მანჭკვალას გამოყენება ძველებური და განახლებული მეთოდით

კულინარია

მანჭკვალას გამოყენება ძველებური და განახლებული მეთოდით

10 დეკ. 2018, 09:52:56

როგორც ვიცით, სოკოები უმდაბლესი უქლოროფილო მცენარეებია. თუმცა, მეცნიერები აქაც ვერ თანხმდებიან. სოკოებს ქლოროფილიანი მწვანე მცენარეებისგან განსხვავებით, ორგანული ნივთიერებების სინთეზი არ შეუძლიათ. პირიქით, არსებობისთვის სხვადასხვა ორგანულ ნაშთს იყენებენ. ადამიანი უხსოვარი დროიდან ფლობს სოკოს სახალხო მეურნეობაში გამოყენების ხერხებს და ოდითგან მიჩნეულია კვების მნიშვნელოვან პროდუქტად. საჭმელ სოკოებზე, ასევე უძველესი დროიდან არსებობს ინფორმაცია.

საჭმელი სოკოების კვებითი ღირებულება ჯერ კიდევ არაა კარგად შესწავლილი. საქართველოში კი კიდევ უფრო სუსტად არსებობს ინფორმაცია. ცნობილია ის, რომ საქართველოს საჭმელი სოკოების უმრავლესობა ცილების რაოდენობის მიხედვით, აღემატება კომბოსტოს, ჭარხალს, პომიდორს და სტაფილოს.

საჭმელი სოკოების ყუათიანობაზე მიგვანიშნებს ის ფაქტიც, რომ მათი გამოყენებით ადამიანის ორგანიზმი საკმაო რაოდენობით იღებს საჭირო მიკროელემენტებს. მაგალითად, დღე-ღამის განმავლობაში თუთიას და სპილენძს ასი გრამი მანჭკვალასგან იღებს.

ჩვენში ასე კარგად გავრცელებული მანჭკვალა, რომელიც, ძირითადად, ნოემბერში იზრდება _ გვიანი შემოდგომის სტუმარია. თუმცა, ფოთლოვანი და წიწვოვანი ჯიშების ჯირკებზე ივლისშიც გვხვდება. სხვათა შორის, მანჭკვალას შეუძლია ორასამდე ჯიშის მერქნიანი მცენარის დაზიანება.

ზოგადად, მანჭკვალა ხეების, როგორც ხმელ, ისე ნედლ ფესვებზეც იზრდება. ნედლად არ იჭმება,

მანჭკვალას შენახვა ზამთრისთვის ადვილად შეგვიძლია მარტივი ხალხური წესით, რომელსაც ადრიდან ხშირად იყენებდნენ ჩვენში _ უმეტესად აშრობდნენ მზეზე, თუმცა, გურიის პირობებში, მხოლოდ მზეზე ადვილი არ არის მის სრულფასოვანი გაშრობა. ამიტომ დავიხმაროთ ღუმელი.

გთავაზობთ ჩვენ მიერ ნაცად მეთოდს, რომლის მიხედვით მომზადებული და შენახული მანჭკვალა სრულიად საიმედოა საკვებად.

კარგად გარჩეული მანჭკვალა გავრეცხოთ, დავყაროთ ცხაურზე და გავაშროთ მზეზე. დღის განმავლობაში გადავაბრუნოთ, რომ სისველე არც ერთ მხარეს არ დარჩეს. საღამოს შინ შევიტანოთ. ლანგარზე დავაფინოთ სუფთა ქაღალდი. არ გამოიყენოთ გაზეთი. შემდეგ დავალაგოთ სოკო ისე, რომ ერთმანეთზე არ დავაწყოთ. დავდოთ ღუმელთან ახლოს. თუ ღუმელის ზემოთ მოვაწყობთ საკიდს და ისე დავდებთ, უფრო სწრაფად გაშრება. შეგიძლიათ ელექტროღუმელშიც გააშროთ, საშუალო ტემპერატურაზე, ოღონდ ტაფაზე არ დაალაგოთ _ გამოიყენეთ ცხაური. თუ მზიანი და მშრალი ამინდებია, დღის განმავლობაში ყოველთვის გაიტანეთ გარეთ. ათი დღე საკმარისია მანჭკვალას სრულად გამოსაშრობად. ასეთ დროს ნატურალურ ფერსაც ინარჩუნებს.

მშრალი სოკოს მასალა ჩავყაროთ მარლის ტომსიკაში და აუცილებლად მეორე სართულზე, მშრალ ადგილზე შევინახოთ. ასევე, კარგად გამომშრალი სოკო შეიძლება ჩავალაგოთ ჰერმეტულსახურავიან მინის ქილებში.

მანჭკვალა სოკო კარგად მოხარ­­­­შული, ხმელ სუნელებსა და ხახ­­ვში მოხრაკული, ბროწეულითა და ერთად დანაყული ნედლი პიტნითა და ნივრით ძალიან გემრიელია.

გაცილებით გემრიელია მანჭკვალა მწვადის მსგავსად შემწვარი. დარეცხილ და დაწრეტილ მასალას ცოტა მარილი, ქონდარი და წიწაკა მოაყარეთ. შემდეგ სათითაოდ წამოაცვით შამფურზე და შეწვით ბუხარში.

მანჭკვალას, ძირითადად, ხარშავენ და ჩახრაკულად აკეთებენ, თუმცა, ასე შემწვარი, ანუ საპიკნიკო ფორმა, უფრო გემრიელია.

ასევე, გთავაზობთ ჩვენ მიერ მარტივად მომზადებულ მანჭკვალას გამონაწური წვენის მიღების წესს. ახლად მოკრეფილ, კარგად გასუფთავებულ-გარეცხილი მანჭკვალა დავჭრათ წვრილად. დავაყაროთ ცოტა მარილი, გავაჩეროთ ორი საათით მაინც. ერთი კგ სოკოსთვის საკმარისია ერთი ჩაის ჭიქა წყალი. დავასხათ ამ მასალას და ვშუშოთ ნახევარი საათის განმავლობაში დაბალ ტემპერატურაზე. შემდეგ გადმოვწუროთ გამოყოფილი წყალი ცალკე ჭურჭელში და ჩვენი გემოვნებით მოვამზადოთ სუპი.

დარჩენილი სოკო თქვენი გემოვნებით შეკმაზეთ და გამოიყენეთ გარნირად.

ეს გამოცდილება ემყარება სისუფთავის მაღალ ხარისხს და რაც მთავარია, ახლად დაკრეფილ მანჭკვალას. მიუხედავად იმისა, რომ მანჭკვალა ყველაზე უვნებელ სოკოდ არის მიჩნეული და როგორც ხის ფესვებზე მობინადრე, ნაკლებადაა ტოქსიკური, მაინც სიფრთხილეს თავი არ ტკივა და მკაცრად დაიცავით მითითებული წესი. მოამზადეთ მოკრეფისთანავე, დღის განმავლობაში. თუ შეინახავთ, მხოლოდ ერთი დღით და ისიც კარგად გასუფთავებული მოათავსეთ წყლიან ჭურჭელში. ასევე, მოკრეფის დროს არ დაგავიწყდეთ დაკვირვება, რომ არ იყოს დაჭიანებული. მთლიანად გაშლილი ქორდა როცა აქვს ის უფრო უვარგისია. ქუდის ფორმიანები დაკრიფეთ, ნახევრად გაშლილი.





 ახალი ამბები
  • “რომ არა 13 ივნისი, დღეს ბედნიერი ქალი ვიქნებოდი შვილიშვილებით სავსე”2015 წლის 13 ივნისს მომხდარ სტიქიას ვერეს ხეობაში, 21 ადამიანი ემსხვერპლა; მათგან ორი, დღემდე დაკარგულად ითვლება. ეს თარიღი ხობის მუნიციპალიტეტში მცხოვრები ზარანდიების ოჯახისთვის ორმაგად ტრაგიკული აღმოჩნდა _ ერთ დღეში ოჯახის ორი ახალგაზრდა წევრი დაკარგეს. “გურია ნიუსი” განმეორებით გთავაზობთ გასული წლის ინტერვიუს დები ზარანდიების დედასთან. 13 ივნისი, 2920 წელი _ ტრაგედიიდან 5 წლის შემდეგ ამ საშინელ დღეს“გურია ნიუსთან“ კიდევ  ერთხელ იხსენებს დაღუპული დების _ ლიზი და ინდირა ზარანდიების დედა მანანა ბახია.  ინტერვიუს ჩაწერა ქალბატონ მანანასთან უმძიმესი განცდით _ ახალგაზრდა, ჭკვიანი და კეთილშობილი გოგონების საფლავზე მოგვიხდა. _ ძალიან მიჭირს იმ დღის გახსენება...  ყველაფერი კარგად არც კი მახსოვს, სიმართლე რომ გითხრათ... 14 ივნისის დილა, რომ გათენდა და ჩემი გოგოები სახლში არ იყვნენ, ძებნა ყველგან დავუწყეთ _ შემოვიარეთ მთელი საავადმყოფოები, სად არ ვიყავით... იმედს არ ვკარგავდი... საღამომდე ცოცხალ შვილებს ვეძებდი, მერე კი გავრცელდა ხმა და მეც მოვკარი ყური, რომ საშინელი სტიქია იყო და გოგოები დაიღუპნენ. პირველი ინდირა იპოვეს მზიურში, რამდენიმე დღის შემდეგ კი _ ლიზი.  _ საზოგადოება დღემდე დანანებით იხსენებს ინდირა და ლიზი ზარანდიებს... კიდევ ერთხელ მოგვიყევით მათ შესახებ... _ ინდირა  რადიო "საქართველოს ხმაში" მუშაობდა და ასევე, მეორე ადგილასაც. ლიზი სტომატოლოგი იყო და ისიც ასევე ორ ადგილას მუშაობდა. ჭკვიანი გოგონები იყვნენ. ყველაფერი დროზე მოასწრეს _ უნივერსიტეეტის დამთავრება, მაგისტრატურა... ყველაფერი რომ გავიარეთ და ბედნიერებას ველოდით, მაშინ წამოგვეწია ეს სტიქია... იმხელა ქალაქში ორი შვილი ერთად დავკარგეთ...  _ინდირას და ლიზის ჰყავს ძმა _ ლუკა, რომელსაც ისინი ზრდიდნენ დიდი სიყვარულით... მოგვიყევით ლუკას შესახებ, რომ საზოგადოებამ გაიცნოს. _ ლუკა "ილიას უნივერსიტეტის"პირველკურსელია. სწორედ ეს უნივერსტიტეტი დაამთავრა ინდირამაც. ლუკას 50%-იანი გრანტი აქვს, კარგად სწავლობს და დებს არ უმტყუნებს იმედს.... _ უმძიმესია კითხვა: რომ არა 13 ივნისის სტიქია, როგორი იქნებოდა დღეს თქვენი ცხოვრება... _ ბედნიერი ქალი ვიქნებოდი, შვილიშვილებით სავსე, ჩემს გოგონებს ორივეს თავიანთი ოჯახი ექნებოდათ... უბედნიერესი დედა ... ...
  • დირკ ბუშლე - რიონის ხეობაში ვითარების დეესკალაცია არის უმთავრესირამდენიმე მთავარ საკითხზე შევთანხმდით, ერთ-ერთი არის ბარიერების მოხსნა და იქ მყოფი ადამიანებისთვის კონსტიტუცით გათვალისწინებული უფლების უზრუნველყოფა გადაადგილების თავისუფლებაზე, - ამის შესახებ ევროკავშირის ენერგეტიკული გაერთიანების დავების გადაწყვეტისა და მოლაპარაკებების ცენტრის ხელმძღვანელმა დირკ ბუშლემ „ნამახვანჰესის“ მშენებლობასთან დაკავშირებით გამართული შეხვედრის დასრულების შემდეგ ჟურნალისტებს განუცხადა. დირკ ბუშლეს თქმით, საერთო ჯამში, დღევანდელ შეხვედრაზე სამ საკთხზე მოახერხეს შეთანხმება. "დღეს გაიმართა ძალიან ხანგრძლივი დისკუსია და შეხვედრა, რაც ნამდვილად პროდუქტიული იყო. მოხარული ვარ, რომ მოვახერხეთ  დავასთან დაკავშირებული სამი ძირითადი პუნქტის განხილვა. ​ერთ-ერთი მთავარი ელემენტი ეხება თვით ნამახვანის პროექტს. კერძოდ, ჩვენს მიერ იმის იდენტიფიცირებას, თუ რამდენად გამოიკვეთება პროექტთან დაკავშირებული რაიმე ისეთი რისკი, რაც გადახედვას საჭიროებს. ასევე, იმ შემთხვევაში, თუ ისეთი რისკი იქნა გამოვლენილი რომლის   აღმოფხვრის გარეშეც  შესაძლოა დადგეს მნიშნელოვანი ზიანი, ჩვენი ამოცანა იქნება რისკის პრევენციის გზების იდენტიფიცირება.  ჩვენ ასევე ვისაუბრეთ რიონის ხეობაში არსებულ ვითარებაზე.  ისევე როგორც ყველა მხარეს, გვსურდა მონაწილეობა მიგვეღო  ხეობაში არსებული ვითარების დეესკალაციაში და მოხარული ვარ, რომ ყველა საკმაოდ კონსტრუქციული იყო.   ვიმედოვნებთ, რომ მომავალ კვირას მთავრობისა და პოლიციის მხირან ვიხილავთ ისეთ ნაბიჯებს, რაც  უზრუნველყოფს იქ მცხოვრები მოწინააღმდეგების პროტესტისა და  თავისუფალი გადადგილების უფლებით სარგებლობას, თუმცა მათი მხრიდან  ყოველგვარი  გზების ბლოკირებისა და შეზღუდვების დაწესების გარეშე. საბედნიეროდ, დღევანდელ შეხვედრაზე გამოიკვეთა, რომ ხეობაში არსებული ვითარების განმუხტვა, დისკუსიაში ჩართული ყველა მხარის ინტერესში შედის, რაც ნამდვილად მნიშნელოვანი მიღწევაა. ბოლოს განვიხილეთ არანაკლებ მნიშვნელოვანი საკითხი, საქართველოს ენერგეტიკულ უსაფრთხოებასა და მასთან დაკავშირებულ სამომავლო გეგმებთან მიმართებაში. აღსანიშნავია, რომ ეს არის  მნიშვნელოვანი და მასშტაბური ჰიდროენერგეტიკული პროექტი საქართველოსთვის და ზოგადად ენერგეტიკული უსაფრთხოებისათვის.ხაზგასმელია, რომ ენერგოუსაფრთხოების უზრუნველყოფა არა მხოლოდ საქართველოს უფლება, არამედ როგორც ევროპის ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის  ვალდებულებაც არის.  ამ თვალსაზრისით, გვაქვს მოლოდინი, რომ საქართველოს მთავრობა, სამოქალაქო საზოგადოებას გაუზირებს ინფორმაციას, თუ რა დაშვებების საფუძველზე და რა გზებით უნდა მოხდეს ენერგომომარაგების უზრუნველყოფა მომდევნო 10 წლის განმავლობაში. მნიშვნელოვანია, რომ მიღწეულ შეთანხმებებს მოჰყვეს შესაბამისი ქმედებები, პროექტისადმი ნდობის აღდგენის მიზნით. ვხედავთ შემდგომი წარმატებული განხილვების პერპექტივას და ვიმედოვნებთ, რომ ჩვენი როგორც მედიატორების ჩართულობით, არა მხოლოდ სიტუაციის დროებით განმუხტვას, არამედ პრობლემის გადაჭრას მივაღწევთ".  - განაცხადა დირკ ბუშლემ. შეგახსენებთ, რომ ევროკავშირის ენერგეტიკული გაერთიანების დავების გადაწყვეტისა და მოლაპარაკებების ცენტრის ჩართულობით “ნამახვანჰესთან” დაკავშირებით შეხვედრა გაიმართა. ... ...
  • "მათ აქვთ შესაძლებლობა დახმარების" - ბავშვთა იძულებითი შრომის წინააღმდეგ კვირეული საქართველოში12 ივნისი ბავშვთა იძულებითი შრომის წინააღმდეგ მსოფლიო დღეა. აღნიშნული თარიღის ფარგლებში საქართველოში კვირეული ტარდება. დღეს კი ბავშვთა იძულებითი შრომის წინააღმდეგ ჩატარებული ესსეების კონკურსის გამარჯვებულები დააჯილდოვეს. „კონკურსში 18  განაცხადი შემოვიდა.ბუნებრივია, იყო კრიტერიუმები ჩამოყალიბებული, რის მიხედვით მიენიჭებოდა პრიორიტეტები ამ ნამუშევრებს და შეირჩა 6 ნამუშევარი. გარდა ამისა, ამ 6 კონკურსანტის გარდა, სიმბოლური საჩუქრები მიიღეს კამპანიის სხვა მონაწილეებმაც. ასეთი იყო სულ 4 მონაწილე“,_ გვითხრა  „ღვთისშვილთა კავშირის“ ხელმძღვანელმა,  ნონა კენჭუაშვილმა. კვირეულის ფარგლებში კი ფორუმის გამართვაა დაგეგმილი, რომელიც სავარაუდოდ ონლაინ ჩატარდება. „ამ კვირეულის ფარგლებში იგეგმება ფორუმი და შესაძლოა, პანდემიიდან გამომდინარე იყოს ონლაინფორუმი.  ჩვენი მიზანია, რომ ფორუმში ჩაერთნონ მუნიციპალიტეტების წარმომადგენლებიც. იმიტომ რომ მათ აქვთ შესაძლებლობა ამ ბავშვების და ოჯახების იდენტიფიცირება მოახდინონ  და ადგილზე იყოს რესურსი, რომ  შესთავაზონ დახმარება. ასევე გაიმართება სესიები მშობლების და უშუალოდ ამ ბავშვების მონაწილეობით“,_ გვითხრა ... ...
  • მადლობის სიგელი "გურია ნიუსის" ჟურნალისტს„გურია ნიუსის“  ჟურნალისტს რუსუდან ოქრუაშვილს მადლობის სიგელი გადაეცა. სრულად საქართველოს ღვთისშვილთა კავშირის პრეზიდენტმა ნონა კენჭუაშვილმა მადლობის სიგელი ჟურნალისტს ბავშვთა იძულებითი შრომის წინააღმდეგ კამპანიის მხარდაჭერისა და აქტიური მონაწილეობისთვის ... ...
  • ავტოსაგზაო შემთხვევა ნაბეღლავში _ რა ხდება შემთხვევის ადგილზეამ წუთებში ავტოსაგზაო შემთხვევა მოხდა ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაბეღლავში. როგორც თვითმხილველმა "გურია ნიუსს" შეატყობინა, ტოიოტა რავ 4-ის მარკის ავტომანქანა გაზსადენ მილს შეეჯახა. ადგილზე მობილიზებულია სასწრაფო დახმარებისა და პოლიციის ეკიპაჟები. ადგილზე მისულებს ავტომობილის მძღოლი ადგილზე არ დახვდათ. "გურია ნიუსი" დამატებით დეტალებს შსს-ში ... ...

არქივი