემოსულ ყველა ადამიანს, ასევე იმ პროვინციიდან რომლის დედაქალაქის უჰანია. საჭიროა, რომ ისინი გაეცნონ და თუ უკანასკნელი ორი კვირის განმავლობაში ან შემოსვლიდან შემდგომი ორი კვირის გამავლობაში განუვითარდებათ სიმპტომები - მაღალი ტემპერატურა, თავის ტკივილი, ყელის ტკივილი, სუნთქვის გაძნელება, ხველა, აუცილებელია, რომ მიმართონ სამედიცინო დაწესებულებებს, მათ შორის გამოყოფილია ოთხი სამედიცინო დაწესებულება - თბილისის, ქუთაისის, ბათუმისა და ზუგდიდის ინფექციური საავადმყოფოები, სადაც სრულად მოემსახურებიან და გაუწვენ სამედიცინო დახმარებას“, - განაცხადა ამირან გამყრელიძემ. ... ...

არქივი

ზაფრანი

სასარგებლო რჩევები ცნობილი ქალებისგან

ანჯელინა ჯოლი ზოგჯერ, როცა თავის...

ბიონსეს სილამაზის საიდუმლო

მართალია მომღერალი ვეგეტარიანელი არაა, მაგრამ...

ცნობილი ვარსკვლავების ყოველდღიური დილის რეჟიმი

ჯენიფერ ენისტონი ჯენიფერ ენისტონის დილა...

რატომ უნდა დაიბანოთ გაზიანი წყლით

კორეულ კოსმეტიკასა და თავის მოვლის...

სუპერმოდელი ჰადიდი პოდიუმზე „შიშველი კაბით“ გამოჩნდა

ამერიკელი სუპერმოდელი ბელა ჰადიდი ფრანგი...
კარმიდამო ჩემი

ფუტკრის რძე _ ოცდამეერთე საუკუნის ჯადოსნური წამალი

საქართველოს ბუნება ყოველგვარ პირობას ქმნის...

როგორ დავიბრუნოთ ფუტკრის მართვე

გაზაფხულის მოახლოებისთანავე ნებისმიერმა მეფუტკრემ თუ...

მსხვილნაყოფა ციტრუსი _ "ოიუ" (Citrus Oiu)

საქართველოს მოსახლეობისთვის ციტრუსოვანი კულტურებიდან ყველაზე...

"გვაქვს უთვალავი ფერითა!"

ოზურგეთელი, პროფესიით ფარმაცევტი და ხელოვანი...

"დეკემბერა" საოცარი საშობაო ყვავილია

ალბათ, არც ერთი ყვავილის შესახებ...

როგორია ტყის მარწყვი და რა სასარგებლო თვისებები გააჩნია

გაზაფხულის დადგომისთანავე, ადამიანებს უდიდესი სურვილი...

პროდუქტები, რომელიც საუზმეზე არ უნდა მიირთვათ

დიეტოლოგებმა შეადგინეს პროდუქტების სია, რომელიც...

როგორ გაისუფთავონ ფილტვები მწეველებმა

ცოტა ხნის წინ ბრიტანულ მასმედიაში...

შქმერული

დღეს ერთ-ერთი საუკეთესო ქართული კერძის...

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...