რეფინანსირების სესხის უვნებლობის მითი

ფინანსები

რეფინანსირების სესხის უვნებლობის მითი

2015 აპრ 8 17:25:18

რეფინანსირების სესხების მოცულობამ ისტორიულ მაქსიმუმს 965 მილიონ ლარს მიაღწია და კიდევ ერთხელ გახდა ცხარე მითქმა-მოთქმის საგანი. ეროვნული ბანკი რეფინანსირების სესხებს მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთის უზრუნველსაყოფად და სხვადასხვა ინსტრუმენტების გამოყენებით ჭარბი ლიკვიდობის შემთხვევაში ახდენს მის ამოღებას ან/და ლიკვიდობის დეფიციტს ავსებს რეფინანსირების სესხებით, ანუ ბანკებს აწვდის რესურსს.

რეფინანსირების სესხები, მიუხედავად იმისა, რომ ერთკვირიანია, ფულის მასაზე გავლენას მაინც ახდენს. ვინაიდან, ყოველკვირეულად მისი ხელახლა გაცემა ხდება და რაც ყველაზე მთავარია - რეფინანსირების სესხების მოცულობა ბოლო პერიოდია პერმანენტულად იზრდება. ანუ, თუ ეროვნული ბანკი კომერციულ ბანკებზე გასცემს მაგალითად 100 მილიონ ლარს, ამით ერთჯერადად გაზრდის ფულის მასას. თუ არ მოხდება სესხის მოცულობის გაზრდა, ყოველი შემდგომი დაბრუნება-გაყიდვა 100 მილიონის ფარგლებში ფულის მასაზე ზეგავლენას ვერ მოახდენს. მაგრამ, როცა იზრდება რეფინანსირების სესხების ნაშთი, ეს გავლენას ახდენს ფულის მასაზეც. სწორედ ეს ხდება ბოლო პერიოდში. მაგალითად, 2013 წელს რეფინანსირების სესხების ნაშთი 36 მილიონი ლარით გაიზარდა და წლის ბოლოსთვის 400 მილიონი ლარი შეადგინა (წლის განმავლობაში 1 მილიონ ლარსაც კი ჩამოსცდა). 2014 წელს ნაშთი 400-დან 712 მილიონ ლარამდე გაიზარდა, მიმდინარე წელს კი ბოლო მდგომარეობით 965 მილიონამდეა გაზრდილი. ანუ ბოლო ერთ წელიწადში რეფინანსირების სესხების მოცულობა თითქმის ნახევარი მილიარდი ლარით გაიზარდა. ასე რომ, რეფინანსირების სესხების “ერთკვირიანობის” არგუმენტი ნაკლებად საფუძვლიანია, მაგალითად, თუ წყალსაცავში იმაზე მეტ წყალს ჩაედინება, ვიდრე გამოედინება, წყლის დონე მატულობს.

რა იწვევს რეფინანსირების სესხებზე მოთხოვნის ზრდას

თუ ბანკებს რეფინანსირების სესხები მოკლევადიანი ლიკვიდობის დეფიციტის შესავსებად ჭირდებათ, საინტერესოა, რამ წარმოშვა მოკლევადიანი ლიკვიდობის თითქმის მილიარდიანი დეფიციტი. თუმცა, საკითხავია ისიც, რამდენად შეიძლება ლიკვიდობის დეფიციტს მოკლევადიანი, როცა ეს დეფიციტი წელიწადზე მეტია “სტაბილუროად” მატულობს.

ვინაიდან რეფინანსირების სესხების მოცულობის ზრდა 2014 წლიდან დაიწყო, გავაანალიზოთ ის ფაქტორები, რომლებსაც კომერციული ბანკების ლიკვიდობაზე შეიძლებოდა გავლენა მოეხდინა.

სავალუტო აუქციონები - მოგეხსენებათ, სავალუტო აუქციონებზე ეროვნული ბანკი ახორციელებს უცხოური ვალუტის შესყიდვას ან გაყიდვას. შესყიდვის შემთხვევაში იგი ზრდის ლარის მიწოდებას და პირიქით, გაყიდვის შემთხვევაში იღებს ლარის მასას.

ვნახოთ, რა სურათია ამ მხრივ:

- 2014 წელს, 6 იანვრიდან 24 იანვრის ჩათვლით ეროვნულმა ბანკმა გაყიდა 220 მილიონი დოლარი, საშუალო კურსით 1,75, ანუ ამოიღო 385 მილიონი ლარი;

- 7 თებერვლიდან 26 აგვისტოს ჩათვლით შეისყიდა 200 მილიონი დოლარი, საშუალო კურსით - 1,75, ანუ მოახდინა 350 მილიონი ლარის მიწოდება;

- 2014 წლის 25 ნოემბრიდან მიმდინარე წლის 19 მარტის ჩათვლით სებ-მა გაყიდა 240 მილიონი დოლარი, საშუალოდ 2,00 კურსით, ანუ ბანკებიდან ამოიღო 480 მილიონი ლარი.

საბოლოო ჯამში, სავალუტო აუქციონებით ეროვნულმა ბანკმა კომერციული ბანკებიდან ამოიღო დაახლოებით 515 მილიონი ლარის ლიკვიდურობა, 2014 წლის 1 იანვრიდან დღემდე.

ოპერაციები ღია ბაზარზე - ეროვნული ბანკის კიდევ ერთი ინსტრუმენტი, რომლითაც ლიკვიდურობის მართვა შეუძლია. ფასიანი ქაღალდების გაყიდვით იღებს ბანკებიდან ჭარბ ლიკვიდურობას და პირიქით, მისი გამოსყიდვით, აწვდის ბაზარს ლიკვიდურობას.

ამ მიმართულებით არსებობს შემდეგი ინსტრუმენტები - ეროვნული ბანკის სადეპოზიტო სერტიფიკატები, მთავრობის სახაზინო ვალდებულებები და სახაზინო ობლიგაციები.
ამ მიმართულებით 2014 წლიდან დღემდე საბანკო სექტორიდან ამოღებული იქნა 454 მილიონი ლარის ლიკვიდობა. სტრუქტურულად თუ შევხედავთ, ვითარება შემდეგია: სებ-მა სადეპოზიტო სერტიფიკატების შემცირებით ბანკებს მიაწოდა 265 მილიონი ლარის ლიკვიდობა, ფინანსთა სამინისტრომ კი ფასიანი ქაღალდების მოცულობის ზრდით ბანკებიდან “შეისრუტა” 720 მილიონამდე ლარი.

ამდენად, 2014 წლის 1 იანვრიდან დღემდე (2 აპრილის მდგომარეობით) საბანკო სექტორიდან ლიკვიდობის სუფთა ამოღება 970 მილიონ ლარს აღწევს (თითქმის იმდენივე, რამდენაც რეფინანსირების სესხების მოცულობა შეადგენს).

ვის აწყობს რეფინანსირების სესხების ზრდა

ფაქტების გაანალიზების შედეგად მივიღეთ შემდეგი სურათი: ბანკები ყიდულობენ მთავრობის ფასიან ქაღალდებს (ბანკების მოთხოვნა ყოველთვის 2-3-ჯერ აღემატება ფასიანი ქაღალდების მიწოდებას), ანუ ასესხებენ ფულს მთავრობაზე, ხოლო შემდეგ ლიკვიდობის შესავსებად მიმართავენ ეროვნულ ბანკს, ანუ სესხულობენ ეროვნული ბანკისგან. უფრო შემოკლებულად რომ ვთქვათ, კომერციული ბანკები სესხულობენ ეროვნული ბანკისგან და ასესხებენ მთავრობაზე.

მნიშვნელოვანია ამ “სქემის” ფინანსური მხარეც, კომერციული ბანკები სებ-სგან სესხს საშუალოდ 4.5%-ად იღებენ, ხოლო მთავრობაზე ვადიანობის მიხედვით 6%, 7%, 10% და 11%-ად ასესხებენ, ანუ ნახულობენ საკმაოდ სოლიდურ, ათეულობით მილიონი ლარის საპროცენტო შემოსავალს.

ლარის პრობლემების პირობებში კი რეფინანსირების სესხების მუდმივი ზრდა ნეგატიურ როლს ასრულებს. მითუმეტეს, რომ ეროვნულმა ბანკმა მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება დააანონსა. თუმცა, ეს გადაწყვეტილება ჯერ-ჯერობით მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთის 50 საბაზისო პუნქტით გაზრდით გამოიხატა, რაც რეალობას თითქმის არ ცვლის.

ეროვნული ბანკის “გულუხვობას” მიჩვეული საბანკო სექტორი ჭარბ ლიკვიდობას მთავრობის ფასიან ქაღალდებში აბანდებს და სარგებელს ნახულობს, დეფიციტს კი ეროვნული ბანკი უვსებს, რაც ლარს აწვება. სებ-ი კი, როგორც ჩანს, მონეტარული პოლიტიკის რეალურად გამკაცრებას არ აპირებს. თუმცა, უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ მიმდინარე წელს, ორჯერ დაფიქსირებული მუდმივმოქმედი რეფინანსირების სესხის გაცემა, სებ-ის მხრიდან შეიძლება ჩავთვალოთ მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრებად (ვინაიდან, ეროვნულმა ბანკმა მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთით ბანკებს სრულად არ მიაწოდა მათ მიერ მოთხოვნილი ლიკვიდობა, ბანკებმა კი დამატებითი რესურსის სასესხებლად პლიუს 1% გადაიხადეს, ანუ უფრო ძვირად ისესხეს).

იკვეთება სურათი, რომ არსებული რეფინანსირების განაკვეთის შენარჩუნება, რისთვისაც ეროვნული ბანკი რეფინანსირების სესხებს არ იშურებს, შედის მის ინტერესებში, რომელიც 5%-იანი მიზნობრივი ინფლაციის მაჩვენებლის მიღწევას გულისხმობს. ამდენად, ეროვნული ბანკის მხრიდან რეალურად ადგილი აქვს არა მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრებას, არამედ რბილი მონეტარული პოლიტიკის მინიმუმ შენარჩუნებას, სებ-ი ზრდის ლარის მიწოდებას სადეპოზიტო სერტიფიკატების გამოსყიდვით და რეფინანსირების სესხების მიწოდებით, რითაც იგი ინფლაციის მიზნობრივი დონისკენ მიიწევს, ლარი კი კვლავ ეცემა.

ნოდარ ჭიჭინაძე

“ახალგაზრდა ფინანსისტთა და ბიზნესმენთა ასოციაცია - აფბას” პრეზიდენტი




 ახალი ამბები
  • სემეკმა მიმდინარე კვირაში მოქალაქეებს 54 ათას ლარზე მეტი ჩამოაწერა (R)საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ (სემეკ) მიმდინარე კვირაში გამართულ საჯარო სხდომებზე მოქალაქეებსა და კომპანიებს შორის არსებული დავები განიხილა. საკითხების უმეტესობა მოქალაქეთა სასარგებლოდ დაკმაყოფილდა და ჩამოწერილი თანხების ოდენობამ, ჯამში,  54 887 ლარი შეადგინა. მიმდინარე კვირაში სემეკმა 5 საჯარო სხდომა გამართა და დღის წესრიგებით გათვალისწინებული 99 საკითხი განიხილა. მოქალაქეთა საჩივრები ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების სექტორებში მოქმედი კომპანიების წინააღმდეგ მოიცავდა  უსაფუძვლოდ დარიცხულ თანხებს, ხანდაზმულ დავალიანებებს. საჯარო სხდომებზე განსახილველად საკითხები წარადგინეს სემეკის მომხმარებელთა საჩივრების დეპარტამენტისა  და ენერგოომბუდსმენის სამსახურის წარმომადგენლებმა. კომისია შეახსენებს მოქალაქეებს, რომ იმ შემთხვევაში, თუ ელექტროენერგეტიკის, ბუნებრივი გაზისა და წყალმომარაგების სექტორებში მოქმედი კომპანიების მხრიდან ადგილი აქვს მათი უფლებების დარღვევას, მიმართონ სემეკს ან სემეკთან არსებულ ენერგოომბუდსმენის სამსახურს. მოქალაქეებს კონსულტაციების მიღება შეუძლიათ როგორც ქოლ ცენტრში ნომერზე: 16 216, ისე  სემეკის Facebook გვერდზეც. ... ...
  • სახელმწიფო ფონდის ხარჯზე შემცირებული თანხები ლანჩხუთის ბიუჯეტშიბესიკ ტაბიძის ხელმძღვანელობით ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ბიუროს სხდომა გაიმართა, სადაც ადგილობრივი საკანონმდებლო ორგანოს მორიგი სხდომის თარიღად 25 ივლისი დაანონსდა და წესისამებრ, ბიურომ სწორედ ამ დღისთვის განსაზღვრა, როგორც განსახილველი საკითხები, ასევე, ამ საკითხის მომხსენებლები.  ბიუროზე წარმოდგენილი საკითხების მიხედვით გაირკვა, რომ მომავალი საკრებულოს სხდომის  დღის წესრიგით დეპუტატებს მიმდინარე წლის მთავარ საფინანსო დოკუმენტში ცვლილებების შეტანის თაობაზე მოუწევთ მსჯელობა. მერიის საფინანსო  სამსახურის უფროსის, როლანდ ლაშხიას მიერ წარმოდგენილი საკითხის  მიხედვით,  რეგიონებში გასახორციელებელი პროექტების ფონდიდან  მთავრობის განკარგულებით ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტს  185 209 ლარი ერგო  ადმინისტრაციულ ერთეულებში საექიმო ამბულატორიისა და მშენებლობის დასაფინანსებლად. კერძოდ,  ზემონახსენები თანხიდან 20 418 ლარი აკეთის ადმინისტრაციულ ერთეულში გაიხარჯება, 22 030 ლარი _ აცანაში, შუხუთში _ 21 765 ლარი, ნიგოითში კი _ 27 828 ლარი. რაც შეეხება სუფსის ადმინისტრაციულ ერთეულს, აქ საექიმო ამბულატორიის მშენებლობის ტერიტორიის მომზადებისთვის  11 430 ლარია გამოყოფილი, უშუალოდ მშენებლობისთვის კი- 81 828 ლარი.  საფინანსო სამსახურის უფროსის მიერ ხელმოწერილი  განმარტებითი ბარათის მიხედვით,  ირკვევა, რომ რეგიონებში გასახორციელებელი  პროექტების ფონდიდან  გამოყოფილი თანხა  324 265 ლარით შემცირდა, აქედან ეს შემცირება გახორციელდება სახელმწიფო ფონდის, მათ შორის  წყლის სისტემის რეაბილიტაციის, საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ექსპლუატაცია-რეაბილიტაციის, ასევე, გზების რეაბილიტაციის თანხების შემცირების ხარჯზე.  ამის გარდა, გზების სარეაბილიტაციო სამუშაოები  სახელმწიფო ფონდის ხარჯზე  22 086 ლარითაა შემცირებული. საფინანსო სამსახურის მიერ ბიუროს სხდომაზე წარმოდგენილი განმარტებების მიხედვით, გაირკვა, რომ ადგილობრივი ბიუჯეტის თავისუფალი ნაშთის ხარჯზე  მერია გეგმავს  ხუთი ათასი ლარით გაზარდოს გზის მიმდინარე სამუშაოების დაფინანსება, ხოლო ვიდეო კამარების ინსტალაციისთვის  763 ლარი გამოყოს. ამავე თანხიდან, სახელოვნებო სკოლათა გაერთიანების მოთხოვნის საფუძველზე, დამატებით ოთხი ათასი ლარი უნდა მიიმართოს    სამხატვრო სკოლის შტატგარეშე მუშაკთა დასაფინანსებლად.  სპორტული ღონისძიებების დასაფინანსებლად კი _ 1 100 ლარი. გარდა ბიუჯეტში დაგეგმილი ცვლილებებისა, ბიუროზე  საკრებულოს სხდომისთვის სხვა რიგი საკითხებიც წინასწარ მოთელეს დეპუტატებმა. როგორც გაირკვა,  ცვლილება შეეხება ლანჩხუთის საკრებულოს სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმარებისა და ინფრასტრუქტურის კომისიის შემადგენლობის დამტკიცების შესახებ განკარგულებას. ასევე, ცვლილება შედის საკრებულოს 2019 წლის 28 მარტის N18 განკარგულებაში „ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის ქონების საპრივატიზაციო ობიექტების ნუსხისა და ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის ქონების პრივატიზაციის გეგმის დამტკიცების შესახებ“. საკრებულოს სხდომის გამართვამდე კი ამ საკითხების კიდევ ერთხელ გავლა მოუწევთ დეპუტატებს დარგობრივ ... ...
  • "შეინახეთ კადრები, სადაც სალია ამბობს სარედაქციო პოლიტიკა არ შეიცვლებაო და შემდეგ გავახსენოთ"ძალიან გთხოვთ, შეინახოთ ის კადრები, სადაც სალია ამბობს რომ არხის სარედაქციო პოლიტიკა არ შეიცვლება , _ ამის შესახებ მედიაექსპერტმა ნინია კაკაბაძემ ჟურნალისტებთან ისაუბრა. კაკაბაძის თქმით, პაატა სალია ასე იტყვის რამდენიმე თვის განმავლობაში, თუმცა მათი მთავარი მიზანი სარედაქციო პოლიტიკის შეცვლაა.  "ბუნებრივია, რომ ამას იტყოდა პაატა სალია პირველ დღეს. მეტსაც გეტყვით, ამას იტყვის ერთი თვე, ორი თვე, რომ სარედაქციო პოლიტიკის შეცვლას არ აპირებს, მაგრამ ეს განცხადება, ცხადია, ღიმილის მომგვრელია, რბილად რომ ვთქვათ. რისთვის იბრძოდნენ ისინი?- იბრძოდნენ იმისთვის, რომ შეცვლილიყო ამ არხის სარედაქციო პოლიტიკა. ამას ჩვენ ერთად ვნახავთ. ძალიან გთხოვთ, შეინახოთ ის კადრები, სადაც სალია ამბობს რომ არხის სარედაქციო პოლიტიკა არ შეიცვლება და შემდეგ გავახსენოთ. საბედნიეროდ, გვაქვს უკვე საკმაო მასალა, სადაც ის ამ პოზიციას აფიქსირებს",- თქვა კაკაბაძემ ... ...
  • გრიგორი კარასინი - საქართველოს მიმართ ღვინოზე სანქციების დაწესების თემა დახურულიასაქართველოსთვის ღვინოზე სანქციების დაწესების თემა დღეს დახურულია, - განაცხადა რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილემ გრიგორი კარასინმა. „რუსეთში, რომელსაც მრავალი წელია თვითონაც სანქციები აქვს დაწესებული, მსგავსი შემზღუდავი ზომების გამოყენებას სხვა ქვეყნების მიმართ ცდილობენ ფრთხილად მოეკიდონ. საქართველოში მიმდინარე მოვლენების ფონზე ივნისის ბოლოს - ივლისის დასაწყისში სახელმწიფო სათათბიროში რუსეთში ქართული ღვინისა და მინერალური წყლის იმპორტის აკრძალვის საკითხი განიხილებოდა. მაგრამ რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტმა თავშეკავებისკენ და გააზრებული მიდგომისკენ მოგვიწოდა. დაგვავალა გვეხელმძღვანელა ჩვენი ინტერესებით და „ქართველი ხალხის მიმართ პატივისცემით“. ასე რომ, დღეისთვის ღვინის სანქციების თემა საქართველოს მიმართ დახურულია“, _ განაცხადა კარასინმა „რია ნოვოსტისთან“ ... ...
  • IRI-ის კვლევა _ გამოკითხულთა უმრავლესობა საპენსიო რეფორმას მახარს უჭერს “საერთაშორისო რესპუბლიკური ინსტიტუტის” (IRI) კვლევების ცენტრის მიერ გამოქვეყნებული საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვის შედეგების მიხედვით, გამოკითხულთა უმეტესობა საპენსიო რეფორმას მხარს უჭერს. კითხვაზე: როგორ შეაფასებდით პარლამენტის მიერ ინიცირებულ საპენსიო რეფორმას, გამოკითხულთა 36%-მა უპასუხა, რომ უფრო მეტად კეთილგანწყობილია. აღნიშნული რეფორმა ნაწილობრივ მოსწონს 23%-ს, ნაწილობრივ არ მოსწონს 11%-ს. პარლამენტის მიერ ინიცირებული საპენსიო რეფორმის გატარებას არ ეთანხმება გამოკითხულთა 18%, არ იცის ან პასუხი არ აქვს გამოკითხვაში მონაწილე ადამიანების 12%-ს. კვლევა მთელი საქართველოს მასშტაბით 2019 წლის 20 მაისი - 11 ივნისის შუალედში ჩატარდა. (R) წყარო: ... ...

არქივი

ზაფრანი

ახალგაზრდობის შენარჩუნებისთვის

ჰარვარდის უნივერსიტეტის ექიმები, დევიდ სინკლერის...

ქსოვა სტრესს ხსნის

ექიმები ქსოვას ნამდვილ წამალს უწოდებენ,...

რაზე მეტყველებს ადამიანის ნაწერი

სპირალი, წრეები - სხვების პრობლემები...

რა უნდათ ქალებს მამაკაცებისაგან?

მამაკაცები ხშირად ამბობენ, რომ ვერ...

კითხვები, რომელიც აფრთხობს მამაკაცს

მამაკაცები მეტად მგრძნობიარე და ადვილად...

ქალმა არ მოინდომოს თორემ...

ძალიან ბევრი ფიქრობს, რომ ქალმა...
კარმიდამო ჩემი

პიტნის სამკურნალო თვისებები

ამ საოცრად სურნელოვანი და არომატული...

"ჩემი პატარა ვენეცია" მაქვს" _ რას საქმიანობს 80 წლის პურის...

ამირან პეშკოვი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ...

როგორ ვკვებოთ ქათამი, რომ საუკეთესო კვერცხი მოგვცეს

სოფლის პირობებში, როცა შინაურ ფრინველს...

"საქართველოში მოყვანილი მანდარინის ჩირი მსოფლიოში საუკეთესოა"

ოზურგეთში, სოფელ გურიანთაში მცხოვრები იუზა...

დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის საიდუმლო

ბრიტანელმა სწავლულებმა, შესაძლოა, გახსნან მეცნიერების...

ეკონომიური დიეტა

ამბობენ, სწორად შერჩეული რაციონი ძვირი...

რა რაოდენობის მარილი გვჭირდება დღეში

მარილი აუცილებელია, რომ ორგანიზმმა სწორად...

წიწიბურა წნევას არეგულირებს

წიწიბურა ადამიანისთვის ძალიან სასარგებლო და...