ერთი ნაბიჯი წინ, ორი უკან _ მზარდი ჩინური რეალობა და რუსეთის ენერგეტიკული ამბიციები

საზოგადოება

ერთი ნაბიჯი წინ, ორი უკან _ მზარდი ჩინური რეალობა და რუსეთის ენერგეტიკული ამბიციები

2013 თებ 3 10:47:08
თუმცა, თუ სიღრმისეულად შევისწავლით ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობას, ნათელი გახდება, რომ სინამდვილეში მათ შორის სულაც არ არის ისეთი თბილი და კეთილმეგობრული დამოკიდებულება, როგორც ეს, შესაძლოა, ერთი შეხედვით ჩანდეს, სამომავლო პერსპექტივაში კი მათი ურთიერთობა კიდევ უფრო ბუნდოვანია. გამომდინარე იქიდან, რომ ორ ქვეყანას შორის იკვეთება ინტერესთა კონფლიქტი, და ისინი უკვე ერთმანეთს უყურებენ არა მხოლოდ როგორც პარტნიორს, არამედ როგორც პოტენციურ საფრთხეს.

ზოგადად თუ მიმოვიხილავთ ამ ორი ქვეყნის ურთიერთობას, ვნახავთ, რომ ისტორიულად, რუსეთსა და ჩინეთს შორის საკმაოდ დაძაბული ურთიერთობა არსებობდა, რაც უკავშირდებოდა ტერიტორიულ დავას, ასევე, ჩინელი მუშების მიგრაციას რუსეთის შორეულ აღმოსავლეთში. თუმცა რუსეთმა და ჩინეთმა შეძლეს ამ პრობლემების მოგვარება, გადაწყვიტეს ტერიტორიული დავა და ეს განამტკიცეს იმით, რომ დადეს კეთილმეზობლობის ხელშეკრულება.

ბოლო ათწლეულის განმავლობაში ურთიერთობები ჩინეთსა და რუსეთს შორის საგრძნობლად გაუმჯობესდა, რაც გამოიხატა იმაში, რომ გაიზარდა ორმხრივი ვაჭრობა, ასევე ეკონომიკური და პოლიტიკური შეთანხმებები, ცენტრალურ აზიაში კი ჩამოყალიბდა შანხაის ორგანიზაცია, რაც, პირველ რიგში, სწორედ რუსეთ-ჩინეთის ინტერესებით იყო გამოწვეული, რათა გაძლიერებულიყო მათი ურთიერთობა ეკონომიკაში, განსაკუთრებით კი ენერგეტიკის სფეროში. ეს ორი ქვეყანა თანხმდება და თანამშრომლობს ბევრ პოლიტიკურ საკითხზე, ეჭვქვეშ აყენებს ამერიკის პირველობას გლობალურ ეკონომიკურ და ფინანსურ საკითხებში, ეწინააღმდეგება კოსოვოს დამოუკიდებლობას, ირანზე სანქციების დაწესებას და ა.შ.

მიუხედავად ამისა, მომავალი ათწლეული, როგორც ჩანს, უფრო გამომწვევი იქნება ჩინეთისა და რუსეთის ურთიერთობაში ვიდრე 2000-2010 წლები იყო, თუ გავითვალისწინებთ ამ ორ ქვეყანას შორის არსებულ ეკონომიკურ და დემოგრაფიულ შეუსაბამობას და სხვა მიზეზებს, რომლებიც საბოლოო ჯამში ჩინეთისათვის უფრო სასარგებლოა ვიდრე რუსეთისათვის.

ჩინეთი უფრო მალე გამოკეთდა ეკონომიკური კრიზისის შემდეგ და მისი როგორც პოლიტიკური, ისე ეკონომიკური წონა გაიზარდა სხვა ძირითად რეგიონულ და გლობალურ ძალებთან შედარებით.

რუსეთი შეწუხებულია იმით, რომ მას არა აქვს შესაძლებლობა, ეკონომიკურად გაეჯიბროს ჩინეთს და მოსკოვში იკვეთება შიში იმისა, რომ ის შეიძლება თანდათან ჩამოქვეითებული იყოს პეკინის მიერ. ხოლო ორმხრივი ენერგოთანამშრომლობა, რომელიც გახდა ყველაზე შესამჩნევი მათ ურთიერთობაში, მოსალოდნელია, რომ მოიცავდეს შემდეგ დინამიკას _ "ერთ ნაბიჯ _ წინ, ორი ნაბიჯი _ უკან". მართალია, დღეს ისინი თანამშრომლობენ, მაგრამ მომავალში ამან შეიძლება უკან დახიოს რუსეთის ინტერესები, მით უმეტეს, თუ გავითვალისწინებთ მზარდ კონკურენციას მოსკოვსა და პეკინს შორის ენერგეტიკულ რესურსებზე კასპიის რეგიონსა და ცენტრალურ აზიაში. ასევე გარკვეულ განსხვავებებს საგარეო პოლიტიკასა და უსაფრთხოების საკითხებში, რაც ართულებს მათ მყარ სტრატეგიულ პარტნიორობას.

მართალია, ჩინეთსა და რუსეთს შორის სწრაფად იზრდება ეკონომიკური თანამშრომლობა, მაგრამ რუსეთი მაინც მესამე ადგილზეა ჩინეთის ეკონომიკურ პარტნიორებს შორის აშშ-სა და იაპონიის შემდეგ.

ამასთან, რუსეთის ექსპორტის ძირითადი ნაწილი მოდის ნედლეულზე, ამიტომ რუსებიც დაფიქრდნენ, ხომ არ იქცა მათი შორეული აღმოსავლეთი ჩინეთისათვის უბრალო საბადოდ. ისინი შიშობენ, რომ რუსეთი დაეხმარება ჩინეთს განვითარებაში, მაგრამ არ მიიღებს სანაცვლო დახმარებას, გარდა ფულადი დახმარებისა. მსოფლიო ენერგეტიკულ რესურსებზე ჩინეთის გავლენის მუდმივი ზრდა ხელს უშლის რუსეთის ამბიციის გახორციელებას, გახდეს ევრაზიის ენერგეტიკული სუპერძალა ანუ როგორც ევროპაში, ისე აზიაში, იყოს მთავარი ენერგომიმწოდებელი.

ჩინეთი სულ უფრო აფართოებს თავის ეკონომიკას ცენტრალურ აზიაში _ ბოლო ათწლეულის განმავლობაში მან ჩადო უზარმაზარი ინვესტიციები ცენტრალური აზიის ენერგორესურსებისა და ინფრასტრუქტურის განვითარებაში. ჩინეთის მზარდი ენერგოსაქმიანობა ცენტრალურ აზიაში ამცირებს რუსეთის პოლიტიკურ და ეკონომიკურ გავლენას ამ რეგიონში

არსებულ პირობებში, მოსკოვი დგას ერთგვარი დილემის წინაშე _ განავითაროს ენერგორესურსებით ვაჭრობა ჩინეთთან თუ შეჩერდეს? ხომ არ ჯობია, უფრო მეტი დაპირებები მისცეს ვიდრე რამე შეასრულოს? როგორი ურთიერთობის ქონა იქნება სასარგებლო ჩინეთთან, რუსეთის განვითარებისა და ეკონომიკური ექსპანსიისათვის? ამ საკითხთან დაკავშირებით არსებობს აზრთა სხვადასხვაობა რუსეთში.

თავის მხრივ რუსეთის ორმაგმა სტანდარტებმა, შესაძლოა, საფრთხე შეუქმნას რუსეთ-ჩინეთის ურთიერთობის პროგრესს. მით უფრო, რომ ჩინეთმა ბოლო პერიოდში აქტიურად დაიწყო ახალი ენერგოპარტნიორების ძებნა და ამით აგრძნობინა მოსკოვს, რომ მხოლოდ მასზე არ არის დამოკიდებული.

ამასთან უნდა აღინიშნოს, რომ გლობალური კრიზისისა და სხვა ცვლილებების გამო, ენერგო რესურსების ბაზარზე, რუსეთის, როგორც ენერგეტიკული სუპერძალის სტატუსი, ცოტა არ იყოს, შემცირდა. როგორც ევროპაში, ისე ჩინეთში, მიიჩნევენ, რომ სინამდვილეში მათ უფრო ნაკლებად სჭირდებათ რუსეთის რესურსები, ვიდრე ვარაუდობდნენ 2000-იან წლებში.

ევროპის მოთხოვნა გაზზე დაეცა ეკონომიკური კრიზისის გამო, ჩინეთმა კი დაიწყო სხვა ბაზრების ძიება. ამასთან ჩინეთს აქვს გაზის გარკვეული მარაგი, რაც ასუსტებს მის მოთხოვნას, ასევე, ისეთი გლობალური მოთამაშე, როგორიც არის აშშ, დიდად არ საჭიროებს გაზის იმპორტს, რადგან აქვს თავისი მარაგები და ასეთ პირობებში რუსეთმა, იმისთვიც, რომ შეძლოს თავისი ენერგეტიკული ამბიციების გახორციელება, საჭიროა, გადახედოს თავის ენერგეტიკულ პოლიტიკას.

კერძოდ, მან უნდა განავითაროს ახალი გზები. მისი ძირითადი ექსპორტის თითქმის 80% მიდის დასავლეთისკენ და იმისათვის, რომ მან დააკმაყოფილოს აზია-წყნარი ოკეანიის მოთხოვნილებები, უნდა მოახდინოს საექსპორტო ბაზრის დივერსიფიკაცია და განავითაროს ახალი მარშრუტები, ასევე, გაზარდოს ნავთობის მოპოვება. რუსეთს ჯერ კიდევ არ აქვს თავისი რესურსები ათვისებული აღმოსავლეთ ციმბირში, ამის ძირითადი დამაბრკოლებელი ფაქტორია აქ არსებული დემოგრაფიული მდგომარეობა _ მოსახლეობა ყოველწლიურად ნახევარი პროცენტით იკლებს, რესურსების განვითარებისათვის კი საჭიროა სამუშაო ძალა.

რუსეთი ცდილობს, როგორმე შეინარჩუნოს მოსახლეობა აღმოსავლეთ ციმბირში, მოახდინოს მისი ინდუსტრიალიზაცია. "გაზპრომმა" და "რუსულმა რკინიგზამ" აქ განახორციელეს ისეთი პროექტები, როგორიც არის გაზიფიკაცია, რკინიგზის გაყვანა, აგებენ ეკონომიკურ ზონებს. ზოგიერთმა რუსმა ანალიტიკოსმა ისეთი გეგმაც წამოაყენა, როგორიც არის დედაქალაქის ციმბირში გადატანა, რათა დასავლეთის მსგავსად, აღმოსავლეთიც განევითარებინათ და რუსეთი იყოს ჩინეთის ეკონომიკური და დემოგრაფიული ზრდის საპირწონე.

ასევე, რუსეთი უნდა იყოს სანდო პარტნიორი რესურსების მიწოდების თვალსაზრისით. მით უმეტეს, თუ გავითვალისწინებთ ძველ გამოცდილებას, კერძოდ იმ დავას, რომელიც არსებობდა ენერგორესურსების ფასებთან დაკავშირებით რუსეთსა და უკრაინას შორის 2005-2006 წლებში, ხოლო მოგვიანებით, 2009 წელს; ასევე, ბელორუსიასთან 2006-2007 წლებში და შემდეგ 2010 წელს, რომლის შედეგადაც ევროპას გაუჩნდა ეჭვები რუსეთის, როგორც ენერგომიმწოდებლის შესაძლებლობებზე, ხოლო 2006 წლის შემდეგ ევროკავშირმა დაიწყო რუსეთის ენერგო იმპორტის დივერსიფიკაციის შესახებ მსჯელობა.

ის გამოწვევები, რასაც ჩინეთი წარმოადგენს რუსეთისთვის, მდგომარეობს იმაში, რომ ჩინეთი აგრძელებს ეკონომიკურ ზრდას და აფართოვებს გავლენის სფეროებს; შესაბამისად, ძალთა ბალანსიც მის სასარგებლოდ იცვლება. რუსეთის მცდელობა, დაუპირისპირდეს და დააბალანსოს ჩინეთის გავლენა, ყველაზე მეტად ჩანს ენერგეტიკულ საკითხებში.

რუსეთს აქვს საფუძვლიანი ეჭვი იმისა, რომ ის მიჩნეული იქნება, როგორც მხოლოდ რესურსების მიმწოდებელი ჩინეთისთვის და რომ მათი ურთიერთობა საბოლოო ჯამში ჩინეთისთვის უფრო მომგებიანი იქნება.

ეს ყოველივე ხელს უშლის იმას, რომ მათი ურთიერთობა მდგრადად განვითარდეს, რაც რუსეთს იმისკენაც უბიძგებს, რომ ეძებოს ალტერნატივა და გააბას კავშირები ევროპასა და ამერიკასთან.

ამ ყოველივემ დასავლელი ანალიტიკოსები მიიყვანა დასკვნამდე, რომ რუსეთი და ჩინეთი არ არიან იმაზე მეტად ახლო პარტნიორები, ვიდრე რუსეთი და აშშ ან ჩინეთი და აშშ _ მათ უკვე ხშირად მათ მტრებადაც განიხილავენ.

თამთა დანელია,
ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, IV კურსი.
ნაშრომი მომზადებულია Rend-Corporation-ის ანალიტიკური დოკუმენტის მიხედვით.




 ახალი ამბები
  • "დაიკიდე ყ...ე" _ პარლამენტის თავმჯდომარე სხდომაზე ბილწსიტყვაობას უარყოფსპარლამენტის თავმჯდომარე ირაკლი კობახიძე რუსთავი 2-ის მიერ გავრცელებულ ვიდეოსიუჟეტს ეხმაურება და ამბობს, რომ სიცრუეა, თითქოს მან პარლამენტის სხდომაზე უცენზურო სიტყვა გამოიყენა. "მსგავსი რამე მე არ მითქვამს, არის აბსოლუტური ტყუილი ჩემი კოლეგები დამემოწმებიან, რომ ეგ სიტყვა ცხოვრებაში არ მიხმარია... ეს არის ტყუილი და ასეთ ტყუილებს ნუ ავრცელებს თქვენ პლენარულ სხდომებზე, ეს არის ჩემი თხოვნა. ეს არის ნიკა გვარამიას ხელწერა", - განაცხადა ირაკლი ... ...
  • ე.წ. პიჯაკების საქმე - ბრალდების მხარის მთავარი მოწმის, ოთარ ქველიძის დაკითხვა გადაიდოე.წ პიჯაკების საქმეზე დღევანდელი სასამართლო პროცესი გადაიდო. სხდომაზე ბრალდების მხარის ერთ-ერთი მთავარი მოწმის ოთარ ქველიძეს გამოკითხვა იყო დაგეგმილი. ქველიძე სახელმწიფო დაცვის სპეციალურ სამსახურს თემურ ჯანაშიას დანიშვნამდე ხელმძღვანელობდა. მისი დაკითხვა 16 მაისს, 11:00 საათზე მოხდება. დღევანდელ სხდომაზე რამდენიმე შუამდგომლობა დააყენეს თემურ ჯანაშიას უფლებადამცველებმაც. ბექა ბასილაიას განცხადებით, წერილი, რომელიც მან პრეზიდენტის ადმინისტრაციიდან გამოითხოვა ადასტურებს, რომ 2013 წლიდან, ისევე როგორც მანამდე, პრეზიდენტისთვის გარკვეული თანხები იხარჯებოდა და ის გრიფით საიდუმლოა. მოსამართლემ დაცვის მხარის შუამდგომლობები არ გაითვალისწინა. „პროკურატურა ამბობს, რომ ფარული ხარჯები უკანონოდ იყო ფარულიო. დღეს გვაქვს მოცემულობა, რომ 2019 წელსაც კი მსჯელობენ ფარული უდნა ყოფილიყო, თუ არ უნდა ყოფილიყო და დღემდე ფარულია. ეს ადასტურებს ორ გარემოებას:  ერთი, თეიმურაზ ჯანაშიას მიმართ მიმდინარეობს შერჩევითი მართლმსაჯულება, მეორე -  საპრეზიდენტო ხარჯები გაიწეოდა და გაიწევა დღესაც მიუხედავად იმისა, ვინ იმყოფება ხელისუფლებაში", _ აცხადებს ... ...
  • 19 აპრილს შშმ პირთა დასაქმების თბილისის ფორუმი გაიმართებასოციალური მომსახურების სააგენტოსა და განათლების განვითარების და დასაქმების ცენტრის ორგანიზებით, 19 აპრილს, სავაჭრო ცენტრ „თბილისი მოლში“, შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა დასაქმების ფორუმი გაიმართება. სამუშაოს მაძიებელ შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირებს საშუალება ექნებათ, ადგილზევე დარეგისტრირდნენ სოციალური მომსახურების სააგენტოს საინფორმაციო პორტალზე - worknet.gov.ge. ფორუმის მიმდინარეობისას, შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირები არსებულ ვაკანსიებს გაეცნობიან და პოტენციურ დამსაქმებლებთან პირდაპირ კომუნიკაციას დაამყარებენ. დასაქმების ფორუმზე, სამუშაოს მაძიებელ შშმ პირებს აქტიურ ვაკანსიებს 20-ზე მეტი საშუალო და მსხვილი კომპანია შესთავაზებს. შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა დასაქმების ფორუმი 13:00 საათზე დაიწყება და 15:00 საათამდე ... ...
  • „არ არსებობს წითელი ხაზი, რომელიც “ოცნებამ“ არ გადაკვეთა“_ სოსო ცინცაძე „ქართულ პარლამენტარიზმში ისეთი დრო დადგა, საკანონმდებლო ორგანოში დეპუტატების მიერ გაკეთებულ განცხადებებს სერიოზულად აღარ აღვიქვამ. „ქართული ოცნება“ დღითიდღე ამტკიცებს, რომ ქვეყნის მართვის სადავეების შესანარჩუნებლად ყველაფერზეა წამსვლელი, მათ შორის, საარჩევნო პროცესში ქურდული სამყაროს ჩართვაზეც, რაც საპრეზიდენტო არჩევნების პერიოდში დაფიქსირდა“, _ აღნიშნა „გურია ნიუსთან“ პოლიტიკის ექსპერტმა სოსო ცინცაძემ. მისივე თქმით, „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარე ბიძინა ივანიშვილმა უამრავი შეცდომა დაუშვა, მათ შორის, ივანიშვილის არაპრაგმატულ პოლიტიკაზე მეტყველებს ის ფატი, რომ ყოფილი თანამებრძოლები გადაიმტერა. „ფაქტობრივად, არ არსებობს წითელი ხაზი, რომელიც მმართველმა პარტიამ არ გადაკვეთა. პარტიის ხელმძღვანელი ბიძინა ივანიშვილი უამრავ შეცდომას უშვებს, მათ შორის, თანამებრძოლები, რომლებიც თანამოაზრეებად უნდა გადაექცია, გადაიმტერა. ქვეყანაში შექმნილი რთული ვითარების ფონზე, 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში მმართველ პარტიას გამარჯვების ნაკლები შანსი აქვს. რაც შეეხება ოპოზიციას, გაერთიანებული ოპოზიცია „ნაციონალური მოძრაობის“ გარეშე გამარჯვებას ვერ მოიპოვებს“, _ აღნიშნა ... ...
  • "საპარლამენტო უმრავლესობა ვენეციის კომისიის რეკომენდაციებიდან ორის გათვალისწინებას გეგმავს"საპარლამენტო უმრავლესობა ვენეციის კომისიის რეკომენდაციებიდან ორის გათვალისწინებას გეგმავს, – ამის შესახებ ჟურნალისტებს საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერმა, არჩილ თალაკვაძემ უმრავლესობის სხდომის შემდეგ განაცხადა. არჩილ თალაკვაძის თქმით, კერძოდ, საუბარია საკვალიფიკაციო გამოცდის მოხსნისა და ინტერესთა კონფლიქტის რეკომენდაციებზე. რაც შეეხება რეკომენდაციებს, რომლებიც არჩილ თალაკვაძის თქმით, პოლიტიკური ხასიათის არის, მათ პოლიტიკური გადაწყვეტილების მიღების დროს განიხილავენ. „უმრავლესობის მეორე სამუშაო შეხვედრა დასრულდა, რომელიც ვენეციის კომისიის რეკომენდაციებს უკავშირდებოდა. როგორც პირობა დავდეთ, ვენეციის კომისიის სამართლებრივ რეკომენდაციებს გავითვალისწინებთ და კანონპროექტში ავსახავთ. უკვე დღესვე განახლდება კანონპროექტის განხილვა. ხოლო ის რეკომენდაციები, რომელიც პოლიტიკურ საკითხებს უკავშირდება, იქნება განხილული პოლიტიკური გადაწყვეტილების მიღების დროს. კერძოდ იყო საუბარი ინტერესთა კონფლიქტის შესახებ რეკომენდაციაზე, რომელსაც ჩვენ გავითვალისწინებთ და მკაფიოდ დავარეგულირებთ ამ საკითხს. კიდევ უფრო დეტალურად გავწერთ კანონპროექტში. პრაქტიკულად ეს რეკომენდაცია სრულად შესრულდება. მეორე საკითხი ეხებოდა გამოცდის თემას. ვენეციის კომისიის რეკომენდაცია პირდაპირ არ მიგვითითებდა, რომ გამოცდა გაგვეუქმებინა. გვეუბნებოდა, რომ ამ საკითხს დავუბრუნდეთ და კიდევ ერთხელ ვიმსჯელოთ. ჩვენ ვიმსჯელეთ და მივიღეთ გადაწყვეტილება, რომ შესაძლებელია გამოცდის ამოღებაც კრიტერიუმებიდან“, – აღნიშნა არჩილ თალაკვაძემ. ვენეციის კომისიის დასკვნის თანახმად, ინტერესთა კონფლიქტის თავიდან არიდების მიზნით, იუსტიციის საბჭოს წევრი, რომელიც არის კანდიდატი, არ უნდა მონაწილეობდეს პროცედურებში, რომელიც უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატების შერჩევას და ნომინირებას უკავშირდება. ასევე, დამატებით, სხვა სიტუაციებიც გასათვალისწინებელია, მაგალითად, როდესაც მეუღელე ან ახლო ნათესავია კანდიდატი. ... ...

არქივი

ზაფრანი

რატომ უნდა მივბაძოთ ბავშვებს

ნებისმიერი ადამიანი ზოგჯერ ბავშვობაში უნდა...

ელტონ ჯონის „საბედისწერო“ სტილი

ელტონ ჯონზე სტილისტები ამბობენ, ისე...

შვიდი დღე გასალამაზებლად

ნამდვილად არ გაწყენთ, სულ რაღაც...

ქრონიკული დაღლილობა ვირუსით არის გამოწვეული

ადამიანის დაღლილობა, შეიძლება, ვირუსით იყოს...

„რაინდი მანდილოსნები“

გაგიკვირდებათ და ჰოლივუდელი ქალბატონების ერთი...

ხორცი _ დამამშვიდებელი საშუალება

„მადის მომგვრელი ხორცის ნაჭერი დამამშვიდებლად...
კარმიდამო ჩემი

"ჩემი პატარა ვენეცია" მაქვს" _ რას საქმიანობს 80 წლის პურის...

ამირან პეშკოვი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ...

როგორ ვკვებოთ ქათამი, რომ საუკეთესო კვერცხი მოგვცეს

სოფლის პირობებში, როცა შინაურ ფრინველს...

"საქართველოში მოყვანილი მანდარინის ჩირი მსოფლიოში საუკეთესოა"

ოზურგეთში, სოფელ გურიანთაში მცხოვრები იუზა...

დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის საიდუმლო

ბრიტანელმა სწავლულებმა, შესაძლოა, გახსნან მეცნიერების...

ეკონომიური დიეტა

ამბობენ, სწორად შერჩეული რაციონი ძვირი...

რა რაოდენობის მარილი გვჭირდება დღეში

მარილი აუცილებელია, რომ ორგანიზმმა სწორად...

წიწიბურა წნევას არეგულირებს

წიწიბურა ადამიანისთვის ძალიან სასარგებლო და...

ნუ ეხუმრებით გაციებას!

გაციება სიცივის დადგომისთანავე ვლინდება. ბევრი...