პროცესი ჭიანურდება _ ხალხის პროტესტით დაღლას ელოდებიან?!


საზოგადოება

პროცესი ჭიანურდება _ ხალხის პროტესტით დაღლას ელოდებიან?!

7 სექ. 2015, 17:33:02

გონიოს ციხესთან და ზღვისპირა ზოლში მდებარე სადავო მიწების საკითხი, რომლის დაბრუნებასაც მოსახლეობა უკვე რამდენიმე წელია ითხოვს, ჯერ კიდევ გაურკვეველია.

ფონდ "ღია საზოგადოება _ საქართველოს" პროექტის _ "საკუთრების უფლების დაცვის ხელშეწყობა ახალ ტურისტულ ზონებში" _ ფარგლებში არასამთავრობო ორგანიზაციებმა, სხვა ფაქტებთან ერთად,  გონიოს დაზარალებული მოსახლეობის პრობლემაც შეისწავლეს.

ანგარიშში, რომელიც ამ პროექტის ფარგლებში მომზადდა, აღნიშნულია, რომ  "გონიოში, როგორც საკუთრების უფლების მოწმობის გაცემის, ასევე მისი გაუქმების მომენტში არაერთ კანონდარღვევას ჰქონდა ადგილი".

რამდენიმე უწყებაში "დაკარგულმა" საქმემ, დღემდე, მთავრობის ეკონომიკურ საბჭომდე ვერ მიაღწია. მოსახლეობა კი აცხადებს, რომ პროცესი ხელოვნურად ჭიანურდება და თუ საკითხი უახლოეს მომავალში არ გადაწყდება, საპროტესტო აქციებს დაიწყებენ.

სადაო მიწების ნაწილს კულტურული მემკვიდრეობის სტატუსი აქვს, ნაწილზე კი, ხელისუფლება ტურისტული ინფრასტრუქტურის განთავსებას გეგმავს. 

პრეისტორია

გონიოში მიწების ჩამორთმევა აჭარაში ერთ-ერთ პოლიტიკურ საკითხად ჯერ კიდევ ასლან აბაშიძის მმართველობის პერიოდში იქცა. ამ პერიოდში რეგიონში მიწის რეფორმა არ ჩატარდა და რეგიონის მოსახლეობამ საქართველოს კონსტიტუციით მინიჭებული უფლებით ვერ ისარგებლა, რომ მიწა საკუთრებაში მიეღო.

"ვარდების რევოლუციის" შემდეგ, სააკაშვილის ხელისუფლება მოსახლეობას შეპირდა, რომ მიწის რეფორმას დაასრულებდა. საქართველოს პარლამენტმა ამასთან დაკავშირებით სპეციალური კანონიც მიიღო, რომლის საფუძველზეც, 2006 წლის ბოლომდე აჭარაში, კერძოდ, ხელვაჩაურსა და ქობულეთის რაიონებში მიწის რეფორმა უნდა დასრულებულიყო. აჭარის მთავრობაში კი შეიქმნა სპეციალური კომისია, რომელსაც ავტონომიური რესპუბლიკის პირველი პირი, ლევან ვარშალომიძე თავმჯდომარეობდა. კომისიამ საკადასტრო რუკები შექმნა, დაადგინა ზღვრული ნორმები და განისაზღვრა სარეფორმო ფონდი. საჭირო იყო მხოლოდ ხელმოწერა, რომლითაც კონკრეტულ პირს მიწის ნაკვეთი საკუთრებაში გადაეცემოდა. ეს კი არ გაკეთდა, რისი ოფიციალური მიზეზიც დღემდე უცნობია.

2007 წლის დასაწყისში, ხელვაჩაურის რაიონის საკრებულომ მიიღო გადაწყვეტილება ტურისტულ ზონებში შეესწავლა იმ პირების საკუთრების უფლება, რომლებმაც გამონაკლისის სახით ასლან აბაშიძის მმართველობის დროს მიწის რეფორმით მიიღეს საკუთრება. ამ გადაწყვეტილების საფუძველზე, გონიოსა და მახინჯაურის თემებში ასობით გლეხს საკუთრება ჩამოერთვა. კომისიის სხდომა 40 წუთის განმავლობაში მიმდინარეობდა. გონიოელებს საკუთრების უფლება ისე ჩამოართვეს, რომ არც ერთი მათგანი სხდომის გამართვის თაობაზე ინფორმირებული არ ყოფილა.

ამავე წლის შემოდგომაზე, საქართველოში პოლიტიკური ვითარება შეიცვალა - რიგგარეშე საპრეზიდენტო არჩევნები დაინიშნა. არჩევნების წინ კი, პრეზიდენტის 2007 წლის 25 სექტემბრის #525-ე ბრძანებულება ამოქმედდა, რომლის მიხედვითაც, კერძო თუ იურიდიულ პირებს საკუთრებაში გადაეცემოდათ კანონიერ მფლობელობაში არსებული ან თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთები. ამ  წესით აჭარაში ათასობით ოჯახმა ისარგებლა, მათ შორის, გონიოს მოსახლეობამაც.

საპრეზიდენტო არჩევნების წინ, 2007 წლის 13 დეკემბერს, გონიოს ყოფილი საბჭოთა მეურნეობის დასახლებაში, აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე ლევან ვარშალომიძე პირადად მივიდა და საზეიმო ვითარებაში გადასცა კიდეც მიწის საკუთრების უფლების მოწმობა. მან მოსახლეობას უთხრა, რომ ეს პრეზიდენტის საჩუქარი იყო. გონიოს მოსახლეობა დღესაც ფიქრობს, რომ ეს "საჩუქარი" არჩევნებში ხმების მიღების სანაცვლოდ მიიღეს.

არჩევნებიდან ორი წლის შემდეგ, ვითარება კიდევ ერთხელ შეიცვალა _ ხელვაჩაურის რაიონის სოფელი გონიო ქალაქ ბათუმის ადმინისტრაციულ საზღვრებში მოექცა. მანამდე ჯერ ასამდე ოჯახს, შემდეგ კი, 2010 წლის 9 ნოემბერს, ხელვაჩაურის საკრებულოს საკუთრების აღიარების კომისიამ  271 ოჯახს ერთდროულად ჩამოართვა მიწაზე საკუთრების უფლება.

მას შემდეგ გონიოელებსა და სახელმწიფოს შორის დავები სასამართლო ინსტანციებში გაგრძელდა, რომელიც ფაქტობრივად იდენტური შედეგით დასრულდა - გონიოელებმა მიწაზე საკუთრების უფლება დაკარგეს.

 არსებული ვითარება

2014 წლის 1 სექტემბერს, რამდენიმეთვიანი მუშაობის შემდეგ, გონიოს ყოფილი მეურნეობის ტერიტორიაზე სადავო მიწების შემსწავლელმა შერეულმა სამთავრობო კომისიამ განმცხადებლები კატეგორიებად დაყო. განისაზღვრა, რომელი მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს სახელმწიფოს საკუთრებას, რა რაოდენობის ფართს განკარგავს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტო, რომელი ნაკვეთია არქეოლოგიური დაცვის ზონაში, ასევე, რომელია კერძო საკუთრება და ვის გაუუქმა წინა ხელისუფლებამ მათ მიერვე გაცემულ ქონებაზე საკუთრების უფლება.

კომისიის თავმჯდომარე დავით გაბაიძე მაშინ აცხადებდა, რომ,  დიდი ალბათობით, მიწები ადგილობრივებს კერძო საკუთრებაში გადაეცემოდათ.

დასკვნა საბოლოო გადაწყვეტილების მისაღებად ბათუმის საკრებულოს მიწის საკუთრების აღიარების კომისიას გადაეგზავნა, რომელსაც თითოეული დაზარალებულის განაცხადი ინდივიდუალურად უნდა შეესწავლა. კომისიამ 2014 წლის 17 ნოემბერს ადმინისტრაციული საქმისწარმოება დაიწყო, თუმცა ამ დრომდე არცერთი განაცხადი შესწავლილი არ არის.

გონიოს ყოფილი მეურნეობის ტერიტორიაზე მიწის დაკანონების მოთხოვნით ბათუმის საკრებულოში სულ 476 განაცხადია შესული. აქედან 271 ოჯახია ისეთი, რომლებსაც საქართველოს ყოფილმა პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა ჯერ დაუკანონა და შემდეგ გაუუქმა საკუთრების უფლება, დანარჩენებმა კი მიწის საკუთრებაზე პრეტენზიით კომისიას მოგვიანებით მიმართეს.

ერთ-ერთი დაზარალებული ენვერ ირემაძე ამბობს, რომ მან მიწის აღიარების კომისიას განცხადებით მაისში მიმართა, თუმცა ამ დრომდე პასუხი არ მიუღია.

"მაისში მივმართე განცხადებით საკრებულოს, წარვუდგინე  ჩემს ხელთ არსებული ყველა საბუთი და ვთხოვე, რომ ადმინისტრაციული წარმოებისას პირველად ჩემი საქმე განეხილათ, თუმცა, პასუხი არ მომსვლია. მეორედ მიმართვის შემდეგ მომცეს ცნობა, რომ ჩემი განცხადება ჯერ განხილული არ იყო. საკრებულოს სხვა დაზარალებულმა პირებმაც მიმართეს. მათი მიმართვიდან ერთთვიანი ვადა გასული არ არის.

ამის შემდეგ, მივმართე სასამართლოს, რომ  დაევალდებულებინა საკრებულო ჩემი საკითხი განეხილა.  სარჩელი სასამართლოში 8 აგვისტოს შევიტანე. 10  სექტემბერს განხილვის ვადა იწურება. თუ პასუხს ახლაც ვერ მივიღებთ, შესაძლოა, მშვიდობიანი აქციები ისევ დავიწყოთ. მთავარია, სასამართლო ჩატარდეს და საკითხი განიხილოს, მე არ ვამბობ, რომ მაინცდამაინც მიწა დამიბრუნონ", _ ამბობს ირემაძე და დასძენს, რომ ცოტა ხნის წინ, 150 პირის მიერ ხელმოწერილი განცხადებები პრემიერ ღარიბაშვილს და სახალხო დამცველსაც გადაუგზავნეს.

ირემაძე ამბობს, რომ მისი ვარაუდით, ძველი ხელისუფლებიდან დარჩენილი პირები არ აძლევენ კომისიას საშუალებას საკითხი ინდივიდუალურად განიხილოს:

"არ აწყობთ, რომ მიწა მხოლოდ ადგილობრივ მცხოვრებლებს დაუბრუნდეთ. დანარჩენები არიან ძველი "მაფიოზები", ყოფილი თანამდებობის პირები, ასლან აბაშიძის მომხრეები, "ნაციონალური მოძრაობის"  მხარდამჭერები და ა.შ. ესენი ამბობენ, რომ ყველას ერთად უნდა დაუბრუნდეთ საკუთრება და ინდივიდუალური განხილვა არ უნდა მოხდეს. ზოგიერთ საქმეზე ხუთი მოწმობაა გაცემული, რაც კითხვის ნიშნებს აჩენს, ამიტომ ვითხოვთ ინდივიდუალურ განხილვას. თუ არ მეკუთვნის, ნუ მომცემენ, ოღონდ განიხილონ. იქ არის გარკვეული ნაწილი მიწის ნაკვეთებისა, რომლის ფასიც უფრო მაღალია და უნდათ ხელში ჩაიგდონ და ფული აკეთონ. ასეთი დაახლოებით 15 ჰექტარია", _ ამბობს ირემაძე.

იმის გასარკვევად, თუ რატომ ვერ მოახერხა ერთი წლის განმავლობაში ბათუმის საკრებულოს მიწის აღიარების კომისიამ საქმეების განხილვა, კომისიის თავმჯდომარე ლევან კინწურაშვილთან დაკავშირებას რამდენიმე დღის განმავლობაში ვცდილობდით, თუმცა მან ჩვენს სატელეფონო ზარებსა და შეტყობინებებს არ უპასუხა.

კომისიის იურისტი ბაკურ ბოლქვაძე კი აცხადებს, რომ აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით არანაირ ინფორმაციას არ ფლობს:

"იქნებ, ბატონ ლევან კინწურაშვილს დაუკავშირდეთ, მაგ საკითხზე მე ინფორმაციას არ ვფლობ", _ განაცხადა ბოლქვაძემ.

გონიოს ყოფილი მეურნეობის ტერიტორიაზე არსებული სადავო მიწების შემსწავლელი შერეული სამთავრობო კომისიის წევრი, უფლებადამცველი თამაზ ბაკურიძე ამბობს, რომ პროცესის გაჭიანურება გარკვეულ ეჭვებს და კითხვის ნიშნებს აჩენს:

"შარშან სექტემბერში, სამთავრობო კომისიამ დასკვნა ბათუმის საკრებულოს მიწის აღიარების კომისიას გადასცა, რის შემდეგაც  საქმის ადმინისტრაციული წარმოება დაიწყო. რაც იმას ნიშნავს, რომ ნებისმიერ დროს შეუძლიათ  განიხილონ მოქალაქეების განცხადებები, თუმცა პროცესი ძალიან ჭიანურდება. მთავრობა ამბობს, რომ მოსახლეობამ არ მიიღო მათი შემოთავაზებული წინადადება, რაც თითო ოჯახისთვის  500 კვმ-ის ფართობის მიწის გადაცემას ითვალისწინებდა, ოღონდ არა იმ ტერიტორიაზე, სადაც ეს ხალხი ფლობს მიწებს, არამედ სხვაგან. ეს წინადადება ჯერ კიდევ 2014 წლის ზამთარში მიიღეს, რაც მოსახლეობისთვის მიუღებელი აღმოჩნდა. მას შემდეგ ჰპირდებიან მოსახლეობას, რომ ამ საკითხს მთავრობის ეკონომიკურ საბჭოში განიხილავენ, რომელსაც საქართველოს პრემიერ-მინისტრი ირაკლი ღარიბაშვილი ხელმძღვანელობს, თუმცა, ჯერჯერობით, საკითხი არც საბჭოში განუხილავთ. ამ პროცესებიდან ჩანს, რომ პოლიტიკური ნება არსებობს, მაგრამ არა საკითხის მოგვარების", _ ამბობს ბაკურიძე.

რაც შეეხება მიწის აღიარების კომისიის წევრების მოსახლეობასთან კონტაქტს, ბაკურიძე ამბობს, რომ კომისიის ხელმძღვანელი ლევან კინწურაშვილი ამ დროის განმავლობაში დაზარალებულებს მხოლოდ ერთხელ შეხვდა:

"ძალიან რთულია მაგ პიროვნებასთან დაკავშირება. მხოლოდ ერთხელ შეხვდა მოსახლეობას, როცა მათ ცენტრალური მაგისტრალის გადაკეტვა დააპირეს. თუმცა შეხვედრას აზრი არც აქვს, რადგან საკითხი  თბილისში წყდება და არა ბათუმში. აქ, უბრალოდ, მიზეზებს ეძებენ, რომ  როგორმე გააჭიანურონ პროცესი. ვფიქრობ, ხელისუფლებისთვის ეს ტერიტორიები ძალიან ძვირფასია; ამიტომ, გადაწყვეტილი აქვთ, რომ გაყიდონ ან ინვესტიციები ჩაადებინონ უცხოელებს. გლეხებს  კი, 500-500 კვმ. სადღაც დაკარგულში გადაუგდონ. ამიტომ ჭიანურდება ეს პროცესი, ხალხის პროტესტით დაღლას ელოდებიან", _ ამბობს ბაკურიძე.

მთავრობის ეკონომიკურ საბჭოში კი აღნიშნავენ, რომ უახლოეს მომავალში გონიოს მიწების საკითხი აუცილებლად განიხილება.

"სექტემბერში, სხდომების განახლების შემდეგ, აუცილებლად განვიხილავთ ამ საკითხს. ჯერჯერობით რაიმე შეხვედრა ამასთან დაკავშირებით არ ყოფილა", _ აღნიშნავენ ეკონომიკურ საბჭოში.

დაუბრუნდება თუ არა გონიოს მოსახლეობას კერძო საკუთრებაში რამდენჯერმე გადაცემული და შემდეგ წართმეული მიწები, კვლავ გაურკვეველია. საქმე არც სტრასბურგის სასამართლოს განუხილავს, სადაც სარჩელი უკვე სამ წელზე მეტია წარმოებაშია მიღებული.

მასალა მომზადებულია პროექტის _ "საკუთრების უფლების დაცვის ხელშეწყობა ახალ ტურისტულ ზონებში" _ ფარგლებში.

პროექტის ფინანსური მხარდამჭერია ფონდი "ღია საზოგადოება _ საქართველო".

პუბლიკაციაში გამოქვეყნებული მოსაზრებები, შესაძლოა, არ ემთხვეოდეს ფონდის შეხედულებებს.




 ახალი ამბები
  • „ოცნების“ ფაფხური, აქცენტი გადაეტანა ორიოდ საეჭვო ფიგურის “ბიძინამიტოვებულ” კრებასთან შეერთებაზე, ჩაფლავდა.„ოცნების“ ფაფხური, აქცენტი გადაეტანა ორიოდ საეჭვო ფიგურის “ბიძინამიტოვებულ” კრებასთან შეერთებაზე, საბოლოოდ ჩაფლავდა, _ ამის შესახებ პოლიტიკური გაერთიანება "ტრიბუნას" წევრმა კოტე კემულარიამ გააკეთა. კემულარიას თქმით, „ოცნება“ ივანიშვილის გარეშე ცხოვრებას მნიშვნელოვანი ფიგურების გაქცევის მზარდი ტენდენციით ხვდება: "ერთიანი ოპოზიციის ნება - კრიზისიდან გამოსავალი არის ახალი არჩევნები, ურყევია და რაც მთავარია, ის მთლიანად ემთხვევა ამომრჩევლის მოთხოვნას. მითუმეტეს, რომ „ის აქ არის...” - ნელ-ნელა ქარწყლდება და „ოცნება“ ბიძინას გარეშე ცხოვრებას მნიშვნელოვანი ფიგურების გაქცევის მზარდი ტენდენციით ხვდება: ჯერ უჩა მამაცაშვილი ცლის ოფისებს და ტოვებს ოჯახთან ერთად ქვეყანას.; ლუკა კურტანიძე უბიძინოდ ვერ ძლებს და მიდის; გამქრალია ოთარ ფარცხალაძე; ნიშანდობლივია წულუკიანის განაცხადი - ახლა გაახსენდა, ხომ "რომ პოლიტიკოსი არ ვარო...“ ასე რომ, ოპოზიციის ერთობა მუშაობს. რადგან სწორედ ოპოზიციის ერთობაა ბიძინას ასე სამარცხვინოდ გაქცევის ერთ ერთი მიზეზი. ერთიან ოპოზიციაში მალე დასრულდება აქტიური კონსულტაციები. ეს ერთობა აუცილებლად მოიტანს ახალ ნორმალურ არჩევნებს. და ერთიანი ოპოზიცია აიღებს პასუხისმგებლობას ქვეყნის საშინაო და საგარეო პოლიტიკაში რვა წლის განმავლობაში დაგროვილი მძიმე პრობლემების დაძლევაზე, _ განაცხადა ... ...
  • "გურია დაკარგავს მწვანე რეგიონის სტატუსს" _ წერილი გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს გაუგზავნესარასამთავრობო ორგანიზაცია “ეკოს“ დამფუძნებელმა და ხელმძღვანელმა ირმა გორდელაძემ საქართველოს გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს წერილობით მიმართა. “ცნობილია, რომ 2020 წლის 28 დეკემბერს გაიმართა ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაკიჯვარში, მდინარე ნატანებზე „ნატანები 3“ ჰიდროელექტრო სადგურის მშენებლობის პროექტის გზშ-ის (გარემოზე ზემოქმედების შეფასება) დოკუმენტის საჯარო განხილვა. საჯარო შეხვედრა გაიმართა ონლაინ რეჟიმში, რასთან დაკავშირებითაც აღვნიშნავთ შემდეგს: 2020 წლის 7 დეკემბერს ჩვენ მოგმართეთ ოფიციალური წერილით, სადაც ვითხოვდით ამ შეხვედრის გადადებას. ეს პროექტი თავიდანვე იყო პრობლემური და არასასურველი ადგილობრივი მოსახლეობისა და გურიის საზოგადოებისთვის. ფაქტობრივად, არც სკრინინგის და არც სკოპინგის საჯარო განხილვები არ შემდგარა. მოსახლეობის დიდმა ნაწილმა პროტესტის ნიშნად დატოვა განხილვები. ამის დამადასტურებელი ფაქტები გაშუქებული იქნა ადგილობრივი ტელევიზიისა და პრესის მიერ. საკითხი არის ძალიან სენსიტიური და მნიშვნელოვანი ადგილობრივი მოსახლეობისთვის, ხოლო ონლაინ განხილვა ვერ ქმნის სათანადო პირობებს საზოგადოების მაქსიმალური ჩართულობისთვის. მოქალაქეების დიდი ნაწილი არ იყო ინფორმირებული განხილვის შესახებ. ინფორმირებისთვის გამოყენებული მეთოდები: საკრებულოს შენობაში და ქალაქ ოზურგეთის ტერიტორიაზე მხოლოდ ორ ლოკაციაზე საინფორმაციო ფურცლის განთავსება ვერ ჩაითვლება საკმარის ზომებად, მით უმეტეს კი პანდემიის პირობებში, როდესაც მოქალაქეთა მობილობა და გადაადგილება შეზღუდულია და აღნიშნულ ლოკაციებზე ადამიანების მინიმალური რაოდენობა მოძრაობს. არ მომხდარა სოფლების: ვაკიჯვრის, ფამფალეთის, ბაღდადის, ცხემლისხიდის, დვაბზუს მოსახლეობის ინფორმირება ონლაინ განხილვის შესახებ. განხილვის დღეს ელექტროენერგია არ მიეწოდებოდა სოფელ ვაკიჯვარს. ამიტომ ვითხოვდით გადადებულიყო გზშ-ის განხილვა“,  _ აღნიშნავს ირმა გორდელაძემ. წერილში ყურადღება გამახვილებულია 7 საკითხზე, რომელზედაც არასამთავრობო ორგანიზაცია სამინისტროდან რეაგირებას ითხოვენ. “1.წყლის ჩამონადენი (ხარჯი) არის გასული საუკუნის 80-იანი წლების მონაცემების საფუძველზე დაყრდნობით შედგენილი. მართალია, გზშ-ის ანგარიშში, ასევე, აღნიშნული აქვთ, რომ 2015 წლის დაკვირვებებიც გამოიყენეს, მაგრამ მხოლოდ ერთი წლის დაკვაირვება საკმარისი არ არის და ჰესის მშენებლობისთვის საკმარის საფუძვლად არ უნდა ჩაითვალოს _ მდინარის ჰიდროლოგიური რეჟიმის შედგენას წლების განმავლობაში კვლევა სჭირდება. გურიის მდინარეებში, მათ შორის მდინარე ნატანებში წყლების კლების ტენდენცია მოსახლეობისთვის ცნობილია, აღნიშნული გზშ-ში კი გარემოსდაცვითი ხარჯის შეფასება გაკეთებულია ძველი მეთოდიკით. 2. არ არის დათვლილი კუმულაციური ზემოქმედება სხვა ჰესებთან ერთად. ეს კი უმნიშვნელოვანესი ფაქტორია. მდინარის სათავეში 9 მგვტ-ზე გათვლილი ჰესის აგება ბადებს ეჭვს, რომ იგეგმება მთელი ხეობის დატვირთვა ჰესების კასკადით, რადგან ამგვარი სიმძლავრის ჰესის აგება მდინარის ქვედა ტანში უფრო მიზანშეწონილი იქნებოდა წყლის სიუხვის გამო. საქართველოს აქვს განაცხადი გაკეთებული იმის შესახებ, რომ ევროკავშირის ასოცირების ხელშეკრულების შესაბამისად გადავიდეთ აუზურ მართვაზე, წარმოდგენილ გზშ-ს ანგარიშში კი არ არის გათვალისწინებული აუზური მართვის პრინციპები, რაც გულისხმობს მთლიანად მდინარის ხეობის, მდინარის აუზის შესწავლას სხვადასხვა მიმართულებით (გეოლოგია, ჰიდროლოგია, სეისმოლოგია, ბიომრავალფეროვნება) და არა მხოლოდ ხეობის იმ მონაკვეთის კვლევას, სადაც ჰესის აგებაა 3. გზშ-ში მითითებულია, რომ ჰესი სრული დატვირთვით იმუშავებს მხოლოდ რამდენიმე თვე. ნიშნავს ეს თუ არა იმას, რომ წლის დანარჩენ დროს მოხდება სრული წყალაღება და ხეობა დარჩება უწყლოდ? ამის არა ერთი მაგალითი არსებობს, მათ შორის, გურიაში „ნაბეღლავი ჰესის“ სახით, სადაც ხდება სრული წყალაღება. პროექტში არ არის წარმოდგენილი სათანადო კვლევები, რაც მოგვცემს იმის გარანტიას, რომ არ შეიცვლება წყლის ხარისხი, არ დაიკარგება მიწისქვეშა წყლები (რისი არა ერთი მაგალითიც არსებობს). არ არის გათვალისწინებული ანალოგი მდინარეების მაგალითები, სადაც ჰიდროენერგეტიკული პროექტების განხორციელების შემდეგ არაერთი წყარო, შენაკადი, მჟავე წყალი დაიკარგა 4. გზშ-ში არ არის განხილული და დასაბუთებული პროექტის ეკონომიკური და ენერგეტიკული სარგებლიანობის საკითხი; არ არის გაკეთებული დანახარჯისა და სარგებლის ანალიზი ეკონომიურ, ეკოლოგიურ და სოციალურ-კულტურულ ჭრილში, რათა დადგინდეს, გარემოზე მიყენებული ზიანი მეტია, თუ ეკონომიური სარგებელი. ევროკავშირის 5 ძირითად რეკომენდაციას შორის საგანგებოდ მითითებულია, რომ „პროექტის ზომა არ არის განმსაზღვრელი კრიტერიუმი. ნებისმიერი ზომის პროექტმა შეიძლება გამოიწვიოს ისეთი ზიანი,რომლისგანაც გაუარესდება წყლის ობიექტის ხარისხი და დაირღვევა ევროკაბშირის გარემოსდაცვითი კანონმდებლობა'“. 5. როდესაც წყლის ჩამონადენის დაახლოებით 90% გაივლის დერივაციულ მილში და ხეობას წყლის  საკმარისი რაოდენობა არ ექნება ისედაც გლობალური დათბობის დროს, რა ეკოლოგიურ ცვლილებებს და ზიანს მოუტანს ეს ადგილობრივ გარემოს? 6. გურიის  რეგიონი გამოირჩევა მაღალი ტენიანობითა და უხვი ნალექით, რაც, თავის მხრივ, ხელს უწყობს გეო-დინამიკური პროცესების გააქტიურებას. გარდა ამისა, ნიადაგი უმეტესად წარმოდგენილია თიხნარის სახით, ხოლო მდინარეები ღვარცოფული ხასიათისაა. ამგვარი გეოლოგია არ იძლევა ჰიდროენერგეტიკის ფართოდ განვითარების საშუალებას. გზშ-ში დასახელებულია 15 დამეწყრილი უბანი, ასევე ქვათაცვენის აქტიური მონაკვეთი. დერივაციული მილი გეოლოგიური თვალსაზრისით ურთულეს ადგილზე გაივლის გზშ დასკვნაში არ არის სათანადოდ შესწავლილი და გათვალისწინებული აღნიშნული ფაქტორი. 7. „ნატანები 3“ ჰესის აშენებით გურიის რეგიონს არც ელექტროენერგიის ტარიფი შეუმცირდება, არც ელექტროენერგიის მიწოდება გაუუმჯობესდება. პირიქით _ გურია  დაკარგავს მწვანე რეგიონის სტატუსს და ჰესის მშენებლობა და ექსპლუატაცია მნიშვნელოვან ზიანს შეუქმნის სოფელ ვაკიჯვარში ეკოტურიზმის განვითარებას“, _ აღნიშნულია წერილში. “გურია ნიუსი“ “ნატანები 3“-სზე აგრძელებს მუშაობას და უახლოეს სიახლეებს მალე შემოგთავაზებთ. ჰესები თუ მზის ბატარეები _ აზრთა სხვადასხვაობა ჰესების მშენებლობის ... ...
  • ნათია თურნავა: ფრენების აღდგენა არ ნიშნავს, რომ 2 თებერვლიდან ჩვენი ცა აივსება ავიახომალდებით „ჩვენც და საზოგადოებასაც არ ჰქონდა ამის მოლოდინი, არც არასდროს გვითქვამს, რომ 1-ლი თებერვლიდან ყველაფერი აღდგება და ცხოვრება დაუბრუნდება პანდემიამდელ რეჟიმს, - ამის შესახებ ეკონომიკის მინისტრმა, ნათია თურნავამ საკოორდინაციო საბჭოს სხდომის დასრულებისას განაცხადა. როგორც თურნავა აცხადებს, არ უნდა იყოს იმის მოლოდინი, რომ 1-ლი თებერვლიდან ცხოვრება პანდემიამდელ რეჟიმს დაუბრუნდება. „ჩვენც და საზოგადოებასაც არ ჰქონდა ამის მოლოდინი, არც არასდროს გვითქვამს, რომ 1-ლი თებერვლიდან ყველაფერი აღდგება და ცხოვრება დაუბრუნდება პანდემიამდელ რეჟიმს. ხომ გესმით, რომ ეს შეუძლებელია. პანდემია ჯერ არ დამარცხებულა. უფრო მეტიც, პანდემიის დამარცხდება ცალკე აღებულ ქვეყანაში შეუძლებელია, ეს მსოფლიოს კონსოლიდაციის შედეგია. ჩვენ ვაკეთებთ იმას, რისი გაკეთებაც ახლა შეგვიძლია, ისე, რომ არ დავარღვიოთ ის პოზიტიური ტენდენცია ინფიცირებულთა დღიური რაოდენობის კლების, რაც დღეს გვაქვს. მოლოდინი იმისა, რომ ყველაფერი აღდგება 2018-2019 წლის რეჟიმში, რა თქმა უნდა, არ უნდა გვქონდეს. პირველი ნაბიჯები იდგმევა იმისთვის, რომ თუნდაც მარტში, როდესაც ჩვენ, თუ გვექნა დადებითობის მაჩვენებელი უფრო მისაღები, უფრო მიმზიდველი ქვეყანა გავხდეთ ვიზიტორისთვის, ესაც მნიშვნელოვანია. ვიჭერთ ამ ბალანსს. ვიწყებთ იმით, რომ ფრენები აღდგება, ეს არ ნიშნავს, რომ 2 თებერვლიდან ჩვენი ცა აივსება ავიახომალდებით, ამასაც თავისი პერიოდი სჭირდება. კომპანიებმა უნდა გათვალონ როგორ უღირთ, რა სიხშირით უღირთ, თავისი ბიზნეს გეგმა გააკეთონ. ასევე, დაიწყებენ შემოსვლას პირველი ჯგუფის ტურისტები, უფრო უსაფრთხო ქვეყნებიდან, ვაქცინაციის პირობების შესრულებით. ამაზე ჩვენ ვიმსჯელებთ და მოგახსენებთ. ამ პირობებშიც კი შევძლებთ ვუმასპინძლოთ ტურისტებს“, - აცხადებს ... ...
  • არგენტინაში გიგანტური დინოზავრის ჩონჩხი აღმოაჩინესსამხრეთ-დასავლეთ არგენტინაში მეცნიერებმა მიწიდან ამოთხარეს 98 მილიონი წლის წინანდელი ნამარხი, რომელიც მათი აზრით, ამ დრომდე აღმოჩენილთა შორის უდიდეს დინოზავრს ეკუთვნოდა. გიგანტური ზავროპოდის განმარხებული ძვლების თითო ნაწილი ადამიანის ზომისაა და როგორც ჩანს, ეს არსება 10-20 პროცენტით უფრო დიდი უნდა ყოფილიყო, ვიდრე Patagotitan mayorum-ი, რომელიც ამ დრომდე აღმოჩენილი უდიდესი დინოზავრია. გათხრებს ლა-მატანსას ეროვნული უნივერსიტეტის მკვლევრები აწარმოებენ. ზავროპოდები უზარმაზარი, გრძელკისერა, გრძელკუდიანი, ბალახისმჭამელი დინოზავრები იყვნენ და წარმოადგენენ ხმელეთის უდიდეს ქმნილებებს, რომლებსაც კი ოდესმე უცხოვრიათ დედამიწაზე. მათ შორის იყო ასევე არგენტინაში აღმოჩენილი Patagotitan mayorum-ი, რომელიც 70 ტონას იწონიდა და სიგრძეში 40 მეტრი იყო. არგენტინის ლა-პლატის მუზეუმის მკვლევარი ალეხანდრო ოტერო აღმოჩენილი ძვლების საფუძველზე დინოზავრის გამოსახულების შექმნაზე მუშაობს. ახლად აღმოჩენილი დინოზავრის შესახებ კვლევა მან სამეცნიერო ჟურნალ Cretaceous Research-ში გამოაქვეყნა. ამ დროისათვის, ქანებში ჩამარხული დინოზავრის სხეულის სხვა ნაწილების ძებნა გრძელდება. არქეოლოგებისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი იქნება ბარძაყის ან მხრების ძვლები, რომლებიც ამ დიდი ხნის წინ გადაშენებული ქმნილების სხეულის მასის შეფასებისთვის არის საჭირო. გიგანტური ნამარხი 2012 წელს, მდინარე ნეუკენის ხეობაში აღმოაჩინეს, მაგრამ გათხრები 2015 წელს დაიწყო. „გვაქვს კუდის ნახევარზე მეტი, მენჯის ძვლები. ნამარხის დიდი ნაწილი ჯერ კიდევ მიწაშია და სრულად ამოსაღებად კიდევ რამდენიმე წელი გვჭირდება“, — ამბობს ეხიდიო ფერუგლიოს პალეონტოლოგიის მუზეუმის პალეონტოლოგი ხოსე ლუის კარბალიდო. „გვაქვს კუდის ნახევარზე მეტი, მენჯის ძვლები. ნამარხის დიდი ნაწილი ჯერ კიდევ მიწაშია და სრულად ამოსაღებად კიდევ რამდენიმე წელი გვჭირდება“, — ამბობს ეხიდიო ფერუგლიოს პალეონტოლოგიის მუზეუმის პალეონტოლოგი ხოსე ლუის კარბალიდო. უზარმაზარი ჩონჩხი 98 წლის წინანდელ, ზედა ცარცული პერიოდის ხანის ქანების შრეში აღმოაჩინეს. „ვფიქრობთ, რომ ჩონჩხი სრული ან თითქმის სრულია. ყველაფერი იმაზეა დამოკიდებული, რა მოხდება გათხრებისას. მიუხედავად იმისა, არის თუ არა ის ამ დროისათვის ცნობილ უდიდეს დინოზავრზე უფრო დიდი, ამ ზომის ასე ხელუხლებელი ნამარხის აღმოჩენა უდავოდ სიახლეა“, — ამბობს საპალას საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა მუზეუმის დირექტორი ალბერტო გარიდო. კვლევა ჟურნალ Cretaceous Research-ში გამოქვეყნდა.   წყარო: ... ...
  • ოზურგეთში ნაძვის ხე დაშალეს: „ხან წვიმა იყო, ხარ თოვა, ციყვი ვარ?...“დღეს ოზურგეთში საახალწლო ნაძვის ხე დაშალეს. _რატომ დავაგვიანეთ აღება? ჰოო, მაგისთვის ზოგმა „ეიანცა“ ყველაფერი. ხან წვიმა  იყო, ხან თოვა, ხან ქარაშოტი. ხედავ, რამხელაა?  ციყვი კი არ ვარ, კენწეროზე რომ მოვექცეთ. თორემ 19-ში ვაპირებდით დაშლას. მაგდენს კი ვხვდებით, _ მხიარულ ტალღაზე გვიპასუხეს ოზურგეთის მომსახურების ცენტრის  ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ იცი თუ არა ყველაფერი?

როგორ უნდა გაარკვიოთ მხარეები ტყეში...

ტესტი _ როგორ იცნობ გარე სამყაროს?

რომელ ცხოველს შეუძლია უწყლოდ გაძლება...

ტესტი _ რა გახსოვს სკოლიდან?

გამოქვაბულში ქვევიდან ზევით აღმართულ წარმონაქმნებს...

ტესტი _ შენ და საქართველოს ისტორია

საქართველოს რომელი მეფე დასაჯეს სიკვდილით...

ტესტი _ გაქვს თუ არა კარგი ზოგადი განათლება?

რომელ ცნობილ მეცნიერს მიენიჭა 1921...

ტესტი _ რა იცი ჰოლივუდის ვარსკვლავების შესახებ

ლეონარდოს დი კაპრიოს სახელი ლეონარდო...

ტესტი _ რამდენად ფართოა შენი ცოდნის არეალი

მე-20 საუკუნის რომელი პოლიტიკური მოღვაწე...

კარმიდამო ჩემი

ძიმითში ტყუპი ხბო დაიბადა

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძიმითში ტყუპი...

"მიკვირს _ ეს მე შევქმენი?!" _ თორმეტწლიანი შრომით შექმნილი ჯადოსნური სამყარო

ჩვენი სტუმარი ქალბატონი, ყვავილების მესაიდუმლე...

პრიორიტეტულ კულტურებს შორის თამბაქოც დაიკავებს ადგილს

დასავლეთ საქართველოს სუბტროპიკულ ზონაში, დღეისთვის...

"მკვდარი სეზონის" სამუშაოები _ რა გავაკეთოთ ზამთრის დასაწყისში

შემოდგომის მიწურულის და დეკემბრის დასაწყისის...

რატომ დაიწყო ფეიჰოამ ხმობა?

ფეიჰოა ცნობილია, როგორც ყინვაგამძლე და...

როგორ გამოვიყვანოთ ნიგვზის საუკეთესო ზეთი _ ურწყული

საახალწლოდ, განსაკუთრებით პოპულარულია და რიტუალის...

მოვამზადოთ მსხვრევადი, კრატუნა და გემრიელი გოზინაყი

ახალი წელი გოზინაყის გარეშე წარმოუდგენელია....

"შერეული მეურნეობა მცირემიწიანთათვის საუკეთესო გამოსავალია"

შოთა მახარაძე ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის, სოფელ...

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....