ra unda vicodeT
citrusebis avadmyofobis Sesaxeb
dasavleT saqarTveloSi, citrusebze gamovlenilia sokovani, baqteriuli, virusuli da araparazituli daavadeba. yvelaze mniSvnelovania limonebis xmela anu malseko. es avadmyofoba 1939-40 wlebSi iqna SemCneuli profesor yanCavelis mier cixisZiris meurneobaSi, Semdgom ki moedo aWara-guriis yvela raions.
Tavidan avaddeba foTlis wveroebi, Semdeg foTlebi yviTldeba da cviva. foTolgacvenili totis irib ganaWerze movardisfro Sefervas vamCnevT, dazianebul adgilebSi SesamCnevia Savi wertilebis magvari sxeulebi _ es aris sokos piknidialuri nayofianoba. avadmyofoba mTlianad gadadis xeze da limoni xmeba, nayofi Wkneba, Rreba da cviva.
citrusebis baqteriuli nekrozi CvenSi SemCneuli iqna 1932 wels, CaqvSi. misi simptomi: SeiniSneba foTlebze ZarRvis gaswvriv muqi laqa, Semdeg yavisferdeba da moixveva foToli. nayofze alag-alag muqi laqebi viTardeba.
citrusebis dameWeWeba SemCneuli iqna semaSkos mier 1940 wels. avaddeba foTlebi, nayofebi: foTolze konusis magvari patar-patara amonaburcebi viTardeba. am dros, foTlis erTi mxare Sezneqilia, meore _ amoburculi. foToli zrdas aCerebs, amonaburcis wvero moiisfrod aris Seferili. nayofi avaddeba roca zrdaSia, viTardeba meWeWebi, kani gamerqnianebulia, nayofis zrda SeCerebulia da mosavalianoba mcirdeba. soko izamTrebs daavadebul foTlebze, ylortebze CanTiani stadiiT. mis mcenareSi SeWrisaTvis aucilebel pirobas warmoadgens teni da temperatura.
citrusebis gomozi (webos dena) _ gamomwvevi mizezebis mixedviT, igi sam jgufad aris dayofili: parazituli, araparazituli da fiziologiuri.
parazitulia is gomozi, romelic soko-organizmebiT aris gamowveuli. soko organizmebia: fitoftora, citroftora, fomosis citri, botritis cinerea. araparazitulidan aRsaniSnavia fesvis yelis an Stambis meqanikurad dazianebis Semdeg saprofituli mokroorganizmebis SeRweva. fiziologiuri damokidebulia niadagur pirobebze da niadagSi arsebul azatovani sasuqebis siWarbezec. gomozs axasiaTebs Semdegi: mcenaris zrdaSi CamorCena, kenwero foTlebis gayviTleba. infeqciis SeWris adgilas, SesamCnevia fesvis yelTan Stambze an mTavar totebze kanis afueba. wvenTa dawolas aqvs Signidan adgili, kani sabolood skdeba da iqedan webos gadmosvla xdeba, qarvisfer Sefervas Rebulobs, es adgili muqdeba, gaSavebulia, uvlis Stambs garSemo. miwiszeda nawili xmeba, xSirad adgili aqvs webos denas fesvis yelTanac. qerqis adgili, sadac webo gadmodindeba, Tu yavisferia da dampalia, maSin aris parazituli gomozi. Tu mwvane Sefervisaa qerqis adgili, maSin fiziologiuri gomozia. gomozis xelSemwyob pirobas warmoadgens gadaumwvari nakelis Setana plantaciaSi.
citrusebis anTraqnoziT avaddeba foTlebi, ylortebi, nayofebi. foTlebze viTardeba moyavisfro laqa, sabolood, nacrisfer Sefervas Rebulobs. laqa foTlis orive mxaresaa SesamCnevi, foTlebi ifxvneba da fancxavdeba. foTlis saasimilacio are Semcirebulia. totebze muxlebTan Cndeba nacrisferi laqa, Semouvlis irgvli tots, avaddeba nayofebi. infeqcia yunwis mxridan iWreba mcenareSi, farulad moqmedebs. misi gamovlena xdeba nayofebzec Senaxvis pirobebSi. anTraqnozis gamomwvevi soko gvxdeba malsekoTi daavadebuli mcenarezec. anTraqnozs vxvdebiT Cveni niadagobrivi pirobebiT gaRaribebul mcenareebSi.
citrusebis melanizi _ avaddeba foTlebi, nayofebi. foTolze viTardeba laqa, romelic damwvari Saqris SeferviTaa cnobili. foTlis firfita laqis adgilas sqelia, iwvevs foTlis dalaqavebas. sokos ganviTarebisTvis didi mniSvneloba aqvs mcenaris ganviTarebis fazebs, am dros mniSvneloba aqvs tens da temperaturasac.
citrusebis siSavis gamomwvevi soko kapnodiumcitri gvxvdeba foTlebze, nayofebze, kvartliseburad faravs foTlebs da nayofebs, zrda SeCerebulia.
citrusebis fesvis sidample dasavleTSi farTodaa gavrcelebuli. simptomi: mcenare pirvelad knindeba, foTlebi yviTldeba, fesvis yelTan SesamCnevia sokos qudiani nayofianoba, iwvevs fesvis kanis lpobas, xels uSlis sakvebi nivTierebis moZraobas. fesvis sidamples iwvevs brizelinia nekatriqsi. fesvis sidamplis dros saWiroa daavadebuli mcenaris amoZirkva da dawva.
brZola citrusebis avadmyofobaTa winaaRmdeg unda warimarTos Semdegnairad: adre gazafxulze Stambis SeTeTreba kirwyliT; Semdeg, vegetaciis dawyebamde, unda Catardes dazianebuli totebis gasxvla da dawva. I wamloba unda CavataroT gazafxulze; II wamloba _ yvavilobis Semdeg, ivnisis dasawyisSi; III wamloba _ agvistoSi; IV wamloba _ oqtombris dasawyisSi.
lia sixaruliZe, agnoronomi
~Tavi mxolod
Cemi meurneobiT da Cemi SromiT gamaqvs~
ra unda vicodeT
citrusebis avadmyofobis Sesaxeb