"ფრთხილად, წინ საშიში წარსულია!" _ საქართველოს ტრაგიკული ბედის მოზიარე

მთავარი თემა

"ფრთხილად, წინ საშიში წარსულია!" _ საქართველოს ტრაგიკული ბედის მოზიარე

2018 აგვ 13 10:17:01

დღეს ჩვენ გიამბობთ ერთი სურებელი ქალის ისტორიას, რომელმაც საქართველოს 12 შვილი გაუჩინა.

გონიერს, მშრომელს, სამართლიანსა და გულმოწყალეს, სიცოცხლეში "სოფლის დედა" შეარქვეს, მაგრამ საქართველოს დამოუკიდებლობის დაკარგვის შემდეგ, სწორედ მას და მის ოჯახს, მთელი სიმძიმით დაატყდა თავს საბჭოთა რუსეთის ოკუპაციის გამაოგნებელი სისასტიკე. მისი "დანაშაული" კი მხოლოდ ის გახლდათ, რომ იგი დამოუკიდებელი საქართველოს მთავრობის პირველი თავმჯდომარის, შინაგან საქმეთა "რკინის" მინისტრის _ ნოე რამიშვილის და იყო.

 

 

 

 

 

 

 

 

მართა რამიშვილი

ექვსი ძმის ერთადერთ დას _ მართა რამიშვილს, რომელიც 1893 წელს ნესტორ რამიშვილზე დაქორწინდა, მაყარში უმცროსი, თორმეტი წლის ძმა, ნოე რამიშვილიც ახლდა, რომელსაც სიყვარულით "კოჟორას" ეძახდა.

მართა და ნესტორ ბერიშვილების შეძლებულ ოჯახში 12 შვილი დაიბადა; მათგან 2 გოგონა "ბატონებმა" იმსხვერპლა; 10 წლის ვასილი ტყეში მუშაობისას დამარცხდა, დანარჩენმა კი სხვადასხვა სფეროში უმაღლესი განათლება მიიღეს და საქართველოს განვითარებისთვის დიდი ღვაწლის გასაწევად იყვნენ მზად.

მაგრამ საქართველოს ბედი სხვაგვარად დატრიალდა და დემოკრატიული განვითარების გზაზე შემდგარი დამოუკიდებელი ქვეყანა სისხლიანი ანექსიისა და სულმდაბალი ადამიანების შურისძიების არენად იქცა.

პირველი შვილი, მალაქია, კოჯრის ბრძოლების მონაწილე და გმირი, ქართულ ჯარებში გავრცელებული ტიფით დაავადდა. იგი ბათუმში გადაიყვანეს, გარდაიცვალა და სურებში აასვენეს. მართა შვილის ცხედარს უხმოდ დაემხო და როცა წამოაყენეს, ყველა გაოგნდა: გამწარებულ დედას მკერდზე სისხლი ჩამოსდიოდა _ 12 შვილის გამზრდელი ძუძუს თავი საკუთარი კბილებით მოეკვნიტა! ასე მოიქცა მართა ბერიშვილი მეორედაც, 1939 წელს, როცა კიდევ ერთი შვილის, უნიჭიერესი მათემატიკოსის _ ტიტეს ვარშავაში დახვრეტის ამბავმა ააღწია სურებამდე.

მართას უმცროსმა შვილმა, მამია ბერიშვილმა, 2002 წელს საქართველოში ბოლო სტუმრობისას, "გურია ნიუსთან" ინტერვიუში ოჯახის წევრების ტრაგიკული ბედის შესახებ ისაუბრა:

_ 1930 წელს ყველა დაიჭირეს, მათ შორის მეც. მაშინ 13 წლის ვიყავი. თითქმის ორი წელი გავატარე თბილისის საპატიმროებში.... ჩემი სანათესაოდან 56 კაცი დაიღუპა და აქედან, 22-ის საფლავი არ ვიცით. მამა სამი წელი იყო გადასახლებული, დაავადებული დაბრუნდა და გარდაიცვალა. უფროსი ძმა _ მალაქია კოჯორთან დაღუპულა 1921 წლის თებერვალში; ოლღა (ოლია) _ ექიმი, 10 წლით გადაასახლეს ყაზახეთში; მომდევნო _ შალვა, 1924 წლის აგვისტოს ამბოხების აქტიური მონაწილე საზღვარგარეთ გაიქცა, ორი ათეული წელი დაჰყო ემიგრაციაში, ნოე ჟორდანიასა და ნოე რამიშვილის მარჯვენა ხელი იყო პარიზში. სამშობლოში დაბრუნებული გადაასახლეს, 70 წლისა გათავისუფლდა, დაოჯახდა, ქალიშვილიც ეყოლა და 90 წელს გადაცილებული გარდაიცვალა თბილისში. ტიტე _ მათემატიკოსი, გერმანელმა ფაშისტებმა დახვრიტეს ვარშავაში 1939 წელს. გერონტი, აგრონომი _ ხანგრძლივად გადაასახლეს; 1943 წელს, რუმინეთში, ტყვეობაში დაიღუპა კიდევ ერთი ძმა ბიკენტი; მომდევნო და ნინო, 1949 წელს უსასრულო დაკითხვებისა და წამების დროს შემოაკვდათ. ამბობენ, რომ რუხაძემ საკუთარი ხელით დაახრჩო, _ იხსენებდა მამია ბერიშვილი, რომელიც ლევილის მამულს პატრონობდა და 2003 წელს პარიზში გარდაიცვალა.

ბოლშევიკებმა ოჯახს ქონება ჩამოართვეს, სახლი დაშალეს და სოფლის კანტორად გადაიტანეს. "სოფლის დედა" მარტოსული, პატარა დამხმარე სახლში ათევდა ღამეს... მასთან ურთიერთობას მეზობლები, მისგან დაპურებულები და ნაპატრონებიც კი გაურბოდნენ წითელი ტერორის შიშით.....

ბერიშვილების ოჯახის მემატიანე, ქალბატონი რუსუდან ბერიშვილი იხსენებს, რომ მცირეწლოვნების მიუხედავად, ახსოვს სოფელში დარხეული ხმა: მართა ბერიშვილი დააპატიმრეს და წაიყვანეს! ახსოვს უკვე მთლად ცარიელი, აჭედილი სახლის კარი.... გადმოცემის მიხედვით, მის დასაპატიმრებლად, 1949 წლის მაისში, სურებში თავად "შინსახკომის უფროსი" რუხაძე ავიდა. როგორც თავად მამია ბერიშვილი "გურია ნიუსთან ყვებოდა, ოთხმოც წელს გადაცილებული, უსინათლო მოხუცი დედისგან ითხოვდნენ, გაეთქვა, სად იმალებოდა შვილი _ მამია, რომელიც იმ დღეებში, თურქეთიდან არალეგალური გზით სურებში გადმოვიდა ნატანჯი დედის უკანასკნელად სანახავად.

რუსუდან ბერიშვილი: "გამთენიისას, როცა აივანზე გამოსულ მართას რუხაძემ გამოუცხადა, დაპატიმრებული ხარო, მართამ საკინძე ჩამოიგლიჯა, საკუთარი კბილებით კერტებწაკვნეტილი, ტყავად ქცეული ბებერი მკერდი გამოაჩინა და ისე დაწყევლა სტალინი და ბოლშევიკების მიმდევრები, რომ თავად რუხაძეც კი შეკრთა და გაეცალა. სიმწრისგან ძალამიცემული ვერ დაიმორჩილეს, ვერ დაამაგრეს და ტაბურეტზე დაკრული ჩაიყვანეს გზამდე... ყაზახეთიდან ათწლიანი გადასახლების შემდეგ დაბრუნებულმა შვილმა _ ოლია ბერიშვილმა შეძლო დედის ფოტოსურათის პოვნა, თორემ შთამომავლობას მართა ბერიშვილის ფოტოც კი არ შემორჩებოდა..."

მართას შვილის _ ნოე ბერიშვილის ქალიშვილი, ასმათ ბერიშვილი ერთადერთია, რომელმაც მისი წინაპრების კერა არ დატოვა და დღეს, შუა სურებში, იმ ადგილთან ახლოს, სადაც მართა და ნესტორ ბერიშვილების გავერანებული ნამოსახლარია, მამის ნაფუძარზე ცხოვრობს. ამ სახლში ახლა სკოლაა _ ბერიშვილების ოჯახს ეს ტრადიცია ისევ შემორჩა; მართას მეუღლის _ ნესტორ ბერიშვილის სახელს უკავშირდება სურების ხეობაში ფოსტის დაარსება, სოფლისთვის საჭირო ბევრი საქმის მოთავეობა საქართველოს დამოუკიდებლობის წლებში.

ასმათ ბერიშვილი

ასმათ ბერიშვილის მამა _ ნოე, რომელიც სახელოვანი ბიძის მოსახელე იყო, ძმებისგან განსხვავებით, პოლიტიკაში არ ერეოდა; ოჯახის დიდ მეურნეობას უძღვებოდა _ მამულებს, ფუტკარს, საქონლის მოვლას, 800-ზე მეტი სულისგან შემდგარ თხის არვეს.... ოჯახს, რომელიც დოვლათს ქმნიდა, ერთ-ერთ ბრალდებად ისიც კი წაუყენეს, რომ მოჯამაგირეები ჰყავდა... ნოე 14 წლით გადაასახლეს სამარყანდში.

_ მამაჩემს, ნოეს, გადასახლების შემდეგ ჩამოართვეს ქონება. რაც დარჩა, მეზობლებმა წაიღეს. გადასახლებიდან რომ დაბრუნდა, ის სახლი დაიბრუნა და ცხოვრება თავიდან დაიწყო. ვცდილობ, კერია არ ჩავაქრო და ამ სახლის საკვამურიდან კვამლი მუდამ ამოდიოდეს, _ ამბობს ასმათ ბერიშვილი.

_ 1994 წელს, როდესაც მამაჩემი გარდაიცვალა, ბიძაჩემს, მამია ბერიშვილს დავურეკეთ, რადგან ჩამოსვლის უფლება არ ჰქონდა და ეს ადგილი მოგვასწავლა. გვითხრა, მამის მიერ დარგული ჭადრის ძირში იყო დაკრძალული თავად ბაბუაჩემი და ბიძაჩემი _ მალაქია. გვთხოვა, მამაც აქ დაგვეკრძალა და ასეც მოვიქეცით. ახლა, აქ ბაბუაჩემი _ ნესტორ ბერიშვილი, მისი ორი ვაჟი _ მალაქია და ნოე, დედაჩემი განისვენებენ. სამწუხაროდ, ბევრი ჩემი წინაპრის საფლავი უცნობია. არ გვაქვს ბებიაჩემის _ მართას საფლავიც, რომელიც, გადმოცემის თანახმად, ყაზახეთისკენ გადასახლებაში გაგზავნეს, უსინათლო ღრმა მოხუცმა მგზავრობას ვერ გაუძლო და გვამი მატარებლიდანვე გადააგდეს... _ ჰყვება ასმათ ბერიშვილი.

აქ არიან დასაფლავებულები ნესტორ ბერიშვილი, მისი ორი ვაჟი _ მალაქია და ნოე, აგრეთვე, ასმათ ბერიშვილის მშობლები

ქალბატონ ასმათს გული წყდება, რომ მისი წინაპრების მიერ გაღებული მსხვერპლი სათანადოდ დაფასებული არ არის და ეს მართლაც ასეა. სწორედ ამ მიზეზით, თითქმის ყველასთვის უცნობია, რომ მართას ვაჟის, კოჯრის ბრძოლების მონაწილის და გმირის _ მალაქია ბერიშვილის საფლავი შუა სურებში, ბოლშევიკებისგან უღვთოდ დანგრეული ლომისკარელის ეკლესიის ეზოშია.

ლომისკარელის ეკლესიის ნანგრევები

მართა და ნესტორ ბერიშვილების ოჯახის მიერ გაღებული მადლი და მსხვერპლი, სამწუხაროდ, დღეს მივიწყებული და შეუფასებელია. ჩვენ მიერ სოფელში გამოკითხული ახალგაზრდებიდან, სამწუხაროდ, არც ერთისთვის არ აღმოჩნდა ნაცნობი საქართველოს ტრაგიკული ბედის მოზიარე ქალის _ მართა ბერიშვილის ვინაობა.

ამ დიდი ოჯახის შესახებ ბევრი ცნობაა მოსაძიებელი, დასაზუსტებელი და რაც მთავარია, თაობებისთვის გაკვეთილად გადასაცემი, რადგან რუსული ოკუპაცია ისევ ჩვენი აწმყოა. არ დაგვავიწყდეს, ფრთხილად უნდა ვიყოთ, რადგან წინ საზარელი, სახიფათო წარსულია!

პუბლიკაცია მომზადებულია Post-ალიონისა და მედია სახლ "გურია ნიუსის" პროექტის _ "ფრთხილად, წინ საშიში წარსულია!" ფარგლებში, რომლის მხარდამჭერია საქართველოს პრეზიდენტის ფონდი და ეძღვნება საქართველოს დამოუკიდებლობის 100 წლისთავს.




 ახალი ამბები
  • სეზონის გახსნა შეკვეთილში და უამრავი გახარებული ბავშვი 15 ივნისს შეკვეთილში ზაფხულის ტურისტული სეზონი ოფიციალურად გაიხსნა. ტრადიციად  ქცეული შეხვედრა სოციალურად დაუცველ ბავშვებთან, ასევე, ბავშვთა სახლების აღსაზრდელებთან არც ამჯერად დარღვეულა. აქ  უამრავ ბავშვს უმასპინძლეს.  ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიის ხელმძღვანელობით , ამავე მუნიციპალიტეტის სოფლებიდან, ასევე ქალაქიდან,  350 სოციალურად  დაუცველი ბავშვი ესტუმრა ატრაქციონების ქალაქს. აქ მოსვლამდე ბავშვებს დაურიგეს უალკოჰოლო სასმელები და ტკბილეული,   პარკში სეზონის გახსნის შემდეგ კი მათ ყველა გასართობი საშუალებით უფასოდ ისარგებლეს. _ როგორც შევძელით, მოვეფერეთ სოციალურად დაუცველ ბავშვებს. რაც მთავარია, ბედნიერებაა, რომ გურიაში ასეთი ზღაპრული ადგილი არსებობს, რომელიც სტუმარს და მასპინძელს, დიდს თუ პატარას ერთნაირად იზიდავს. ბავშვების დღევანდელი სიხარული კი ორმაგი სიხარული და ბედნიერებაა ჩვენთვის, _ გვითხრა ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერის მოადგილემ ირაკლი სირაძემ. ატრაქციონების პარკში ბავშვებს  შეხვედრა მოუწყვეს  ზღაპრების კეთილმა პერსონაჟებმა. პარკის გვერდით მდებარე პარკში "საქართველო მინიატურებში", სადაც  მინიატურების სახით წარმოდგენილია საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები და არქიტექტურული ღირსშესანიშნაობები,   გაიმართა ადგილობრივი ფოლკლორული და ქორეოგრაფიული ანსამბლების კონცერტი. გახსნის ღონისძიების მხატვრული ნაწილი მიჰყავდა ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიის კულტურის სამსახურის ხელმძღვანელს მარინა ჯაფარიძეს და ამავე სამსახურის განყოფილების ხელმძღვანელს, მაიზერ ცელაძეს. მათ ბავშვებს, ასევე, აქაურ და უცხოელ სტუმრებს პარკში,  ვირტუალური ხელოვნების მოშველიებით,  სრულიად საქართველო მოატარეს.  ჯუმბერ დუნდუას სახელობის სახელმწიფო ქორეოგრაფიულმა  ანსამბლმა კობა დუნდუას ხელმძღვანელობით, ჩვეული მაღალი კლასით წარმოადგინა  საქართველოს ყველა კუთხის  ფოლკლორულ ცეკვათა ერთობლიობა. _ დღეს ერთი ლამაზი დღე ვაჩუქეთ სოციალურად დაუცველ ბავშვებს .  ,,ციცინათელა” და მინიატურების პარკი  არის ის ადგილი,  რომელიც ბევრ ტურისტს სასიამოვნოდ გააოცებს. ტურიზმის განვითარება კი  ჩვენი ერთ-ერთი პრიორიტეტია”, –  თქვა სეზონის გახსნაზე  გურიაში სახელმწიფო რწმუნებულმა, ზურაბ ნასარაიამ.             ... ...
  • ვინ ინიშნება სეს-ის გურიის რეგიონული სამსახურის უფროსადსურსათის ეროვნული სააგენტოს გურიის რეგიონული სამმართველოს უფროსად შალვა პეტრიაშვილი ინიშნება. წყაროს ცნობით, სეს-ის ეროვნული სააგენტოს უფროსი,  ზურაბ ჩეკურიშვილი მას, სავარაუდოდ, ხვალ წარადგენს გურიაში. პეტრიაშვილი ჯერ მცხეთაში მუშაობდა ანალოგიურ სამსახურში, შემდეგ კი _ თბილისში. წყაროს ცნობით, პეტრიაშვილი "ნაციონალური მოძრაობის" აქტიური მხარდამჭერი იყო. სურსათის ეროვნული სააგენტოს გურიის რეგიონული სამმართველოს უფროსმა ნინო შეწირულმა გათავისუფლების შესახებ განცხადება გუშინ დაწერა, თუმცა წყაროს თქმით, მის გათავისუფლებაზე ხელი მოწერილი არ ... ...
  • "დაიცავი დავით გარეჯი" _ "პატრიოტთა ალიანსის" აქცია თავისუფლების მოედანზეამ წუთებში, თბილისში, თავისუფლების მოედანზე იწყება "პატრიოტთა ალიანსის" აქცია. როგორც აქ შეკრებილები ამბობენ, აქციის მიზანია დავით გარეჯის დაცვა. აქციას დასავლეთ საქართველოდან, კერძოდ, აჭარასა და გურიიდან ჩამოსული ადამიანები ქაშვეთის ეკლესიიდან მსვლელობით ... ...
  • „თუ გინდათ საზოგადოება უკეთესობისკენ შეცვალოთ, ილიაუნი საუკეთესო ადგილია“დღეს, ოზურგეთის მეორე საჯარო სკოლაში ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის წარმომადგენლები ოზურგეთელ  აბიტურიენტებს შეხვდნენ.  პრეზენტაციაზე ისაუბრეს ზოგადად პროფესიის არჩევის შესახებ, თუ რა პროგრამებს და სწავლის გარე აქტივობებს ფლობს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი.  საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის უფროსმა ანა კვანჭილაშვილმა ახალგაზრდებს ვრცლად ესაუბრა ილიაუნის გაცვლითი  პროგრამების შესახებ,  თუ რამდენ ქვეყანაში აქვთ ის.  ასევე,  თქვა, რომ საერთაშორისო თანამშრომლობის  მიხედვით, მობილობების  მაჩვენებლი ყოველ წელს  უკეთესობისკენ  იცვლება. ისაუბრა, ასევე, უცხოეთის რომელ ქვეყნებში  აქვთ  საბაკალავრო პროგრამები და რაც მთავარია, სახელმწიფოს მიერ სრულად დაფინანსებული პროგრამების შესახებ, სადაც, აბიტურიენტი მინიმალური კომპეტენციის ზღვარს თუ გადალახავს,  სრულად ექნება სახელმწიფო დაფინანსება. _ ჩვენ გთავაზობთ საუკეთესო პროგრამებს. უნივერსიტეტი მრავალი კუთხით არის პირველ ადგილზე სხვა უმაღლეს სასწავლებლებს შორის. ამიტომ თუ გსურთ საზოგადოება  შეცვალოთ  უკეთესობისკენ,  ილიაუნი   საუკეთესო ადგილია, _ თქვა მან. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ვიცე-რექტორმა, წარმოშობით ოზურგეთელმა ნინო დობორჯგინიძემ „გურია  ნიუსთან“ საუბრისას თქვა, რომ მათი მიზანი აბიტურიენტთათვის სრული ინფორმაციის მიწოდებაა ილიაუნის ოთხი ფაკულტეტის, პროგრამების და ყოველივე იმის შესახებ, რაც უნივერისტეტს გააჩნია, რაც აბიტურიენტებს აინტერესებთ. _მთელ საქართველოში დავდივართ. ახლა დასავლეთში ვართ, ხვალ ფოთით ვასრულებთ აბიტურიენტებთან  შეხვედრებს, _ გვითხრა ... ...
  • შშმ პირთა დაცვის დღისადმი მიძღვნილი ზეიმი: „ჩვენ გვსურს ყველა ღონისძიებაში ჩავერთოთ“14 ივნისს, ოზურგეთის ფოლკლორის ცენტრში შშმ პირთა უფლებების დაცვის დღისადმი მიძღვნილი კვირეულის დასრულების  აღსანიშნავი ღონისძიება შედგა. საზეიმო შეხვედრას, რომელიც  პროექტის მონაწილემ, ფოტოგრაფმა გოგა ჩანადირმა გახსნა, გურიის გუბერნატორი ზურაბ ნასარაია, ოზურგეთის  მუნიციპალიტეტის მერი კოტე შარაშენიძე, სხვა ხელმძღვანელი პირები, საზოგადოების წარმომადგენლები და შშმ პირთა ოჯახების წევრები ესწრებოდნენ. _ პროექტმა, „ჩვენ შეგვიძლია“,  რომელიც განათლების სამინისტროს მიერ გახორციელდა, ამ ადამიანებს კიდევ უფრო მეტად აგრძნობინა თავი საზოგადოების წევრებად. ცალკე დგომით  ვერავინ ვერაფერს შეძლებს, ძალა  ერთობაშია.  წავიდა  ის დრო, როცა არსებობდა რაღაც სტიგმა, რომ შშმ პირები უნდა ყოფილიყვნენ სახლებში.  ადაპტირებული, მორგებული გარემო  უნდა იყოს ირგვლივ ყველა ადამიანისთვის, განსაკუთრებით  კი მათთვის,  _ თქვა გოგა ჩანადირმა და მადლობა გადაუხადა ხელმძღვანელ პირებს იმის გამოც, რომ სწორედ მათი ძალისხმევით, გურია ხდება  რესპუბლიკაში პირველი, ვინც ასე აზარტულად შეუდგა ამ საქმის კეთებას. „სლოგანი _ „ჩვენ შეგვიძლია“ მასშტაბურად მოედო მთელ გურიას, მთელ საქართველოზე ასე გავრცელდება“, _ თქვა მან. კვირეულის განმავლობაში ჩატარებულ შეჯიბრში გამარჯვებულები გურიის გუბერნატორმა ზურაბ ნასარაიამ  დააჯილდოვა. პირველი ადგილი ნარდში ასაკით ყველაზე უფროსმა შშმ პირმა, ჩოხატაურელმა იამზე კეკელიძემ დაისაკუთრა.  ყველა  გამარჯვებულს გადაეცა ჯილდო.  სცენაზე ავიდნენ სამივე მუნიციპალიტეტის შშმ პირები. შეასრულეს სხვადასხვა მხატვრული ნომრები. იგრძნობოდა მათი საოცარი, ემოციური ერთიანობა. _ ჩვენ დღეს უსაზღვროდ ბედნიერები  ვართ.  გვინდა, მომავალში, გამოყოფილი არ ვიყოთ მხოლოდ შშმ პირთა ღონისძიების სახელწოდებით და ჩართული ვიყოთ ნებისმიერ ღონისძიებაში, _ ემოციურად ისაუბრა შშმ პირმა თამუნა ლურსმანაშვილმა. მის გამოსვლას დარბაზში ოვაციით  შეხვდნენ. ღონისძიების დასასრულ, უჩვენეს პროექტის ფარგლებში გადაღებული ვიდეოფილმი.  ყველამ ერთად კი  შეასრულა საფინალო სიმღერად მოაზრებული: „ჩემი საქართველო აქ ... ...

არქივი

ზაფრანი

რომელი ნაყინი არ ასუქებს

იყო დიეტაზე არ ნიშნავს იმას,...

რატომ ვტირით ხახვის დაჭრის დროს

ყველა დიასახლისისათვის ყოველდღიურად ხახვის დაჭრის...

აღმოჩენილია თამბაქოს სიყვარულის გენი

ცოტა ხნის წინ იაპონელმა ექიმებმა...

საინტერესო ცნობები ალკოჰოლის შესახებ

მეთილის სპირტის სასიკვდილო დოზა ადამიანისათვის...

რა ზიანი მოაქვს ვადაგასულ კოსმეტიკას

მეცნიერების გამოკითხვით აღმოჩნდა, რომ ქალბატონები,...
კარმიდამო ჩემი

პიტნის სამკურნალო თვისებები

ამ საოცრად სურნელოვანი და არომატული...

"ჩემი პატარა ვენეცია" მაქვს" _ რას საქმიანობს 80 წლის პურის...

ამირან პეშკოვი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ...

როგორ ვკვებოთ ქათამი, რომ საუკეთესო კვერცხი მოგვცეს

სოფლის პირობებში, როცა შინაურ ფრინველს...

"საქართველოში მოყვანილი მანდარინის ჩირი მსოფლიოში საუკეთესოა"

ოზურგეთში, სოფელ გურიანთაში მცხოვრები იუზა...

დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის საიდუმლო

ბრიტანელმა სწავლულებმა, შესაძლოა, გახსნან მეცნიერების...

ეკონომიური დიეტა

ამბობენ, სწორად შერჩეული რაციონი ძვირი...

რა რაოდენობის მარილი გვჭირდება დღეში

მარილი აუცილებელია, რომ ორგანიზმმა სწორად...

წიწიბურა წნევას არეგულირებს

წიწიბურა ადამიანისთვის ძალიან სასარგებლო და...