"ფრთხილად, წინ საშიში წარსულია!" _ საქართველოს ტრაგიკული ბედის მოზიარე

მთავარი თემა

"ფრთხილად, წინ საშიში წარსულია!" _ საქართველოს ტრაგიკული ბედის მოზიარე

13 აგვ. 2018, 10:17:01

დღეს ჩვენ გიამბობთ ერთი სურებელი ქალის ისტორიას, რომელმაც საქართველოს 12 შვილი გაუჩინა.

გონიერს, მშრომელს, სამართლიანსა და გულმოწყალეს, სიცოცხლეში "სოფლის დედა" შეარქვეს, მაგრამ საქართველოს დამოუკიდებლობის დაკარგვის შემდეგ, სწორედ მას და მის ოჯახს, მთელი სიმძიმით დაატყდა თავს საბჭოთა რუსეთის ოკუპაციის გამაოგნებელი სისასტიკე. მისი "დანაშაული" კი მხოლოდ ის გახლდათ, რომ იგი დამოუკიდებელი საქართველოს მთავრობის პირველი თავმჯდომარის, შინაგან საქმეთა "რკინის" მინისტრის _ ნოე რამიშვილის და იყო.

 

 

 

 

 

 

 

 

მართა რამიშვილი

ექვსი ძმის ერთადერთ დას _ მართა რამიშვილს, რომელიც 1893 წელს ნესტორ რამიშვილზე დაქორწინდა, მაყარში უმცროსი, თორმეტი წლის ძმა, ნოე რამიშვილიც ახლდა, რომელსაც სიყვარულით "კოჟორას" ეძახდა.

მართა და ნესტორ ბერიშვილების შეძლებულ ოჯახში 12 შვილი დაიბადა; მათგან 2 გოგონა "ბატონებმა" იმსხვერპლა; 10 წლის ვასილი ტყეში მუშაობისას დამარცხდა, დანარჩენმა კი სხვადასხვა სფეროში უმაღლესი განათლება მიიღეს და საქართველოს განვითარებისთვის დიდი ღვაწლის გასაწევად იყვნენ მზად.

მაგრამ საქართველოს ბედი სხვაგვარად დატრიალდა და დემოკრატიული განვითარების გზაზე შემდგარი დამოუკიდებელი ქვეყანა სისხლიანი ანექსიისა და სულმდაბალი ადამიანების შურისძიების არენად იქცა.

პირველი შვილი, მალაქია, კოჯრის ბრძოლების მონაწილე და გმირი, ქართულ ჯარებში გავრცელებული ტიფით დაავადდა. იგი ბათუმში გადაიყვანეს, გარდაიცვალა და სურებში აასვენეს. მართა შვილის ცხედარს უხმოდ დაემხო და როცა წამოაყენეს, ყველა გაოგნდა: გამწარებულ დედას მკერდზე სისხლი ჩამოსდიოდა _ 12 შვილის გამზრდელი ძუძუს თავი საკუთარი კბილებით მოეკვნიტა! ასე მოიქცა მართა ბერიშვილი მეორედაც, 1939 წელს, როცა კიდევ ერთი შვილის, უნიჭიერესი მათემატიკოსის _ ტიტეს ვარშავაში დახვრეტის ამბავმა ააღწია სურებამდე.

მართას უმცროსმა შვილმა, მამია ბერიშვილმა, 2002 წელს საქართველოში ბოლო სტუმრობისას, "გურია ნიუსთან" ინტერვიუში ოჯახის წევრების ტრაგიკული ბედის შესახებ ისაუბრა:

_ 1930 წელს ყველა დაიჭირეს, მათ შორის მეც. მაშინ 13 წლის ვიყავი. თითქმის ორი წელი გავატარე თბილისის საპატიმროებში.... ჩემი სანათესაოდან 56 კაცი დაიღუპა და აქედან, 22-ის საფლავი არ ვიცით. მამა სამი წელი იყო გადასახლებული, დაავადებული დაბრუნდა და გარდაიცვალა. უფროსი ძმა _ მალაქია კოჯორთან დაღუპულა 1921 წლის თებერვალში; ოლღა (ოლია) _ ექიმი, 10 წლით გადაასახლეს ყაზახეთში; მომდევნო _ შალვა, 1924 წლის აგვისტოს ამბოხების აქტიური მონაწილე საზღვარგარეთ გაიქცა, ორი ათეული წელი დაჰყო ემიგრაციაში, ნოე ჟორდანიასა და ნოე რამიშვილის მარჯვენა ხელი იყო პარიზში. სამშობლოში დაბრუნებული გადაასახლეს, 70 წლისა გათავისუფლდა, დაოჯახდა, ქალიშვილიც ეყოლა და 90 წელს გადაცილებული გარდაიცვალა თბილისში. ტიტე _ მათემატიკოსი, გერმანელმა ფაშისტებმა დახვრიტეს ვარშავაში 1939 წელს. გერონტი, აგრონომი _ ხანგრძლივად გადაასახლეს; 1943 წელს, რუმინეთში, ტყვეობაში დაიღუპა კიდევ ერთი ძმა ბიკენტი; მომდევნო და ნინო, 1949 წელს უსასრულო დაკითხვებისა და წამების დროს შემოაკვდათ. ამბობენ, რომ რუხაძემ საკუთარი ხელით დაახრჩო, _ იხსენებდა მამია ბერიშვილი, რომელიც ლევილის მამულს პატრონობდა და 2003 წელს პარიზში გარდაიცვალა.

ბოლშევიკებმა ოჯახს ქონება ჩამოართვეს, სახლი დაშალეს და სოფლის კანტორად გადაიტანეს. "სოფლის დედა" მარტოსული, პატარა დამხმარე სახლში ათევდა ღამეს... მასთან ურთიერთობას მეზობლები, მისგან დაპურებულები და ნაპატრონებიც კი გაურბოდნენ წითელი ტერორის შიშით.....

ბერიშვილების ოჯახის მემატიანე, ქალბატონი რუსუდან ბერიშვილი იხსენებს, რომ მცირეწლოვნების მიუხედავად, ახსოვს სოფელში დარხეული ხმა: მართა ბერიშვილი დააპატიმრეს და წაიყვანეს! ახსოვს უკვე მთლად ცარიელი, აჭედილი სახლის კარი.... გადმოცემის მიხედვით, მის დასაპატიმრებლად, 1949 წლის მაისში, სურებში თავად "შინსახკომის უფროსი" რუხაძე ავიდა. როგორც თავად მამია ბერიშვილი "გურია ნიუსთან ყვებოდა, ოთხმოც წელს გადაცილებული, უსინათლო მოხუცი დედისგან ითხოვდნენ, გაეთქვა, სად იმალებოდა შვილი _ მამია, რომელიც იმ დღეებში, თურქეთიდან არალეგალური გზით სურებში გადმოვიდა ნატანჯი დედის უკანასკნელად სანახავად.

რუსუდან ბერიშვილი: "გამთენიისას, როცა აივანზე გამოსულ მართას რუხაძემ გამოუცხადა, დაპატიმრებული ხარო, მართამ საკინძე ჩამოიგლიჯა, საკუთარი კბილებით კერტებწაკვნეტილი, ტყავად ქცეული ბებერი მკერდი გამოაჩინა და ისე დაწყევლა სტალინი და ბოლშევიკების მიმდევრები, რომ თავად რუხაძეც კი შეკრთა და გაეცალა. სიმწრისგან ძალამიცემული ვერ დაიმორჩილეს, ვერ დაამაგრეს და ტაბურეტზე დაკრული ჩაიყვანეს გზამდე... ყაზახეთიდან ათწლიანი გადასახლების შემდეგ დაბრუნებულმა შვილმა _ ოლია ბერიშვილმა შეძლო დედის ფოტოსურათის პოვნა, თორემ შთამომავლობას მართა ბერიშვილის ფოტოც კი არ შემორჩებოდა..."

მართას შვილის _ ნოე ბერიშვილის ქალიშვილი, ასმათ ბერიშვილი ერთადერთია, რომელმაც მისი წინაპრების კერა არ დატოვა და დღეს, შუა სურებში, იმ ადგილთან ახლოს, სადაც მართა და ნესტორ ბერიშვილების გავერანებული ნამოსახლარია, მამის ნაფუძარზე ცხოვრობს. ამ სახლში ახლა სკოლაა _ ბერიშვილების ოჯახს ეს ტრადიცია ისევ შემორჩა; მართას მეუღლის _ ნესტორ ბერიშვილის სახელს უკავშირდება სურების ხეობაში ფოსტის დაარსება, სოფლისთვის საჭირო ბევრი საქმის მოთავეობა საქართველოს დამოუკიდებლობის წლებში.

ასმათ ბერიშვილი

ასმათ ბერიშვილის მამა _ ნოე, რომელიც სახელოვანი ბიძის მოსახელე იყო, ძმებისგან განსხვავებით, პოლიტიკაში არ ერეოდა; ოჯახის დიდ მეურნეობას უძღვებოდა _ მამულებს, ფუტკარს, საქონლის მოვლას, 800-ზე მეტი სულისგან შემდგარ თხის არვეს.... ოჯახს, რომელიც დოვლათს ქმნიდა, ერთ-ერთ ბრალდებად ისიც კი წაუყენეს, რომ მოჯამაგირეები ჰყავდა... ნოე 14 წლით გადაასახლეს სამარყანდში.

_ მამაჩემს, ნოეს, გადასახლების შემდეგ ჩამოართვეს ქონება. რაც დარჩა, მეზობლებმა წაიღეს. გადასახლებიდან რომ დაბრუნდა, ის სახლი დაიბრუნა და ცხოვრება თავიდან დაიწყო. ვცდილობ, კერია არ ჩავაქრო და ამ სახლის საკვამურიდან კვამლი მუდამ ამოდიოდეს, _ ამბობს ასმათ ბერიშვილი.

_ 1994 წელს, როდესაც მამაჩემი გარდაიცვალა, ბიძაჩემს, მამია ბერიშვილს დავურეკეთ, რადგან ჩამოსვლის უფლება არ ჰქონდა და ეს ადგილი მოგვასწავლა. გვითხრა, მამის მიერ დარგული ჭადრის ძირში იყო დაკრძალული თავად ბაბუაჩემი და ბიძაჩემი _ მალაქია. გვთხოვა, მამაც აქ დაგვეკრძალა და ასეც მოვიქეცით. ახლა, აქ ბაბუაჩემი _ ნესტორ ბერიშვილი, მისი ორი ვაჟი _ მალაქია და ნოე, დედაჩემი განისვენებენ. სამწუხაროდ, ბევრი ჩემი წინაპრის საფლავი უცნობია. არ გვაქვს ბებიაჩემის _ მართას საფლავიც, რომელიც, გადმოცემის თანახმად, ყაზახეთისკენ გადასახლებაში გაგზავნეს, უსინათლო ღრმა მოხუცმა მგზავრობას ვერ გაუძლო და გვამი მატარებლიდანვე გადააგდეს... _ ჰყვება ასმათ ბერიშვილი.

აქ არიან დასაფლავებულები ნესტორ ბერიშვილი, მისი ორი ვაჟი _ მალაქია და ნოე, აგრეთვე, ასმათ ბერიშვილის მშობლები

ქალბატონ ასმათს გული წყდება, რომ მისი წინაპრების მიერ გაღებული მსხვერპლი სათანადოდ დაფასებული არ არის და ეს მართლაც ასეა. სწორედ ამ მიზეზით, თითქმის ყველასთვის უცნობია, რომ მართას ვაჟის, კოჯრის ბრძოლების მონაწილის და გმირის _ მალაქია ბერიშვილის საფლავი შუა სურებში, ბოლშევიკებისგან უღვთოდ დანგრეული ლომისკარელის ეკლესიის ეზოშია.

ლომისკარელის ეკლესიის ნანგრევები

მართა და ნესტორ ბერიშვილების ოჯახის მიერ გაღებული მადლი და მსხვერპლი, სამწუხაროდ, დღეს მივიწყებული და შეუფასებელია. ჩვენ მიერ სოფელში გამოკითხული ახალგაზრდებიდან, სამწუხაროდ, არც ერთისთვის არ აღმოჩნდა ნაცნობი საქართველოს ტრაგიკული ბედის მოზიარე ქალის _ მართა ბერიშვილის ვინაობა.

ამ დიდი ოჯახის შესახებ ბევრი ცნობაა მოსაძიებელი, დასაზუსტებელი და რაც მთავარია, თაობებისთვის გაკვეთილად გადასაცემი, რადგან რუსული ოკუპაცია ისევ ჩვენი აწმყოა. არ დაგვავიწყდეს, ფრთხილად უნდა ვიყოთ, რადგან წინ საზარელი, სახიფათო წარსულია!

პუბლიკაცია მომზადებულია Post-ალიონისა და მედია სახლ "გურია ნიუსის" პროექტის _ "ფრთხილად, წინ საშიში წარსულია!" ფარგლებში, რომლის მხარდამჭერია საქართველოს პრეზიდენტის ფონდი და ეძღვნება საქართველოს დამოუკიდებლობის 100 წლისთავს.




 ახალი ამბები
  • ქობულეთში, საქართველოს ბანკის დაყაჩაღების ახალი დეტალებიროგორც, ვიუწყებოდით, ქობულეთში, საქართველოს ბანკის ინკასატორი  დააყაჩაღეს. ჩვენი ინფორმაციით, დაუზუსტებელი ინფორმაციით  გატაცებულია 75 ათასი ლარი. ამ წუთებში, ტერიტორია, სადაც დაყაჩაღება მოხდა, მობილიზებულია პოლიცია. ჩვენ ინფორმაციის დაზუსტებას ვცდილობთ საქართველოს ბანკთან და შინაგან საქმეთა სამინისტროსგან და ახალ დეტალებს მალე ... ...
  • მესამე დღე: ეს დღე სხვა დღეებისგან განსხვავებული დარჩა„გურია ნიუსის“ კორესპონდენტს იმერეთში, ჟურნალისტ ნინო ნანიტაშვილს სამი დღის წინ კორონავირუსი  დაუდგინდა. ნინომ ჩვენი აუდიტორიისთვის დღიურის დაწერა გადაწყვიტა. ვფიქრობთ, მისი მონათხრობი, განცდები და გამოცდილება, დაგვეხმარება უკეთ გავიგოთ პანდემიის არსი, იზოლირებული ადამიანების გრძნობებს და საჭიროებებს უკეთ გავეცნოთ. თუ როგორ ჩაიარა მესამე  დღემ მისთვის, თავად ნინო ასე გვიყვება: „ეს დღეც მიილია. მართალია, სახლში ერთი კოვიდინფიცირებული ოფიციალურად დამემატა,  მაგრამ, მაინც მშვიდობიან დღეს დავარქმევდი. როგორც ნახეთ, ბადრი ვაშაკიძე არ ჩამომრჩა და სოლიდარობა გამომიცხადა. დილით შევიტყვეთ, რომ ისიც დადებითია. გრიგოლს უარყოფითი პასუხი მოუვიდა. გამიხარდა. მაინც რა არის დედის გული,  არჩევანი რომ ყოფილიყო, ამ სამიდან ერთი უარყოფითი უნდა გამოვიდესო, გრიგოლს ავირჩევდი. დარწმუნებული ვარ ბადრიც ასე მოიქცეოდა. ასე რომ,  ეს დღე სხვა დღეებისგან განსხვავებული დარჩა. შემცირდა დისტანცია და განზიდულობა ჩემსა და ბადრის შორის.  ერთმანეთის გასამხნევებლად და სტიგმის დასაძლევად ჩავეხუტეთ კიდეც. რა ყოფილა, მაინც,  ეს კორონა, ოჯახი ერთ მუშტად შეგვკრა. ამდენი დრო ქმარ-შვილთან, ბავშვები ჩვილები რომ მყავდნენ, მას შემდეგ არ გამიტარებია. სიცხე არ მაქვს, არაფერი მაწუხებს, მეც გავყოჩაღდებიო,  იკითხებოდა ბადრის მთელი დღის აქტივობებში. ეზო რამდენჯერმე დაზვერა, გრიგოლს გვიანი შემოდგომისთვის დასამუშავებელ მიწის ნაკვეთზე მიუთითა, რამდენჯერმე წაიღიღინა და კლინიკაზე სიტყვა არ დასცდენია. გავუყავი ჩემი ოჯახის ექიმის მიერ ჩემთვის დანიშნული ,,ვიუსიდი" და გადავწყვიტე, რომ არც კარდიომაგნილის მიღება აწყენდა. გულშემატკივრების სატელეფონო ზარები და  მოკითხვები დღესაც ბევრი იყო: ,, როგორ ხართ, აბა, თქვენ იცით, არ შეშინდეთ, კორონას არ უხდება დაძაბულობა." ვუხსნი ყველას: რას ჰქვია, მეშინია, როგორ გეკადრებათთქო, ყველანი კარგად ვართო. მაგრამ, ვატყობ, ბევრს არ სჯერა. ვერც გაუმტყუნებ. რანაირი წარმოსადგენია, კორონა გჭირდეს, იყო ინფიცირებული, შენი თავის ექიმი, მეორე ინფიცირებულის მომვლელი, შეუნაცვლებელი დიასახლისი და ამ დროს არაფერი გაწუხებდეს.  მთავარი გაჭირვება დისკომფორტია, შენი სტატუსით შეშინებული ადამიანებისგან დისტანციის. ვიღაცას შენთან სიახლოვის გამო რომ შორდებიან და გაურბიან. ამ დროს გინდა, დღეები სწრაფად გაფრინდეს, რომ მალე თავის გასამართლებელი აღარ გქონდეს, რომ რვა დღის წინ, როცა შენ შენს მოქალაქეობრივ უფლებას იყენებდი, შენს ქალაქში გადაადგილებას,  სამსახურში სიარულს სხვა ადამიანების დაზარალება არ გამოუწვევია, რომ დღეს და გუშინ მსოფლიო ასე რომ შეიშალა, შენი ბრალი არ არის. მალე გინდა დრო მთელი ოჯახის კარგადყოფნაში გავიდეს და ამ უსაქციელო კორონას გამო ყველაზე ძვირფასი,  ჯერ ადამიანები, შემდეგ საკუთარი თავი არ დაკარგო. 22 ოქტომბერი, 1:39 ... ...
  • ქობულეთში საქართველოს ბანკის ინკასატორი დააყაჩაღესქობულეთში საქართველოს ბანკის ინკასატორი დააყაჩაღეს. როგორც ჩვენთვის ცნობილია, ინკასატორს  75 ათასი წაართვეს. დამატებით დეტალებს მომხდართან დაკავშირებით „გურია ნიუსი“ მალე ... ...
  • დღეს, „ლელო საქართველოსთვის“ გურიის მაჟორიტარობის კანდიდატს, გიორგი სიორიძეს წარადგენს დღეს, 15 საათზე პოლიტიკური გაერთიანება „ლელო საქართველოსთვის“ გენერალური მდივანი ბადრი ჯაფარიძე გურიის მოსახლეობას ოზურგეთის, ლანჩხუთისა და ჩოხატაურის მაჟორიტარობის კანდიდატს გიორგი სიორიძეს წარუდგენს. კანდიდატის წარდგენა გაიმართება ოზურგეთის ცენტრში, „ჭადრების ბაღში“. ... ...
  • „კოორდინატორებს რომ აგზავნით, ხმა მიეცით „ოცნებასო“, ვის მივცე ხმა? უგზოობას?“-ჭანჭათში უგზოობას უჩივიან„სირცხვილი თქვენ! 3 წელია გზაზე გესაუბრებით, თუ საჯაროდ და თუ პირადად.  დღევანდელ ამინდში თუ სკოლის მარშუტკა არ ამოვა, როდის უნდა ამოვიდეს?  მთელი სოფლის გზა რომ დააგრეიდერეთ და ეს მონაკვეთი დატოვეთ, არ შეგრცხვათ? თურმე ეს გზა სოფლის ცენტრალური გზა არ არის, აბა რა არის? შუკა? სამი წელია ტენდერში ვერცერთმა კომპანიამ გაიმარჯვა? თუ ფეხებზე დაგვიკიდეთ? თქვენს კოორდინატორებს რომ აგზავნით, ხმა მიეცით ოცნებასო, ვის მივცე ხმა? უგზოობას? ადამიანის მოთხოვნის ფეხებზე დაკიდებას? თუ იმას რომ ჩემი მუნიციპალიტეტის ადგილობრივი ხელისუფლება 3 წელია უმოქმედოთ ზის, დაბრმავდა და დაყრუვდა. შეგრცხვეთ! მთელი სოფლის გზას აგრეიდერებენ და როცა ვურეკავ გამგებელს ჩვენთან რა ხდება, რატომ დატოვეთ თქო. სოფლის ცენტრალური გზის დაგრეიდერება მოხდაო, ფაქტობრივად დაგვცინიან. არანაირი ბავშვის ინტერესების გათვალისწინება, არანაირი ახალი კანონის მიღება, არაფერი არ ესმით, უსირცხვილოდ იქცევიან. ყველაფერს აქვს საზღვარი! სასწრაფოდ მოახდინეთ აღნიშნული გზის რეაბილიტაცია, ადამიანების მოთმინებას ნუ ცდით!-წერს სოციალურ ქსელში სოფელ ჭანჭათის მკვიდრი ვეკო წულაძე. ვეკო წულაძის ამ პოსტს, რომლის ადრესატიც სოფლის მაჟორიტარი დეპუტატი გოგი მორჩილაძე და მუნიციპალიტეტის მერიაა, არაერთი კომენტარი მოჰყვა, მათ შორის თანასოფლელთა მხრიდან. „რაც თავი მახსოვს ყველა მაგ გზაზე გამოვთქვამთ პრეტენზიას და მაშინ შეთანხმებულად მოვაწყოთ ერთი დღე და მოვიფიქროთ რაიმე ისეთი რომ მოგვაქციონ ყურადღება...ყველას გვაწუხებს ეგ უგზობა, რომელ საუკუნეში ვართ, ელემენტარულად, სამგზავრო მარშუტკა დღეში ერთხელ გვემსახურება და ისიც სახლამდე ვერ მოდის, რამხელა მანძილის ფეხით დაფარვა გვიწევს უგზობის გამო. ეს ყველას პრობლემაა, მხოლოდ შენი და ჩემი არა, ამიტო ყველა უნდა გავერთიანდეთ და რაიმე გზით ვაიძულოთ შესაბამისი პირები რომ მოგვაქციონ ყურადღება. არ ვიცი ჩვენ სოფელში როა, ისეთი გზა თუ არსებობს ლანჩხუთის რომელიმე სოფელში. საკუთარი მანქანით ვერ გადაადგილდები ადამიანი ნორმალურად და სამგზავრო მარშუტკას რა უნდა მოვთხოვოთ, სანამ ეს გზა არ მოგვარდება. ბავშვები სკოლაში და ბაღში ვერ დადიან ნორმალურად გზის გამო. რომელ განვითარებულ ან განვითარებად მუნიციპალიტეტშია მსგავში პრობლემები .განათლება ყველგან ხელმისაწვდომია და ჩვენთან ელემენტარული გზის გამო სახლში უნდა გვეჯდეს ბავშვები, ზამთარსა და წვიამიან ამინდში განსაკუთრებით“. საგულისხმოა, რომ ეს პირველი შემთხვევა არა, როცა ვეკო წულაძე საჯაროდ, სოციალური ქსელის საშუალებით აჟღერებს ჭანჭათში არსებულ გზის პრობლემას და დახმარებას მედიასაშუალებებსაც თხოვს.  „გურია ნიუსიც“ არაერთხელ წერდა ამის თაობაზე, თუმცა, როგორც ირკვევა, საქმე წინ არ წასულა და უგზობის პრობლემა კვლავაც აწუხებს სოფლის მოსახლეობას. ზემონახსენებ  პრობლემასთან დაკავშირებით „გურია ნიუსი“  სოფლის მაჟორიტარ დეპუტატს ადგილობრივ საკანონმდებლო ორგანოში, გიორგი მორჩილაძეს დაუკავშირდა, რომელიც აღმოჩნდა რომ არ იზიარებს ვეკო წულაძის მხრიდან გაჟღერებულ  პრეტენზიებს და ყველაფერ ამას საარჩევნო სპეკულაციას უწოდებს. „სოფელში გზა ყველგან კეთდება, რაღაც 200 მეტრიანი მანძილია დარჩენილი და მისი გაკეთებაც ამ 15 დღეში დაიწყება. რატომღაც გზის პრობლემა მხოლოდ წინა საარჩევნო პერიოდში ახსენდება. არჩევნებია კარზე მომდგარი და გარკვეულ სპეკულაციას ეწევა, მარშანიშვილთანაა („ევროპული საქართველოს“ ადგილობრივი ორგანიზაციის ხელმძღვანელი“ შეკრული და ის აწერინებს რაღაცეებს“-ასეთია სოფლის მაჟორიტარი დეპუტატის კომენტარი „გურია ნიუსთან“ სატელეფონო ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ გაქვს თუ არა კარგი ზოგადი განათლება?

რომელ ცნობილ მეცნიერს მიენიჭა 1921...

ტესტი _ აქვს თუ არა თქვენს ერუდიციას ფართო ჰორიზონტი

ეიფელის კოშკი ზაფხულში 15 სანტიმეტრით...

ტესტი _ როგორ იცნობ გარე სამყაროს?

რომელ ცხოველს შეუძლია უწყლოდ გაძლება...

ტესტი _ იცნობ თუ არა ქართულ მხატვრობას?

გამოიცანი, ვისია ეს ნახატი

ტესტი _ ყველაზე, ყველაზე...

იცი თუ არა გეოგრაფია

ტესტი _ რამდენად ერკვევი სხვადასხვა სფეროში

რომელია ყველაზე პატარა სახელმწიფო მსოფლიოში?

კარმიდამო ჩემი

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...

სოკოს სალათი შებოლილი ქათმის ხორცით

ეს უგემრიელესი სალათი უნდა მოვამზადოთ...